TURKIYE’DE BEBEK,COCUK SAGLIGI ve OLUMLERINI ONLEMEK ; COCUKLARDA CIDDI BESLENME PROBLEMLERI, MALNUTRISYON; ASISIZLIK; ISHALLERI ONLEMEK

HAMILE, ANNE EGITIMINI BILE BASARAMADIK KI COCUKLARIMIZI BIN BIN OLUMDEN KURTARALIM!

TUM COCUKLARIN COCUK OLMA UNIVERSAL HAKLARI NELERDIR?

EKIM AYI BEBEK SAGLIGI AYIDIR

http://www.ruki.org/mucizebebekcocukmamasi.htm

http://www.ruki.org/neyemelinekadar.htm

http://www.ruki.org/dogrubeslenmek.htm

http://www.ruki.org/Cocukishali.htm

“ONLENEBILECEKKEN, BIR TEK COCUGUN DAHI OLUMU, TUM INSANLIGIN SUCUDUR.” J.Perez Cuellar, UN Genel Sekreteri 1986

HER COCUGUN EN YUKSEK STANDARTTA SAGLIK VE TIBBI BAKIM, TEDAVI HAKKI VARDIR.

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK UNICEF COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html EZBERLEYIN; BASIN; DAGITIN; EVLERINIZE, ISYERLERINIZE, OKULLARA ASINIZ!

HER BEBEGIN-COCUGUN TEDAVI OLMAK VE SAGLIKLI BUYUMEK,SAGLIKLI BESLENMEK VE YASAMAK HAKKIDIR.

BEBEKLERDE, COCUKLARDA ISHALLERI VE DEHAYDRASYON YANI VUCUDUN ASIRI SU KAYBETMESINDEN KURUMAYI VE OLUMLERI NASIL ONLEYEBILIRIZ?

1-7 AGUSTOS DUNYADA ANNELERE DESTEK VE ANNE SUTU VERME EGITIM HAFTASIDIR 

SIK SORULANLAR VE CEVAPLAR http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQsore.html http://www.lalecheleague.org/FAQ/heal.html http://www.lalecheleague.org/bf.html http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQSubject.html http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQMain.html http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQSubject.html http://www.lalecheleague.org/bfinfo.html http://www.lalecheleague.org/chaordic/chaordic.html http://www.lalecheleague.org/Alumnae/authors.html http://att.iparenting.com/ VE ANNELERE DESTEK VE BILGILENDIRME, BEBEKLERE SUT VERME EGITIM WEBI LALECHE HANGI ULKELERDE VAR BAKIN http://www.lalecheleague.org/LLLIlang.html http://www.lalecheleague.org/WebIndex.html

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

21.asirda ekmek ,seker gibi tum dunyada pet siselerde heryerde kolayca satilan hazir ORS ishali durduran cocuklari olumlerden kurtaran hazir icecekler, dunyada tum geri kalmis ulkelerde, birgun koylerde dahi satildiginda, her evde bulunduruldugunda,her anne bebegine daha ilk ishalli diskilamada bu siviyi hemen ve surekli verebildiginde +bebegini saglikli ve dogru ve yeterli beslemeyi bildiginde, ona bu ogretildiginde; fakirse kanunlarla yiyecek yardimlari saglandiginda, dunyanin hicbir yerinde bebekler bizdeki kadar cok olmuyorlar; bebek olumleri ve cocuklarda eksik-agir kusurlu beslenme yani malnutrisyon da onleniyor!

Ve bu hazir pet siselerdeki can kurtaran ozel hazir sivilar hala Turkiye’de yok-posette kimsenin ne oldugunu bilmedigi,tozu satilmakta hala! Abuk sabuk herseyin satildigi, her garip ve gereksiz tuketimin yapildigi ulkemizde bebekler, canlar oluyor biz sorumluluklarimizi ustlenmedigimiz ve cahil, egoist, duyarsiz oldugumuz icin. Olen her bebek, cocuk bizim, ulkemizin yuz karasidir, vicdansizligidir, utancidir 21. asirda.

Tum uluslararasi istatistiklere gore bebek olumleri utanc verecek kadar yuksektir hala Turkiye’de! Haberiniz var mi bayanlar, beyler? Ve siz bu durumu onlemek icin ne yapiyorsunuz?

EKIM AYI BEBEK, COCUK SAGLIGI AYIDIR.

“BİR MİLLETİN GÜCÜ ÇOCUKLARININ SAĞLIĞINA BAĞLIDIR”. K. Atatürk

UNICEF Cocuk Sozlesmesi, Turkce http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

ATATURK'TEN BU YANA COCUKLARINA,GENCLERINE SEVGI  VE SAYGI DUYMAMIS,ASLA HIZMET VERMEMIS,SAGLIK HIZMETI VE BESLENME EK DESTEGI, GEREKTIGI GIBI EGITMEMIS BIZLERE 23 NISAN COCUK  VE 19 MAYIS GENCLIK VE SPOR BAYRAMLARI,YENI YILLAR DA KUTLU OLSUN! 

http://www.unicef.org/crc/ Cocuk,Genclik Haklari, http://www.unicef.org/crc/crc.htm de asagida 'Convention Full text"i secin ve cocuklarin haklarini ogrenin.Toplam 54 maddedir.

20.9.2000 Cumhuriyet

UNICEF'ten 20 milyon dolar

**NEW YORK (AA) - BM Çocuk Fonu UNICEF, Türkiye'ye 5 yıl içinde toplam 20 milyon dolar (yaklaşık 13.5 trilyon TL) yardım yapılmasını kararlaştırdı. Bu konudaki karar, New York'ta yapılan UNICEF İcra Komitesi toplantısında alındı. Türkiye'ye verilecek yardım ile çocukların eğitim ve sağlık sorunlarına çözüm getirilecek, ayrıca çeşitli hastalıklara karşı aşılanmaları sağlanacak.

1.9.2000 Milliyet http://www.milliyet.com.tr/2000/09/01/yasam/yas03.html

HAYALI ASI OLUME TERK EDIYOR, Türk Tabipler Birliği: Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki çocuklar, masa başında ‘kalem aşısı’ yöntemiyle aşılanmış gösteriliyor. Sağlık Bakanlığı: Çaresiziz-DİDEM ÜNSAL

Sağlık Bakanlığı’nın yayımladığı resmi istatistikler, Türkiye’de çocukların hastalıklara karşı aşılanma oranının iyileştiğini gösterirken, Türk Tabipler Birliği (TTB) Merkez Konseyi Genel Sekreteri Dr. Eriş Bilaloğlu, bu oranların gerçeği yansıtmadığını ileri sürdü.
       Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde “kalem aşısı" diye adlandırılan bir hayali aşı yönteminin bulunduğunu söyleyen Bilaloğlu, “İki yıl önce ilk kez Diyarbakır ve Batman’da ‘kalem aşısı’ denilen uygulamaya tanık oldum. Masa başında yazılan, aşılamaya gitmeden o çocuğu aşılanmış gibi göstermeye ‘kalem aşısı’ ismi veriliyor" diye konuştu.

Araç yok, aşı da
       Aşı yapmakla yükümlü olduğu 0-6 yaş arası çocuklara “mezra yasakları, benzin ve mazot yokluğu ya da araç olmadığı" gibi gerekçelerle ulaşamayan sağlık personelinin, aşı yapılmış gibi kayıt tuttukları iddia edildi.
       Buna göre, söz konusu uygulamalar sadece mezra ve köylerde değil, özellikle yoğun göç alan büyük şehirlerde yapılıyor. Doğu ve Güneydoğu bölgesinde, aşılama yetersizliği olduğunu kabul eden Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Dr. Tahir Soydal, “Araç yok, benzin yok, personel yok. Tabii bunun sonucunda aşı da yok. Bu imkanlarla çaresiz kalıyoruz" dedi.

Önemi bilinmiyor
       Batı illerinde yüzde 90’larda seyreden bağışıklama oranı, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da, Sağlık Bakanlığı’nın yetersizliği ve bu bölgelere personel takviyesi yapamaması nedeniyle yüzde 50’lerde seyrediyor. Bu yörelerde, ilçe ve köylerin yanı sıra şehir merkezlerinde dahi aşılamanın önemi yeterince anlatılmadığı için, çocuklarına aşı yaptırmanın faydasına inanmayan aileler var. Bağışıklama oranlarının özellikle doğu illerinde düşük seyretmesinin nedenleri hakkında görüş aldığımız Dr. Bilaloğlu, “Çocuk yüzdesinin masa başında hayali bir şekilde aşılanmasıyla oluşturulan rakamları Sağlık Bakanlığı kabul ediyor. Bakanlığa durumu iletip, gidip kontrol edin dedik. Ancak onlar buna da yanaşmıyor" dedi.

‘Otorite ilgisiz’
       Dr. Bilaloğlu, Doğu ve Güneydoğu illerindeki aşılama oranlarının neden düşük seyrettiği yönündeki sorumuza şöyle yanıt verdi: “Bağışıklamanın önemi ortada. Sağlık hizmetinden sorumlu otorite, gerekli önlemleri almalıdır.
       Bu bölgelere gidecek personel sayısı arttırılmalı, bu personelin motivasyonu da sağlanmalıdır. Türkiye’de ne yazık ki, kırılmış, desteklenmemiş sağlık çalışanları topluluğu var. Bir diğer neden ise Doğu ve Güneydoğu’daki altyapı sorunu. Buna terör, eğitim, ulaşım da dahil. Ekonomik eşitsizlik de unutulmamalı.

Hükümete çağrı
       TTB bunları görmenin üstünde bir niyetle müdahale edilmesi gerektiğini düşünüyor. Hükümet öncelikle bunu ele almalı. Yoksa bu durum, bağışıklamadan, diğer konulara kadar her şeyi etkileyecektir. Rakamlar ortadadır."
       Doğu’daki aşılama programlarındaki sorunu, coğrafi ulaşım güçlükleri nedeniyle kırsal alanlara hizmetin ulaştırılamaması, benzin ve benzeri ödenek yetersizliği, eğitim düzeyi düşüklüğü nedeniyle halkın hizmet talep etmemesine bağlayan Dr. Soydal, “Ankara’da bile hemşire doluluk oranı yüzde 50. Bu bazı illerde yüzde 30’lara kadar düşüyor. Kadro alamıyoruz" dedi.
       Maliye Bakanlığı’ndan talep ettikleri kadronun, 55 bin kişilik olduğunu belirten Dr. Soydal şöyle devam etti: “Zaten ülke genelindeki hemşire açığımız 50 bin. Bu sayı, önce 37 bine, sonra da 17 bine düşürüldü. Personel yetersizliğinden kapanan birçok sağlık ocağı ve sağlık evi var. Gezici aşılama, sahadaki yardımcı sağlık personeli açığı yüzünden aksıyor. Bu da Doğu’daki hizmete direkt yansıyor. Tasarruf tedbirleri diyorlar, araç vermiyorlar ve aşılama yapmak giderek imkansız hale geliyor."

‘Bebekler kurtarılabilir’
       Halk Sağlığı Uzmanı ve aynı zamanda Türk Tabipleri Birliği’nin Yayın Organı Toplum Hekim Dergisi Editörü Doç. Dr. Onur Hamzaoğlu, 1990’dan 1998’e kadar coğrafi bölgelere göre aşılama oranlarının Türkiye genelinde artarken, Doğu ve Güneydoğu’da giderek azaldığına dikkat çekti. Doç. Dr. Hamzaoğlu, “Batıdaki durum da göç olgusu nedeniyle, en az güneydoğu kadar kötü" diyerek şunları söyledi:

       “Kalem aşısı uygulaması, Türkiye’nin hemen her yerinde geçerli. Büyük şehirlerde de var. Birinci basamak sağlık hizmeti, gezici olarak, vatandaşın ayağına götürülmediği sürece bu olumsuzluk devam edecektir. Kalem aşısının devreye girmesinin koşulları var. Kim aşıları çöpe atmayı ister ki? Çocuğu aşılanmış gibi göstermek kimin harcı olabilir ki? Konuyu bilen ve göz yuman yönetim kadrosunun tavrı çok vahim. Biliyor, ama önlemek istemiyorlar. Türkiye’deki her bin canlı doğan bebekten, 43’ü, birinci yaşını göremeden ölüyor. Bu oran, batıda 38, doğuda ise 65. Ölüm nedenleri doğuştan olanlar hariç, büyük bölümü, önlenebilir hastalıklar. İshal, difteri, tetanoz (Gebe tetanozu: TT1-TT2), zatürre, kızamık gibi. İlaç var, bilgi var, aşı var, ama bebeklerimiz ölmeye devam ediyor."

Ortalama Afrika’nın altında
       UNICEF’in verilerine göre, dünyada her yıl ortalama 600 bin çocuk DBT, difteri, boğmaca ve tetanozdan ölüyor. Çocukların bu hastalıklardan korunabilmesi için karma aşının üç dozunun sırasıyla bir aylık, bir buçuk aylık ve üç aylıkken yapılması gerekiyor.
Ancak UNICEF, Türkiye’nin karma aşı uygulama konusundaki ortalamasının Afrika ülkelerinin de altında olduğunu ortaya çıkardı. Karma aşı uygulama ortalaması Türkiye’de yüzde 56 düzeyinde kalırken, bu oran Yemen’de yüzde 68’e, Sudan’da yüzde 72’ye, Cezayir de ise yüzde 80’e çıkıyor.

http://www.unicef.org/information/mdg/mdg03.htm#Diarrhoeal UNICEF, Birlesmis Milletler Cocuk Kurumu.

PROBLEM: Gelismekte olan ulkelerde her yil, 5 yas altinda 3 milyon cocuk, yani her 4 cocuktan biri, ORT denen agizdan ozel sivi verilerek yapilacak terapi ile olumler kesin onlenebilecekken, ishalden dolayi vucudun asiri su kaybetmesinden olmektedir. Basit bir ishal onemsizken, ishalin tekrari kucuk cocuklari gucsuzlestirmekte ve ciddi protein-enerji beslenme bozukluklarina yol acmaktadir.

HEDEF: 1995 se kadar en az % 80 ORT( agizdan verilen ozel sivi terapisi) kullanilmasi ve ishalde cocuklarin mutlaka surekli beslenmeye devam edilmesi, 2000 yilinda da ishalden 5 yas alti cocuklarda olumleri yariya indirmek, ve ishalleri de dortte bire indirmek. KAYDEDILEN GELISME: 1990 ile 1995 arasinda her yil bir milyon cocugun hayati kurtarildi . 1990 da ORS= tuz, seker vs karisimi paketler ve RHF (recommended home fluids= cocuga evde anne tarafindan verilmesi gereken ozel sivilar) tavsiye edilen evde icirilen diger ozel sivilar dunyada ishal olaylarinin tahminen 1/3 cunde kullanildi ve 5 yas alti nufusun cogunun yasadigi ve UNICEF’e rapor eden 33 ulkede de 1995 de ORT kullanimi ise % 85 e ulasti. Ancak ORS ve RHF lerin kullanimi degil butun hikaye. 1995 hedefleri kondugunda, ishalde cocugun surekli az yagli beslenmege devam edilmesi ve ozel ORS sivilar kadar, icirilecek sivinin mutlaka arttirilmasinin da dehaydrasyonu onledigi bilinmekteydi ve ilan edilmisti.

ILERIYE DONUK TAVSIYE: Surekli kaynak, EGITIM,BILGILENDIRME KAMPANYALARI temin edilmezse ve kendini bu ise surekli adama olmazsa, su ana kadar elde edilen tum basari durur ve hatta gerileme gorulecektir. Politik liderlerin, saglik konusundaki profosyonellerin,doktorlarin egitimi ve acilen harekete gecmeleri, topluma , annelere verecekleri surekli mesajlarda ishal olan cocuk ve bebeklerde surekli ne tur beslenme gerektigi ve ORT sivisinin da daha ilk ishalde birlikte mutlaka anne tarafindan hemen verilmesi gerektigi vurgulanmasina dikkat edilmesi onemlidir. Bu arada ayrica temiz ve icilebilir sular temin edilerek, yiyeceklerin satin alinmasi, hazirlanmasi, pisirilmesi, yenmesi hususlarinda temizlik=hijyen kurallari surekli ogretilerek, egitim verilerek, mutlaka anne sutu ile ve daha da sik beslenme yapilmasi kampanyalari ile de ishalin de yok edilmesi calismalari yogun olarak surdurulmelidir mutlaka.

23.8.2000 CUMHURIYET

Bebek ölüm hızında Doğu ile Türkiye ortalaması arasında binde 19'luk fark var

Doğu'da bebek ölümü artıyor

**Bölgedeki çocuklar için acilen çalışma başlatılması gerektiğini vurgulayan Kocaeli Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Şükrü Hatun, ''Bir bölgenin ekonomik kalkınması çok uzun bir süre alabilir ama çocukların bunu beklemesi mümkün değil'' dedi. Sessiz sedasız açıklanan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998, Doğu ile Batı arasındaki eşitsizliği bir kez daha gözler önüne serdi. Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından 5 yıl aralarla yapılan araştırmanın sonuncusu, Doğu bölgesinde hem bebek ölüm hızının hem de beş yaş altı çocuk ölüm hızının ilk kez arttığını ortaya koydu.

SAADET USLU

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinde en önemli kriterlerden biri olan bebek ölüm hızı Doğu bölgemizde arttı. Bebek ölüm hızı bakımından Türkiye ortalaması ile Doğu arasındaki fark da 1993'te binde 7 iken 1998 yılında binde 19'a çıktı.

Bölgedeki çocuklar için acilen çalışma başlatılması gerektiğini vurgulayan Kocaeli Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Şükrü Hatun , ''Bir bölgenin ekonomik kalkınması çok uzun bir süre alabilir ama çocukların bunu bekmesi mümkün değil'' dedi.

Sessiz sedasız açıklanan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 , Doğu ile Batı arasındaki eşitsizliği bir kez daha gözler önüne serdi. Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından 5 yıl aralarla yapılan araştırmanın sonuncusu Doğu bölgesinde hem bebek ölüm hızının hem de beş yaş altı çocuk ölüm hızının ilk kez arttığını ortaya koydu. Araştırmada ortaya çıkan bazı sonuçlar şöyle:

- Ülkemizde bebek ölüm hızı 1993'te binde 53 iken 1998'de binde 43'e düştü. Bölgelere göre bakıldığında ölüm hızı en çok Orta Anadolu bölgesinde azaldı. Doğu bölgesinde ise 1993 yılında binde 60 olan bebek ölüm hızı 1998'de binde 61.5'e yükseldi.

- Beş yaş altı çocuk ölüm hızı da Türkiye genelinde binde 61'den binde 52'ye düşerken Doğu bölgesinde binde 70'ten binde 76'ya yükseldi. Türkiye ile Doğu arasındaki fark ise binde 9'dan binde 24'e yükselmiş oldu.

- Doğu'da yaşayan çocukların yüzde 30'unda beslenme yetersizliği ve yüzde 19'unda boy kısalığı saptandı. Yine bu bölgede tam aşılı çocuk oranı yüzde 40.6'dan, yüzde 23.9'a düştü.

Gelişmiş ülkelerde bebek ölüm hızı kriterleri binde 10'un altında kabul edilirken UNICEF'in verilerine göre 5 yaş altı ölüm hızı göstergelerinde en kötü ülke binde 316 ile Siera Lieno, en iyi ülke ise binde 4 ile İsveç. Türkiye ilk 75 ülke arasında yer alıyor. Türkiye ortalamasının iyi görünmesine karşın, Doğu bölgesi binde 76 ile Bolivya, Zimbabve, Sudan, Eritre gibi dünyanın en geri kalmış bölgelerindeki sağlık göstergelerine sahip. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Şükrü Hatun , bu araştırmanın toplumsal eşitsizliklerin ve bölgesel sorunların çocuklar üzerindeki dramatik etkisini ortaya koyduğunu söyledi. Toplumsal problemlerden en çok etkilenen çocuklar için öncelikli çalışmaların yapılması gerektiğini vurgulayan Prof. Hatun, ''Bir bölgenin ekonomik kalkınması çok uzun bir süre alabilir ama çocukların bunu beklemesi mümkün değil'' dedi. Hatun, toplumsal sorunlardan en çok etkilenen çocukların otomatik sağlık güvencesine alınması gerektiğini ve üniversitelerle bu bölgede ortak çalışma yapılabileceğini belirtti. Şükrü Hatun şöyle konuştu: ''TBMM tarafından da onaylanan Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde 'en yoksul, en dezavantajlı ve genellikle en ihmale uğrayan çocuklar, gerek eldeki kaynakların kullanımında gerekse gösterilecek çabalarda birinci derecede önceliğe sahip olmalıdır' deniliyor. Bu görüş doğrultusunda Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi'ne başlatılacağı söylenen sosyal program çocuklardan başlamalı ve bu bölgedeki çocuklara yönelik acil sağlık programı hazırlanmalıdır. Aşılama oranları ülke genelinde düşüyor. Milli Güvenlik Konseyi'nin bir toplantısında bu konu ele alınmalıdır.''

ILK ISHALDE DERHAL SUREKLI BESLENME VE

· HER 1-2 SATTE BIR YAS GRUBUNA GORE 2 YAS ALTINDAKILERE 50ML/1 KAHVE FINCANI-

· 2 YAS USTUNDEKILERE ISE 100 ML/YANI 1/2 SU BARDAGI EVDE ORS OZEL SIVILARIN DERHAL ISRARLA VE SUREKLI VERILMESININ

· BESLENMENIN ONEMI,

· ANNELERIN VE PROFOSYONELLERIN SUREKLI EGITIMI, ULUSAL EGITIM.

17 TEMMUZ 2000,CUMHURIYET

GÜNDE 100 ÇOCUK HASTANEYE KALDIRILIYOR

G.Doğu'da bebek ölümleri arttı

* Yeni doğan bebekleri kundaklama geleneğinin, aşırı sıcakların yaşandığı bugünlerde bebek ölümlerinin artmasına yol açtığı bildirildi.

DİYARBAKIR (Cumhuriyet Bürosu) -Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yeni doğan bebeklerin kundaklanmasının, sıcak havalarda bebek ölümlerinde artışa neden olduğu bildirildi.Günde ortalama 100 bebeğin, kundaklama nedeniyle meydana gelen sıvı kaybından dolayı hastaneye kaldırıldığı öğrenildi.

Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yüzyıllardan bu yana yeni doğan bebekleri kundaklama geleneğinin, aşırı sıcakların yaşandığı bugünlerde bebek ölümlerinin artmasına yol açtığı bildirildi. Güneydoğu Sağlık Tesisleri Tıp Merkezi Başhekimi Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Psikiyatrist Ayhan Güler,hava sıcaklığının mevsim normalleri üzerinde seyretmesi nedeniyle yaşlıların ve çocukların bedensel ve ruhsal yönden etkilendiklerini söyledi. Özellikle yaşlılarda, nefes darlığı, tansiyon yükselmesi gibi vakaların sıklıkla görüldüğünü ifade eden Güler, şöyle konuştu:

''Sıvı kaybı nedeniyle ani ölümler meydana geliyor.Yöremizde yaygın olan bebek kundaklanması nedeniyle özellikle sıfır yaş grubu çocuklarda aşırı sıvı kaybı oluyor.Kundak nedeniyle meydana gelen sıvı kaybı çoğu kez bebeklerin ölümüne yol açıyor. Günde ortalama 100 çocuk kundak nedeniyle oluşan sıvı kaybından dolayı hastanelere yatırılıyor.''

Aşırı sıcakların insanların ruh dünyasını tahrip ettiğini belirten Güler,yaz aylarında cinayet ve kavga gibi durumların sıkça yaşandığına dikkat çekti.Bu durumun aşırı sıcaklardan kaynaklandığını ifade eden Güler, ''Aşırı sıcak insanlarda çabuk sinirlenme, sıkıntı, karamsarlık, hayatın anlamsız olduğunu düşünme ve zaman zaman intihara bile varabiliyor'' dedi.

NOT; Neden hala 21. asirda annelere, doktorlara bebeklerde dehaydrasyonu/susuzluktan vucudun kurumasini, ishalleri, olumleri onlemeyi ogretmiyoruz? Tek problem kundaklama degil ki!!! CINAYETTIR BU BEBEKLERIN OLMESI, OLUME TERK EDILMELERI! NE ONLEM ALINMAKTADIR? LUTFEN ACILEN ACIKLAYINIZ.

TC SAGLIK BAKANLIGI, ANA COCUK SAGLIGI GENEL MUDURLUGU , Dr Levent Eker levent@saglik.gov.tr webadmin@saglik.gov.tr temel@saglik.gov.tr

Turk Pediatri Kurumu http://www.turkpediatri.org.tr/ info@turkpediatri.org.tr

http://www.infeksiyon.org/infeksiyon/index1.html

HER COCUGUN EN YUKSEK STANDARTTA SAGLIK VE TIBBI BAKIM, TEDAVI OLMA HAKKI VARDIR.

Sayin Pediatristler/Cocuk Doktorlari ,

KONUNUN SAHIBI, MUHATABI SIZLERSINIZ, PSIKIYATRISTLER DEGIL.COCUK, BEBEKLERIMIZIN 100 ve DAHA FAZLA OLMEMESI ICIN ANNE VE DOKTORLARIMIZIN EGITIMI ICIN ACILEN NE YAPILMAKTADIR SU SICAKLARDA VE SIMDI?.LUTFEN ACILEN ONLEM ALINIZ VE ACIKLAMA YAPINIZ.NELER YAPILDIGINI BILMEK HAKKIMIZ.SAYGILARIMLA.RUKI

17 TEMMUZ 2000,CUMHURIYET

GÜNDE 100 ÇOCUK HASTANEYE KALDIRILIYOR

G.Dogu'da bebek ölümleri artti

NOT; Neden annelere, doktorlara bebeklerde dehaydrasyonu onlemeyi ogretmiyoruz hala 21.asirda?Tek problem kundaklamadegil ki!!! CINAYETTIR BU BEBEKLERIN OLMESI,OLUME TERK EDILMELERI!(Mesaj 17 Temmuz 2000 12.54 am gonderilmistir)

http://www.saglik.gov.tr TC SAGLIK BAKANLIGI,  TC SAGLIK BAKANLIGI,ANA COCUK SAGLIGI GENEL MUDURLUGU webadmin@saglik.gov.tr temel@saglik.gov.tr

http://www.acsap.saglik.gov.tr/index.html ANA ÇOCUK SAĞLIĞI ve AİLE PLANLAMASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Dr Levent Eker levent@saglik.gov.tr

Turk Pediatri Kurumu http://www.turkpediatri.org.tr/ info@turkpediatri.org.tr

http://www.state.gov/www/global/human_rights/1999_hrp_report/turkey.html Turkiye Insan haklari 1999 raporu ,alinti" Spousal abuse remains a serious problem, and discrimination against women persisted. Some abuse of children, discrimination against religious and ethnic minorities, and child labor remained serious problems. There are some restrictions on worker rights. Trafficking in women and girls to Turkey for the purpose of forced prostitution is a problem." tercumesi;Eslerin kadinlara taciz ve siddeti ve kadinlara karsi esitsizlik, ayirimcilik, dikriminasyon hala ciddi problemdir.Cocuklara karsi taciz,siddet dini ve etnik azinliklara ayirimcilik, ve cocuklarin calistirilmasi hala ciddi bir problemdir.Calisanlarin haklarinda bazi kisitlamalar vardir.Kadin ve kizlarin zorunlu seks koleligine mecbur edilmesi ve kadin ve genc          kizlarin  Turkiye'de  fuhus trafigine zorlanmalari ciddi problemdir." Lutfen raporun tamamini degerlendiriniz;tamamini Turkceye tercume edin ve herkesin tek tek okumasini,eksiklerimizi anlamasini temin ediniz. TBMM dahil acaba tum ulkemizde kac kisi bu raporlarda ne yaziyor A dan Z ye biliyoruz??? Cocuk haklari, kadin haklari,eslerinden yedikleri onlemez dayaklarin ve siddetin de,etnik gruplara esit davranilmadigi ve daha bircok problemlerimizle birlikte cocuk haklarinin da ulkemizde ciddi problemli oldugunun da bu raporda yer aldigini kimler,kac kisi biliyor???Tercume edin. http://www.milliyet.com/2000/07/17/yazar/bila.html http://www.milliyet.com/2000/07/17/yazar/cerrahoglu.html http://www.hurriyet.com./hur/turk/00/07/17/yazarlar/17yaz.htm http://www.hurriyet.com./hur/turk/00/07/17/yazarlar/58yaz.htm

http://www.state.gov/www/issues/economic/trade_reports/1999/turkey.html Turkiye 1999 Ekonomik raporu

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

http://www.health.qld.gov.au/brochure/hot.htm Sicaklarda BEBEK VE COCUKLARDA NELER YAPILMALI!!!!

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/infectio/home/dehydr.htm Dehaydrasyonu=vucutta susuz kalmayi cocuk ve bebeklerde tanimak,anlamak-AMA.

http://www.zerotothree.org/brainwonders/index.html 0-3 yas beyin gelismesi-ailelere,profosyonellere

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/ep1_resc.html Bebek beyni sirlari-ailelere,doktorlara,arastirmacilara

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/ep1_resc.html#2 Bebek hemsirelerine kaynaklar

http://pbskids.org/grownups/readytolearn.html okula ogrenmeye hazir baslamak

www.nhsa.org, www.preventblindness.org

www.nann.org Bebek hemsireleri. hemsirelere www.aann.org www.nursesource.org

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ped.html Cocuk sagligi-pediatri linkleri

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/diarrhea.html Diyare,vucudun kurumasi=olum tehlikesi=dehaydrasyon

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/nutr.html Beslenme,Gida linklerimiz Harding’den

http://healthlinks.washington.edu/clinical/nutrition.html Indeks-Beslenme ve Gida weblerimiz

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/obgyn.html kadin sagligi-jinekoloji linkleri, http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/diseases.html

http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm MEME-BIBERON VERIRKEN BILMENIZ GEREKENLER-hazirlama, temizleme, sterilizasyon kurallari-nasil yapilmali,

Bebek ve cocuklar sicaklari ve de sogugu yetiskinlerden cok daha fazla hissederler cunku vucutlari bizlerinki kadar kolay adapte olamaz.Bebekler ve cocuklar ayrica tum ihtiyaclarinin karsilanmasi icin bizlere ,yani yetiskinlere guvenmek zorundadirlar.iceceklerini,ustlerinin ve bezlerinin degistirilmesi hep bizim sorumlulugumuzdur.

Sicak yaz aylarinda iste size bebeginizi,cocuklari koruyacak bazi ipuclari;

· Yazin sicaklarda herkesin, bebeginizin de cok daha fazla siviya,suya ihtiyaci vardir

· Bebeginize cok daha sik ve fazla anne sutu verin-tabii kendiniz de saglikli ve dengeli beslenmege calisarak ve en az 10-12 bardak su icerek!

· Anne sutu emene ise cok daha fazla kaynatilmis ve sogutulmus kasikla su verin; anne sutu emmeyene ise biberonla verin bu suyu

· Eger 24 saat icinde bebeginizin 6-8 oldukca islak bezini aliyorsaniz, degistiriyorsaniz bebeginizin vucudundaki su durumu iyi demektir.

· 2 yas ustundekilere ve oteki cocuklara da daha fazla ve bol su verin.

· Ilik su ile sik sik banyo yaptirin,yikayin gun boyunca;pudra kullanmayin cunku ciltteki gozenekleri tikar ve kasintilara,kizarikliklara sebep olabilir.

· Bebegin yattigi besige, yataga, arabanin altina , emdirirken sizinle arasina , bebegin altina buyukce BIR EL HAVLUSU YA DA BUYUKCE BIR HAVLU koyunuz ki terini emsin ve serince olsun,cildi nefes alabilsin.

· Serince, golge bir yerde basindan ayrilmamak ve surekli gozlemlemek ,yani yanindan ayrilmamak kaydiyla su ile oynamasina musaade edin-hortumla serinlemek, parklarda ozellikle sicak yerlerde cocuklar icin yapilmis alttan 40-50 delikten tazyikle azalan, artan siddette fiskirtilan su fiskiyeleri , su doldurulan legen, kova, plastik 10-15 cm yukseklikteki oyun havuzlari gibi

· Bebek ve Cocuklari 10.00 sabah ile 15.00 arasinda disari,gunese cikartmayin.

· Cocuklari ve bebekleri hafif,ince,bol ve mumkun oldugunca butun vucutlarini ortecek sekilde giydirin ve mutlaka oldukca genis kenarli sapkalar giydirin. ASLA ASLA KUNDAK YAPMAYIN BU DEVIRDE NE YAZ NE DE KIS.KALCA CIKIGI VE OLUMLERE SEBEP OLURSUNUZ.

· SPF 15 + koruyucu faktorlu kremi sadece yazin degil,kisin da surekli surun disari cikarirken.2 sene icinde bozulduklarindan,gecerlilik tarihine bakin kremlerin yeterince etkili olacaklarindan emin olmak icin.ustundeki talimatlara da dikkat ederek,yuzdukten,islandiktan sonra yine surun.

· ILK 12 AY BEBEGINIZIN CILDINI HER TURLU GUNES ISIGINDAN, DIREKT GUNESTEN MUTLAKA UZAK TUTUN. BEBEGINIZIN GOLGEDE VE GUNESTEN KORUNMUS OLDUGUNDAN MUTLAKA EMIN OLUN.Hergun acik havada arabasiyla 1 saat gezdirin bebeginizi yaz ve kis.

· Plastik ve naylon vs giysileri asla giydirmeyin-% 100 pamuklu tercih edin.Koton,pamuklu bezlerin kullanilmasi bebeklerin kicindaki pisikleri onler,azaltir.

· Hazir,kullanilip atilan bebek bezlerini acil durumlarda ve seyahatlerde kullanin sadece.Plastik kismi bebek cildinin nefes almasini engeller.

· Bebeginize evde sadece bezini baglayin ve incecik bir tek atlet giydirin. Bu yeterlidir.

· Camlari indirilmis dahi olsa,bebek ve cocuklari(ve hayvanlarinizi) park etmis arabada camlari indirilmis dahi olsa asla yalniz birakmayin.

· Arabanizi golgeye park edin. Araba seyahatlerinizde, sutunun yanisira ayrica bol miktarda soguk su VE hakiki sikma meyva sulari, pastorizze edilmis meyve sulari vs icirin.

· Cocugun yuzunu sik sik islak bezle silin serinletmek icin.

· Arabanizi sik sik durdurarak bebek ve cocuga hareket serbestligi saglayin-hareket etsin.Cocuga en yakin araba pencerelerinize gunesten koruyacak perdeler/skrin takin.

· Daha fazla bilgi icin Saglik Bakanligi http://www.saglik.gov.tr TC SAGLIK BAKANLIGI http://www.ato.org.tr/tip_fakulte.html ATO'dan Turkiye'deki Tip Fakultelerindeki PEDIATRI BULUMLERI weblerine, cocuk doktorunuza, cocuk doktorlari/pediatri dernegi http://www.turkpediatri.org.tr/ weblerini kontrol ediniz VE SIZLERI EGITECEK KISA BU TIP BROSURLERi MUTLAKA KOYMALARINI ISTEYINIZ WEBLERINE. http://www.unicef.org.tr/crcturk.htm UNICEF Cocuk Sozlesmesi, http://healthlinks.washington.edu/clinical/pediatrics.html http://www.nichd.nih.gov/ http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Pediatrics http://www.doh.wa.gov/phl/newborn/newborn.html http://www.doh.wa.gov/Topics/topics.htm http://www.doh.wa.gov/links/links2.htm http://nrc.uchsc.edu/list.htm#TOP

· Erken dogan premature bebeklerle ilgili kaynaklar http://www.pre-emieawareness.org http://www.preemie-e.org http://www.preemieparents.com Erken dogan bebeklerin ailelerine tum diger linklerle, ve de ikizleri olanlara magazin http://www.twinsmagazine.com Ikizler icin kaynaklar http://www.twinsmagazine.com/resources.shtml

http://www.kinderaerzte-lippe.de/turkish.htm Doktor Fikret Çerçi'nin Çocuk ve Gençlik Sağlığı Web-Sayfası - Detmold/Almanya

ANNE ADAYLARINA, BEBEGINE SUT VERENLERE, COCUKLARA,BEBEKLERE, YASLILARA,HERKESE MUTLAKA VE MUTLAKA LUTFEN COK SU ICMEYI OGRETINIZ! ONCE HEP BIRLIKTE KUCUK, BUYUK SU ICMEYI OGRENELIM,

NEDEN, NASIL, NE KADAR VE NE ZAMAN SU ICMELIYIZ???

The New York Times-11 Temmuz 2000,Jane E.Brody, OMUR BOYU KAZANCLI OLABILMEK ICIN SADECE BOL SU ICIN VE BUNU HEP TEKRARLAYIN! (For Lifelong Gains,Just Add Water.Repeat. den alintilar)

“Milyon kere duymussunuzdur hep;gunde en az 8 bardak su icin.Ve de son yilllarda da su icecekler arasinda cok daha fazla populer olmustur.Nereye giderseniz, mutlaka birilerini hep su siseleri tasirken gorursunuz.hatta artik bircok sirt cantalari ve bel cantalarinda bile su sisesi koyacak ozel cepler/yerler var.

Ve de siz de belki de ozellikle de bu sicak gunlerde-ama sadece sicak gunlerle kisitli degil, herzaman, sicak havada ve aktif/hareket halinde iken de iken bol su icerek vucudunuzun kurumasini engelleyecek, dehaydrasyonun zararlarini, suyun degerini bilen akilli kisilerdensinizdir. Tabii ayni zamanda da sise sularinin ne derece emniyetli, temiz ve icilebilir oldugu endiseleri de tavana vurmakta.Musluk suyundan daha iyi veya daha kotu de olmasi mumkun olan sise sularinin satislari cok artti.Tabii evlerinizdeki musluk sularini da temizleme sistemleri var-bunlarin da satislari artiyor-bunlar ucuz surahi gibi olanlardan tutun da aktif karbondan suyu suzerek icmenizi saglayan musluga takilan aletler, ve cok daha pahali musluga omur boyu baglanan/kalici tezgah ustu ya da lavabo alti su filtreleri vardir.

Neden su icmeniz lazim? Malesef surekli su icen bir kisiyseniz bilin ki azinliktasiniz.Bir Amerikali ortalama tavsiye edilen su miktarinin yarisindan biraz fazlasini iciyor her gun ve bunun yanisira da en az bu kadar da vucuttan su kaybedilmesine sebep olan kafeinli veya alkollu zararli sivilari aliyor.Aslinda da bunlar birbirini yok ediyor-yani icki ve kafeinli icecekler vucudunuzu daha da kurutuyor,su kaybetmesine sebep oluyor=buna dehaydrasyon deniyor;bu da sizin aldiginiz ,ictiginiz normal suyu da sifirliyor vucudunuzda!Her dehaydrasyona sebep olan kafeinli icecekler ve icki icin ilaveten bir bardak su icilmelidir!!!!!!!!(Not; cay, kahve,koka kola ve diger sisede ve tenekede satilan icecekler,bira ve ickiler bu tarife girer)

Beyninizden bagirsaklariniza kadar, vucudunuzdaki tum sistemin suya mutlaka ihtiyaci vardir.IDEA denen uluslararasi saglik ve spor organizasyonunun da belirttigi gibi SU VUCUDUNUZDA SUNLARI REGULE EDIYOR/ AYARLIYOR;

· Vucut isinizi ayarlar

· Besinleri ve oksijeni tasir

· Atiklari tasir,atar

· Bobrek ve karacigerden zehirleri atar-detoksifiye eder yani

· Vitamin ve minerallerin vucutta cozulmelerini saglar

· Vucudu yaralanmalardan korur yastik gibi

· HER GUN VUCUDUNUZDAN 2.5 LITRE ILE 4 LITRE SU AZALIR

· VUCUDUNUZUN GEREKLI SU DENGESININ TEMIN EDILMESI ICIN AYNI MIKTARDA SUYUN MUTLAKA GERI ALINMASI,ICILMESI GEREKIR.

· Ortalama bir insan vucudunda ortalama 40-50 litre su vardir (40-50 quart, 1 quart=0.9464 litredir).

· Kaniniz % 83 sudur;

· Kaslariniz % 75 i sudur

· Beynin % 74 du sudur

· Hatta kemiklerinizin bile % 22 si sudur!

Su vucudunuzdaki her eklemi adeta yaglar ve hucre/kaslarin birbirine yapismasini onler .

Dehaydrasyon=vucutta su kaybi=kuruma oldugunda;yani yeterince bol sivi icmediginizde;

· Vucudunuz ve beyniniz tembellesir, yavaslar

· Kaniniz kalinlasir- koyulasir (TEHLIKELI)

· Kalbiniz de boylece cok calismak zorunda birakilmis olur.

· Bol bobrek taslari basta olmak uzere cesitli hastaliklara sebep olur.

Su sindirim sisteminiz icin de cok gereklidir; bu ihtiyac sindirimde yukardan asagiya kadar, hazimda ve yiyecek ve besinlerin emilmesi ve en son da atiklarin atilmasina kadar surer.Tek basina posali beslenmek normal diskilama ve bagirsaklarin muntazam bosaltilmasina yardim etmege yetmez.yeterince gerekli su olmazsa,almis oldugunuz posalar diskinizda/kakada su tutma ozelligini de arttirir ve kabizliga sebep olur.

SU VUCUDUNUZUN KLIMA,SOGUTMA SISTEMIDIR.Cok isindiginizda, cildin gozeneklerinden kaybettiginiz su, terleme bezleri ve akcigerleriniz vucudunuzun icinde cok fazla isinmasini engellerler-iste 1982 de Boston MaratonunU KAZANDIGINDA Alberto Salazar’a da boyle oldu. Acilen kendisine tam 6 litre damar icinden serumla sivi verilmesi gerekti vucudundaki su ve tuz kaybini onlemek icin.3 sene once de cok zorlandigi bir yarista,vucut isisi 107 F derece/yani 41.7 C dereceye cikmisti.Ve acil mudahale edilmisti.VUCUDUN SUYUNUN % 15 ILE % 20 SINI KAYBETMEK OLDURUR, OLUMCULDUR.

Vucudunuzun cok fazla su kaybetmis olmasi icin,oyle fazla terlemeniz de gerekmez.Hatta tamamen hareketsiz dahi olsaniz, vucudunuz metabolizmanin calismasi sonunda isi uretir .

CILDINIZDEKI HUCRELERIN DE SAGLIKLI GORUNEBILMELERI ICIN SUYA IHTIYACI VARDIR.Ama milyonlarca guzel gorunme meraklisi Amerikali kadin etrafta kurumus erikler gibi gezerler,siskinlikten ya da sik tuvalete gitmekten korkup su icmezler.Ama siskinlige,karindaki sismeye sebep olan aslinda icilen su degildir-fazla tuz ve asiri karbonhidrat tuketimi nedeniyle vucudun tuttugu sudur bu!

Tuvalete gitenege,idrar yapmaga gelince de,utangac olmamayi bazen de tuvalet kullandirtmayanlar tarafindan reddedilmeyi goze almayi ogrendim. Eger kadinlar kuyrugu cok uzunsa halkin faydalandigi her turlu tuvalette, erkekler tuvaletini kullanmayi ogrendim.

NE ICMELISINIZ? VE NE ZAMAN ICMELISINIZ?

NE ZAMAN SU ICMENIZ GEREKTIGINI ANLAMAK ICIN SAKIN SUSAMAYI BEKLEMEYIN.Siz susadiginizda, zaten hafifce dehaydrasyon=vucutta kuruma=yani susuzluk baslamistir bile.Hafif dehaydrasyon bile fiziksel ve mental/beyin performansinizi azaltacaktir.

Dehaydrasyonun= vucutta susuzlugun= kurumanin belirtilerini mutlaka ogrenin VE ONLEYIN;

· Bas agrisi

· Yorgunluk, halsizlik

· Bas donmesi

· Zihni bulaniklik

· istahsizlik

Cok fazla terliyen bir tenis partnerim eger yeterince su icmezse, gun boyunca basi agrir. Simdi oyundan once 2 buyuk su bardagi su iciyor, oynarken de iki buyuk bardak su iciyor ve oyun bitince de 2 buyuk bardak su iciyor. (HER BIR SU BARDAGI 250 ML BUYUKLUKTE OLMALIDIR- ABD de su bardaklari 250 ml, 500 ml, 750 ml gibi standart buyukluklerdedir-altlarinda kac oz olduklari yazar. 8 oz=250 ml)

Bir insanin ne kadar su icerek dehaydrasyonu onleyecegine dair kesin tablo yoktur. Gunde 8-10 adet 250 ml lik su bardagi ile su icmek en dusuk , minimum hedef olmalidir. IDEAL su ihtiyacinizi soyle hesaplamayi oneriyor; agirliginizi pound olarak ikiye bolun=buldugunuz rakam kadar ounce su icmelisiniz hergun diyor.Buna benzer bir formul de biz yakalayabiliriz.

· Ama aktifseniz, YA DA SPOR, EGZERSIZ VS YAPIYORSANIZ

· Yuksek irtifada,

· Dagda vs iseniz,

· Hava sicaksa ve nemliyse,

· Ya da grip veya atesiniz varsa, bir enfeksiyon hastaliginiz varsa

· TUKETECEGINIZ GUNLUK SU COK DAHA FAZLA OLMALIDIR.

Amerikan Beslenme Dernegi ise

· Fiziksel aktiviteye, spora,yuruyuse vs,vucudun zorlanmaga baslayacagi zaman, aktiviteye baslamadan en az 2 saat once en az 500 ml/yarim litre=iki su bardagi su icilmesini

· aktiviteden yine 15-20 dakika once en az yine 500 ml=2 su bardagi su icilmesini ve

· Aktivite sirasinda her 15-20 dakikada bir de yine su icmege devam edilmesini tavsiye etmektedir.

Icinde tuz ve terle kaybolan oteki mineraller /elektrolitler olan spor iceceklerine ihtiyaciniz olup olmadigini ise,bu ne cins spor yaptiginiza ve suresine gore degisir diyorlar.

Bir saatten fazla suren bir agir sporda veya asiri sartlarda yani yuksek irtifada egzersizde, mesela hiking yapmak veya 32 C derecede tekli tenis oynamak gibi durumlarda, su icilebilecegi gibi,kaybedilen elektrolitleri karsilamak icin ozel spor icecekleri de icilebilir.Ama bu spor iceceklerinin cogu asiri sekerli olduklarindan,bu da suyun vucutca emilmesini geciktirir ve en iyisi de arkasindan yine en az bu ozel gibi spor icecekleri kadar su icmek gerekmektedir.(Bunlardan biri ise mesela http://www.gatorade.com spor ozel icecegine ornek ama suyun yerini tutmuyor! )

Su, bildigimiz adi su bircok durumda kaybedilen suyu vucudumuza geri vermek icin en iyi secimdir. Kafeinsiz kahve, cay veya sekersiz tabii icecekler ve suyla karistirilmis taze meyva sulari da ayni isi gorebilir. Ancak icinde makul miktarda dahi seker ve tuz veya kafein veya icki/alkol olan icecekler,sizin susamanizi kesmek degil,SU IHTIYACINIZI ARTTIRACAK VE VUCUDUNUZUN DEHAYDRE OLMASINI=yani KURUMASINI,DAHA DA SUSUZ KALMASINI SAGLAYACAKLARDIR.

Cogu su olan karpuz gibi % 98 zi su olan yiyecekler de karbonhidratca veya tuz acisindan cok zengin olmadiklari surece uygundur .

Her zaman el cantamda, bel cantamda da bir sise su tasiyorum . Ucaklarda hava, atmosfer col gibi kurudur; yol kenarindan koltuk ayirtirim ve havada kaldigim her bir saatte bir 250 ml lik bir buyuk bardak su icerim.Iceceginiz suyun fazla olmasi,hem seyahat yorgunlugunuzu azaltacaktir hem de jetlag denen saat farkindan/Atlantik ustunden ucmak vs gibi cok uzun saatler ucmaktan kaynaklanan vucudunuzun biyolojik gece gunduz ritminin degismesini engelleyecek, daha az etkilenmenizi saglayacaktir.”

(NOT;BU KONU MALESEF ONLARCA YILDIR ULKEMIZDE BILINMEYEN VE HER YASTA CIDDI SAGLIK PROBLEMLERINE SEBEP OLAN BIR KONUDUR. AZAMI DIKKATLE 3-4 YASINDAKILER DAHIL OGRETMEGE GAYRET SARFEDELIM. BEBEK,COCUK OLUMLERININ COGU DA BU NEDENLE OLDUGUNU BILELIM. IDRARIN SARI OLMASI DA DEHAYDRASYONUN=VUCUTTA SUSUZLUK VE KURUMANIN BASLAMIS OLDUGUNUN ISARETIDIR. IDRAR SU RENGINE YAKIN COK COK ACIK LIMONATA RENGINDE OLMALIDIR.BEBEK ANNELERINE COK BOL SU ICMELERINI OGRETELIM.KI BOL SUT VEREBILSINLER BEBEKLERINE. Burada anlatilanlar, dehaydrasyonun onlenmesi,sadece bebek ve cocuklara mahsus degildir. Bildiginiz gibi Hindistan donusunde Sn.Ecevit de vucutta susuzluk, dehaydrasyon nedeni ile agir hastalanmis ve acil tedavi edilmisti uzunca bir sure.Konu her yasta cok onemlidir!BOL BOL SU ICELIM.RUKI http://www.water.com/home.asp Inceleyin)

14 TEMMUZ 2000,CUMHURIYET

UNICEF'in Türkiye'de kadınlar ve çocuklar raporu çarpıcı bilgiler içeriyor

4 çocuktan biri (yok)

* Çocukların yüzde 26'sının doğum kaydı yok. En yoksul il Erzurum.Erzurum'da nüfusun yüzde 44.7'si yoksulluk sınırının altında yaşam mücadelesi veriyor.Diyarbakır'da kadınların yüzde 68.6'sı evde doğuruyor.İstanbul'da ise nüfusun yüzde 12.4'ünün sağlıklı içme suyu yok, yüzde 10.8'i evde doğum yapıyor.

ANKARA (Cumhuriyet Bürosu) - Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Türkiye'de sağlık, eğitim ve yaşam kalitesi hedeflerine henüz ulaşılamadığını, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu kentlerinde halkın önemli kesiminin yoksulluk sınırının altında yaşadığını ortaya koydu.Çocukların yüzde 26'sının devlet kayıtlarına geçmediğini ve nüfus cüzdanından yoksun olduğunu belirleyen UNICEF'in verilerine göre, Diyarbakır'da kadınların yüzde 68.6'sı evde doğuruyor, yüzde 29.2'si resmi nikâhsız yaşıyor.

Türkiye'de kadın ve çocukların durumunu araştıran UNICEF, devletin bu alandaki çalışmalarının hâlâ yeterli düzeye ulaşamadığını belirledi.UNICEF raporunda, anayasada çocuk haklarıyla ilgili mevzuat değişikliklerinin yapılmadığını, eğitimden sağlığa kadar pek çok alanda eşitsizliğin sürdüğünü vurguladı. Çocuk Mahkemeleri Yasası'nın 15-18 yaş grubunu ''çocuk kategorisi'' dışında bıraktığına işaret edilen raporda, ''Türkiye'de 15-18 yaşındaki çocuk, yetişkin kabul ediliyor ve normal mahkemede yargılanıyor. Öte yandan Çalışma Yasası, istihdam için en düşük yaş olarak 15 yaşı belirliyor.Mevcut yasalar öyle durumdaki 14 yaşında bir kız çocuğu evlenebilir, çocuk doğurabilir, ama seçmen olamaz, pasaport talebinde bulunamaz'' çelişkilerine yer verildi.

Çocukların yüzde 26'sının doğum kaydı olmadığına dikkat çekilen raporda,''Bu da çocukların bir isme sahip olma, vatandaşlık ve kimlik bilme hakkının açık bir ihlalidir.Türkiye'de doğum kayıtlarında, doğum gerçekleştiği anda çocukların kayda geçirildiği yeni bir anlayışa gerek var'' denildi.Raporda, doğumların kayda girmesi için hamile annelere ve yeni doğanlara ücretsiz tıbbi hizmet sağlanması yönünde teşviklerin yapılması önerildi.

UNICEF'in araştırması sonucu ortaya çıkan bulgular şöyle:

- Sağlık konusundaki ulusal hedeflere henüz ulaşılamadı.Bebek ölüm hızı düşmesine karşın önemli düzeyde.12-23 aylık Türk çocuklarının sadece yüzde 40'ı tam aşılı.

- Türkiye'de sağlık personelinin dağılımı bölgeler arasında dengesiz.Uzman başına ortalama hasta sayısı 3 bin 500.

- Özel okul öğrencilerinin üniversiteye girme şansı daha yüksek.İlke olarak, yükseköğrenime erişimde bütün lise mezunları eşit,ancak yükseköğrenime devam etmek isteyenlerin bir bölümü bunu gerçekleştirebiliyor.

- Erzurum'da nüfusun yüzde 44.7'si, Diyarbakır'da yüzde 39.7'si, Şanlıurfa'da yüzde 36.5'i, Elazığ'da yüzde 30.3'ü, Tokat'ta yüzde 21.8'i, Adana'da yüzde 21.7'si, Ankara'da yüzde 16.1'i yoksulluk sınırı altında yaşıyor.

- Diyarbakır'da evliliklerin yüzde 29.2'si, Erzurum'da yüzde 21.4'ü, Şanlıurfa'da yüzde 19'u, Tokat'ta yüzde 15.7'si resmi nikâhsız.

- Diyarbakır'da kadınların yüzde 68.6'sı, Erzurum'da yüzde 42.5'i, Şanlıurfa'da yüzde 38.8'i, Elazığ'da yüzde 31.6'sı İstanbul'da yüzde 10.8'i evde doğum yapıyor.

- Erzurum'da nüfusun yüzde 54.1'inin, Trabzon'da yüzde 49.7'sinin, Samsun'da yüzde 43.4'ünün, Diyarbakır'da yüzde 39.9'unun sağlıklı içme suyu yok.

http://web.bilkent.edu.tr/inet-turkey/politicians.html Partiler ve bakanliklar

http://www.gksoft.com/govt/en/tr.html

http://web.bilkent.edu.tr/inet-turkey/gov-webs.html http://www.yedpa.net/t/devlet.html

http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Turkey/Government/Politics/Parties_and_Groups/

http://www.columbia.edu/~sss31/Turkiye/gov_tr.html

http://www.byegm.gov.tr/usefullLinks.htm

DEGISEN NE OLDU, SENE 2009 DAYIZ?!

13 Temmuz 2000,Cumhuriyet

Diyarbakır

Bulaşıcı hastalık uyarısı

DİYARBAKIR (Cumhuriyet Bürosu) - Diyarbakır'da yetersiz altyapı ve artan göçe bağlı olarak her geçen gün bulaşıcı hastalıkların artması, uzmanları harekete geçirdi.SES Diyarbakır Şubesi'nce hazırlanan sağlık raporunda konunun önemine dikkat çekildi. Diyarbakır Tabip Odası'nca Tropikal Hastanesi'nde düzenlenen ''Diyarbakır Kenti Çevre ve Sindirim Sistemi Enfeksiyonları Atölye Çalışmaları'' eğitim semineri dün başladı.Seminere Tabip Odası Başkanı Dr. Mehmet Emin Uluğ ,Yenişehir Belediye Başkanı Remzi Azizoğlu ve çok sayıda doktor katıldı.Üç gün sürecek eğitim seminerinin açılış konuşmasını yapan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Saglığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Karababa ,seminerin kentleşme ve gecekondulaşmanın getirdiği sorunlar ile çocuk hastalıkları konularını kapsayacağını anlattı.Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Diyarbakır Şubesi'nce hazırlanan ''Diyarbakır Sağlık Raporu'' kentte yaşanan bulaşıcı hastalık oranlarının önemli boyutlara ulaştığını gösteriyor. Raporaa göre OHAL koşullarının yaşandığı bölgede çeşitli koruma yöntemleri ile önlenebilecek bulaşıcı hastalıkların sayısı giderek artıyor .

Çocuk ölümleri

Diyarbakır'da 0-4 yaş arası çocuk ölümleri, en sık olarak dünya ölçülerine göre önlenebilir hastalıklar sınıfında olan ishal ve pnömoni (zatürre) gibi hastalıklardan kaynaklanıyor.Rapordaki il sağlık müdürlüğü verilerine göre geçen yıl Diyarbakır'da 1872 kızamık, 25 bin 771 ishal, 10 bin 48 tifo, 4 bin 679 amipli dizanteri, 284 hepatit, 6 bin 307 sıtma, 479 TBC (verem), 2 bin 254 brusella, 41 paratifo vakası yaşandı. Raporda şu görüşlere yer verildi:''İl merkezinde zaten yetersiz olan altyapının göçler nedeniyle iyice yetersiz hale gelmesi, köylerde ise su ve kanalizasyon şebekelerinin olmaması, ilimizde bu yolla bulaşan hastalıkların çok yaygın görülmesinde etkili olmaktadır.Sağlık bilgisinin yetersizliği, beslenme yetersizliği, çevre kirliliği, aynı evde çok kişinin yaşaması ve benzeri sosyo-ekonomik nedenler bu tür hastalıkların artmasında etkilidir. Önümüzdeki yıllarda GAP'ın tam olarak faaliyete geçmesiyle beraber,gelecekte tropikal hastalıklarda da artış beklenmektedir. Bürokratik ve siyasi nedenlerle iyi veri toplanamamaktadır. İstatistiklerde tespit edilen bulaşıcı hastalıklar, uygar toplumlarda nadiren görülen veya hiç görülmeyen hastalıklardandır.Kızamık sıklığı aşılamanın düzgün olmadığını göstermektedir.Dizanteri, hepatit A, brusella, tifo ve enterit gibi hastalıklar yiyecek, içecek ve atık sularla bulaşma sonucu gelişirler.Yine tüberkülozun belirgin varlığı bütünüyle bulaşıcı hastalıkları artıran, insanların kalabalık ve ortak yaşamasının sonuçlarını ortaya koymaktadır.Bu hastalıkların ortaya çıkması kadar tedavileri de büyük sorun olarak ortada durmaktadır.''

http://www.health.qld.gov.au/brochure/hot.htm Sicaklarda BEBEK VE COCUKLARDA NELER YAPILMALI!!!! http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm

http://www.health.qld.gov.au/healthtopics/restopic.asp?frmhealthtopic=ChildrensHealth&I1.x=31&I1.y=18

http://www.health.qld.gov.au/brochure/breastfeeding.htm

http://www.health.qld.gov.au/brochure/breast_best.htm

http://www.health.qld.gov.au/healthtopics/restopic.asp?frmhealthtopic=BreastFeeding&I1.x=21&I1.y=16

http://www.health.qld.gov.au/brochure/phs/brucellosis.htm Brucella

http://www.aafp.org/medguide/charts/topic30.html AAFP-Aile Sagiligi-Anne babalara Kendi kendinize flow carta bakarak cocukta diyare ve kusmayi anlayalim,ne yapabiliriz?

http://www.healthfinder.gov/text/orgs/HR1961.htm Cocuk psikiyatrisi kaynaklar-online brosurler

http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Pediatrics Pediatri kaynaklari

http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Psychiatry psikiyatri “

http://www.library.ucsf.edu/biosites/

http://nhic-nt.health.org/Pubs/2000healthobserv/nho.htm Ay ay 2000 yili saglik egitimi, bilgilendirme takvimimiz

http://www.milliyet.com/2000/04/01/yasam/yas08.html Hayvanlarla ayni suyu iciyorlar…

http://www.unhchr.ch/udhr/lang/trk.htm TURKCE INSAN HAKLARI

http://www.unicef.org.tr/mission.htm UNICEF GOREVLERI NEDIR? TURKCE

http://www.unicef.org/crc/ UNICEF COCUK HAKLARI.

http://www.unicef.org.tr/crcturk.htm UNICEF Cocuk Sozlesmesi, Turkce,

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/04/30/turkiye/22tur.htm Alo Cocuk Siddet Onleme Hatti

http://www.cdc.gov/nip/ CDC ASILARIMIZ WEBI

http://www.unicef.org.tr/crcozet.htm Ozet, turkce.

http://www.unicef.org/pon99/stat1.htm UNICEF’e Rapor eden ulkelerin Cocuk Olumleri Bilgileri.

http://www.unicef.org/pon99/ ULKELERIN GELISMESI 1999, The Child Risk Measure.Ulkelerin eksik de olsa verdikleri bilgilere dayanarak, ortalama 18 yasina kadar cocuklarin o ulkelerdeki olum riskleri. Avrupa’da 6 hatta 5 ve altinda, Turkiye’de 15, Azerbeycan’da 24, Etopya 85, Somalia 92, Afganistan 94 gibi tablo.

ILK ISHALDE DERHAL SUREKLI BESLENME VE

· HER 1-2 SATTE BIR YAS GRUBUNA GORE 2 YAS ALTINDAKILERE 50ML/1 KAHVE FINCANI-

· 2 YAS USTUNDEKILERE ISE 100 ML/YANI 1/2 SU BARDAGI EVDE ORS OZEL SIVILARIN DERHAL ISRARLA VE SUREKLI VERILMESININ

· , BESLENMENIN ONEMI,

· ANNELERIN VE PROFOSYONELLERIN EGITIMI, ULUSAL EGITIM.

· CUNKU VUCUTTA CIDDI VE OLUMCUL SU KAYBI ASLINDA HERKESIN PROBLEMI OLABILIR KONU BILINMIYORSA…

· http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm DIKKATE DILMESI VE UYGULANMASI GEREKEN KURALLAR

· http://www.health.qld.gov.au/healthtopics/restopic.asp?frmhealthtopic=BreastFeeding&I1.x=21&I1.y=16 anne sutu brosurleri

· http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/ CDC Cocuklarda Diyare

http://www.cdc.gov/od/oc/childhealth/ CDC COCUK SAGLIGI CDC WEBI

http://www.aap.org/family/ Cocuk brosurleri- her konuda

http://www.iamyourchild.org/ Ben Sizin Cocugunuzum Organizasyonu

http://www.drkoop.com/family/childrens/feature.asp?id=5467&nl=dkc&dt=040400 Bebeklerde ilk 12 ayda sagliklari http://www.drkoop.com/family/childrens/

http://www.drkoop.com/family/

http://www.lalecheleague.org/ Laleche Sut Verme Organizasyonu-her turlu faydali bilgi-her annenin webi

EVLERDE,ISYERLERINIZDE, HASTAHANELERDE; Vucuttan cikan her turlu salgi ve siviyi, kan sizintisini, damlalarinin ustune hemen camasir sulu solusyon sikin,bir dakika bekleyin sonra da vs kalin lateks veya poliuretan eldivenle ve cok dikkatli temizleyin-kagit havlularla alin atin once kaba seyleri. Sonra da yine 1 OLCU CAMASIR SUYU+ 9 OLCU SU karisimi ile TEKRAR TEMIZLEYIN. HASTAHANELER, ISYERLERI,EVLER DE DAHIL.Temizlikte kullanilan herseyi de camasir suyu karistirilmis suda tekrar dezenfekte ediniz-yer sungerleri,bezleri,supurge vs dahil.

http://www2.hepb.org/livingwith.html Hepatitli birisi ile birlikte yasiyorsaniz neleri bilmelisiniz? Eslere, ailelere ,dezenfekte etmek kurali dahil.

1 OLCU CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMLI SPREY SEKLINDE PUSKURTUCU SISENIZI HER GUN TAZE HAZIRLAYIN VE EL ALTINDA HAZIR BULUNDURUN.HASTA OLAN VEYA OLMAYAN,COCUKLAR DAHIL HERKESI HASTAYMIS GIBI VARSAYIN VE KAN,KUSMUK,DISKI VS YANI VUCUTTAN CIKAN ,DOKULEN,DUSEN HER TURLU SIVI,SALGI,KAN USTUNE HEMEN 1 OLCU KOKU VS VERILMEMIS SAF CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMI SOLUSYONU PUSKURTUN.EVLERDE,ISYERLERINDE,SAGLIK MERKEZLERINDE EL ALTINDA BULUNDURUN..

DEZENFEKTE ETMEK ILKESI;Insanlara,isyerlerinde,okullarda,yuvalarda vs basit ve anlasilir kelimelerle gercekleri anlatin.Sizin cocugunuz Hepatit B tasiyicisi ise soyleyin ki gerekli onlemler alinsin.Ama sunu da hemen uygun dille anlatin;sadece sizin cocugunuza degil, zaten tum cocuklara, tum insanlara kaza,felaketler,depremler aninda, bir kesik, kanama, kusma,yani vucuttan herhangi bir sivi, salgi, salya, kan,kusmuk vs cikmasi halinde heryerde,herkesin almasi gereken en onemli onlemlerdir bunlar.Herkesin kani vs cok cok dikkatle temizlenmelidir bu talimatlar dogrultusunda.CDC ise Amerika’da Bulasici hastaliklari Onleme Merkezi olarak herkesin “musterek tum dunyada gecerli onlemler almasini “tavsiye ediyorlar.Bu su demektir;

1. Kaza,kanama,sizinti,kusma vs aninda vs herkesin kani,salya,sivilari,salgilari sanki enfeksiyonluymus gibi muamele edilmelidir.

2. Muhtemelen enfeksiyonlu tum salgi,sivi,salya,kan,kusmuk vs ile temas etme riskinde olanlar mutlaka eldiven takmalidirlar ve kesinlikle dezenfekte kurallarini adim adim uygulamalidirlar.(Buna mesela ucakta dogum olmasi durumu dahil,cocuk parkinda bir cocugun dusup kanamasi,baska bir cocugun yuvada kusmasi,bir trafik kazasinda bir yarali ,evde dusen basini carpip kanayan babaniz,asiri kanamali bir kadin, gecelik odunc verdiginiz bir arkadasinizin reglisi bulasmis olmasi gibi, aniden bayilmis sokakta rastladiginiz bir yaslinin kusmasi/kanamasi,size bir saatligine birakilmis arkadas cocugunun dizinin kanamsi vs gibi bircok senaryo uretilebilir.)

3. Dokulen,sacilan salgi,sivi,kan vs yi temizlerken lastik veya lateks eldiven takin.

4. Her zaman yaninizda,yakininizda 1 olcu saf camasir suyu + 9 olcu soguk su ilave edilmis ve sprey siseye konmus karisim bulundurun (bahar kokusu vs gibi ozel kokular ilave edilmemis olan camasir suyu kullanmalisiniz)

5. Kan,kusmuk veya oteki vucut salgi/sivilari sizdiysa,dokulduyse hemen o bolgeyi sisenizdeki camasir sulu karisimla spreyleyin ve tam bir dakika bekleyin ve sonra kagit pecete vs ile silin,alin,atin.

6. Eger giysilere,carsafa,havluya vs evde,hastahanede vs kan vs bulastiysa, yine camasir makinanizda, veya elde ise lateks eldivenle ve camasir suyu konmus suyla.deterjanla yikanmasi lazimdir.(iste bu nedenle Amerika’da tum deterjanlarin icinde camasir suyu vardir zaten!Bu nedenle enfeksiyonlari yok denecek kadar minimuma cektiklerini soyleyebiliyorlar-cunku yer,vs temizleyen sivi ve tozlar dahil,deterjanlarin hepsinde camasir suyundaki madde ile mikropsuz,enfeksiyonsuz yasiyorlar-bulastirmiyorlar.Lutfen acilen bizde de uretin artik!)

7. Evde kullanilan,eczanelerde satilan rubbing alcohol denen alkol de virusu oldurur Hepatit B de.

8. Atmak istediginiz havlu veya oteki yer bezi,temizleme vs seylerini plastik bir torbaya koyun ve agzini hic acilmayacak sekilde,emniyetli baglayin,atin.

9. Ellerinizi bu temizlik islerinden sonra mutlaka bol su ve sabunla cok detayli yikayiniz bol su altinda.

10. Dezenfekte kurallari sadece Hepatit B tasiyicilarinin kani,kusmugu,salgi ve vucut sivilari soz konusu oldugunda degil,HERKESIN KANI,SALGI VE SIVILARI icin uygulanmasi gerektigini ogrenin,ogretin.

11. Baskalarina mesela cocugunuzun Hepatit B tasiyicisi oldugunu soyle soyleyebilirsiniz;”Benim cocuguma da,her cocuga dikkatle bakacaginiz ve sorumluluk duyacaginiz sekilde muamele ediniz. Cocugumun Hepatit B risk nedeni olabilecegini biliyorsunuz ama oteki cocuklarin ne riskler tasidigini bilmiyorsunuz” (zaten kanunlarla kres,yuva yonetimi,cocuk bakiminda tum bu konular tek tek belirlenmistir toplum sagligini korumak icin.)

DEVLET WEBINDEN HERKESE SAGLIK http://www.healthfinder.gov/ http://www.healthfinder.gov/library/

http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html#1077 http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html

HAMILELIK http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&qu=+%28+PREGNANCY+%29+%26+%28%40DetectedLanguage+=+%5Es+1033%29&mh=10&sh=0&DisplayText=pregnancy&flagNewSearch=false&page=0

MEME VERMEK http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&q1=BREAST+FEEDING

ASILANMAK http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&qu=+%28+IMMUNIZATION+%29+%26+%28%40DetectedLanguage+=+%5Es+1033%29&mh=10&sh=0&DisplayText=IMMUNIZATION&flagNewSearch=false&page=0 http://www.partnersforimmunization.org/ asilar, http://www.partnersforimmunization.org/links.html

BEBEKLER http://www.healthfinder.gov/scripts/Topics.asp?context=2&keyword=167&section=1

COCUKLAR http://www.healthfinder.gov/kids/

http://magellan.excite.com/health/family_health/family_nutrition/childrens_nutrition Cocuk Beslenme Webleriniz http://magellan.excite.com/health/family_health/family_nutrition

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/default.htm bebekler hk her turlu link

http://www.healthfinder.gov/justforyou/children/default.htm Cocuklar hakkinda her turlu link

http://www.healthfinder.gov/Htmlgen/TxtSrch.cfm?NewText=baby%20child%20nutrition&ShowPg=ALL&Pass=2 Bebek ve cocuk beslenmesi tum linkleri ile!

http://www.eatright.org/child/ Cocuk Beslenmesi Kampanyasi

http://www.achoo.com/directory/hhd/category.asp?c=Nutrit&r=_a_f Cocuk,Bebek,diyabetik vs beslenmesi

http://www.eatright.org/catalog/consumer/child.html http://www.eatright.org/cgi/search.cgi?keywords=baby+child+food+nutrition&Search=Search !!!

http://www.ama-assn.org/insight/spec_con/patient/pat089.htm Ne zaman ve hangi durumlarda bebeginize sut yerine formula vermelisiniz? HiV li iseniz ,Hepatit B li iseniz,Tuberkulozluysaniz ve henuz tedavi edilmemisseniz tam olarak,kanser tedavisi goruyorsaniz,sigara,icki,uyusturucu kullaniyorsaniz

http://www.nncc.org/Nutrition/nutr.page.html NNCC de Ulusal Cocuk,Bebek Beslenme Networku-guzel besleme bilgileri var ve kaynak vermek kaydiyla kullanilmasina musaade etmektedir

Pediatri/cocuk doktorlarina, tuketicilere tum konulariyla http://healthlinks.washington.edu/clinical/pediatrics.html

http://healthlinks.washington.edu/topics.html tum konularin indeksi

http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html

http://www.cdc.gov/nip/ CDC-ULUSAL ASI PROGRAMI,TUM ASI BILGI VE KAYNAKLARI

http://www.vaccine.org/ Asilanma dayanisma Webi-Melinda ve Bill Gates Cocuk Asi Programi

http://www.immunize.org/index.htm ASILANMA DAYANISMASI-tum asilarimiz, hepatit dahil ,

http://www.cdc.gov/nip/ CDC ASILARIMIZ WEBI

http://www.childrensvaccine.org/html/resources.htm MELINDA VE BILL GATES ASI WEBI-TUM COCUK ASILARI VE DUNYADAKI TUM LINKLERI ILE

http://www.cdc.gov/nip/ ULUSAL ASI PROGRAMI,TUM ASI BILGI VE KAYNAKLARI

http://www.childrensvaccine.org/html/general_information.htm Asilarla ilgili tum linkler Gates webinden

http://www.partnersforimmunization.org/ asilar, http://www.partnersforimmunization.org/links.html

http://healthlinks.washington.edu/clinical/immunizations.html ASILARIMIZ

http://www.prenataled.com/links.htm Profosyonellere bebek ,saglik linkleri

http://www.vaccine.org/ ASI DAYANISMA, ASI BIRLIK GRUBU-ASILAR HAKKINDA BILIMSEL TUM BILGILER- HERSEY

27 Mart 2000,Cumhuriyet

'Aşı Günleri' başlıyor-Hedef çocuk felciyle savaş

ANKARA (ANKA) - Avrupa'da çocuk felci virüsünün görüldüğü tek ülke olan Türkiye, polio virüsünü yok etmek için başlattığı 'Ulusal Aşı Günleri' nin ilkini 22-28 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirecek.

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen 'Polio Eradisyonu Programı' ile bu yılın sonuna kadar polio virüsünün Türkiye'den silinmesi hedefleniyor.Beş yaşın altındaki çocuklarda daha sık görülen, sakat bırakan ya da öldüren polio virüsü hijyen koşullarının kötü olduğu bölgelerde daha çok çıkıyor ve dışkı yoluyla bulaşıyor.Virüs sadece kanalizasyonda 3 ay boyunca canlı kalabilirken yapılan çocuk felci aşısı ile önüne geçilebiliyor.

'Ulusal Aşı Günleri' ilkbahar aylarında yapılıyor.Cocuk felci hastalığının yok edilmesine yönelik tüm dünya ülkelerinde yapılan çalışmalar sonucunda hastalık sadece Güney Asya, Batı ve Orta Afrika'da sınırlı kaldı. 1994 yılında Amerika kıtası çocuk felcinden arındığını ispat ederek 'Çocuk Felcinden Arınmış Bölge' olarak ilan edildi.Bu yıl 6'ncısı düzenlenecek 'Ulusal Aşı Günleri' nin ikinci turu ise 27 Mayıs-2 Haziran tarihleri arasında gerçekleşecek.

http://www.childrensvaccine.org/html/organizations.htm ABD ve dunyada Asilanma, asi arastirma, emin asi kampanyalari ve programlari temini organizasyonlari linkleri

http://www.childrensvaccine.org/html/diseases_vaccine.htm Hastaliklar ve asilari listesi

http://www.childrensvaccine.org/html/ip_patiented.htm Anne babalara asilarla ilgili egitim weblerinin linkleri

http://www.idsociety.org/vaccine/resources.htm Tum Asilarimiz linkleri

http://www.partnersforimmunization.org/ asilar, http://www.partnersforimmunization.org/links.html

http://www.infoinc.com/imnews2/ Guncel asi haberlerine uye olun.

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/nrevss/rotfeat.htm Cocuklarda ROTAVIRUS HASTALIGINI ONLEMEK ICIN ASI,diski agiz iliskisinden kaynaklanir-DIGER HEPATIT VE TUM ASILARlLA ILGILI WEBLER LINKLER-HER YAS GRUBUNA http://www.immunize.org/news.d/link001.htm http://www.immunize.org/news.d/resourc.htm

http://www.vaccine.org/ Asilanma dayanisma Webi-Melinda ve Bill Gates Cocuk Asi Programi

http://www.immunize.org/index.htm ASILANMA DAYANISMASI-tum asilarimiz,hepatit dahil ,

DIGER HEPATIT VE TUM ASILARI WEBLERI LINKLERI-HER YAS GRUBUNA http://www.immunize.org/news.d/link001.htm http://www.immunize.org IAC

http://www.immunize.org/news.d/link001.htm http://www.immunize.org/news.d/resourc.htm

http://www.partnersforimmunization.org/ asilar, http://www.partnersforimmunization.org/links.html

www.vaccinesafety.edu ASI EMNIYETI BILGILERI JOHNS HOPKINS UNIVERSITESINDEN

http://www.healthtouch.com/bin/EContent_HT/HRD.asp?cid=HT Saglik Kaynaklari listesi-Amaclari,linkleri-KURUMLAR,CEMIYETLER, ORG.

http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html Kaynaklarimiz

http://www.missingkids.org/ Kayip Cocuklarimiz-egitim bilgileri kacirilan,kayip cocuklarimiz

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/nrevss/feat.htm COCUKLARDA BRONSIT VE ZATURRE SEBEBI…VIRUS CESITLERI

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/nrevss/rsvfeat.htm

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/#prevent COCUKTA DIYAREYI ONLEMEK http://www.cdc.gov/od/oc/parents/#top

http://www.modimes.org COCUKLARIMIZ SAKAT,OZURLU, EKSIK KILOLU DOGMASIN- FOLIK ASITIN+B 12 ONEMINI VURGULAYAN,EGITEN web

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/FactsFigures/PDFs/Default.htm FOLIK ASIT neden bu kadar onemli? COCUK OZURLERININ ONLENMESI WEBI.

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/Links/Default.htm Diger Folik Asit webleri;Facts on selected topics ve Resources’a inin bakin.

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=BIRTH+DEFECTS Cocuklarda dogum ozurlerini onlemek-spina bfida dahil. http://vm.cfsan.fda.gov/~dms/fdafolic.html

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/BD/bdpghome.htm CDC-Cocuklarda Dogum Ozurleri ve pediatri=bebek/cocuk genetigi WEBI-Spina Bfida Onlenmesi-

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/FactsFigures/PDFs/Default.htm

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/folic/default.htm Anne adaylarina,hamilelere DAHA HAMILE KALMADAN EVLENINCE ICMEYE BASLAMALARI GEREKEN FOLIK ASIT ile spina bfida=bebeklerde omurga beyin ozurunu onleyelim KAMPANYASI .Gunde 400 mikrogram gerekli…Aslinda her yetiskine lazim.

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/fact/folnow.htm CDC-Daha Hamile kalmadan simdi hemen folik asit almaga baslayin!

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/fact/babies.htm Saglikli bebekler icin folik asit.. http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/fact/folcamp.htm

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/folic/folicfaqs.htm folik asit,spina bfida=bebeklerdeki ozuru onlemek icin,soru-cevaplar

http://www.kidsdoctor.com/cgi-bin/display.cgi?articles_cat.html Cocuk Doktoru webi http://www.kidsdoctor.com/

http://www.kidsource.com/kidsource/content/drug_free.html Ilac Kullanmadan Nasil Cocuk Buyutebilirim? http://www.awesomelibrary.org/Library/Reference_and_Periodicals/Medical/Prevention.html

http://www.vh.org/Patients/IHB/FamilyPractice/AFP/April1995/VOMDirea.html Cocuklarda kusma ve diyare -soru cevaplarla

http://www.kidshealth.org/parent/firstaid/dehydration.html Dehaydrasyonu Onlemek, tanimak,

http://www.mcg.edu/News/95features/dehydration.html Dehaydrasyonda hayat Kurtarmak icin hizli hareket etmek,doktora kosmak,gerekenleri aynen yapmak onemlidir.

http://www.rehydrate.org/html/deh.htm Dehaydrasyon niye bu kadar tehlikeli?Semptomlari? Neler yapmali? Tedavi Planlari.Onleme http://www.rehydrate.org/html/deh.htm

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm Dehaydrasyon=vucutta susuzluk,kuruma basladiysa ne yapmali?

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm ishalde ve sonrasinda hangi yiyecekler iyi gelir?Ishalle,vucutta sususzlugun onlenmesi ile ilgili tum sorular ve cevaplar

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd10.htm#page6 Beslenme http://www.rehydrate.org/dd/html/dd53.htm#page2 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd41.htm#page7 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd56.htm#page2 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd53.htm#page7 A vitamini kaynaklari- olumleri onlemede kullanilir- anne sutu,hayvan sutu,karaciger,bobrek,yumurta,yag ve SARI-HAVUC RENKLI-KIRMIZI VE YESIL SEBZE VE MEYVALAR-PORTAKAL,HAVUC,PATATES,MUZ,YESIL YAPRAKLI TUM SEBZELER,ISPANAK,TAZE FASULYE VS http://www.rehydrate.org/dd/html/dd53.htm#page6

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd56.htm#page6 Cinko verilen cocuklar A vitaminini daha iyi abzorbe ediyorlar ve ve A vitaminini yeterli alan cocuklar enfeksiyonla daha kolay savasiyorlar-ishalden olumleri onluyor.Cinko et,balik,anne sutunde,tahillar ve tahil urunleri,yulaf ezmesi,misir gevregi,ILAC OLARAK SURUPLAR SEKLINDE VERILIR

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd10.htm#page3

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd23.htm#page6

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd23.htm#page5

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd37.htm#page4

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd06.htm#page6

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd36.htm#page4

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd05.htm#page7 Potasyum kaynaklari-muz,mercimek, yer fistigi,patates,

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd37.htm#page2 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd56.htm#page4 Cocuga el surmeden sik sik ellerinizi yikayin.her altini degistirince once ellerinizi yikayin bol sabun,bol su ile!

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm Bu sayfadaki pencerelerdeki tum konulari inceleyin lutfen.

http://www.immunize.org/index.htm Herkese asilar*****

http://www.immunize.org/catg.d/pict001.htm Asilarla onlenebilen hastalik resimleri-kaynak vererek bedava kullanabilirsiniz!

http://www.immunize.org/catg.d/p4060scr.htm Cocuklara asi taramasi formu

http://www.vnh.org/NHB/HW9502TxChildDiarrhea.html Sikca rastlanan tum cocuk problemleri ve kilavuz bilgiler.

http://www.healthcentral.com/peds/top/001948.cfm Pediatrik/cocuk,bebek ansiklopedisi!!!!!

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ped.html PEDIATRIK LINKLER

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/index.html

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/FactsFigures/PDFs/Default.htm Bebeklerimizde …

http://www.ahrq.gov/ppip/ppchild.htm Cocuklarda koruyucu saglik agirlikli Saglik Kilavuzu

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/hottopics.htm Ve digerleri

http://www.vh.org/Patients/PatientsAnnotatedList.html#15 Cocuklar hakkinda cesitli.

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Cocukta beslenme

http://www.cdc.gov/nccdphp/m_infant.htm CDC Anne ve Cocuk sagligi konulari

http://generalpediatrics.com/ Genel pediatri-cocuk doktorlugu, doktorlara ve tuketicilere tum linkler

http://generalpediatrics.com/#2 Cocuk hekimligi, tum muhtesem linkler.

http://generalpediatrics.com/#4 Tuketici egitimi

http://www.brightfutures.org/ Bebek-cocuk adim adim ,ay ay saglik gelismeleri.0-21 yas arasi

http://familydoctor.org/cgi-bin/patientlookup.pl?searchstring=PI-17 Cocuklar,Aile Doktorunuzdan

http://generalpediatrics.com/CommonProbProf.html Doktorlara

http://generalpediatrics.com/CommonProbLay.html Tuketicilere bebek,cocuk konularinda yardimci linkler

http://nccic.org/ Ulusal Cocuk bakimi , http://nccic.org/sitemap.html +++++

http://generalpediatrics.com/#1

http://www.vh.org/VCH/ Virtuel Cocuk Hastahanesi+++++

http://www.pedinfo.org/ Pediatrik-her turlu linkler+++++

http://www.onhealth.com/ch1/resource/conditions/sub4.asp COCUKLAR

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm Cocuk Sagligi

http://www.hslib.washington.edu/clinical/pediatrics.html Pediatrik Linkler!!!+++

http://www.proed.net/ecc/Other/otherresourcemenu.htm#anchor924752 Pediatrik linkler

http://generalpediatrics.com/CommonProbProf.html DOKTORLARA HER TURLU LINK!!!

http://www.vnh.org/FirstAidForSoldiers/fm2111.html Askeri Deniz Hastahanesi Ilk Yardim MANUELI….

http://www.unicef.org/information/mdg/mdg03.htm UNICEF

http://www.healthscout.com/cgi-bin/WebObjects/Af.woa Solda asagida A.D.A.M Pediatrik/ Cocuk Ansiklopedisi. DIYARE.DIKKAT VUCUTTA SUSUZLUK ve DIYARE TEDAVI EDILMEZSE, KASILMALAR/NOBETLER,KALICI BEYIN HASARLARI VE OLUMLERE NEDEN OLUR.

http://www.vnh.org/GMO/ClinicalSection/060PedDehydration.html Cocuklarda susuz kalmada ne kadar cc sivi verilmesi gerektigi tablosu.

http://www.vh.org/VCH/CommonProblems/CommonProblems.html Bebek,cocuklarda sikca rastlanan problemler+++++

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Diarrhea.html Boston Cocuk Hastahanesi-Cocukta Diyare belirtileri ve tedavisi.Pedialyte=hazir sisede satilan ozel sivi

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/DiarrheaVomiting.html Diyare ve kusmada neler yapilmali?Bu arada ishal duruncaya kadar Nasil beslenmelidir?

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Vomiting.html Kusmada ne yapilir?

http://www.vh.org/Patients/IHB/FamilyPractice/AFP/April1995/VOMDirea.html Kusma ve diyare birlikteyse neler yapilmalidir?

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Virtuel Askeri Deniz Hastahanesi-Cocukta beslenme+++ Ilk dort akla gelmesi gereken besinler.MUZ+PIRINC+AZ SU VE AZ SEKERLE VEYA KURU UZUMLE PISMIS ELMA SOSU/PURESI+KIZARMIS EKMEK+PATATES,A VITAMINI,CINKO TAKVIYESI

http://www.vnh.org/ Ishali durdurmak icin beslenme

http://www.vh.org/Patients/IHB/Depts.html Pediatri, hepsi

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Infectious/PedsInfectious.html Enfeksiyon hastaliklari ve asilar…….

http://www.vh.org/Patients/IHB/IntMed/Infectious/Infectious.html Enfeksiyon hastaliklari

http://www.vh.org/Patients/IHB/OrgSys/Gastrointestinal.html Cocukta kusma, diyare, kusma+diyare, diyare+kusma ve alinmasi gereken onlemler,tedaviler

http://www.healthscout.com Health scout Kutuphanesinde, solda “Pediatric Encyclopedia”ya bakin BEBEKLER VE 12 YASA KADAR PEDIATRIK/COCUK ANSIKLOPEDISI -HER KONU VAR.

Bebek ve cocukta beslenme.

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Beslenme

http://generalpediatrics.com/ Genel pediatrri-cocuk doktorlaugu (12 yasa kadar)

http://generalpediatrics.com/CommonProbLay.html Cocuklarla Ilgili genel problemler-ailelere/tuketicilere, http://www.vh.org/VCH/CommonProblems/CommonProblems.html

http://www.vh.org/CommonProblems/CommonProblems.html Yetiskinlerde ve Cocuklarda iki ayri tablo ve linkleri halinde genel problemler

http://generalpediatrics.com/CommonProbProf.html Cocuklarla ilgili genel problemler-profosyonellere/doktorlara, http://generalpediatrics.com/#2 , http://www.vh.org/VCH/Providers/Information.html Doktorlara, http://www.vh.org/Misc/Outline.html

ORS NEDIR? Oral Rehaydration Salts = Agizdan Vucudun Suyunu Dengeleme Tuzlari. WHO , Dunya Saglik Orgutu ve UNICEF’in dunyadaki cocuklarin ishallerden kaynaklanan, vucutlarinin asiri susuz kalarak olumlerini onlemek icin kullanimini destekledigi ve tavsiye ettigi, bebeklerde, cocuklarda ishal tedavisinde kullanilan , vucudun susuz kalmasini onleyen, serumdan daha az masrafli, hazir paketlerde recetesiz de satilan bir toz veya ABD de oldugu gibi hazir siselerde satilan renkli,cocuklarin icmekten cok hoslandiklari sivi karisimdir. Toz paketlerde olan ORS ise tum dunyada en az 3 dakika fokur fokur kaynamis, sogutulmus temiz icme suyu ile karistirilarak, ya da kolay icimli ve hazir siselerde meyvali veya sade satilanlari bebeklere, cocuklara anneleri tarafindan, daha ilk ishal basladiginda evde, onleyici tedbir olarak hemen surekli verilmeye baslanmalidir. Anneler ve saglik ocaklarimiz,doktorlarimiz guncel bilgilerle donatilmalidir.

(Turkiye’de ise eczanelerde yapilan arastirmada sadece Ge-Oral, Kansuk adi altinda bir tek bir firmanin toz PAKET seklindeki ORS si oldugu, ideal olan hazir sisede sivi halindeki ORS lerin Turkiye’de bebeklerimizin/cocuklarimizin kullanimina malesef sunulmadigi anlasilmistir. 10.1999. En kisa zamanda cocuklarimiza bakkallarda dahi satilabilecek bu iceceklerin sise icinde hazir satilanini sunalim!)

Bu uygulamanin adi da ORT= Oral Rehahydrating Therapy= Agizdan Vucudun suyunu dengeleme/duzeltme terapisidir. UNICEF bu ORS toz paketlerinin bakkallar dahil heryerde satilmasini, ekmek gibi, her bebekli, cocuklu evde bulunmasini istemekte ki anneler de egitilerek, daha cocuk ishal olur olmaz ne yapacagini bilsin ve bunlari bilincli sekilde hemen kullanarak, bebek, cocuk olumleri onlensin.Bu ORS ler doktorlarca muayenehanelerde ve hastahanelerde tedavi icin ve evlerde de anneler tarafindan da ishal baslar baslamaz da dehaydrasyonu onlemek icin kullanilmaktadir.

UNICEF toz paket ( sivi halindeki siselerdeki hazirlanmis satilan ORS ler tercih edilmelidir ) ORS lerin, ( Turkiye’de ise simdilik eczanelerde satilan Ge-Oral paketlerinin, belki yakinda piyasada satisa sunulacak hazir ORS sivi iceceklerin) pil gibi, tras bicagi, sabun gibi heryerde satilmasini, el altinda, her evde bulundurulmasini tavsiye etmektedir.Tercih edilmemekle beraber toz paket ORS ile ozel siviyi hazirlamak ise cok basit.http://www.nand.org/html/solutions_packaged.htm#make

Dunyadaki ORS cesitleri:

§ Sisede hazir satilan, renkli,hos tadli ozel sivilar seklinde ORS

§ Paketlerde toz karisim olarak satilan, annenin, doktorun kaynamis, sogutulmus temiz su ile karistirarak, tarifine gore hazirlanip cocuklara diger sut dahil sivilarin yani sira ama oncelikle ve bol bol verilen ORS

§ Bunlarin hicbirinin temin edilemedigi ulkelerde, tercih edilmemekle beraber, her evde bulunan seker ve tuzla hazirlanan ozel sivilar seklinde ORS. (Turkiye’deki herkesin her an ulasabilecegi cesitleri siz arastirin, doktorunuza sorun)

§ ilk ishalli diskilamada cocuga bol bol verin evde

COCUKLARIMIZIN EGITIMI VE BAKIMI, SAGLIGI EN ON PLANDA GELMELIDIR, YOKSA DIGER KONULARDA BASARILI OLMANIN NE ANNE BABA, NE DE KURUMLAR OLARAK HIC BIR ANLAMI YOKTUR.

EKIM AYI BEBEK SAGLIGI AYIDIR.

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/01/29/yasam/19yas.htm Mucize Asilar Geliyor.

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/02/17/yazarlar/70yaz.htm Turkiye’nin Cocuklari

14 Aralik 1999,Cumhuriyet

GAP Çalışma Grubu raporu -Sağlık eğitimine ihtiyaç var

**Raporda bölgedeki dil sorununun sağlık hizmetlerinden yararlanmada önemli bir engel olduğu belirtiliyor. MAHMUT ORAL

DİYARBAKIR(Cumhuriyet Bürosu) -GAP'ta Sosyal Hizmetler Sempozyumu kapsamında oluşturulan ''GAP, Sağlık Sorunları Çalışma Grubu'' raporunda, Türkiye'deki sağlık sorunlarının GAP bölgesinde katlanarak daha ciddi boyutlara ulaştığı vurgulandı.Raporda bölgedeki dil sorununun modern sağlık hizmetlerinden yararlanılması yönünde önemli bir engel olduğuna dikkat çekildi.

Aralarında Hacettepe ve Dicle üniversiteleri ile GAP Kalkınma İdaresi uzmanlarının da bulunduğu GAP Sağlık Sorunları Çalışma Grubu'nun hazırladığı raporda, Türkiye'nin sağlık standartları açısından Batı ülkelerinin oldukça gerisinde olduğu belirtildi. GAP illerinin sağlık göstergelerinin Türkiye genelinden de kötü oluşuna dikkat çekilen raporda şu bilgelere yer verildi:

''Ülkemizde zaten kötü olan sağlık sorunları, GAP Bölgesi'nde katlanarak daha ciddi boyutlarda karşımıza çıkmaktadır.GAP illeri içinde en iyi sağlık koşullarına sahip Diyarbakır'a ait verilere göre bebek ölüm hızı binde 82, ana ölüm hızı yüz binde 200'ün üzerinde ve Türkiye ortalamasının çok üstündedir. Anne başına tamamlanmış doğum sayısı Türkiye'de binde 3.2 iken GAP bölgesinde binde 7-8'dir.''

Bölgenin geleneksel yapıda olması nedeniyle sağlık eğitimine daha fazla ihtiyaç duyulduğu kaydedilen raporda, dil sorununun gebe izleme, çocuk izleme, doktor-hasta ilişkilerinden hasta izlemeye kadar modern sağlık hizmetlerinden yararlanılmasını engelleyen önemli bir etken olduğuna dikkat çekildi.Raporun sonuç bölümünde, "sağlık hizmeti götüren sağlıkçıların halkın dilini öğrenmesi gereklidir" denildi.

http://www.ipav.org/frames3.html Asilar ve linkleri. http://www.immunize.org/news.d/link001.htm TUM ASILAR VE TUM LINKLERI ***

http://www.ipav.org/frames.html cocuk felci asimiz

http://www.healthfinder.gov ABD devletinin 2010 lu yillar icin hedefledigi halk saglik egitimi webi-kadin,erkek,yaslilar,bebekler,cocuklar icin ayri

http://www.pedinfo.org/DiseasesOther.html Tum cocuk hastaliklarimiz

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/default.htm 2010 yillarinda ABD de hedeflenen bebek sagligi konulari

http://www.healthfinder.gov/HTMLGen/TxtSrch.cfm?NewText=infants&ShowPg=0 Sadece bebek konulari-tum linkler

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/smart.htm Bebekler icin akilli secimler neler olmali?++++

http://www.nidcr.nih.gov/news/pubs/hmouth/main.htm Bebeginizin agzi saglikli mi?

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts.htm Bebek hastaliklari-alfabetik

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/hottopics.htm En onemli bebek sagligi konulari

http://www.healthfinder.gov/justforyou/children/default.htm Sadece cocuklar

http://www.healthfinder.gov/HTMLGen/TxtSrch.cfm?NewText=children&ShowPg=0 sadece Cocuklarla ilgili saglik konulari-linkler

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=CHILDHOOD+DISEASES Cocukluk hastaliklari

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=IMMUNIZATION+AND+INFECTIOUS+DISEASES Asilar ve bulasici hastaliklari

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=BREASTFEEDING Sut verme hakkinda hersey

http://cerhr.niehs.nih.gov/genpub/topics/aspirin.html Hamilelikte ve sut verirken aspirin almayiniz

http://www.breastfeeding.com/helpme/helpme_asklc.html Annelere sut verme hakkinda ogretilecek hersey ve dernekler-bizde de sut verme danismanlari olusturulmali ve her dogum yapacak ve yeni anneye herseyi ogretmeliler . http://www.breastfeeding.com/books.html

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=OTITIS+MEDIA Cocuklarda orta kulak iltihabini onlemek-ailelere el kitabi vs

http://www.hslib.washington.edu/conditions/earache.html Kulak agrisi

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=CHILD+CARE Cocuk bakimi,cevresi,sagligi

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=CHILD+DEVELOPMENT Cocugun gelismesi

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm AMA_COCUK SAGLIGI WEBI

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/nutritio/index.htm AMA-COCUGUNUZUN BESLENMESI,0-2 YAS VE 2-5 YAS ,6-12 YAS VE 12-18 YASLAR ICIN

http://www.uwex.edu/ces/flp/parenting/pfy.html Anne babalara egitim-Bebeklerde BESLENME=COK GUZEL.Ay Ay anlatiliyor.

http://vm.cfsan.fda.gov/~dms/ds-inf.html Bebeklerde formulalar, cesitleri, problemler nereye rapor edilmeli?Turkiye’de neresi sorumlu arastirin.

http://www.healthfinder.gov/smartchoices/prevention/disease/childhood.htm Cocuklarda enfeksiyon hastaliklari ve dogum ozurlerinin onlenmesi egitimi

http://kidshealth.org/index.html Cocuk sagligi, devlet webi.

http://www.nand.org/html/solutions_packaged.htm

http://www.unicefusa.org/infoactiv/nutrition.html

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/ CDC Diyare

http://www.unicefusa.org/issues98/oct98/healthykids.html Saglikli Cocuklar-Beslenme.

http://www.unicefusa.org/

http://www.peacecorps.gov/home.html

http://www.who.int/ WHO

http://www.who.int/gpv-surv/country/turkey.html WHO, Turkiye’de Asilama Profili ve asi zamanlari.

http://www.who.int/gpv-dvacc/dislist.htm Dunya Saglik Orgutu. Cocuk hastaliklari listesi ve tum asilari. ASILARIMIZI MUTLAKA EKSIKSIZ YAPTIRALIM.

http://whqsabin.who.int:8082/afpextract.asp Turkiye’de cocuk felci vakalari,

http://whqsabin.who.int:8082/ Cocuk Felci WHO sitesi

http://whqsabin.who.int:8082/case.asp Diger ulkelerde durum.

http://www.cdc.gov/nip/ Asilari. http://www.cdc.gov/nip/why.htm

http://www.cdc.gov/nip/publications/niiw/toc.htm Ulusal bebek Asilari sitesi.

http://www.cdc.gov/nip/publications/ Asilarimiz, http://www.cdc.gov/nip/schedule/adult/default.htm yetiskinler ve download edilebilen bebeklerin asilari.

http://www.immunize.org/stories/ Asilanmayanlarin gercek hayat, olum hikayeleri.

http://www.cdc.gov/health/nfantsmenu.htm Bebek hastaliklari menusu.

http://www.cdc.gov/nccdphp/drh/datoact/cheal.htm Cocuk Sagligi

http://www.who.int/peh/Watsanhealth/Water_quality/drinkwat.htm WHO, Icme suyu kalitesi.

http://www.who.int/peh/Watsanhealth/watsanhealth.htm WHO, Sularda sanitasyon.

http://www.who.int/fsf/ WHO Food Safety Programme.

http://www.who.int/fsf/brochure/index.htm WHO Food Safety, Dunya saglik Orgutu Temiz, hastaliklara, salginlara yol acmayacak gida hazirlanmasi vs. Yiyecekler egitim brosurlerini download edebilirsiniz. Cocuklar ve yiyeceklerin hazirlanmasinda dikkat edilmesi gereken temizlik kurallari.

http://www.who.int/fsf/link.htm LINKLER. Yiyecek emniyeti, temizligi, hijyeninin saglanmasi hakkinda.

http://www.who.int/fsf/new.htm#WHO Food Safety Brochure

http://www.immunize.org/catg.d/p4010.htm Bebeklerde asilar listesi. http://www.immunize.org/index.htm HERKESIN ASILARI WEBI

http://www.ecbt.org/ 2 yasina kadar tum asilari webi, http://www.ecbt.org/immsche.htm asilari

http://www.ecbt.org/parents.htm Anne babalara CDC tum asilari ile ilgili Kilavuz bilgileri.

http://www.cdc.gov/nip/vfc/ CDC Ulusal Cocuk Asilari

http://www.cdc.gov/nip/far.htm Populer asi kaynaklari

http://www.vaccinesafety.edu/ Asilarla ilgili ailelere, profosyonellere bilgiler.John Hopkins, Halk Sagligi, Asi Emniyeti Enstitusu

http://www.idsociety.org/ IDSA Amerikan Enfeksiyon Hastaliklari Cemiyeti

http://www.cdc.gov/nip/ ABD Ulusal Asilanma programi

http://www.immunofacts.com/ Asilarla ilgili tum guncel ve expertlerden gercekler, linkler

http://www.immunize.org/nslt.d/n17/when1.htm Cocuklar ve genclerin (12 yas civari) asilari.

http://www.immunize.org/catg.d/p4020.htm 11-19 yas arasindakilere asilar.

http://www.ohsu.edu/bicc-Library/consumerhealth/children.html Cocuk ve genclik sagligi linkleri

http://www.immunize.org/genr.d/pregguid.htm Hamilelerde asilar ve kilavuz bilgiler.

http://www.immunize.org/catg.d/p2011b.htm Asilarimiz

http://www.nfid.org/ncai/ Yetiskinlerin asilari.

http://www.immunize.org/stories/ Asisizlarin gercek hayat hikayeleri!

http://www.immunize.org/nslt.d/n17/catalg1.htm Brosur bilgileri-asilar.Asagiya inin, tum bilgiler.

http://www.vaccinesafety.edu/ Johns Hopkins Asilarimiz

http://www.istm.org/ Uluslararasi Seyahat Tibbi Cemiyeti

http://www.vaccines.com/

http://www.idsociety.org/ , http://www.idsociety.org/vaccine/index.html http://www.immunize.org/news.d/link001.htm OTEKI ASI LINKLERI

http://www.ruki.org Ruki’den Sizlere Ailemizin Koruyucu Sagligi - Webimizin Ana Sayfasidir.

WHO’DAN EMNIYETLI VE SAGLIKLI YIYECEK HAZIRLAMANIN TEMEL ALTIN KURALLARI: http://www.who.int/fsf/gldnrls.htm Dunya saglik orgutune gore, yiyecek hazirlamada, ellemede yapilan cok kucuk hatalar sebep olmaktadir yiyeceklerden kaynaklanan hastaliklara. Genel hatalar sunlar:

§ Yenecek gidanin yemek saatinden cok onceden, tuketilecegi zamandan saatlerce once hazirlanmasi ve toksinlerin, mikroplarin ve patojen bakterilerin uremesine uygun isilarda , yani oda isisinda bekletilmesi , restoranlarda, acik bufelerde vs buzdolaplarinda uygun soguklukta muhafaza edilmemesi. (Pisirir pisirmez sogutun hizla, buzdolabina alin hemen. Buzdolabindan cikan et, ozellikle de kiyma , kiymayi nasil en saglikli koruyabiliriz, neler onemlidir bu sitede tek tek anlatiliyor.(http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs4/va98080.html en kolay bozulan, icinde en kolay bakteri, mikrop tureyen yiyecektir kiymalar!) vs yi de hemen pisirin, bekletmeyin ortada. Marine yapilan, hazirladiginiz sosta bekletilen et vs buzdolabinda bekletilmelidir, asla oda isisinda degil.)

§ Hastaliga neden olacak, olusmus patojenleri azaltmak veya yok etmek icin yeterince pisirmemek, az pisirmek veya yeterince isitmak amacli tekrar kaynatmamak. (Isitirken de yemeklerinizin ustunde buharlar tuttugunu gorun, siz en iyisi kaynatin.)

§ Yiyeceklerden, aletlerden, bicakdan vs birbirine mikrop, bakteri bulasmasi.(Et kesilen, tavuk yagi ayiklanan bicak kaynar su ve deterjanla yikanmadan sebze dogranmasi, meyva kesilmesi gibi, et tahtasinda dezenfekte edilmeden sebze kesilmesi gibi, eti piserken karistirdiginiz kasigi, pismis yemege sokmak, tezgahlariniza et, tavuk suyu sizdiginda sildiginiz bez,sungerinizi camasir suyu ile dezenfekte etmeden, sadece deterjanla yikayarak baska yeri silmek, yemek yaparken ellerinizi 5-10 defa yikamamak, yari pismis et veya yemegin, pasta kek hamurunun tadina bakmak, hamurundan yemek gibi ( cig yumurta da tehlike!), cig yumurtanin kullanildigi hersey pismelidir, yoksa yemeyin gibi vs ciddi hatalar)

§ Yiyecekleri ellerken, hazirlarken saglik- temizlik hijyenine dikkat etmeyen insanlar.

Asagida verilecek olan 11 altin kural bu hatalari onlemek icindir, yiyeceklerde olusan bakteri ve mikroplarin, patojenlerin olusmasini, uremelerini, yasamalarini, diger yiyeceklere de bulasmasini onleme tavsiyeleridir. Bu onlemlere sebep olan dikkatsizlikler tum dunyada gorulmekteyse de, bu kurallar kulturel egitim careleri olarak model olarak alinmalidir.(Yani daha da cesitlendirilebilir, genisletilmelidir toplum yapi ve ozelliklerine gore.Mesela: ASLA CIG KOFTE YEMEYIN, UNUTUN , ASLA PASTORIZE EDILMEMIS SUT VE MEYVA SUYU ICMEYIN, PAZARDA SATILAN PEYNIRLERI VS YEMEYIN , KIYMA ALIRKEN SADECE COK GUVENDIGINIZ YERLERDEN ALIN ,ICINDE NE OLDUGUNU BILEMEYECEGINIZ BIR GIDADIR VE DE EN KOLAY BAKTERI BARINDIRAN, EN KOLAY BOZULAN VE SALGIN HASTALIK HATTA OLUMLERE YOL ACABILEN GIDALARDANDIR gibi. Ulkemizdeki hijyen ve temizlik eksiklikleri, cig kofte orneginde oldugu gibi son derece tehlikeli beslenme ozellikleri de goz onune alinarak, ulkemiz insanlari icin asagidaki liste uzmanlarimiz tarafindan bolgelere gore hazirlanmalidir.)

1. Emniyetli bicimde hazirlanmis, yani o hele getirilmek icin adim adim ISLEM GORMUS, yani PASTORIZE EDILMIS VS YIYECEKLERI SECIN - Meyva ve sebzeler tabii haliyle en iyi olanlardir, otekilerse eger islem gormemislerse pek guvenilir degildirler. Mesela, herzaman cig sokak, pazar sutu yerine MUTLAKA pastorize edildigi ustunde yazan guvenilir sut satin alin ve, secme sansiniz varsa, taze veya donmus, radyasyonla isinlanmis tavuk satin alin (irradiation). Alisveris yaparken, islem goren yiyeceklerin, (food processing) YANI PASTORIZE ETMEK, RADYASYONLA ISINLANMAK GIBI ISLEMLERIN yiyeceklerin raf omrunu uzatmak ve de saglik nedenleri, emniyeti icin icat edildigini aklinizdan cikartmayin ( IONIZING RADIATION-irradiation- TUM DUNYADA MEYVALARA, ETLERE VS RADYASYONLA MINIK DOZDA ISINLAMA UYGULANMAKTADIR UZUN YILLARDIR BAKTERILERI OLDURMEK VE RAF OMRUNU UZATMAK ICIN.Boylece meyvalar bozulmaz,cabuk curumez,etlerdeki bakteriler oldurulur,tehlikeler buyuk olcude onlenir). Cig yenen bazi yiyecekler, marul vs gibi, detayli, cok bol yikanmalidir defalarca. Yiyeceklerinizi cok mal satan, elinde bayat mal kalma sansi az olan yerlerden alin. Alirken dikkatlice inceleyin kuf vs olmamasi icin, tarihlerini kontrol edin!!! Hayvanlardan ve pastorize edilmemis sut ve peynirlerden bulasan brusella’yi arastirin (brucellosis, brucella 3 tiptir).(Brusella belirtileri: Yuksek ates, titreme, tum vucutta agrilar, su gibi ter bosanmalari, basagrisi, istahsizlik, sirt agrisi, halsizlik, deprasyon. Cok su icilmezse cok agir dehaydrasyon gorulur. Deprasyon bazen cok agirdir, intahara meyil olabilir hasta, tedavi edilmeyen durumlarda zaturre ve menenjit gibi olumcul komplikasyonlara sebep olur.Kroniklestiginde gelecek ay veya yillarda tekrarlar hastalik.ONLEME: Suruler asilanarak hastalanmalari ve insanlara bulasmasi kontrol altina alinir, onlenir.Hasta hayvanlar genelde oldurulur. TESHIS VE TEDAVI: Kan testleri ile teshis konur.tedavi tetrasiklin ve diger antibiyotiklerledir, hastanin dinlenmesi gerekir.Bazen tedaviye ragmen birkac ay sonra tekrarlar, tekrar tedavi edilmesi gerekir kisinin.)

2. YEMEKLERI, ETLERI VS COK IYI VE TAMAMEN PISIRIN,KESINCE PEMBE SUYU ASLA OLMASIN!!! Bircok cig yiyecek, en onemlileri de tavuk, etler, yumurta ve pastorize edilmemis sutler, meyva sularina, hastaliga sebep olan organizmalar bulasmis olabilirler. Tamamen fokur fokur pisirmek bu hastaliga sebep olan patojenleri oldurur, ama pisen yiyecegin her tarafinda, ici dahil isi en az 70 C dereceye ulasmalidir. Eger pisirilen tavuk, et kemigin yakininda hala cig, pembe ise, bicakla kestiginizde az da olsa pembe su varsa, mutlaka pisirmege devam edin, asla yemeyin o halde, hastalanirsiniz. Donmus et, tavuk, balik ise pisirilmeden once buzdolabinda tamamen cozulmelidir.

3. EKMEKLERINIZI MUTLAKA BUZDOLAPLARINDA SAKLAYIN, KUFLENMESINI ONLEYIN, KIZARTARAK YIYIN.

4. PISEN YIYECEKLERI HEMEN YIYIN- Pisen yiyecekler oda isisinda sogutulduklarinda, yani oda isisina geldiklerinde, MIKROPLAR COGALMAGA BASLAR!!! Ne kadar fazla bekletirseniz, risk o kadar yuksektir. Emniyetli olmasi icin yiyecegin, yemegi atesten alir almaz yiyin. Mumkun oldugunca gunluk taze pisirip yiyin. (Sebzeler, taneli gidalar vs haslandiklarinda tum besin degerleri dokmege kalktiginiz sudadir, bu nedenle ya bu sulari corba yapin, veya buharda pisirmeyi tercih edin. Ilkel ama buharda pisirmek icin ozel celik kucucuk sepet gibi hemen her tencereye uyan buharda pisirme suzgecleri kullanin, yoksa genisce bir tencereye ters bir tabak kapatin, 3-4 parmak su koyun, tabagin ustune ici size bakan bir tabak koyun, cesitli sebzeler koyun, kapagini kapatin, pisirin. Donmus gidalar da besin degerlerinin cok cok onemli bir kismini kaybetmektedirler. Ancak taze diye satilan mi, donmus sebze mi daha yuksek besin degerine sahip, siz kendi sartlarinizi yeniden gozden gecirerek degerlendirin)

5. PISMIS YIYECEKLERI DIKKATLICE SAKLAYIN- Eger yiyecekleri onceden hazirlamaniz gerekiyorsa, veya arta kalanlari saklamak istiyorsaniz, sicaklari 60 C derece ve ustunde(restoranlarda, acik bufede, evde vs sicak yemeklerin alttan isitilmasi gibi) , soguklari da buzdolabinda 10 C derece ve altinda saklamalisiniz. Eger yiyecekleri 4, 5 saat saklamak istiyorsaniz bu kural cok onemlidir. Bebeklere verilen yiyecekler taze taze hazirlanmali ve tercihan saklanmamalidir. Bircok sayisiz yiyecek nedenli hastaliklarda yapilan genel hata, cok fazla sicak , ilik yiyecegin bir arada buzdolabina konmasidir.Buzdolabina boyle fazla ilik, sicak yiyecekle fazla yuk bindiginde, pismis yiyecekler gerektigi gibi hizli soguyamaz.Yiyecegin ortasi uzun sure 10 C dereceden ilik, sicak kaldiginda , hemen mikroplar urer ve hizla cogalirlar, cabucak hastaliklara sebep olacak seviyelere ulasirlar.

6. PISMIS YIYECEKLERI TEKRAR ISITMAK ICIN KAYNATIN!!! Pismis yiyecegin saklanmasi sirasinda olusmus olabilen mikroplardan korunmak icin en iyi korunma yolunuz, yemegi en az 70 C dereceye ulasacak sekilde fazla isitin, tercihan kaynatin. Uygun sekilde buzdolabinda 10 derece ve altinda dahi muhafaza edilmis olsa dahi yiyecek , bu mikrop artisini onler ama organizmalari oldurmez! Uzmanlar en az 70 dereceye ulasmak ne demektir daha detayli aciklayabilirler, ancak emin olmak icin ben kaynatmak en iyi cozum diyorum kolay anlasilmasi icin. Ustunde dumanlar tutmesi gerekir de diger bir anlatim sekli olabilir.

7. CIG YIYECEKLERLE PISMIS YIYECEKLER ARASINDA TEMASA SEBEBIYET VERMEYIN, ONLEYIN TEMASI! Cok emin ve emniyetli sekilde pismis bir yiyecek, cig bir yiyecekle cok basit bir temasi dahi soz konusu oldugunda ciddi hastaliga sebep olabilir.Buna yiyeceklerin birbirine bulasmasi, degmesi, suyunun damlamasi, yari cig,cig ete vs degmis kasigin pismis yemege sokulmasi, cig ete sokulmus catalla tabaginizda yemek yemege devam etmek, az pismis veya cig tavuk, balik, et suyu degmis tabakta yemek yemek, et kesilmis bicak dezenfekte edilmeden sadece su ve deterjanla yikanarak kullanmak gibi daha bir cok ornek vermek mumkun.Mesela, kesme tahtanizda cig tavuk kesip, sonra ayni tahtayi, plastigi yikamadan,dezenfekte etmeden ustunde pismis et, tavuk ayiklamak gibi ciddi hata yapmayin.Bu hastaliga sebep olur.

8. YEMEK HAZIRLARKEN ISYERLERINDE, EVLERDE ELLERINIZI DEFALARCA YIKAYIN SABUNLA- yemek yapmaga baslamadan, yemek yaparken cesitli nedenlerle ara verdiginizde, et ellediginizde, et, yumurta,tavuk vs kesme isleminiz bittiginde, arada cocuk bezi degistirdiginizde, tuvalete gittiginizde vs ellerinizi bol su ve sabunla ( tercihan sivi sabunla) icinizden 25-30 za kadar sayarak surekli ovalayarak defalarca yikayin. Balik, et, tavuk gibi cig yiyecekler hazirlarken ve sonra da baska yiyecek hazirlamaga baslamadan mutlaka ellerinizi yikayin tekrar sabunla. Ve eger elinizde enfeksiyon varsa, kesik, yara, catlak, su toplama, tirnak dibinde kizariklik vs mutlaka bantlayin ve eldiven giyin.Ve unutmayin, ev hayvanlari, kopekler, kediler, kuslar ve ozellikle de kaplumbagalar ve iguanalar ellerinizden yiyeceklere gecerek ciddi ve tehlikeli hastaliklara sebep olabilecek tehlikeli patojenler barindirirlar.( ISYERLERINDE KANUNLARLA HEPATIT A,B,C RAPORU ISTENMEKTEDIR YIYECEK ELLEYEN, HAZIRLAYAN IS KOLLARINDA CALISANLARDAN VE DE TAM SAGLIK KONTROLU GEREKMEKTE)

9. TUM MUTFAK TEZGAHLARINI SON DERECE TEMIZ TUTUN, CAMASIR SUYU KONMUS SU ILE DEZENFEKTE EDIN. Yiyeceklerden son derece kolay bulasir birbirlerine mikroplar. Tezgahlar ve ustunde yiyecek hazirlanan her turlu yer, sey kesinlikle sicak su ve deterjanla temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Her yiyecek kirpintisi, parcasini , kalintisini, sizmis suyunu muhtemel mikrop yuvasi olarak gorun. Bulasik bezleri, mutfak havlulari, hergun mutlaka degistirilmeli ve tekrar kullanilmadan kaynatilmalidir, veya camasir suyu ve soguk su ile dezenfekte edilmelidir ( Ozellikle de bulasik sungerlerinizi varsa hergun bulasik makinasina yerlestirin veya zayif camasir suyu solusyonu ile sik sik hergun dezenfekte edin.). Yer temizleme bezleri de sik sik yikanmali ve camasir suyu ile veya icinde imalattan bu maddeden konmus sivi veya toz, mikroplarin, bakterilerin % 99.9 zunu oldurebilen camasir deterjanlari kullanarak dezenfekte edilmeli, yikanmalidir.

10. YIYECEKLERI BOCEKLERDEN, SINEKLERDEN, SIVRISINEKLERDEN, KEMIRGENLERDEN, FARE VE DIGER HAYVANLARDAN KORUYUNUZ- Hayvanlar patojen mikro organizmalar tasirlar ve bunlar da yiyecek nedenli hastaliklara sebep olurlar. Yiyecekleri agzi kapali kaplarda, mumkunse mutfaklarda muhafaza ettiginiz toz seker, tuz, un, mercimek, tum taneliler vs ne varsa mutlaka agzi kapali cam kavanozlarda saklamak en iyi cozumdur.

11. TEMIZ, EMNIYETLI ICME SULARI KULLANIN- Icme icin oldugu kadar yiyecek hazirlarken de temiz ve saglikli icme suyu kullanmak cok onemlidir. Eger suyunuz hakkinda supheleriniz varsa, suyu yemek, cay, dis fircalamak, buzluga buz yapmak icin vs icin kullanmadan once mutlaka en az 3 dakika fokur fokur kaynatin.Ozellikle de bebeklerin sularina cok fazla dikkat edin, gerekiyorsa surekli KAYNATIN BEBEK ICIN KULLANILACAK HER TURLU SUYU-BANYO SUYU DAHIL. http://www.milliyet.com/1999/09/13/yasam/yas01.html 168 saatlik susuzluk-iskence.Sehirlerde bile susuzluk yasanan Turkiye’de susuzluk onemli bir konudur.

Dunya saglik orgutu bugunku dunyamizda yiyeceklerden bulasan hastaliklari en onemli ve yaygin saglik sorunu olarak gormektedir. Bebeklerde, asilanmamislarda , hamilelerde, ve de yaslilarda sonuclar olumcul olabilir. AILENIZI BU TEMEL KURALLARI UYGULAYARAK KORUYUN. BU ONLEMLER YIYECEKLERDEN KAYNAKLANAN PROBLEMLERI , RISKLERI ONEMLI OLCUDE AZALTACAKTIR.

Buraya kadar tercume edilenler ozettir, ilgililer bu konuda bu sayfalarda da verilen (BAK: DOGRU BESLENME dahil) tum temizlik, mikroplarin oldurulmesi, hijyen kaynaklari inceleyerek halkimiza detayli anlatirsa, ogretirse, sadece ishallerde olumleri onlemek degil, ishalin tamamen Turkiye’den yok edilmesi, veya minimum ishal vakasi hedefimize de ulasmis oluruz boylece. Ishal olaylarinin yok denecek kadar aza indirilmesidir UNICEF in her ulke icin hedef ve amaci.

http://www.who.int/inf-fs/en/fact225.html Dioxin nedir ve etkileri, kanser. Kanda ve anne sutunde olculmesi lazim. Neler yapmalisiniz? (www.who.int/fsf

http://www.who.int/dsa/cat98/food8.htm Bu WHO yiyecek, su emniyeti vs kaynaklarin hepsi http://www.who.int/dsa/cat95/zhow.htm Cenevre’den ismarlanabilir.

http://www.who.int/home/map_ht.html

http://www.who.dk/Nutrition/staff.htm http://www.who.dk/Nutrition/main.htm http://www.who.dk/Nutrition/infant.htm

http://www.immunize.org/catg.d/pict001.htm Asilarla onlenebilecek hastaliklarin resimleri-kaynak vererek bedava kullanabilirsiniz!!!!

ANNE SUTU VERMENIZ NEDEN BU KADAR ONEMLI? Insan sutu bebegin beslenmesi icin gerekli ideal besinleri ve cocugu ishal gibi enfeksiyonlara karsi koruyan antikorlar icerir. Anneler hamileyken ve dogumdan sonra anne sutu verme, karsilasabilecekleri problemler ve cozumleri konularinda detayli aydinlatilmali, kurslar verilmelidir. Dogumdan hemen sonra bebek emdirilmelidir, ne kadar cabuk olursa o kadar yararlidir. Emmesi baslayinca gogsun koyu kisminin tamami cocugun agzinda olmalidir. Bu sut akisini garantiler ve cocugun meme basini ezerek agri ve acilara sebep olmasini onler. Dogum yapan anne bebegine sut verirken kolay kilo verir, hamilelikte bu amacla aldigi kilolari sut uretirken kalori yakarak atar. Sut verirken salgilanan hormonlar annenin rahminin cok daha kisa surede eski sekline donmesine sebep olur. Baska bir hormon da, yine anne sut verirken sakinlestirici gorevi yapar, mutluluk hissetmesine sebep olur. Bebegi tum dunyanin kabul ettigi en uygun besleme seklidir. Anne zaman ve enerjiden tasarruf eder. Hemen her yerde tecrube kazanarak meme verebilirsiniz. Cok ucuzdur, bedavadir! BEBEGINIZ COK COK DAHA SAGLIKLI OLACAKTIR.Doktora, hastahaneye cok daha az isiniz dusecektir. Gogus kanseri riskiniz azalacaktir.Bebeginiz az alerji olacaktir.Kolay bakilir anne sutu emen bebege. Insan bebegine ozel imal edilmis bir suttur anne sutu.Bebeginizin bagisiklik sistemi cok guclu olacaktir, kolay hastalanmayacak, Hastaliklarla kolay savasacaktir.Cenesi saglikli gelisecektir.Zeka gelismesi farkli olacaktir.bircok hastaliklardan korunacaktir.Ekonomiktir.Mama paranizi biriktirip ailenin onemli giderlerine kaydirabilirsiniz. Seyahat etmek de kolaydir.Bebeginizle aranizda cok ozel iliskiler kurulur.Tum ailenize cok guzel tecrubeler kazandiracaktir.Kendiniz surekli ve bol sut verebilmek icin dogru beslemeniz gerektiginden sagliginiz hep cok iyi olacaktir.Bebeklere anne sutu verilmesini yureklendirin, tesvik edin, destekleyin ve surekli egitici yazi ve TV programlari ile sorularina cevaplar vererek rastlanan tum sikintilari asmalarina yardimci olalim sut veren ve verecek annelerin.

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/ CDC annelere diyare hakkinda tavsiyeler.

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Diarrhea.html Cocukta diyare belirtileri

http://www.nand.org/ Rehaydration Project. Ishal ve vucudun kaybettigi hayati su ve tuzu yerine koyma Projesi Kurumu. ILGILILER TUM SAYFALARINI INCELEMELIDIRLER.

http://www.nand.org/html/sol.htm Dunyada her 10 saniyede bir bebek , SENEDE 3.5 MILYON COCUK asiri ishalden olmektedir.Anneler cocuklarinin olumunu nasil onleyeceklerini bilemedikleri icin daha da cok cocuk olmektedir. Lutfen onlari egitelim elbirligi ile.

OLUMLER ONLENEBILIR. NASIL MI? Saglikli beslenen annelerce meme vererek, tum cocuklara kizamik asisi yapilarak, insan diskilarini askeriyede kullanilan seyyar, latrin denen genel konteynirlara koyarak, su ve yiyeceklerimizi temiz muhafaza ederek, yiyeceklerimizi ellemeden mutlaka ellerimizi sabun ve bol suyla yikayarak.

Bir insanin gunde minimum pisirme ve icme suyu ihtiyaci bes litredir. Temiz ve saglikli olabilmek icin bu miktar gunde kisi basina 25- 45 litre olarak belirlenmistir. Endustrilesmis ulkelerde her tuvalete su cekilisinde rezervuardan 22 litre su atilir, bir ton celik uretmek icin 150. 000 litre su kullanilir diyor bu sitede.

WHO Dunya Saglik Organizasyonuna gore, dunyadaki hastaliklarin, salginlarin % 80 i yetersiz su ve eksik, bilinmeyen veya susuzluktan uygulanamayan temizlik faktorlerinden kaynaklanmaktadir.

Bunlar da yogun egitimle halka ogretilmelidir okullarda, TV de vs.

Diyareler yani ishaller vucutta asiri tehlikeli su kayiplarina ve ciddi beslenme bozukluklarina sebep olurlar.

Ailelere bazi mesajimiz var, boylece hemen hemen diyareden kaynaklanan tum olumleri ve de ayni zamanda beslenme bozukluklarini onleyebilirsiniz.

Ishalin ana nedenleri icecek temiz suyun olmayisi ve yetersiz kisisel ve yiyecek hijyen temizligidir, hijyen sartlarinin yerine getirilmeyisidir.

1. Ishal cocuklarin vucutlarindan cok su eksilmesine sebep olarak onlari oldurebilir. Iste bu yuzden ishalli cocuklara bol su vermek lazimdir. Ishal tehlikelidir. Genel olarak her 200 cocuktan biri olur. Cocugun vucudunu kurutarak oldurur. Ishal daha baslar baslamaz, kaybettigi suyu karsilamak icin bol ekstra su vermek gerekir. Anne sutu, yulaf ezmesini corba gibi bol sulu pisirerek, bol sebze ve kaynatilmis su ile pisirilmis el blenderi ile cevrilmis sulu sade ve sadece 1- 2 tatli kasigi mutlaka sivi yag konmus patates, havuc, BOL pirincli corbalar, domatesli pirinc corbasi, sulu domatesli pilav, bol mercimekli, rende havuclu corba gibi icecekler cocuklarin fazla su kaybini onler. Hemen tum ulkelerde eczanelerde agizdan alinan ORS denen WHO ve UNICEF’in tavsiye edip, destekledikleri , kaynamis su ile paket ustundeki talimatlara aynen uyularak hazirlanan, hazir paketlerde tozlar vardir VUCUTTAKI SUSUZLUGU ONLEMEK YA DA HEMEN TEDAVI ETMEK ICIN , bu icecekler vucut susuzlugunu ONLEME VE TEDAVISINDE DE hemen ishal baslayinca evlerde anneler tarafindan da doktora dahi sorulmadan hemen ilk ishalde kullanilir. http://www.nand.org/html/solutions_packaged.htm Bu HAZIR ILACLAR, ORS DENEN , OZEL SIVI TOZU, sut, corba, meyva sularina veya gazoz vs gibi seylere konmaz, sadece kaynamis icme suyla karistirilabilir. Gereginden az su kullanirsaniz diyareyi daha kotu yapar, cok su kullanirsaniz, icecegin ilac etkisi azalir.OZEL SIVI: EVDE HAZIRLANABILEN SEKLI ISE SOYLE http://nand.org/html/solutions_home.htm : 8 TATLI KASIGI USTU DUZLENMIS SEKER (TEPELEME DOLU OLMAYACAK YANI) VE BIR TATLI KASIGI TUZU BIR LITRE TEMIZ KAYNATILMIS SUDA KARISTIRIN VE BEBEGE, COCUGA,ISHALI OLANA HEMEN BOL BOL VERIN, AGZI KAPALI, TEMIZ, VARSA BUZDOLABINDA MUHAFAZA EDIN. Her ishal seklinde kaka yapisinda ve kustugunda cocuga mutlaka verin , ONCELIKLE BU OZEL SIVILARDAN bol bol yasina gore onerilen miktarda verilmelidir, bu ozel sivilardan hicbiri mumkun degilse dahi temiz, kaynatilmis bol su verin. Ozel sivilar verilirken, cocuga normalde verilen tum diger icecekleri sivilar da ayrica verilmelidir (anne sutu, sut, su, taze sikilmis meyva sulari, sebze sulari, yasina gore ne uygunsa)

2. ILK AKLA GELECEK 4 BESIN SUNLAR OLMALIDIR:BOL MUZ, BOL KUCUK KUCUK SEBZELI VE SULUCA PILAV ya az yagli ve bol pirincli,mercimekli hersey,KABUKLARI VE CEKIRDEGI ALINMIS 8 ZE BOLUNMUS ELMAYI ½ KAHVE FINCANI SUYLA VE 1 tatli KASIGI SEKERLE KISIK ATESTE PISIRIN VE EZIP BOL BOL YEDIRIN (daha buyuk cocukta ise soyulmus elma+1-2 yemek kasigi kuru uzum+tarcin+azicik su ile agzi kapali yumusayincaya kadar pisirin+ vanilya+ tarcin ilave edip cocuga bol bol yedirin)ve de KIZARMIS EKMEK.Yagli ve kizarmis yemeklerden, COK SEKERLI ICECEKLERDENSEKERLI CAY, SEKERLI MEYVA SULARI,SEKERLI GAZOZLAR VS DEN KESINLIKLE UZAK DURUN.Ilk 24-48 saatte mumkunse sise,hazir sut yerine soya bazli sut,mama verilmesi de yerinde olur.Meyva sulari veriliyorsa, yari yariya suyla VE SEKERSIZ veya ozel ORS sivisiyla karistirarak 24 saat verin.

3. HER ISHALLI KAKADAN VE/VEYA KUSMADAN SONRA ANNE HANGI COCUGA NE KADAR OZEL SIVI VERILMELIDIR?2 yasin altindakilere bu miktar 1 kahve fincani ile yarim su bardagi olmalidir, 50-100 Ml

• Daha buyuk cocuklara ise yarim bardakla bir tam su bardagi arasinda olmalidir bu verilecek sivi miktari, 100-200 Ml. Bu sivilar bardakla verilmelidir mumkunse, biberonlarin temiz muhafazasi zordur, COK KOLAY BAKTERI URER. Cocuk kusarsa, 10 dakika bekleyin, tekrar verin siviyi, yavas yavas yudum yudum icirin israrla. Bu arada normal beslemeye mutlaka devam edilmelidir. Ishal tamamen duruncaya kadar bu sivilar ve ilaveten tum diger normalde aldigi sivilarin tamami da bebege, cocuga muntazam olarak israrla verilmelidir. Bu genelde 3- 5 gun arasindadir.

ISHAL BASLAR BASLAMAZ HEMEN VERMEYE BASLAYACAGINIZ,

HAZIR PAKETLERDE ORS TOZU, YA DA SISELERDE HAZIR ORS SIVI HALINDE OLANI

TURKIYE’DE YOKSA, TERCIH EDILMEMEKLE BERABER SON CARE

OLARAK EVDE HAZIRLANABILEN OZEL VE DIGER SIVILAR

ISHALDE VUCUTTA ASIRI SUSUZLUGU ONLEYEN,TEDAVI EDEN EVDE YAPILAN OZEL SIVI, ONCELIKLE BU TERCIH EDILMELIDIR. Her 24 saatte bir tazesini hazirlayin. Tariflere aynen uyunuz!	8 TATLI KASIGI ( USTU CETVEL GIBI BIRSEYLE DUZLENMIS OLACAK,TEPELEME DEGIL) SEKER + BIR TATLI KASIGI TUZ VE +BIR LITRE= 5 SU BARDAGI TEMIZ VE EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATILMIS SUDA ERITIN, BOL BOL ICIRIN. ABD ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde USTU DUZLENMIS, TEPELEME OLMAYAN 1 TATLI KASIGI= 5ML
TAZE MEYVA SULARI, LIMONATA	1 YEMEK KASIGI TAZE MEYVA SUYU+ 4 YEMEK KASIGI TEMIZ SU ILE KARISTIR BEBEKLERE. Taze taze verin.
COK COK ACIK CAY, EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATILMIS, SOGUTULMUS TEMIZ ICME SUYU

4. Anne sutu emen bebek ishalse, mutlaka daha da sik anne sutu vermege devam etmelisiniz.(Anne daha cok sut yapabilmek icin bol yagsiz sut, bol su icmeli ve dengeli,saglikli beslenmelidir)Cocuk ememiyorsa, gogsunuzu sikin ve bir kaba alacaginiz sutu verin cocuga. Gogsunuzu temiz ellerle sikarak alacaginiz sutu buzdolabinda muhafaza ederek de bebege verebilirsiniz. Bebek suttozu ile veya inek sutu ile besleniyorsa, cocugun gunluk normal sivi ihtiyaci iki misli hesaplanarak verilmelidir.
5. Ishalli cocugun yemesi lazimdir, daha cok yiyecege ihtiyaci vardir! Genel bir yanlis kanaat ile cocuga ishali bitinceye kadar yemek, mama verilmemesi gerekir zannedilmekte ve bu yanlislik olumcul olmaktadir. YIYECEK ISHALI DURDURUR. Hem de ishal cok ciddi beslenme eksikligine yol acar, aileler ishalken ve ishalden sonra da en az 10-15 gun cocuklarin fazladan bir ogun daha vererek, daha fazla beslenmesine cok ozen gostermelidirler, bu surede hergun bir ogun fazladan verilmelidir. Genelde ishali olan cocuk istahsizdir, onceleri besleme zor olabilir. Sevdigi yiyecekler ve az az sik sik verilerek yemesi ozendirilmeli, mutlaka surekli yedirilmelidir. Kati seyler yiyebilecek kadar buyuk olan cocuklara, yumusak, iyi ezilmis, pure yapilmis, yulaf ezmeleri, kuru taneliler, cok iyi pisirilmis et, balik yedirilmelidir.Yiyeceklerine 1-2 tatli kasigi sivi yag koyun fazla enerji temini icin. Yogurt ve meyvalar (ozellikle parlak renkli meyvalar-muz, kirmizi erik, elma, portakalin ise sadece suyu vs iyidir) cocuklar icin cok iyidir. Yiyecekler taze hazirlanmali ve gunde 5- 6 defa beslenmelidir cocuklar. http://www.nand.org/html/ors.htm Neler iyi, neleri yemelidir? Yogurt, yulaf azmesi, hem yuksek enerji verir, hem de ishalde iyi abzorbe edilir. Pirinc, mercimek, havuc, patates corbasina, pilavina 1-2 tatli kasigi sivi yag koyun, enerji verir. Potasyumu yuksek yiyecekler gerekir ishalde: Mercimekler, muz, portakal, sekerli limonata . Yumusak, kolay sindirilebilen, hazmi kolay, sulu sekersiz seyler, mumkunse bol muz verin. Suluca pirinc corbasi, suluca pilav, yagsiz derisiz tavuk sulu mercimek corbasi, mercimek yemegi, SUTSUZ patates salatasi, ezmesi, bebekse bol anne sutu ve diger yiyeceklerini bol verin. Ishal durduktan sonra, hergun bir fazla ogun verin mutlaka vucudun guclenmesi ve de kaybettigi kiloyu vs acilen geri alabilmesi icin icin.
6. Siradan bir diyareden farkliysa, mutlaka doktor yardimi gerekir.

• Gomuk fersiz gozler,
• Asiri susama varsa ,
• Agladiginda gozyasi yoksa ,
• Atesi varsa,
• Yemiyor, icmiyor,
• Sik sik kusuyorsa,
• Bir-iki saat icinde bircok defa sulu ishal kaka yapiyorsa ,
• Kakasinda kan varsa ( dizanteri belirtisidir) tum bunlar vucutta kuruma belirtisidir.
• Cocukta bu belirtilerin bir tanesi bile varsa derhal doktora, hastahaneye goturun.Ozel sivilar vererek yardimci olacaklardir.
• Siz de bu arada bol bol ozel evde hazirlayacaginiz sekerli-tuzlu ozel sivi ve diger sivilari (portakal, mandalin suyu, sebze suyu vs ) temiz kaynatilmis su verin.

7. Ishalden iyilesmeye baslayan cocuga en az bir hafta sureyle hergun bir fazla ogun yemek, mama, anne memesi gerekir!!! Tam iyilesme icin, ishalken de, ozellikle de ishal durunca da fazladan besleme cok gereklidir!!! Cocuk simdi daha istahlidir, en az bir hafta gunde bir ogun fazladan beslenmesi gerekir. Hastayken kaybettiklerini geri alabilmesi icin bu gereklidir. Cocuk en azindan hastalanmadan onceki kilosuna kavusmadan, ishal dursa bile tam iyilesmis sayilmaz. Simdi anne sutunun de daha sik ve fazla verilmesi yine ayni nedenlerle gereklidir.

8. Doktor vermedikce, bebek ve cocuklara ishali durdurucu ilac asla verilmemelidir!!!Ishali durduran bircok ilac gereksiz ya da zararlidir. Gerekli bakim yapilinca, ishal genelde birkac gunde durur. ASIL TEHLIKE ISHAL DEGILDIR, COCUGUN VUCUDUNDAN KAYBEDILEN SUDUR!

9. Ishalleri, anne sutunu devamli vererek, tum cocuklara kizamik asisi ve tum diger gerekli asilari yapilarak, salginlarda tasinabilir PORTABLE/ seyyar tuvalet konteynirlari temin edilerek, sulari ve yiyecekleri cok temiz ve hijyen sartlarina uygun muhafaza ederek, ve yiyeceklere dokunmadan , yemek yemeden once mutlaka ellerimizi gun boyunca defalarca sabun ve bol suyla 20-30 saniye ovarak yikayarak onleyebiliriz. Ishal diskidan agiza giren mikroplar nedeni ile olusur. Bu mikroplar sularla, ellerle, yeme, icme kap, alet, edevati ile, sineklerle ve tirnak diplerindeki pisliklerle yayilir, bulasir. Ishali onlemek icin, cocugun agzina bu mikroplarin girmesini onlemek gerekir.

§ Fakirlik, temiz icme sularinin olmayisi bircok ailenin ishalleri onleyememesine neden olan zorluklardir.

§ Ama en etkili onleme yontemleri soyledir: bebeklerinize hayatlarinin ilk 4-6 ayinda mutlaka anne sutu verin (anne sutu bebekleri ishal ve oteki hastaliklardan korur),

§ 4 ay- 6 ay arasinda temiz, besin degeri olan, iyi ezilmis, pure yapilmis, yari kati gidalarla birlikte anne sutu vermege devam edin.

§ Sut tozu veya inek sutu kullaniliyorsa, cocuga sise, biberon yerine bardakla vermege calisin.(biberonlarin temiz muhafazasi zordur. Bebekler icin ustu kapali, icilecek yeri delikli ozel bardaklardan alin ve sik sik mikroplari oldurmek icin yikayin, camsa kaynatin). MUMKUN OLAN EN TEMIZ SUYU KULLANIN.

§ KULLANMADAN ONCE TUM SULARINIZI en az 3 DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATIN.

§ Insan diskilarini latrin denen, tuvalet olmayan yerlerdeki salginlarda askeriyede de kullanilan tasInabilir tuvalet konteynirlara koyun veya tum diskilari en az 1 metre gomun (arastirin, sorun), ozellikle de cocuklarin diskilarini cunku cocuklarin diskilari hastaligin yayilmasinda yetiskinlerden daha tehlikelidir.

• Ellerinizi uzun uzun sabunla ve suyla yikayin hemen, sik sik.
• YIYECEKLERE DOKUNMADAN ELLERINIZI SABUNLA BOL SUYLA YIKAYIN.
• Sularinizi ve yiyeceklerinizi mikroplardan korumak icin agzi kapali ve buzdolaplarinda muhafaza ediniz.
• Yiyeceklerinizi mumkunse tamamen pisirin, yemeden hemen once taze taze hazirlayin. Pisirdikten sonra, yendikten sonra kalanlar vs ortalikta asla birakilmamali, sadece yiyeceginiz kadarini aldiktan sonra, derhal buzdolabina konmalidir yoksa mikroplar tureyecek ve hastalanmaniza sebep olacaktir.
• Kizamiklar genelde agir ishallere neden olurlar. Asilanma cocuklarimizi ishalden de koruyacaktir. ADI ISHALDEN KORUNMAK ICIN ASI YOKTUR.

http://www.nand.org/html/solutions_home.htm EVDE HAZIRLANAN OZEL SIVILAR: Hazir paketlerde satilan ORS ler yoksa, bir sonraki cozum de evde yapilanlardir. En etkili ve en ucuz ishali ve vucuttaki asiri susuzlugu onleme ve tedavi etme sekli bu evde hazirlanan ozel sivilarladir. Her evde bulunan bu seker ve tuzla, temiz kaynatilmis su ve temiz mikroplardan arindirilmis bir kapla, cocugunuzun agizdan alacagi sivi ile su kaybini onleyebilirsiniz. COCUK, BEBEK HER ISHALLE DISARI CIKISINDA, YANI HER SULU KAKA YAPISINDA BU SIVIDAN MUTLAKA VERILMELIDIR. Bunlarin yani sira tum diger 8-10 bardak gunluk su ihtiyaci da alinmalidir buyuklerde, cocuklarda da bu ozel sivilara ilaveten gunluk normal sivi ihtiyaclari anne sutu dahil, mutlaka bol verilmelidir.

Tek basina ozel sivilar su ihtiyacini karsilamayabilir.ORS ler her 1-2 saatte bir;

§ BU 2 YASIN ALTINDAKILERE 1 KAHVE FINCANI ILE YARIM SU BARDAGI,

§ 2 YASTAN BUYUKLERE ISE YARIM SU BARDAGI ILE, BIR SU BARDAGI ARASINDA OLMALIDIR HER 1-2 saatte bir DEFADA.

§ Buyuk cocuk ve yetiskinler gunde en az 750 ml yani ¾ litre icmelidirler bu ozel sivilardan. Ancak bu ozel siviya ilaveten de gunde 8 bardak su icmelidirler ayrica. Bu ozel hazirlanan ya da satilan sivilarda sunlar olmalidir:

§ Nisastalar ve/veya seker ki bu glukoz ve enerji kaynagidir

§ Biraz tuz

§ Tercihan biraz da potasyum

Asagidaki geleneksel tarifler oldukca etkili agizdan alinan , vucutta rehaydrasyon temin eden , yani susuzlugu tedavi solusyonlaridir. Ishal sirasinda cocugun asiri sivi kaybini onlerler.

• Anne sutu veya formula
• Yulaf ezmeleri ve suyla yapilan sulu yiyecekler
• Havuc corbasi ( 3- 4 havucu soyup, dilimleyin, ½- 1 bardak kaynamis su ile pisirin, 1-2 tatli kasigi sivi yag koyun. Pisince ezin pure yapin, taze taze yedirin, KALANI HEMEN buzdolabinda muhafaza edin)
• BOL MUZ, PIRINC, COK AZ SU+COK COK AZ SEKER+TARCINLA PISIRILMIS ELMA SOSU/PURESI, KIZARTILMIS LIFLI/CAVDAR EKMEGI VS IDEAL SECIMLERDIR.
• FAZLA YAG VE SEKERDEN,sekerli sivi ve cay,sekerli meyva sularindan vs, DIYARE KESILINCEYE KADAR KESINLIKLE UZAK DURUN.
• SUREKLI SU, SU ILE KARISTIRILMIS HAKIKI TAZE MEYVA SUYU VERIN.
• BEBEKLERE MEME/FORMULA YANISIRA ,HER SAAT BASI 60 ML SU+ OZEL SIVI PEDIALYTE (pet siselerde satilir ABD de,bizde ne olacak muadili arastirin) VEYA BENZERI VERILMELIDIR MUTLAKA. KOLA VE SISEDE/TENEKEDE SATILAN DIGER SEKERLI ICECEKLERDEN UZAK DURUN.
• PirincLI YAGSIZ TAVUK suyu corbasi(derisini ve tum yaglarini pisirmeden once atin), mercimek corbasi vs .
• Bebekte beslenme ise http://www.healthscout.com/cgi-bin/WebObjects/Af.woa solda asagida pediatrik ansiklopedide arastirin,infant/child nutrition etc beslenme

Cocugun su kaybini onlemek icin cok etkili ve iyi basit bir cozum de evde tuz ve sekerle yapilir.

WHO DUNYA SAGLIK ORGUTUNUN ONCELIKLE TAVSIYE ETTIGI

HAZIR PAKETTEKI ORS LER YOKSA, ANNELERIN EVDE YAPABILECEKLERI

TUZ SEKER SOLUSYONU, OZEL SIVI SOYLE:

WHO TAVSIYESI EVDE YAPILAN OZEL SIVI Not: pekmez ve tabii kahverengi seker de konabilir beyaz seker yerine ve bunlarda daha cok potasyum vardir. ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML	§ 3 GRAM= ½ TATLI KASIGI DUZLENMIS TUZ VE § 18 GRAM = 4 TATLI KASIGI SEKER § 1 LITRE= 5 ADET 200 ML lik SU BARDAGI TEMIZ KAYNATILMIS SUDA KARISTIRIN § VARSA, MUMKUNSE ½ SU BARDAGI TAZE PORTAKAL SUYU § VEYA ½ ADET EZILMIS MUZ KONARAK TAD VE POTASYUM ILAVE EDILMIS OLUR. ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML
Bu icecekler yoksa, mumkun degilse sunlari verin: TAZE MEYVA SUYU, oncelikle de portakal, mandalin suyu ve digerleri
COK COK ACIK CAY
EN TEMIZ KAYNAKTAN, EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATILMIS SU VERIN
BIR LITRELIK SOLUSYON	§ 1 TATLI KASIGI DUZLENMIS TUZ § 8 DUZLENMIS TATLI KASIGI SEKER § 1 LITRE= 5 SU BARDAGI (200 mL lik) KAYNATILMIS TEMIZ SU ILE IYICE ERIYINCEYE KADAR KARISTIRIN.VE BOL BOL VERIN.HER 24 SAATTE BIR YENIDEN YAPIN. § ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML
BIR LITRELIK SOLUSYON 1-ASLA FAZLA TUZ KOYMAYIN. ICMEZ. ICSE DE BAZEN SPAZM SEKLINDE KASILMALARA SEBEP OLUR. 2-AZ TUZ KOYARSANIZ ISE YARAMAZ. ETKISI AZALIR. SOLUSYONLAR GOZYASI KADAR TUZLU OLMALIDIR. Tercihan kasikla verin. Kusarsa 10 dakika bekleyin, yine verin.	§ 1 LITRE KAYNATILMIS ICME SUYU= 5 SU BARDAGI (200 ml x 5 su bardagi) § ¼ TATLI KASIGI, USTU DUZLENMIS TUZ (TEPELEME DEGIL) § ¼ TATLI KASIGI DUZLENMIS (TEPELEME DEGIL) BIKARBONAT, SUYA KONDUGUNDA KOPUREN, HALK ARASINDA MIDE HAZMI ICIN KULLANILAN CINS KARBONAT, EGER BU YOKSA ¼ TATLI KASIGI DAHA TUZ ILAVE EDIN § 2 YEMEK KASIGI SEKER VEYA BAL § VE IYICE ERIYINCEYE KADAR KARISTIRIN. AGZI KAPALI, TERCIHAN SERIN YERDE, VEYA BUZDOLABINDA SAKLAYIN VARSA.

Asiri su kayiplarinda, her 5 dakikada bir yudumlar verilir idrar yapmanin normale donmesine kadar. Gunde 4- 5 defa idrar yapmak normaldir. Cocuk kusarsa dahi, bu ozel sivilari vermek icin 10 dakika bekleyin ve yavas yavas yudum yudum verin tekrar. Kussa da vucut ihtiyaci olan bir miktar sivi ve tuzu yine de alacaktir. Ishal tamamen duruncaya kadar bu sekilde ozel sivi vermege devam edin. Bu 3- 5 gundur. Bu solusyonlari serin bir yerde agzi kapali, tercihan buzdolabinda bekletin. 24 saat sonra, cocugun hala ozel siviya ihtiyaci varsa, yenisini, taze yapiniz.

BILMENIZ GEREKEN 10 SEY:

1. Solusyonu hazirlamadan once ellerinizi sabun ve bol suyla yikayin.
2. (icinde su kaynatilmis kap olabilir, veya 1 litre soguk suya sadece 2 yemek kasigi camasir suyu koydugunuz karisimda 10 dakika bekletip alip, kurulamadan, acik havada kurumaga terk ettiginiz herhangi bir kap olabilir. Bu camasir sulu solusyonu her gun yeniden hazirlayin,serin, golge bir yerde, cocuklardan, hayvanlardan uzak tutun), OZEL SEKERLI-TUZLU ORS SIVIYI temiz, mikropsuz bir kapta icine 1 tatli kasigi tuz+ 8 tatli kasigi seker+ 1 litre temiz kaynatilmis icme suyu koyarak iyice karistirin, eritin. Veya doktorun tarif edecegi hazir ORS (Agizdan alinan Rehaydrasyon=vucuda su dengesini kazandiracak hazir paket Tuz ve baska seyler karisimi) paketlerdekini hazirlayin. Iyice eriyinceye kadar karistirin, sogutun. Agzini kapatin, mikrop almasin.
3. Ozel siviyi bebege, cocuga vermeden kendinizin ve onun ellerini sabun ve suyla yikayin.
4. Hasta cocuga ihtiyaci oldugu kadar cok verin bu ozel sividan. Az az sabirla, sik sik, yudum yudum verin.
5. Bebege sirayla anne sutu ve meyva sularini da verin. Ya da daha buyuk cocuga normalde ne yiyorsa mutlaka onlari da verin.
6. Cocuk 4 ay ve daha buyukse kati mamalarini da vermege devam edin.(Ezilmis pureler, haslanmis sebze pureli corba , ezilmis cig ve pismis meyva puresi (ozellikle de pismis elma sosu)vs)Beslenmeye mutlaka devam edilmelidir ishalken.
7. 24 saat sonra hala ozel sivi verilecekse, yenisini yapin. Taze olmasi lazim.
8. Ozel sivilar, paketlerdeki ORS ishali durdurmaz, vucudun kurumasini onler. Ishal kendi kendine duracaktir.
9. Cocuk kusarsa, 10 dakika bekle, ve ozel siviyi, diger sivilari tekrar ver. Genel olarak kusma duracaktir.
10. Eger ishal artarsa, ve/veya kusma devamederse, cocugu doktora, hastahaneye goturun.

http://hnb.dhs.vic.gov.au/yfs/yafsinte.nsf/Frameset/Youth+and+Family+Services?OpenDocument Avusturya, Gencler ve Aile Hizmeti Servisi Bilgileri. Children and families ve Pregnancy-Birth-Parenting’e git. Child health fact Sheet’a ve Gastroenteritis’e git, klik et. Doktorlara da ayri site var. Gencler, uyusturucular da var.

http://www.radikal.com.tr/1999/08/05/insan/ins.html Insan Demek Ne demek? Radikal.

AILELERE, ISHAL VE VUCUDUN SUSUZ KALMASI NASIL ONLENIR BILGILERI

Ishal diskinin bol sulu ve sik sik cikmasidir. Genellikle cocuklardaki diyareler ishallere sebep olan virusler nedeniyledir ve bir hafta icinde iyilesir. Ishalin bircok sebepleri olabilecegi gibi, burada size anlatacaklarimiz aniden olusmus, kisa surebilen ve sikca rastlanan akut ishal icin tedavilerdir. Viruslerden olusan ishalde ates vardir ve genelde hastalik kusma ile baslar. Bu belirtilerden hemen kisa sure sonra da , ishal baslar. Cocuklar genelde kendilerini kotu hissederler ama hasta gibi davranmazlar. Asagidaki belirtilerden herhangi biri varsa ve bebek 6 aydan kucukse hemen doktorunuzu arayin, hastahaneye goturun:

· Kakasinda kan var

· Cok sik kusuyor

· Karin agrisi var

· Daha az cis yapiyor (gunde 6 bezden az degistiriliyorsa)

· Agladiginda goz yasi yoktur

· Sivilara isteksiz davranir, icmek istemez sulu seyleri

· Yuksek atesi var

· Sik sik ishalli diskilama

· Kuru, yapiskan agiz

· Kilo kaybi

· Asiri susama

Ancak cocuk iyi gorunuyorsa ve asagidaki belirtiler varsa dahi doktoru aramayabilirsiniz:

· Sik sik kaka yapiyor, veya buyuk parcalar halinde kaka yapiyor

· Cok bagirsak gazi var

· Kakasi yesil veya sari

HAFIF ISHAL NE KADAR SURECEK? Genelde hafif bir ishal 3-6 gun surer.Bazen cocugun yumusakca kaka yapmasi gunlerce surebilir. Cocugun hal ve davranisi saglikli oldugu surece ve bol miktarda sivi iciyorsa ve saglikli , dogru besleniyorsa, merak edilecek bir durum yoktur. BESLENME: Bebeklerin cogunda hafif ishalde formula veya sut verilmege devam edilir. Bol meme vermeye devam edilmelidir mutlaka.Kendiniz de bu arada bol sut, su icin bol sut verebilmek icin. Bebegin formuladan sonra veya inek sutunden sonra gazi,siskinligi varsa, doktorunuzla beslenme degisikligi icin gorusun.Cok hafif ishalde ozel seker ve tuzlu ozel sivilar gerekmeyebilir.

ORTA DERECELI ISHAL: Orta derecede hasta cocuklar, bebekler dikkatli ve yakin ilgi, bakimla,sade temiz kaynatilmis icecek su ve ilaveten mutlaka ozel sekerli ve tuzlu hazir satilan sisede veya paketteki ORS veya evde hazirlanabilen ozel sivilarla ve doktorunuzun verecegi bilgilerle evde kolayca bakilabilirler.Doktorunuz bu ozel sivilarin hazir mi satin alacaginizi, evde mi yapacaginizi, miktarini, ne kadar sure ile kullanilacagini size soyleyecektir.Sonra normal beslenmeye donulur.Bazi cocuklarin inek sutune toleranslari yoktur ishal olduklarinda, doktorunuz gecici olarak yasaklayabilir inek sutunu.Meme vermege ise mutlaka devam ediniz, daha da sik sik meme veriniz. Kendiniz de gunde en az 3 su bardagi yagsiz sut, 1 kase yagsiz yogurt, kibrit kutusu kadar sert peynir yiyerek ve de gunde kissa en az 8 bardak, yazsa daha fazla su icerek, dengeli beslenerek sutunuzu arttirin(Daha fazla bilgi icin hamile ve anne sutu verenler Dogru Beslenme dosyasini okuyunuz) ORTA DERECELI ISHALDE SEKERLI-TUZLU OZEL SIVILAR: Ishal suresince kaybedilen tuzlar ve suyu yerine koymak icin ozel sivilar yapilmistir cocuklara. Hafif ve orta derecede hasta cocuklarin evde bakimini kolaylastirirlar. Eger bu ORS ler piyasada, eczanelerde, kolayca alabileceginiz sekilde satilmaktaysa, evde yapmaga calismayiniz. Yanlislikla bebege iyi gelmeyecek bir sivi da hazirlayabilirsiniz. Unlu ve guvenilir firmalarin hazirladiklarini kullanin. ABD de en unlulerinden ornekler, Pedialyte, Infalyte ve digerleri. Siz doktorunuza sorun. Cocuk kusmuyorsa, cocuk tekrar normal miktarda idrar yapabilene kadar, bu sivilardan bol bol verin.

AGIR ISHALLER: Yukardaki ikaz isaretleri, yani hemen doktorunuzu aramaniz gereken belirtiler varsa bebekte, cocukta , cocuga hastahanede damar icine serum gerekebilir saatlerce ta ki vucuttaki su kaybi tamamen karsilanana kadar. Genelde hastahanede kalmasi gerekmez. Belirtiler, semptomlar devam ederse derhal doktorunuzu tekrar arayin.

GENEL KURALLAR: Ishali olan cocugu asla ac birakmayin! Vucudu su kaybettiginden, cocugun, bebegin caninin istedigi kadar cok veya az yemesine musaade edin, ama mutlaka yemelidir. Kusuyorsa, sik sik her an su, sivilar icirin. Hafif ishali olan cocuk normal icecekler, meyva sulari, kaynatilmis hic yagsiz sut vs icebilir ve mutlaka normal beslenmege de devam edilir. Ama susamasina sebep olacak kadar ishali varsa, tum bunlara ilaveten MUTLAKA orta derecedeki ishal hastalarina uygun OZEL SIVILARDAN VERILMELIDIR. Sise ve tenekelerdeki ticari satilan diger tum iceceklerde, yagli vs hazir corbalarda, diger teneke, siseli vs iceceklerde, kaynatilmis hic yagsiz sutte cocugunuzu daha da hasta edebilecek yanlis miktarlarda seker ve tuz vardir!!!

BU DA DEHAYDRASYON DURUMU HAFIF VE ORTA OLAN COCUK VE YETISKINLER ICIN OZEL SIVILARA ILAVETEN ICILECEK COK UYGUN BIR ICECEKTIR: ONCE OZEL SIVILARI BOL BOL VERIN, SONRA DA ARADA BUNDAN DA VERIN.

“4 tatli kasigi ustu cetvelle duzlenmis seker + ¼ tatli kasigi ustu duzlenmis tuz+ ¼ su bardagi kaynamis sicak suda eritin + ¼ su bardagi portakal suyu veya 2-3 limon suyu sikin + 4 su bardagi kaynamis, sogutulmus su koyup karistirin ve buzdolabinda sogutup, sik sik icin.” Vucudunuzdaki eksilen hemen herseyi karsilar sicaklarda.(Ishallerde vucuttan su kaybetmeyi yetiskinlerde onleme kurallari da aynidir , cok daha fazla sivi almalari gerekir. Tablolara bakin, 40 kg ustundekilere 2-4 litre, yani 10-20 su bardagi ozel sivi verilir4-6 saat icinde agizdan ve diger normal sivilara ve beslenmege de devam edilmelidir..)

Ishali durdurmaga yarayan ilaclar bircok durumda faydali degildir ve bazen zararli dahi olabilir.Cocuk doktorunuz tavsiye etmedikce ASLA ISHAL DURDURMA ILACI KULLANMAYIN.

Ishal cok yaygindir ve evlerde eskiden beri denenmis careler bilinir, ancak bunlarin bazilari ise yarar, bazilari zarar verir. Bu sayfalarda tavsiye edilenler su andaki eldeki en iyi bilgilerdir. Mutlaka doktorunuzla da gorusun.

SUNLARA MUTLAKA DIKKAT EDIN VE YAPIN:

ü Cocugun vucudunun cok su kaybetmesi ve kurumasi olan dehaydrasyon denen tehlikeli durumun belirti ve isaretlerini iyi belleyin, izleyin var mi cocukta, bebekte : Idrarda azalma, Bebek agladiginda goz yasi yoktur, yuksek ates, kuru agiz ici , kilo kaybi, asiri susama, etrafinda olup bitene reaksiyonsuz, ilgisiz olmasi, kayitsiz-uykulu, Icine cokmus gozler, esnek olmayan cilt (cimdikleyin etini yukari dogru canini yakmadan, birakinca hemen derisi normale donmuyorsa, eski haline donmesi zaman aliyorsa veya cimdiklediginiz gibi kaliyorsa durum acildir).

ü Cocugun davranislarindaki en ufak degisikligi dahi doktoruna bildirin.

ü Diskisinda kan varsa doktoruna hemen bildirin, hastahaneye goturun.

ü Cocugun atesi 39 dereceden yuksekse doktoru arayin veya hastahaneye goturun.

ü Cocuk kusmuyorsa beslemege aynen devam edin. Normalde verdiginizden daha az yiyecek vermeniz gerekebilir veya midesini daha fazla bozmayacak yiyecekler verin. Ama ac kalmamalidir. Beslenme eksikligi de baslarsa cok ciddi sorun olabilir.

ü Cocuk susuyorsa, vucudundaki su kaybini yerine koyabilmek icin kilosuna gore 4- 6 saatte ve her kusma ve ishalli disari cikisinda verilmek uzere ozel sivilar ve de tum normalde aldigi diger sivi icecekleri ( corbalar, sulu pureler, sebzeler, meyvalar ve sulari ,su vs) mutlaka verin cocuga.

SUNLARI ASLA YAPMAYIN:

q Doktorunuz size evde hazirlamanizi soylemedikce, ozel sivilari evde yapmaga calismayin, hazir posetlerde veya sisede sivi olarak satiliyorsa eczanelerden vs satin alin size soylendigi gibi.

q Eger cocuk acsa sakin yemesini engellemeyin bilakis tesvik edin, istedigi gibi yesin, her zaman yediginden daha da fazla yemesi gerekir ishalken kilo vermemesi, beslenme bozuklugu da yasamamasi icin , bebeklere de memenizi daha sik ve bol bol verin, emsin.

q Kaynatilmis sut, pastorize edilmemis sutleri ve oteki tuzlu et suyu ve diger hazir corbalari vermeyin cocuga.

q Doktor vermedikce, kendi kendinize asla ishal onleyici ilac vermeyin cocuga.

Her bir cocugun durumu farklidir,cocuk doktorunuz farkli seyler onerebilir.Bu bilgiler doktor yerine asla gecmez. Genel bilgilenme icin kullaniniz.

http://www.foodsafety.gov/~dms/cbook.html Cocuklara yiyeceklerden hastalanmayi onleyici bilgi aktarilmasi, cizimle egitimler. http://www.fightbac.org/steps/steps.html , http://www.fightbac.org/links/links.html Yiyeceklerin hijyeni, temizlik, hastalik onleyici bilgi linkleri.

http://www.aap.org Amerikan Bebek-Cocuk Doktorlari Akademisi Webi. Doktorlara, ailelere vs herturlu bilgi.

http://www.aap.org/family/diah.htm Cocuklarda diyare bilgileri.

BIR GRAMLIK ONLEMLE BIR KILOLUK DERDI, HASTALIKLARI ONLEYEBILIRIZ!

http://www.cdc.gov./ncidod/op/index.htm CDC- 25 gramlik Onlemle Hastaliklari Onleyebiliriz! Hastalanmak cok pahali ve alinacak basit birkac onlemle hastalanmayi onleyebilirsiniz. Bulasici hastaliklar gozle gorulmeyen, ancak mikroskoplarla gorulebilen viruslerle, bakterilerle, parazitlerle ve mantarlar mikroplari ile bulasirlar. Nezle, grip, felc, AIDS e sebep olur bu mikroplar. Bazilari da cok ciddidir. Iyi haber ise cok basit ve hic de pahali olmayan onlemlerle bu hastaliklarin cogu onlenebilir.Bu metodlar yeni degildir, cogumuza ailemiz ogretmistir.Biz ise aceleden bu basit ama cok onemli kurallari unuturuz. ELLERINIZI SIK SIK SABUNLAYARAK,BOLCA OVALAYARAK YIKAYINIZ. Ellerinizi sik sik yikayarak oteki insanlardan, mikroplu yerlerden, hayvanlardan ve hayvan diskisindan aldiginiz