TURKIYE’DE BEBEK,COCUK SAGLIGI ve OLUMLERINI ONLEMEK ; COCUKLARDA CIDDI BESLENME PROBLEMLERI, MALNUTRISYON; ASISIZLIK; ISHALLERI ONLEMEK

 

HAMILE, ANNE EGITIMINI BILE BASARAMADIK KI COCUKLARIMIZI BIN BIN OLUMDEN KURTARALIM!

 

TUM COCUKLARIN COCUK OLMA UNIVERSAL HAKLARI NELERDIR?

 

EKIM AYI BEBEK SAGLIGI AYIDIR

http://www.ruki.org/mucizebebekcocukmamasi.htm

http://www.ruki.org/neyemelinekadar.htm

http://www.ruki.org/dogrubeslenmek.htm

http://www.ruki.org/Cocukishali.htm

 

“ONLENEBILECEKKEN, BIR TEK COCUGUN DAHI OLUMU, TUM INSANLIGIN SUCUDUR.” J.Perez Cuellar, UN Genel Sekreteri 1986

 

 

HER COCUGUN EN YUKSEK STANDARTTA SAGLIK VE TIBBI BAKIM, TEDAVI HAKKI VARDIR.

 

 

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK UNICEF  COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html EZBERLEYIN; BASIN; DAGITIN; EVLERINIZE, ISYERLERINIZE, OKULLARA ASINIZ!

 

HER BEBEGIN-COCUGUN TEDAVI OLMAK VE SAGLIKLI BUYUMEK,SAGLIKLI BESLENMEK VE YASAMAK HAKKIDIR.

 

BEBEKLERDE, COCUKLARDA ISHALLERI VE DEHAYDRASYON YANI VUCUDUN ASIRI SU KAYBETMESINDEN KURUMAYI VE OLUMLERI NASIL ONLEYEBILIRIZ?

 

1-7 AGUSTOS DUNYADA ANNELERE DESTEK VE ANNE SUTU VERME EGITIM HAFTASIDIR 

SIK SORULANLAR VE CEVAPLAR http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQsore.html  http://www.lalecheleague.org/FAQ/heal.html  http://www.lalecheleague.org/bf.html http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQSubject.html  http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQMain.html http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQSubject.html http://www.lalecheleague.org/bfinfo.html http://www.lalecheleague.org/chaordic/chaordic.html http://www.lalecheleague.org/Alumnae/authors.html  http://att.iparenting.com/  VE ANNELERE DESTEK VE BILGILENDIRME, BEBEKLERE SUT VERME EGITIM WEBI LALECHE HANGI ULKELERDE VAR BAKIN http://www.lalecheleague.org/LLLIlang.html http://www.lalecheleague.org/WebIndex.html 

 

 

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK  COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

 

 

21.asirda ekmek ,seker gibi tum dunyada pet siselerde heryerde kolayca satilan hazir ORS ishali durduran cocuklari olumlerden kurtaran hazir icecekler, dunyada tum geri kalmis ulkelerde, birgun koylerde dahi satildiginda, her evde bulunduruldugunda,her anne bebegine daha ilk ishalli diskilamada bu siviyi hemen ve surekli verebildiginde +bebegini saglikli ve dogru ve yeterli beslemeyi bildiginde, ona bu ogretildiginde; fakirse kanunlarla yiyecek yardimlari saglandiginda, dunyanin hicbir yerinde bebekler bizdeki kadar cok olmuyorlar; bebek olumleri ve cocuklarda eksik-agir kusurlu beslenme yani malnutrisyon da onleniyor!

Ve bu hazir pet siselerdeki can kurtaran ozel hazir sivilar hala Turkiye’de yok-posette kimsenin ne oldugunu bilmedigi,tozu satilmakta hala! Abuk sabuk herseyin satildigi, her garip ve gereksiz tuketimin yapildigi ulkemizde bebekler, canlar oluyor biz sorumluluklarimizi ustlenmedigimiz ve cahil, egoist, duyarsiz oldugumuz icin. Olen her bebek, cocuk bizim, ulkemizin yuz karasidir, vicdansizligidir, utancidir 21. asirda.

 

Tum uluslararasi istatistiklere gore bebek olumleri utanc verecek kadar yuksektir hala Turkiye’de! Haberiniz var mi bayanlar, beyler? Ve siz bu durumu onlemek icin ne yapiyorsunuz?

 

EKIM AYI BEBEK, COCUK SAGLIGI AYIDIR.

 

“BİR MİLLETİN GÜCÜ ÇOCUKLARININ SAĞLIĞINA BAĞLIDIR”. K. Atatürk

 

UNICEF Cocuk Sozlesmesi, Turkce http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

 

ATATURK'TEN BU YANA COCUKLARINA,GENCLERINE SEVGI  VE SAYGI DUYMAMIS,ASLA HIZMET VERMEMIS,SAGLIK HIZMETI VE BESLENME EK DESTEGI, GEREKTIGI GIBI EGITMEMIS BIZLERE 23 NISAN COCUK  VE 19 MAYIS GENCLIK VE SPOR BAYRAMLARI,YENI YILLAR DA KUTLU OLSUN! 

 

http://www.unicef.org/crc/ Cocuk,Genclik Haklari, http://www.unicef.org/crc/crc.htm de asagida 'Convention Full text"i secin ve cocuklarin haklarini ogrenin.Toplam 54 maddedir.

 

 

 

20.9.2000 Cumhuriyet

UNICEF'ten 20 milyon dolar

**NEW YORK (AA) - BM Çocuk Fonu UNICEF, Türkiye'ye 5 yıl içinde toplam 20 milyon dolar (yaklaşık 13.5 trilyon TL) yardım yapılmasını kararlaştırdı. Bu konudaki karar, New York'ta yapılan UNICEF İcra Komitesi toplantısında alındı. Türkiye'ye verilecek yardım ile çocukların eğitim ve sağlık sorunlarına çözüm getirilecek, ayrıca çeşitli hastalıklara karşı aşılanmaları sağlanacak.

 

 

1.9.2000 Milliyet http://www.milliyet.com.tr/2000/09/01/yasam/yas03.html  

 

HAYALI ASI OLUME TERK EDIYOR, Türk Tabipler Birliği: Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki çocuklar, masa başında ‘kalem aşısı’ yöntemiyle aşılanmış gösteriliyor. Sağlık Bakanlığı: Çaresiziz-DİDEM ÜNSAL

 

Sağlık Bakanlığı’nın yayımladığı resmi istatistikler, Türkiye’de çocukların hastalıklara karşı aşılanma oranının iyileştiğini gösterirken, Türk Tabipler Birliği (TTB) Merkez Konseyi Genel Sekreteri Dr. Eriş Bilaloğlu, bu oranların gerçeği yansıtmadığını ileri sürdü.
       Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde “kalem aşısı" diye adlandırılan bir hayali aşı yönteminin bulunduğunu söyleyen Bilaloğlu, “İki yıl önce ilk kez Diyarbakır ve Batman’da ‘kalem aşısı’ denilen uygulamaya tanık oldum. Masa başında yazılan, aşılamaya gitmeden o çocuğu aşılanmış gibi göstermeye ‘kalem aşısı’ ismi veriliyor" diye konuştu.

       Araç yok, aşı da
       Aşı yapmakla yükümlü olduğu 0-6 yaş arası çocuklara “mezra yasakları, benzin ve mazot yokluğu ya da araç olmadığı" gibi gerekçelerle ulaşamayan sağlık personelinin, aşı yapılmış gibi kayıt tuttukları iddia edildi.
       Buna göre, söz konusu uygulamalar sadece mezra ve köylerde değil, özellikle yoğun göç alan büyük şehirlerde yapılıyor. Doğu ve Güneydoğu bölgesinde, aşılama yetersizliği olduğunu kabul eden Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Dr. Tahir Soydal, “Araç yok, benzin yok, personel yok. Tabii bunun sonucunda aşı da yok. Bu imkanlarla çaresiz kalıyoruz" dedi.

       Önemi bilinmiyor
       Batı illerinde yüzde 90’larda seyreden bağışıklama oranı, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da, Sağlık Bakanlığı’nın yetersizliği ve bu bölgelere personel takviyesi yapamaması nedeniyle yüzde 50’lerde seyrediyor. Bu yörelerde, ilçe ve köylerin yanı sıra şehir merkezlerinde dahi aşılamanın önemi yeterince anlatılmadığı için, çocuklarına aşı yaptırmanın faydasına inanmayan aileler var. Bağışıklama oranlarının özellikle doğu illerinde düşük seyretmesinin nedenleri hakkında görüş aldığımız Dr. Bilaloğlu, “Çocuk yüzdesinin masa başında hayali bir şekilde aşılanmasıyla oluşturulan rakamları Sağlık Bakanlığı kabul ediyor. Bakanlığa durumu iletip, gidip kontrol edin dedik. Ancak onlar buna da yanaşmıyor" dedi.

       ‘Otorite ilgisiz’
       Dr. Bilaloğlu, Doğu ve Güneydoğu illerindeki aşılama oranlarının neden düşük seyrettiği yönündeki sorumuza şöyle yanıt verdi: “Bağışıklamanın önemi ortada. Sağlık hizmetinden sorumlu otorite, gerekli önlemleri almalıdır.
       Bu bölgelere gidecek personel sayısı arttırılmalı, bu personelin motivasyonu da sağlanmalıdır. Türkiye’de ne yazık ki, kırılmış, desteklenmemiş sağlık çalışanları topluluğu var. Bir diğer neden ise Doğu ve Güneydoğu’daki altyapı sorunu. Buna terör, eğitim, ulaşım da dahil. Ekonomik eşitsizlik de unutulmamalı.

       Hükümete çağrı
       TTB bunları görmenin üstünde bir niyetle müdahale edilmesi gerektiğini düşünüyor. Hükümet öncelikle bunu ele almalı. Yoksa bu durum, bağışıklamadan, diğer konulara kadar her şeyi etkileyecektir. Rakamlar ortadadır."
       Doğu’daki aşılama programlarındaki sorunu, coğrafi ulaşım güçlükleri nedeniyle kırsal alanlara hizmetin ulaştırılamaması, benzin ve benzeri ödenek yetersizliği, eğitim düzeyi düşüklüğü nedeniyle halkın hizmet talep etmemesine bağlayan Dr. Soydal, “Ankara’da bile hemşire doluluk oranı yüzde 50. Bu bazı illerde yüzde 30’lara kadar düşüyor. Kadro alamıyoruz" dedi.
       Maliye Bakanlığı’ndan talep ettikleri kadronun, 55 bin kişilik olduğunu belirten Dr. Soydal şöyle devam etti: “Zaten ülke genelindeki hemşire açığımız 50 bin. Bu sayı, önce 37 bine, sonra da 17 bine düşürüldü. Personel yetersizliğinden kapanan birçok sağlık ocağı ve sağlık evi var. Gezici aşılama, sahadaki yardımcı sağlık personeli açığı yüzünden aksıyor. Bu da Doğu’daki hizmete direkt yansıyor. Tasarruf tedbirleri diyorlar, araç vermiyorlar ve aşılama yapmak giderek imkansız hale geliyor."

      
‘Bebekler kurtarılabilir’
       Halk Sağlığı Uzmanı ve aynı zamanda Türk Tabipleri Birliği’nin Yayın Organı Toplum Hekim Dergisi Editörü Doç. Dr. Onur Hamzaoğlu, 1990’dan 1998’e kadar coğrafi bölgelere göre aşılama oranlarının Türkiye genelinde artarken, Doğu ve Güneydoğu’da giderek azaldığına dikkat çekti. Doç. Dr. Hamzaoğlu, “Batıdaki durum da göç olgusu nedeniyle, en az güneydoğu kadar kötü" diyerek şunları söyledi:


       “
Kalem aşısı uygulaması, Türkiye’nin hemen her yerinde geçerli. Büyük şehirlerde de var. Birinci basamak sağlık hizmeti, gezici olarak, vatandaşın ayağına götürülmediği sürece bu olumsuzluk devam edecektir. Kalem aşısının devreye girmesinin koşulları var. Kim aşıları çöpe atmayı ister ki? Çocuğu aşılanmış gibi göstermek kimin harcı olabilir ki? Konuyu bilen ve göz yuman yönetim kadrosunun tavrı çok vahim. Biliyor, ama önlemek istemiyorlar. Türkiye’deki her bin canlı doğan bebekten, 43’ü, birinci yaşını göremeden ölüyor. Bu oran, batıda 38, doğuda ise 65. Ölüm nedenleri doğuştan olanlar hariç, büyük bölümü, önlenebilir hastalıklar. İshal, difteri, tetanoz (Gebe tetanozu: TT1-TT2), zatürre, kızamık gibi. İlaç var, bilgi var, aşı var, ama bebeklerimiz ölmeye devam ediyor."

       Ortalama Afrika’nın altında
       UNICEF’in verilerine göre, dünyada her yıl ortalama 600 bin çocuk DBT, difteri, boğmaca ve tetanozdan ölüyor. Çocukların bu hastalıklardan korunabilmesi için karma aşının üç dozunun sırasıyla bir aylık, bir buçuk aylık ve üç aylıkken yapılması gerekiyor.
      
Ancak UNICEF, Türkiye’nin karma aşı uygulama konusundaki ortalamasının Afrika ülkelerinin de altında olduğunu ortaya çıkardı. Karma aşı uygulama ortalaması Türkiye’de yüzde 56 düzeyinde kalırken, bu oran Yemen’de yüzde 68’e, Sudan’da yüzde 72’ye, Cezayir de ise yüzde 80’e çıkıyor.

 

 

http://www.unicef.org/information/mdg/mdg03.htm#Diarrhoeal   UNICEF, Birlesmis Milletler Cocuk Kurumu.

 

PROBLEM: Gelismekte olan ulkelerde her yil, 5 yas altinda 3 milyon cocuk, yani her 4 cocuktan biri,  ORT denen agizdan ozel sivi verilerek yapilacak terapi ile olumler kesin onlenebilecekken, ishalden dolayi vucudun asiri su kaybetmesinden olmektedir. Basit  bir ishal onemsizken, ishalin tekrari kucuk cocuklari gucsuzlestirmekte ve ciddi protein-enerji beslenme bozukluklarina yol acmaktadir.

HEDEF:  1995 se kadar en az % 80 ORT( agizdan verilen ozel sivi terapisi) kullanilmasi ve ishalde cocuklarin  mutlaka surekli beslenmeye devam edilmesi, 2000 yilinda da ishalden 5 yas alti cocuklarda olumleri yariya indirmek, ve ishalleri de dortte bire indirmek. KAYDEDILEN GELISME: 1990 ile 1995 arasinda her yil bir milyon cocugun hayati kurtarildi . 1990 da ORS= tuz, seker vs  karisimi paketler ve RHF (recommended home fluids= cocuga evde anne tarafindan verilmesi gereken ozel sivilar) tavsiye edilen evde icirilen diger ozel sivilar dunyada ishal olaylarinin tahminen 1/3 cunde kullanildi ve 5 yas alti nufusun cogunun yasadigi ve UNICEF’e rapor eden 33 ulkede de 1995 de ORT kullanimi ise % 85 e ulasti. Ancak   ORS ve  RHF lerin kullanimi degil butun hikaye. 1995 hedefleri kondugunda, ishalde cocugun surekli az yagli beslenmege devam edilmesi ve ozel ORS sivilar kadar, icirilecek sivinin mutlaka arttirilmasinin da dehaydrasyonu onledigi bilinmekteydi ve ilan edilmisti.

 

 

ILERIYE DONUK TAVSIYE: Surekli kaynak, EGITIM,BILGILENDIRME KAMPANYALARI temin edilmezse ve kendini bu ise surekli adama olmazsa, su ana kadar elde edilen tum basari durur ve hatta gerileme gorulecektir. Politik liderlerin, saglik konusundaki profosyonellerin,doktorlarin egitimi ve acilen harekete gecmeleri, topluma , annelere verecekleri surekli  mesajlarda ishal olan cocuk ve bebeklerde surekli ne tur beslenme gerektigi ve ORT sivisinin da daha ilk ishalde birlikte mutlaka anne tarafindan hemen verilmesi gerektigi vurgulanmasina dikkat edilmesi onemlidir. Bu arada ayrica temiz ve icilebilir sular temin edilerek, yiyeceklerin satin alinmasi, hazirlanmasi, pisirilmesi, yenmesi hususlarinda temizlik=hijyen kurallari surekli ogretilerek, egitim verilerek, mutlaka anne sutu ile ve daha da sik beslenme yapilmasi kampanyalari ile de ishalin de yok edilmesi calismalari yogun olarak surdurulmelidir mutlaka.

 

 

23.8.2000 CUMHURIYET

Bebek ölüm hızında Doğu ile Türkiye ortalaması arasında binde 19'luk fark var

Doğu'da bebek ölümü artıyor

**Bölgedeki çocuklar için acilen çalışma başlatılması gerektiğini vurgulayan Kocaeli Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Şükrü Hatun, ''Bir bölgenin ekonomik kalkınması çok uzun bir süre alabilir ama çocukların bunu beklemesi mümkün değil'' dedi. Sessiz sedasız açıklanan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998, Doğu ile Batı arasındaki eşitsizliği bir kez daha gözler önüne serdi. Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından 5 yıl aralarla yapılan araştırmanın sonuncusu, Doğu bölgesinde hem bebek ölüm hızının hem de beş yaş altı çocuk ölüm hızının ilk kez arttığını ortaya koydu.

SAADET USLU

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinde en önemli kriterlerden biri olan bebek ölüm hızı Doğu bölgemizde arttı. Bebek ölüm hızı bakımından Türkiye ortalaması ile Doğu arasındaki fark da 1993'te binde 7 iken 1998 yılında binde 19'a çıktı.

Bölgedeki çocuklar için acilen çalışma başlatılması gerektiğini vurgulayan Kocaeli Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Şükrü Hatun , ''Bir bölgenin ekonomik kalkınması çok uzun bir süre alabilir ama çocukların bunu bekmesi mümkün değil'' dedi.

Sessiz sedasız açıklanan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 , Doğu ile Batı arasındaki eşitsizliği bir kez daha gözler önüne serdi. Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından 5 yıl aralarla yapılan araştırmanın sonuncusu Doğu bölgesinde hem bebek ölüm hızının hem de beş yaş altı çocuk ölüm hızının ilk kez arttığını ortaya koydu. Araştırmada ortaya çıkan bazı sonuçlar şöyle:

- Ülkemizde bebek ölüm hızı 1993'te binde 53 iken 1998'de binde 43'e düştü. Bölgelere göre bakıldığında ölüm hızı en çok Orta Anadolu bölgesinde azaldı. Doğu bölgesinde ise 1993 yılında binde 60 olan bebek ölüm hızı 1998'de binde 61.5'e yükseldi.

- Beş yaş altı çocuk ölüm hızı da Türkiye genelinde binde 61'den binde 52'ye düşerken Doğu bölgesinde binde 70'ten binde 76'ya yükseldi. Türkiye ile Doğu arasındaki fark ise binde 9'dan binde 24'e yükselmiş oldu.

- Doğu'da yaşayan çocukların yüzde 30'unda beslenme yetersizliği ve yüzde 19'unda boy kısalığı saptandı. Yine bu bölgede tam aşılı çocuk oranı yüzde 40.6'dan, yüzde 23.9'a düştü.

Gelişmiş ülkelerde bebek ölüm hızı kriterleri binde 10'un altında kabul edilirken UNICEF'in verilerine göre 5 yaş altı ölüm hızı göstergelerinde en kötü ülke binde 316 ile Siera Lieno, en iyi ülke ise binde 4 ile İsveç. Türkiye ilk 75 ülke arasında yer alıyor. Türkiye ortalamasının iyi görünmesine karşın, Doğu bölgesi binde 76 ile Bolivya, Zimbabve, Sudan, Eritre gibi dünyanın en geri kalmış bölgelerindeki sağlık göstergelerine sahip. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Şükrü Hatun , bu araştırmanın toplumsal eşitsizliklerin ve bölgesel sorunların çocuklar üzerindeki dramatik etkisini ortaya koyduğunu söyledi. Toplumsal problemlerden en çok etkilenen çocuklar için öncelikli çalışmaların yapılması gerektiğini vurgulayan Prof. Hatun, ''Bir bölgenin ekonomik kalkınması çok uzun bir süre alabilir ama çocukların bunu beklemesi mümkün değil'' dedi. Hatun, toplumsal sorunlardan en çok etkilenen çocukların otomatik sağlık güvencesine alınması gerektiğini ve üniversitelerle bu bölgede ortak çalışma yapılabileceğini belirtti. Şükrü Hatun şöyle konuştu: ''TBMM tarafından da onaylanan Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde 'en yoksul, en dezavantajlı ve genellikle en ihmale uğrayan çocuklar, gerek eldeki kaynakların kullanımında gerekse gösterilecek çabalarda birinci derecede önceliğe sahip olmalıdır' deniliyor. Bu görüş doğrultusunda Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi'ne başlatılacağı söylenen sosyal program çocuklardan başlamalı ve bu bölgedeki çocuklara yönelik acil sağlık programı hazırlanmalıdır. Aşılama oranları ülke genelinde düşüyor. Milli Güvenlik Konseyi'nin bir toplantısında bu konu ele alınmalıdır.''

 

 

ILK ISHALDE DERHAL SUREKLI BESLENME VE

·         HER 1-2 SATTE BIR YAS GRUBUNA GORE 2 YAS ALTINDAKILERE 50ML/1 KAHVE FINCANI-

·         2 YAS USTUNDEKILERE ISE 100 ML/YANI 1/2 SU BARDAGI EVDE ORS OZEL SIVILARIN DERHAL ISRARLA VE SUREKLI VERILMESININ

·         BESLENMENIN ONEMI,

·         ANNELERIN VE PROFOSYONELLERIN SUREKLI EGITIMI, ULUSAL EGITIM.

 

 

17 TEMMUZ 2000,CUMHURIYET

GÜNDE 100 ÇOCUK HASTANEYE KALDIRILIYOR

G.Doğu'da bebek ölümleri arttı

* Yeni doğan bebekleri kundaklama geleneğinin, aşırı sıcakların yaşandığı bugünlerde bebek ölümlerinin artmasına yol açtığı bildirildi.

DİYARBAKIR (Cumhuriyet Bürosu) -Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yeni doğan bebeklerin kundaklanmasının, sıcak havalarda bebek ölümlerinde artışa neden olduğu bildirildi.Günde ortalama 100 bebeğin, kundaklama nedeniyle meydana gelen sıvı kaybından dolayı hastaneye kaldırıldığı öğrenildi.

Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yüzyıllardan bu yana yeni doğan bebekleri kundaklama geleneğinin, aşırı sıcakların yaşandığı bugünlerde bebek ölümlerinin artmasına yol açtığı bildirildi. Güneydoğu Sağlık Tesisleri Tıp Merkezi Başhekimi Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Psikiyatrist Ayhan Güler,hava sıcaklığının mevsim normalleri üzerinde seyretmesi nedeniyle yaşlıların ve çocukların bedensel ve ruhsal yönden etkilendiklerini söyledi. Özellikle yaşlılarda, nefes darlığı, tansiyon yükselmesi gibi vakaların sıklıkla görüldüğünü ifade eden Güler, şöyle konuştu:

''Sıvı kaybı nedeniyle ani ölümler meydana geliyor.Yöremizde yaygın olan bebek kundaklanması nedeniyle özellikle sıfır yaş grubu çocuklarda aşırı sıvı kaybı oluyor.Kundak nedeniyle meydana gelen sıvı kaybı çoğu kez bebeklerin ölümüne yol açıyor. Günde ortalama 100 çocuk kundak nedeniyle oluşan sıvı kaybından dolayı hastanelere yatırılıyor.''

Aşırı sıcakların insanların ruh dünyasını tahrip ettiğini belirten Güler,yaz aylarında cinayet ve kavga gibi durumların sıkça yaşandığına dikkat çekti.Bu durumun aşırı sıcaklardan kaynaklandığını ifade eden Güler, ''Aşırı sıcak insanlarda çabuk sinirlenme, sıkıntı, karamsarlık, hayatın anlamsız olduğunu düşünme ve zaman zaman intihara bile varabiliyor'' dedi.

NOT; Neden hala 21. asirda annelere, doktorlara bebeklerde dehaydrasyonu/susuzluktan vucudun kurumasini, ishalleri, olumleri onlemeyi ogretmiyoruz? Tek problem kundaklama degil ki!!! CINAYETTIR BU BEBEKLERIN OLMESI, OLUME TERK EDILMELERI!  NE ONLEM ALINMAKTADIR?  LUTFEN ACILEN ACIKLAYINIZ.

TC SAGLIK BAKANLIGI, ANA COCUK SAGLIGI GENEL MUDURLUGU , Dr Levent Eker levent@saglik.gov.tr    webadmin@saglik.gov.tr  temel@saglik.gov.tr

Turk Pediatri Kurumu   http://www.turkpediatri.org.tr/  info@turkpediatri.org.tr

http://www.infeksiyon.org/infeksiyon/index1.html  

 

HER COCUGUN EN YUKSEK STANDARTTA SAGLIK VE TIBBI BAKIM, TEDAVI OLMA HAKKI VARDIR.

 

Sayin Pediatristler/Cocuk Doktorlari ,

KONUNUN SAHIBI, MUHATABI SIZLERSINIZ, PSIKIYATRISTLER DEGIL.COCUK, BEBEKLERIMIZIN 100 ve DAHA FAZLA OLMEMESI ICIN ANNE VE DOKTORLARIMIZIN EGITIMI ICIN ACILEN NE YAPILMAKTADIR SU SICAKLARDA VE SIMDI?.LUTFEN ACILEN ONLEM ALINIZ VE ACIKLAMA YAPINIZ.NELER YAPILDIGINI BILMEK HAKKIMIZ.SAYGILARIMLA.RUKI

 

17 TEMMUZ 2000,CUMHURIYET

GÜNDE 100 ÇOCUK HASTANEYE KALDIRILIYOR

G.Dogu'da bebek ölümleri artti

NOT; Neden annelere, doktorlara bebeklerde dehaydrasyonu onlemeyi ogretmiyoruz hala 21.asirda?Tek problem kundaklamadegil ki!!! CINAYETTIR BU BEBEKLERIN OLMESI,OLUME TERK EDILMELERI!(Mesaj 17 Temmuz 2000 12.54 am gonderilmistir)

 

http://www.saglik.gov.tr TC SAGLIK BAKANLIGI,  TC SAGLIK BAKANLIGI,ANA  COCUK SAGLIGI GENEL MUDURLUGU webadmin@saglik.gov.tr  temel@saglik.gov.tr

 

http://www.acsap.saglik.gov.tr/index.html ANA ÇOCUK SAĞLIĞI ve AİLE PLANLAMASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Dr Levent Eker levent@saglik.gov.tr

 

Turk Pediatri Kurumu   http://www.turkpediatri.org.tr/  info@turkpediatri.org.tr

 

 

http://www.state.gov/www/global/human_rights/1999_hrp_report/turkey.html Turkiye Insan haklari 1999 raporu ,alinti" Spousal abuse remains a serious problem, and discrimination against women persisted. Some abuse of children, discrimination against religious and ethnic minorities, and child labor remained serious problems. There are some restrictions on worker rights. Trafficking in women and girls to Turkey for the purpose of forced prostitution is a problem." tercumesi;Eslerin kadinlara taciz ve siddeti ve kadinlara karsi esitsizlik, ayirimcilik, dikriminasyon hala ciddi problemdir.Cocuklara karsi taciz,siddet dini ve etnik azinliklara ayirimcilik, ve cocuklarin calistirilmasi hala ciddi bir problemdir.Calisanlarin haklarinda bazi kisitlamalar vardir.Kadin ve kizlarin zorunlu seks koleligine mecbur edilmesi ve kadin ve genc          kizlarin  Turkiye'de  fuhus trafigine zorlanmalari ciddi problemdir." Lutfen raporun tamamini degerlendiriniz;tamamini Turkceye tercume edin ve herkesin tek tek okumasini,eksiklerimizi anlamasini temin ediniz. TBMM dahil acaba tum ulkemizde kac kisi bu raporlarda ne yaziyor A dan Z ye biliyoruz??? Cocuk haklari, kadin haklari,eslerinden yedikleri onlemez dayaklarin ve siddetin de,etnik gruplara esit davranilmadigi ve daha bircok problemlerimizle birlikte cocuk haklarinin da  ulkemizde ciddi problemli oldugunun da bu raporda yer aldigini kimler,kac kisi biliyor???Tercume edin. http://www.milliyet.com/2000/07/17/yazar/bila.html http://www.milliyet.com/2000/07/17/yazar/cerrahoglu.html  http://www.hurriyet.com./hur/turk/00/07/17/yazarlar/17yaz.htm http://www.hurriyet.com./hur/turk/00/07/17/yazarlar/58yaz.htm

 

 

http://www.state.gov/www/issues/economic/trade_reports/1999/turkey.html Turkiye 1999 Ekonomik raporu

 

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK  COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

 

http://www.health.qld.gov.au/brochure/hot.htm Sicaklarda BEBEK VE COCUKLARDA NELER YAPILMALI!!!!

 

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/infectio/home/dehydr.htm Dehaydrasyonu=vucutta susuz kalmayi cocuk ve bebeklerde tanimak,anlamak-AMA.

http://www.zerotothree.org/brainwonders/index.html 0-3 yas beyin gelismesi-ailelere,profosyonellere

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/ep1_resc.html Bebek beyni sirlari-ailelere,doktorlara,arastirmacilara

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/ep1_resc.html#2 Bebek hemsirelerine kaynaklar

http://pbskids.org/grownups/readytolearn.html okula ogrenmeye hazir baslamak

www.nhsa.org, www.preventblindness.org

www.nann.org Bebek hemsireleri. hemsirelere www.aann.org  www.nursesource.org

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ped.html Cocuk sagligi-pediatri linkleri

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/diarrhea.html Diyare,vucudun kurumasi=olum tehlikesi=dehaydrasyon

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/nutr.html  Beslenme,Gida linklerimiz Harding’den

http://healthlinks.washington.edu/clinical/nutrition.html Indeks-Beslenme ve Gida weblerimiz

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/obgyn.html kadin sagligi-jinekoloji linkleri, http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/diseases.html

 

http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm MEME-BIBERON VERIRKEN BILMENIZ GEREKENLER-hazirlama, temizleme, sterilizasyon kurallari-nasil yapilmali,

Bebek ve cocuklar sicaklari ve de sogugu yetiskinlerden cok daha fazla hissederler cunku vucutlari bizlerinki kadar kolay adapte olamaz.Bebekler ve cocuklar ayrica tum ihtiyaclarinin karsilanmasi icin bizlere ,yani yetiskinlere guvenmek zorundadirlar.iceceklerini,ustlerinin ve bezlerinin degistirilmesi hep bizim sorumlulugumuzdur.

 

Sicak yaz aylarinda iste size bebeginizi,cocuklari koruyacak bazi ipuclari;

·         Yazin sicaklarda herkesin, bebeginizin de cok daha fazla siviya,suya ihtiyaci vardir

·         Bebeginize cok daha sik ve fazla anne sutu verin-tabii kendiniz de saglikli ve dengeli beslenmege calisarak  ve en az 10-12 bardak su icerek!

·         Anne sutu emene ise cok daha fazla  kaynatilmis ve sogutulmus kasikla su verin; anne sutu emmeyene ise biberonla verin bu suyu

·         Eger 24 saat icinde bebeginizin 6-8 oldukca islak bezini aliyorsaniz, degistiriyorsaniz bebeginizin vucudundaki su durumu iyi demektir.

·         2 yas ustundekilere ve oteki cocuklara da daha fazla ve bol su verin.

·         Ilik su ile sik sik banyo yaptirin,yikayin gun boyunca;pudra kullanmayin cunku ciltteki gozenekleri tikar ve kasintilara,kizarikliklara sebep olabilir.

·         Bebegin yattigi besige, yataga, arabanin altina , emdirirken sizinle arasina , bebegin altina buyukce BIR EL HAVLUSU YA DA BUYUKCE BIR HAVLU koyunuz ki terini emsin ve serince olsun,cildi nefes alabilsin.

·         Serince, golge bir yerde basindan ayrilmamak ve surekli gozlemlemek ,yani yanindan ayrilmamak kaydiyla su ile oynamasina musaade edin-hortumla serinlemek, parklarda ozellikle sicak yerlerde cocuklar icin yapilmis alttan 40-50 delikten tazyikle azalan, artan siddette fiskirtilan su fiskiyeleri , su doldurulan legen, kova, plastik 10-15 cm yukseklikteki oyun havuzlari gibi

·         Bebek ve Cocuklari 10.00 sabah ile 15.00 arasinda disari,gunese cikartmayin.

·         Cocuklari ve bebekleri hafif,ince,bol ve mumkun oldugunca butun vucutlarini ortecek sekilde giydirin ve mutlaka oldukca genis kenarli sapkalar giydirin. ASLA ASLA KUNDAK YAPMAYIN BU DEVIRDE NE YAZ NE DE KIS.KALCA CIKIGI VE OLUMLERE SEBEP OLURSUNUZ.

·         SPF 15 + koruyucu faktorlu kremi sadece yazin degil,kisin da surekli surun disari cikarirken.2 sene icinde bozulduklarindan,gecerlilik tarihine bakin kremlerin yeterince etkili olacaklarindan emin olmak icin.ustundeki talimatlara da dikkat ederek,yuzdukten,islandiktan sonra yine surun.

·         ILK 12 AY BEBEGINIZIN CILDINI HER TURLU GUNES ISIGINDAN, DIREKT GUNESTEN MUTLAKA UZAK TUTUN. BEBEGINIZIN GOLGEDE VE GUNESTEN KORUNMUS OLDUGUNDAN MUTLAKA EMIN OLUN.Hergun acik havada arabasiyla  1 saat gezdirin bebeginizi yaz ve kis.

·         Plastik ve naylon vs giysileri asla giydirmeyin-% 100 pamuklu tercih edin.Koton,pamuklu bezlerin kullanilmasi bebeklerin kicindaki pisikleri onler,azaltir.

·         Hazir,kullanilip atilan bebek  bezlerini acil durumlarda ve seyahatlerde kullanin sadece.Plastik kismi bebek cildinin  nefes almasini engeller.

·         Bebeginize evde sadece bezini baglayin ve incecik bir tek atlet giydirin. Bu yeterlidir.

·         Camlari indirilmis dahi olsa,bebek ve cocuklari(ve hayvanlarinizi) park etmis arabada camlari indirilmis dahi olsa asla yalniz birakmayin.

·         Arabanizi golgeye park edin. Araba seyahatlerinizde, sutunun yanisira ayrica bol miktarda soguk su  VE hakiki sikma meyva sulari, pastorizze edilmis meyve sulari vs icirin.

·         Cocugun yuzunu sik sik islak bezle silin serinletmek icin.

·         Arabanizi sik sik durdurarak bebek ve cocuga hareket serbestligi saglayin-hareket etsin.Cocuga en yakin araba pencerelerinize gunesten koruyacak perdeler/skrin takin.

·         Daha fazla bilgi icin Saglik Bakanligi http://www.saglik.gov.tr TC SAGLIK BAKANLIGI http://www.ato.org.tr/tip_fakulte.html ATO'dan Turkiye'deki Tip Fakultelerindeki   PEDIATRI BULUMLERI weblerine, cocuk doktorunuza, cocuk doktorlari/pediatri dernegi http://www.turkpediatri.org.tr/  weblerini kontrol ediniz VE SIZLERI EGITECEK KISA BU TIP BROSURLERi MUTLAKA  KOYMALARINI ISTEYINIZ WEBLERINE. http://www.unicef.org.tr/crcturk.htm UNICEF Cocuk Sozlesmesi, http://healthlinks.washington.edu/clinical/pediatrics.html  http://www.nichd.nih.gov/ http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Pediatrics http://www.doh.wa.gov/phl/newborn/newborn.html http://www.doh.wa.gov/Topics/topics.htm http://www.doh.wa.gov/links/links2.htm http://nrc.uchsc.edu/list.htm#TOP

 

·          Erken dogan premature bebeklerle ilgili kaynaklar http://www.pre-emieawareness.org    http://www.preemie-e.org http://www.preemieparents.com   Erken dogan bebeklerin ailelerine tum diger linklerle, ve de ikizleri olanlara magazin http://www.twinsmagazine.com Ikizler icin kaynaklar http://www.twinsmagazine.com/resources.shtml  

 

http://www.kinderaerzte-lippe.de/turkish.htm Doktor Fikret Çerçi'nin Çocuk ve Gençlik Sağlığı Web-Sayfası - Detmold/Almanya

 

ANNE ADAYLARINA, BEBEGINE SUT VERENLERE, COCUKLARA,BEBEKLERE, YASLILARA,HERKESE MUTLAKA VE MUTLAKA   LUTFEN COK SU ICMEYI OGRETINIZ! ONCE HEP BIRLIKTE KUCUK, BUYUK SU ICMEYI OGRENELIM,

 

NEDEN, NASIL, NE KADAR VE NE ZAMAN SU ICMELIYIZ???

 

The New York Times-11 Temmuz 2000,Jane E.Brody, OMUR BOYU KAZANCLI OLABILMEK ICIN SADECE BOL SU ICIN VE BUNU HEP TEKRARLAYIN! (For Lifelong Gains,Just Add Water.Repeat.  den alintilar)

“Milyon kere duymussunuzdur hep;gunde en az 8 bardak su icin.Ve de son yilllarda da su icecekler arasinda cok daha fazla populer olmustur.Nereye giderseniz, mutlaka birilerini hep su siseleri tasirken gorursunuz.hatta artik bircok sirt cantalari ve bel cantalarinda bile su sisesi koyacak ozel cepler/yerler var.

Ve de siz de belki de ozellikle de bu sicak gunlerde-ama sadece sicak gunlerle kisitli degil, herzaman, sicak havada ve aktif/hareket halinde iken de iken bol su icerek vucudunuzun kurumasini engelleyecek, dehaydrasyonun zararlarini, suyun degerini bilen akilli kisilerdensinizdir. Tabii ayni zamanda da sise sularinin ne derece emniyetli, temiz ve icilebilir oldugu endiseleri de tavana vurmakta.Musluk suyundan daha iyi veya daha kotu de olmasi mumkun olan sise sularinin satislari cok artti.Tabii evlerinizdeki musluk sularini da temizleme sistemleri var-bunlarin da satislari artiyor-bunlar ucuz surahi gibi olanlardan tutun da aktif karbondan suyu suzerek icmenizi saglayan musluga takilan aletler, ve cok daha pahali musluga omur boyu baglanan/kalici tezgah ustu ya da lavabo alti su filtreleri vardir.

 

Neden su icmeniz lazim? Malesef surekli su icen bir kisiyseniz bilin ki azinliktasiniz.Bir Amerikali ortalama tavsiye edilen su miktarinin yarisindan biraz fazlasini iciyor her gun ve bunun yanisira da en az bu kadar da vucuttan su kaybedilmesine sebep olan kafeinli veya alkollu zararli sivilari aliyor.Aslinda da bunlar birbirini yok ediyor-yani icki ve kafeinli icecekler vucudunuzu daha da kurutuyor,su kaybetmesine sebep oluyor=buna dehaydrasyon deniyor;bu da sizin aldiginiz ,ictiginiz normal suyu da sifirliyor vucudunuzda!Her dehaydrasyona sebep olan kafeinli icecekler ve icki icin ilaveten bir bardak su icilmelidir!!!!!!!!(Not; cay, kahve,koka kola ve diger sisede ve tenekede  satilan icecekler,bira ve ickiler bu tarife girer)

 

Beyninizden bagirsaklariniza kadar, vucudunuzdaki tum sistemin suya mutlaka ihtiyaci vardir.IDEA denen uluslararasi saglik ve spor organizasyonunun da belirttigi gibi  SU VUCUDUNUZDA SUNLARI REGULE EDIYOR/ AYARLIYOR;

 

·         Vucut isinizi ayarlar

·         Besinleri ve oksijeni tasir

·         Atiklari tasir,atar

·         Bobrek ve karacigerden zehirleri atar-detoksifiye eder yani

·         Vitamin ve minerallerin vucutta cozulmelerini saglar

·         Vucudu yaralanmalardan korur yastik gibi

·         HER GUN VUCUDUNUZDAN 2.5 LITRE ILE 4 LITRE SU AZALIR

·         VUCUDUNUZUN GEREKLI SU DENGESININ TEMIN EDILMESI ICIN AYNI MIKTARDA SUYUN MUTLAKA GERI ALINMASI,ICILMESI GEREKIR.

·         Ortalama bir insan vucudunda ortalama 40-50 litre su vardir (40-50 quart, 1 quart=0.9464 litredir).

·         Kaniniz % 83 sudur;

·         Kaslariniz % 75 i sudur

·         Beynin % 74 du sudur

·         Hatta kemiklerinizin bile % 22 si sudur!

 

Su vucudunuzdaki her eklemi adeta yaglar ve hucre/kaslarin birbirine yapismasini onler .

 

Dehaydrasyon=vucutta su kaybi=kuruma oldugunda;yani yeterince bol sivi icmediginizde;

 

·         Vucudunuz ve beyniniz tembellesir, yavaslar

·         Kaniniz kalinlasir- koyulasir (TEHLIKELI)

·         Kalbiniz de boylece cok calismak zorunda birakilmis olur.

·         Bol bobrek taslari basta olmak uzere cesitli hastaliklara sebep olur.

 

Su sindirim sisteminiz icin de cok gereklidir; bu ihtiyac  sindirimde yukardan asagiya kadar, hazimda ve yiyecek ve besinlerin emilmesi ve en son da  atiklarin atilmasina kadar surer.Tek basina posali beslenmek normal diskilama ve bagirsaklarin muntazam bosaltilmasina yardim etmege yetmez.yeterince gerekli su olmazsa,almis oldugunuz posalar diskinizda/kakada su tutma ozelligini de arttirir ve kabizliga sebep olur.

 

 

SU VUCUDUNUZUN KLIMA,SOGUTMA SISTEMIDIR.Cok isindiginizda, cildin gozeneklerinden kaybettiginiz su, terleme bezleri ve akcigerleriniz vucudunuzun icinde cok fazla isinmasini engellerler-iste 1982 de Boston MaratonunU KAZANDIGINDA  Alberto Salazar’a da boyle oldu. Acilen kendisine tam 6 litre damar icinden serumla sivi verilmesi gerekti vucudundaki su ve tuz kaybini onlemek icin.3 sene once de cok zorlandigi bir yarista,vucut isisi 107 F derece/yani 41.7 C dereceye cikmisti.Ve acil mudahale edilmisti.VUCUDUN SUYUNUN % 15 ILE % 20 SINI KAYBETMEK OLDURUR, OLUMCULDUR.

 

Vucudunuzun cok fazla su kaybetmis olmasi icin,oyle fazla terlemeniz de gerekmez.Hatta tamamen hareketsiz dahi olsaniz, vucudunuz metabolizmanin calismasi sonunda isi uretir .

 

CILDINIZDEKI HUCRELERIN DE SAGLIKLI GORUNEBILMELERI ICIN SUYA IHTIYACI VARDIR.Ama milyonlarca guzel gorunme meraklisi Amerikali kadin etrafta kurumus erikler gibi gezerler,siskinlikten ya da sik tuvalete gitmekten korkup su icmezler.Ama siskinlige,karindaki sismeye sebep olan aslinda icilen su degildir-fazla tuz ve asiri karbonhidrat tuketimi nedeniyle vucudun tuttugu sudur bu!

Tuvalete gitenege,idrar yapmaga gelince de,utangac olmamayi bazen de tuvalet kullandirtmayanlar tarafindan reddedilmeyi goze almayi ogrendim. Eger kadinlar kuyrugu cok uzunsa halkin faydalandigi her turlu tuvalette, erkekler tuvaletini kullanmayi ogrendim.

 

 

NE ICMELISINIZ? VE NE ZAMAN ICMELISINIZ?

NE ZAMAN SU ICMENIZ GEREKTIGINI ANLAMAK ICIN SAKIN SUSAMAYI BEKLEMEYIN.Siz susadiginizda, zaten hafifce dehaydrasyon=vucutta kuruma=yani susuzluk baslamistir bile.Hafif dehaydrasyon bile fiziksel ve mental/beyin performansinizi azaltacaktir.

 

Dehaydrasyonun= vucutta susuzlugun= kurumanin belirtilerini mutlaka ogrenin VE ONLEYIN;

 

·         Bas agrisi

·         Yorgunluk, halsizlik

·         Bas donmesi

·         Zihni bulaniklik

·         istahsizlik

 

Cok fazla terliyen bir tenis partnerim eger yeterince su icmezse, gun boyunca basi agrir. Simdi oyundan once 2 buyuk su bardagi su iciyor, oynarken de iki buyuk bardak su iciyor ve oyun bitince de 2 buyuk bardak su iciyor. (HER BIR SU BARDAGI 250 ML BUYUKLUKTE OLMALIDIR- ABD de su bardaklari 250 ml, 500 ml, 750 ml gibi standart buyukluklerdedir-altlarinda kac oz olduklari yazar. 8 oz=250 ml)

 

Bir insanin ne kadar su icerek dehaydrasyonu onleyecegine dair kesin tablo yoktur. Gunde 8-10 adet 250 ml lik su bardagi ile su icmek en dusuk , minimum hedef olmalidir. IDEAL su ihtiyacinizi soyle hesaplamayi oneriyor; agirliginizi pound olarak ikiye bolun=buldugunuz rakam  kadar ounce su icmelisiniz hergun diyor.Buna benzer bir formul de biz yakalayabiliriz.

 

·         Ama aktifseniz, YA DA SPOR, EGZERSIZ VS YAPIYORSANIZ

·         Yuksek irtifada,

·         Dagda vs iseniz,

·         Hava sicaksa ve nemliyse,

·         Ya da grip veya atesiniz varsa, bir enfeksiyon hastaliginiz varsa

·         TUKETECEGINIZ GUNLUK SU COK DAHA FAZLA OLMALIDIR.

 

 

Amerikan Beslenme Dernegi ise

 

·         Fiziksel aktiviteye, spora,yuruyuse vs,vucudun zorlanmaga baslayacagi zaman, aktiviteye baslamadan en az 2 saat once en az 500 ml/yarim litre=iki su bardagi su icilmesini

·         aktiviteden yine 15-20 dakika once en az yine 500 ml=2 su bardagi su icilmesini ve

·         Aktivite sirasinda her 15-20 dakikada bir de yine su icmege devam edilmesini tavsiye etmektedir.

 

 Icinde tuz ve terle kaybolan oteki mineraller /elektrolitler olan spor iceceklerine ihtiyaciniz olup olmadigini ise,bu ne cins spor yaptiginiza ve suresine gore degisir diyorlar.

 

Bir saatten fazla suren bir agir sporda veya asiri sartlarda yani yuksek irtifada egzersizde, mesela hiking yapmak veya 32 C derecede tekli tenis oynamak gibi durumlarda, su icilebilecegi gibi,kaybedilen elektrolitleri karsilamak icin ozel spor icecekleri de icilebilir.Ama bu spor iceceklerinin cogu asiri sekerli olduklarindan,bu da suyun vucutca emilmesini geciktirir ve en iyisi de arkasindan yine en az bu ozel gibi spor icecekleri kadar su icmek gerekmektedir.(Bunlardan biri ise mesela http://www.gatorade.com spor ozel icecegine ornek ama suyun yerini tutmuyor! )

 

 

Su, bildigimiz adi su bircok durumda kaybedilen suyu vucudumuza geri vermek icin en iyi secimdir. Kafeinsiz kahve, cay veya sekersiz tabii icecekler ve suyla karistirilmis taze meyva sulari da ayni isi gorebilir. Ancak  icinde makul miktarda dahi seker ve tuz veya kafein veya icki/alkol olan icecekler,sizin susamanizi kesmek degil,SU IHTIYACINIZI ARTTIRACAK VE VUCUDUNUZUN DEHAYDRE OLMASINI=yani KURUMASINI,DAHA DA SUSUZ KALMASINI  SAGLAYACAKLARDIR.

 

Cogu su olan karpuz gibi % 98 zi su olan yiyecekler de karbonhidratca veya tuz acisindan cok zengin olmadiklari surece uygundur .

 

Her zaman el cantamda, bel cantamda da bir sise su tasiyorum . Ucaklarda hava, atmosfer col gibi kurudur; yol kenarindan koltuk ayirtirim ve havada kaldigim her bir saatte bir 250 ml lik bir buyuk bardak su icerim.Iceceginiz suyun fazla olmasi,hem seyahat yorgunlugunuzu azaltacaktir hem de jetlag denen saat farkindan/Atlantik ustunden ucmak vs gibi cok uzun saatler ucmaktan kaynaklanan vucudunuzun biyolojik gece gunduz ritminin degismesini engelleyecek, daha az etkilenmenizi saglayacaktir.”

 

(NOT;BU KONU MALESEF ONLARCA YILDIR ULKEMIZDE BILINMEYEN VE HER YASTA CIDDI SAGLIK PROBLEMLERINE SEBEP OLAN BIR KONUDUR. AZAMI DIKKATLE 3-4 YASINDAKILER DAHIL OGRETMEGE GAYRET SARFEDELIM. BEBEK,COCUK OLUMLERININ COGU DA BU NEDENLE OLDUGUNU BILELIM. IDRARIN SARI OLMASI DA DEHAYDRASYONUN=VUCUTTA SUSUZLUK VE KURUMANIN  BASLAMIS OLDUGUNUN ISARETIDIR. IDRAR SU RENGINE YAKIN COK COK ACIK LIMONATA RENGINDE OLMALIDIR.BEBEK ANNELERINE COK BOL SU ICMELERINI OGRETELIM.KI BOL SUT VEREBILSINLER BEBEKLERINE. Burada anlatilanlar, dehaydrasyonun onlenmesi,sadece bebek ve cocuklara mahsus degildir. Bildiginiz gibi Hindistan donusunde Sn.Ecevit de vucutta susuzluk, dehaydrasyon nedeni ile agir hastalanmis ve acil tedavi edilmisti uzunca bir sure.Konu her yasta cok onemlidir!BOL BOL SU ICELIM.RUKI http://www.water.com/home.asp    Inceleyin)

 

 

14 TEMMUZ 2000,CUMHURIYET

UNICEF'in Türkiye'de kadınlar ve çocuklar raporu çarpıcı bilgiler içeriyor

4 çocuktan biri (yok)

 

* Çocukların yüzde 26'sının doğum kaydı yok. En yoksul il Erzurum.Erzurum'da nüfusun yüzde 44.7'si yoksulluk sınırının altında yaşam mücadelesi veriyor.Diyarbakır'da kadınların yüzde 68.6'sı evde doğuruyor.İstanbul'da ise nüfusun yüzde 12.4'ünün sağlıklı içme suyu yok, yüzde 10.8'i evde doğum yapıyor.

ANKARA (Cumhuriyet Bürosu) - Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Türkiye'de sağlık, eğitim ve yaşam kalitesi hedeflerine henüz ulaşılamadığını, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu kentlerinde halkın önemli kesiminin yoksulluk sınırının altında yaşadığını ortaya koydu.Çocukların yüzde 26'sının devlet kayıtlarına geçmediğini ve nüfus cüzdanından yoksun olduğunu belirleyen UNICEF'in verilerine göre, Diyarbakır'da kadınların yüzde 68.6'sı evde doğuruyor, yüzde 29.2'si resmi nikâhsız yaşıyor.

Türkiye'de kadın ve çocukların durumunu araştıran UNICEF, devletin bu alandaki çalışmalarının hâlâ yeterli düzeye ulaşamadığını belirledi.UNICEF raporunda, anayasada çocuk haklarıyla ilgili mevzuat değişikliklerinin yapılmadığını, eğitimden sağlığa kadar pek çok alanda eşitsizliğin sürdüğünü vurguladı. Çocuk Mahkemeleri Yasası'nın 15-18 yaş grubunu ''çocuk kategorisi'' dışında bıraktığına işaret edilen raporda, ''Türkiye'de 15-18 yaşındaki çocuk, yetişkin kabul ediliyor ve normal mahkemede yargılanıyor. Öte yandan Çalışma Yasası, istihdam için en düşük yaş olarak 15 yaşı belirliyor.Mevcut yasalar öyle durumdaki 14 yaşında bir kız çocuğu evlenebilir, çocuk doğurabilir, ama seçmen olamaz, pasaport talebinde bulunamaz'' çelişkilerine yer verildi.

Çocukların yüzde 26'sının doğum kaydı olmadığına dikkat çekilen raporda,''Bu da çocukların bir isme sahip olma, vatandaşlık ve kimlik bilme hakkının açık bir ihlalidir.Türkiye'de doğum kayıtlarında, doğum gerçekleştiği anda çocukların kayda geçirildiği yeni bir anlayışa gerek var'' denildi.Raporda, doğumların kayda girmesi için hamile annelere ve yeni doğanlara ücretsiz tıbbi hizmet sağlanması yönünde teşviklerin yapılması önerildi.

UNICEF'in araştırması sonucu ortaya çıkan bulgular şöyle:

- Sağlık konusundaki ulusal hedeflere henüz ulaşılamadı.Bebek ölüm hızı düşmesine karşın önemli düzeyde.12-23 aylık Türk çocuklarının sadece yüzde 40'ı tam aşılı.

- Türkiye'de sağlık personelinin dağılımı bölgeler arasında dengesiz.Uzman başına ortalama hasta sayısı 3 bin 500.

- Özel okul öğrencilerinin üniversiteye girme şansı daha yüksek.İlke olarak, yükseköğrenime erişimde bütün lise mezunları eşit,ancak yükseköğrenime devam etmek isteyenlerin bir bölümü bunu gerçekleştirebiliyor.

- Erzurum'da nüfusun yüzde 44.7'si, Diyarbakır'da yüzde 39.7'si, Şanlıurfa'da yüzde 36.5'i, Elazığ'da yüzde 30.3'ü, Tokat'ta yüzde 21.8'i, Adana'da yüzde 21.7'si, Ankara'da yüzde 16.1'i yoksulluk sınırı altında yaşıyor.

- Diyarbakır'da evliliklerin yüzde 29.2'si, Erzurum'da yüzde 21.4'ü, Şanlıurfa'da yüzde 19'u, Tokat'ta yüzde 15.7'si resmi nikâhsız.

- Diyarbakır'da kadınların yüzde 68.6'sı, Erzurum'da yüzde 42.5'i, Şanlıurfa'da yüzde 38.8'i, Elazığ'da yüzde 31.6'sı İstanbul'da yüzde 10.8'i evde doğum yapıyor.

- Erzurum'da nüfusun yüzde 54.1'inin, Trabzon'da yüzde 49.7'sinin, Samsun'da yüzde 43.4'ünün, Diyarbakır'da yüzde 39.9'unun sağlıklı içme suyu yok.

 

http://web.bilkent.edu.tr/inet-turkey/politicians.html Partiler ve bakanliklar

http://www.gksoft.com/govt/en/tr.html

 http://web.bilkent.edu.tr/inet-turkey/gov-webs.html http://www.yedpa.net/t/devlet.html

http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Turkey/Government/Politics/Parties_and_Groups/

http://www.columbia.edu/~sss31/Turkiye/gov_tr.html 

http://www.byegm.gov.tr/usefullLinks.htm

 

DEGISEN NE OLDU, SENE 2009 DAYIZ?!

 

13 Temmuz 2000,Cumhuriyet

Diyarbakır

Bulaşıcı hastalık uyarısı

DİYARBAKIR (Cumhuriyet Bürosu) - Diyarbakır'da yetersiz altyapı ve artan göçe bağlı olarak her geçen gün bulaşıcı hastalıkların artması, uzmanları harekete geçirdi.SES Diyarbakır Şubesi'nce hazırlanan sağlık raporunda konunun önemine dikkat çekildi. Diyarbakır Tabip Odası'nca Tropikal Hastanesi'nde düzenlenen ''Diyarbakır Kenti Çevre ve Sindirim Sistemi Enfeksiyonları Atölye Çalışmaları'' eğitim semineri dün başladı.Seminere Tabip Odası Başkanı Dr. Mehmet Emin Uluğ ,Yenişehir Belediye Başkanı Remzi Azizoğlu ve çok sayıda doktor katıldı.Üç gün sürecek eğitim seminerinin açılış konuşmasını yapan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Saglığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Karababa ,seminerin kentleşme ve gecekondulaşmanın getirdiği sorunlar ile çocuk hastalıkları konularını kapsayacağını anlattı.Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Diyarbakır Şubesi'nce hazırlanan ''Diyarbakır Sağlık Raporu'' kentte yaşanan bulaşıcı hastalık oranlarının önemli boyutlara ulaştığını gösteriyor. Raporaa göre OHAL koşullarının yaşandığı bölgede çeşitli koruma yöntemleri ile önlenebilecek bulaşıcı hastalıkların sayısı giderek artıyor .

Çocuk ölümleri

Diyarbakır'da 0-4 yaş arası çocuk ölümleri, en sık olarak dünya ölçülerine göre önlenebilir hastalıklar sınıfında olan ishal ve pnömoni (zatürre) gibi hastalıklardan kaynaklanıyor.Rapordaki il sağlık müdürlüğü verilerine göre geçen yıl Diyarbakır'da 1872 kızamık, 25 bin 771 ishal, 10 bin 48 tifo, 4 bin 679 amipli dizanteri, 284 hepatit, 6 bin 307 sıtma, 479 TBC (verem), 2 bin 254 brusella, 41 paratifo vakası yaşandı. Raporda şu görüşlere yer verildi:''İl merkezinde zaten yetersiz olan altyapının göçler nedeniyle iyice yetersiz hale gelmesi, köylerde ise su ve kanalizasyon şebekelerinin olmaması, ilimizde bu yolla bulaşan hastalıkların çok yaygın görülmesinde etkili olmaktadır.Sağlık bilgisinin yetersizliği, beslenme yetersizliği, çevre kirliliği, aynı evde çok kişinin yaşaması ve benzeri sosyo-ekonomik nedenler bu tür hastalıkların artmasında etkilidir. Önümüzdeki yıllarda GAP'ın tam olarak faaliyete geçmesiyle beraber,gelecekte tropikal hastalıklarda da artış beklenmektedir. Bürokratik ve siyasi nedenlerle iyi veri toplanamamaktadır. İstatistiklerde tespit edilen bulaşıcı hastalıklar, uygar toplumlarda nadiren görülen veya hiç görülmeyen hastalıklardandır.Kızamık sıklığı aşılamanın düzgün olmadığını göstermektedir.Dizanteri, hepatit A, brusella, tifo ve enterit gibi hastalıklar yiyecek, içecek ve atık sularla bulaşma sonucu gelişirler.Yine tüberkülozun belirgin varlığı bütünüyle bulaşıcı hastalıkları artıran, insanların kalabalık ve ortak yaşamasının sonuçlarını ortaya koymaktadır.Bu hastalıkların ortaya çıkması kadar tedavileri de büyük sorun olarak ortada durmaktadır.''

http://www.health.qld.gov.au/brochure/hot.htm Sicaklarda BEBEK VE COCUKLARDA NELER YAPILMALI!!!! http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm

http://www.health.qld.gov.au/healthtopics/restopic.asp?frmhealthtopic=ChildrensHealth&I1.x=31&I1.y=18

http://www.health.qld.gov.au/brochure/breastfeeding.htm  

http://www.health.qld.gov.au/brochure/breast_best.htm  

http://www.health.qld.gov.au/healthtopics/restopic.asp?frmhealthtopic=BreastFeeding&I1.x=21&I1.y=16

 

http://www.health.qld.gov.au/brochure/phs/brucellosis.htm Brucella   

 

http://www.aafp.org/medguide/charts/topic30.html AAFP-Aile Sagiligi-Anne babalara Kendi kendinize flow carta bakarak cocukta diyare ve kusmayi anlayalim,ne yapabiliriz?

 

http://www.healthfinder.gov/text/orgs/HR1961.htm Cocuk psikiyatrisi kaynaklar-online brosurler

http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Pediatrics  Pediatri kaynaklari

http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Psychiatry psikiyatri “

http://www.library.ucsf.edu/biosites/

 

 

http://nhic-nt.health.org/Pubs/2000healthobserv/nho.htm Ay ay 2000 yili saglik egitimi, bilgilendirme takvimimiz

http://www.milliyet.com/2000/04/01/yasam/yas08.html Hayvanlarla ayni suyu iciyorlar…

http://www.unhchr.ch/udhr/lang/trk.htm TURKCE INSAN HAKLARI

 

http://www.unicef.org.tr/mission.htm UNICEF GOREVLERI NEDIR? TURKCE

 

http://www.unicef.org/crc/ UNICEF COCUK HAKLARI.

 

http://www.unicef.org.tr/crcturk.htm UNICEF Cocuk Sozlesmesi, Turkce,

 

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/04/30/turkiye/22tur.htm Alo Cocuk Siddet Onleme Hatti

http://www.cdc.gov/nip/ CDC ASILARIMIZ WEBI

http://www.unicef.org.tr/crcozet.htm  Ozet, turkce.

 

http://www.unicef.org/pon99/stat1.htm UNICEF’e  Rapor  eden ulkelerin Cocuk Olumleri Bilgileri.

 

http://www.unicef.org/pon99/ ULKELERIN GELISMESI 1999, The Child Risk Measure.Ulkelerin eksik de olsa verdikleri bilgilere dayanarak, ortalama 18 yasina kadar cocuklarin o ulkelerdeki olum riskleri. Avrupa’da 6 hatta 5  ve altinda, Turkiye’de 15, Azerbeycan’da 24, Etopya 85, Somalia 92, Afganistan 94 gibi tablo.

 

 

 

ILK ISHALDE DERHAL SUREKLI BESLENME VE

·         HER 1-2 SATTE BIR YAS GRUBUNA GORE 2 YAS ALTINDAKILERE 50ML/1 KAHVE FINCANI-

·         2 YAS USTUNDEKILERE ISE 100 ML/YANI 1/2 SU BARDAGI EVDE ORS OZEL SIVILARIN DERHAL ISRARLA VE SUREKLI VERILMESININ

·         , BESLENMENIN ONEMI,

·         ANNELERIN VE PROFOSYONELLERIN EGITIMI, ULUSAL EGITIM.

·         CUNKU VUCUTTA CIDDI VE OLUMCUL SU KAYBI ASLINDA HERKESIN PROBLEMI OLABILIR KONU BILINMIYORSA…

 

 

 

·         http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm DIKKATE DILMESI VE UYGULANMASI GEREKEN KURALLAR

·         http://www.health.qld.gov.au/healthtopics/restopic.asp?frmhealthtopic=BreastFeeding&I1.x=21&I1.y=16 anne sutu brosurleri

·         http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm

 

 

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/  CDC Cocuklarda Diyare

http://www.cdc.gov/od/oc/childhealth/ CDC COCUK SAGLIGI CDC WEBI

 

http://www.aap.org/family/  Cocuk brosurleri-  her konuda

 

http://www.iamyourchild.org/ Ben Sizin Cocugunuzum Organizasyonu

 

http://www.drkoop.com/family/childrens/feature.asp?id=5467&nl=dkc&dt=040400 Bebeklerde ilk 12 ayda sagliklari http://www.drkoop.com/family/childrens/

 

http://www.drkoop.com/family/

 

http://www.lalecheleague.org/  Laleche Sut Verme Organizasyonu-her turlu faydali bilgi-her annenin webi

 

EVLERDE,ISYERLERINIZDE, HASTAHANELERDE; Vucuttan cikan her turlu salgi ve siviyi, kan sizintisini, damlalarinin ustune hemen camasir sulu solusyon sikin,bir dakika bekleyin sonra da vs kalin lateks veya poliuretan eldivenle ve cok dikkatli temizleyin-kagit havlularla alin atin once kaba seyleri. Sonra da yine 1 OLCU CAMASIR SUYU+ 9 OLCU SU karisimi ile TEKRAR TEMIZLEYIN. HASTAHANELER, ISYERLERI,EVLER DE DAHIL.Temizlikte kullanilan herseyi de camasir suyu karistirilmis suda tekrar dezenfekte ediniz-yer sungerleri,bezleri,supurge vs dahil.

 

 

http://www2.hepb.org/livingwith.html  Hepatitli birisi ile birlikte yasiyorsaniz neleri bilmelisiniz? Eslere, ailelere ,dezenfekte etmek kurali dahil.

1 OLCU CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMLI SPREY SEKLINDE PUSKURTUCU SISENIZI HER GUN TAZE HAZIRLAYIN VE EL ALTINDA HAZIR BULUNDURUN.HASTA OLAN VEYA OLMAYAN,COCUKLAR DAHIL HERKESI HASTAYMIS GIBI VARSAYIN VE KAN,KUSMUK,DISKI VS YANI VUCUTTAN CIKAN ,DOKULEN,DUSEN HER TURLU SIVI,SALGI,KAN USTUNE  HEMEN 1 OLCU KOKU VS VERILMEMIS SAF CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMI SOLUSYONU PUSKURTUN.EVLERDE,ISYERLERINDE,SAGLIK MERKEZLERINDE EL ALTINDA BULUNDURUN..

 

 

 

DEZENFEKTE ETMEK ILKESI;Insanlara,isyerlerinde,okullarda,yuvalarda vs basit ve anlasilir kelimelerle gercekleri anlatin.Sizin cocugunuz Hepatit B tasiyicisi ise soyleyin ki gerekli onlemler alinsin.Ama sunu da hemen uygun dille anlatin;sadece sizin cocugunuza degil,  zaten tum cocuklara,  tum insanlara kaza,felaketler,depremler aninda, bir kesik, kanama, kusma,yani vucuttan herhangi bir sivi, salgi, salya, kan,kusmuk  vs cikmasi halinde heryerde,herkesin almasi gereken en onemli onlemlerdir bunlar.Herkesin kani vs cok cok dikkatle temizlenmelidir bu talimatlar dogrultusunda.CDC  ise Amerika’da Bulasici hastaliklari Onleme Merkezi olarak herkesin “musterek tum dunyada gecerli onlemler almasini “tavsiye ediyorlar.Bu su demektir;

 

 

1.      Kaza,kanama,sizinti,kusma vs  aninda vs herkesin kani,salya,sivilari,salgilari sanki enfeksiyonluymus gibi muamele edilmelidir.

2.      Muhtemelen enfeksiyonlu tum salgi,sivi,salya,kan,kusmuk vs ile temas etme riskinde olanlar mutlaka eldiven takmalidirlar ve kesinlikle dezenfekte kurallarini adim adim uygulamalidirlar.(Buna mesela ucakta dogum olmasi durumu dahil,cocuk parkinda bir cocugun dusup kanamasi,baska bir cocugun yuvada kusmasi,bir trafik kazasinda bir yarali ,evde dusen basini carpip kanayan babaniz,asiri kanamali bir kadin, gecelik odunc verdiginiz bir arkadasinizin reglisi bulasmis olmasi gibi, aniden bayilmis sokakta rastladiginiz bir yaslinin kusmasi/kanamasi,size bir saatligine birakilmis arkadas cocugunun dizinin kanamsi vs  gibi bircok senaryo uretilebilir.)

3.      Dokulen,sacilan salgi,sivi,kan vs yi temizlerken lastik veya lateks eldiven takin.

4.      Her zaman yaninizda,yakininizda 1 olcu  saf camasir suyu + 9 olcu soguk su ilave edilmis ve sprey siseye konmus karisim bulundurun (bahar kokusu vs gibi ozel kokular ilave edilmemis olan camasir suyu kullanmalisiniz)

5.      Kan,kusmuk veya oteki vucut salgi/sivilari sizdiysa,dokulduyse hemen o bolgeyi sisenizdeki camasir sulu karisimla spreyleyin   ve tam bir dakika bekleyin ve sonra kagit pecete vs ile silin,alin,atin.

6.      Eger giysilere,carsafa,havluya vs evde,hastahanede vs kan vs bulastiysa, yine camasir makinanizda, veya elde ise lateks eldivenle ve camasir suyu konmus suyla.deterjanla yikanmasi lazimdir.(iste bu nedenle Amerika’da tum deterjanlarin icinde camasir suyu vardir zaten!Bu nedenle enfeksiyonlari yok denecek kadar minimuma cektiklerini soyleyebiliyorlar-cunku yer,vs temizleyen sivi ve tozlar dahil,deterjanlarin hepsinde camasir suyundaki madde ile mikropsuz,enfeksiyonsuz yasiyorlar-bulastirmiyorlar.Lutfen acilen bizde de uretin artik!)

7.      Evde kullanilan,eczanelerde satilan rubbing alcohol denen alkol de virusu oldurur Hepatit B de.

8.      Atmak istediginiz havlu veya oteki yer bezi,temizleme vs seylerini plastik bir torbaya koyun ve agzini hic acilmayacak sekilde,emniyetli baglayin,atin.

9.      Ellerinizi bu temizlik islerinden sonra mutlaka bol su ve sabunla cok detayli yikayiniz bol su altinda.

10. Dezenfekte kurallari sadece Hepatit B tasiyicilarinin kani,kusmugu,salgi ve vucut sivilari soz konusu oldugunda degil,HERKESIN KANI,SALGI VE SIVILARI icin uygulanmasi gerektigini ogrenin,ogretin.

11. Baskalarina mesela cocugunuzun Hepatit B tasiyicisi oldugunu soyle soyleyebilirsiniz;”Benim cocuguma da,her cocuga dikkatle bakacaginiz ve sorumluluk duyacaginiz sekilde muamele ediniz. Cocugumun Hepatit B risk nedeni olabilecegini biliyorsunuz ama oteki cocuklarin ne riskler tasidigini bilmiyorsunuz” (zaten kanunlarla kres,yuva yonetimi,cocuk bakiminda tum bu konular tek tek belirlenmistir toplum sagligini korumak icin.)

 

 

 

DEVLET WEBINDEN HERKESE SAGLIK http://www.healthfinder.gov/  http://www.healthfinder.gov/library/

http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html#1077  http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html

 

 

HAMILELIK http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&qu=+%28+PREGNANCY+%29+%26+%28%40DetectedLanguage+=+%5Es+1033%29&mh=10&sh=0&DisplayText=pregnancy&flagNewSearch=false&page=0

 

MEME VERMEK http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&q1=BREAST+FEEDING

 

ASILANMAK http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&qu=+%28+IMMUNIZATION+%29+%26+%28%40DetectedLanguage+=+%5Es+1033%29&mh=10&sh=0&DisplayText=IMMUNIZATION&flagNewSearch=false&page=0 http://www.partnersforimmunization.org/ asilar,  http://www.partnersforimmunization.org/links.html

 

BEBEKLER http://www.healthfinder.gov/scripts/Topics.asp?context=2&keyword=167&section=1

 

COCUKLAR http://www.healthfinder.gov/kids/

 

http://magellan.excite.com/health/family_health/family_nutrition/childrens_nutrition Cocuk Beslenme Webleriniz http://magellan.excite.com/health/family_health/family_nutrition

 

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/default.htm bebekler hk her turlu link

 

http://www.healthfinder.gov/justforyou/children/default.htm Cocuklar hakkinda her turlu link

 

http://www.healthfinder.gov/Htmlgen/TxtSrch.cfm?NewText=baby%20child%20nutrition&ShowPg=ALL&Pass=2 Bebek ve cocuk beslenmesi tum linkleri ile!

 

http://www.eatright.org/child/ Cocuk Beslenmesi Kampanyasi

 

http://www.achoo.com/directory/hhd/category.asp?c=Nutrit&r=_a_f Cocuk,Bebek,diyabetik vs beslenmesi

 

http://www.eatright.org/catalog/consumer/child.html http://www.eatright.org/cgi/search.cgi?keywords=baby+child+food+nutrition&Search=Search !!!

 

http://www.ama-assn.org/insight/spec_con/patient/pat089.htm Ne zaman ve hangi durumlarda bebeginize sut yerine formula vermelisiniz? HiV li iseniz ,Hepatit B li iseniz,Tuberkulozluysaniz ve henuz tedavi edilmemisseniz tam olarak,kanser tedavisi goruyorsaniz,sigara,icki,uyusturucu kullaniyorsaniz

 

http://www.nncc.org/Nutrition/nutr.page.html NNCC de Ulusal Cocuk,Bebek Beslenme Networku-guzel besleme bilgileri var ve kaynak vermek kaydiyla kullanilmasina musaade etmektedir

 

Pediatri/cocuk doktorlarina, tuketicilere tum konulariyla http://healthlinks.washington.edu/clinical/pediatrics.html

http://healthlinks.washington.edu/topics.html tum konularin indeksi

http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html

 

http://www.cdc.gov/nip/ CDC-ULUSAL ASI PROGRAMI,TUM ASI BILGI VE KAYNAKLARI

 

http://www.vaccine.org/ Asilanma dayanisma Webi-Melinda ve Bill Gates Cocuk Asi Programi

 

http://www.immunize.org/index.htm ASILANMA DAYANISMASI-tum asilarimiz, hepatit dahil ,

http://www.cdc.gov/nip/ CDC ASILARIMIZ WEBI

 

http://www.childrensvaccine.org/html/resources.htm MELINDA VE BILL GATES ASI WEBI-TUM COCUK ASILARI VE DUNYADAKI TUM LINKLERI ILE

 

http://www.cdc.gov/nip/ ULUSAL ASI PROGRAMI,TUM ASI BILGI VE KAYNAKLARI

 

http://www.childrensvaccine.org/html/general_information.htm Asilarla ilgili tum linkler Gates webinden

http://www.partnersforimmunization.org/ asilar,  http://www.partnersforimmunization.org/links.html

 

http://healthlinks.washington.edu/clinical/immunizations.html ASILARIMIZ

 

http://www.prenataled.com/links.htm Profosyonellere bebek ,saglik linkleri

http://www.vaccine.org/ ASI DAYANISMA, ASI BIRLIK GRUBU-ASILAR HAKKINDA BILIMSEL TUM BILGILER- HERSEY

 

27 Mart 2000,Cumhuriyet

'Aşı Günleri' başlıyor-Hedef çocuk felciyle savaş

ANKARA (ANKA) - Avrupa'da çocuk felci virüsünün görüldüğü tek ülke olan Türkiye, polio virüsünü yok etmek için başlattığı 'Ulusal Aşı Günleri' nin ilkini 22-28 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirecek.

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen 'Polio Eradisyonu Programı' ile bu yılın sonuna kadar polio virüsünün Türkiye'den silinmesi hedefleniyor.Beş yaşın altındaki çocuklarda daha sık görülen, sakat bırakan ya da öldüren polio virüsü hijyen koşullarının kötü olduğu bölgelerde daha çok çıkıyor ve dışkı yoluyla bulaşıyor.Virüs sadece kanalizasyonda 3 ay boyunca canlı kalabilirken yapılan çocuk felci aşısı ile önüne geçilebiliyor.

'Ulusal Aşı Günleri' ilkbahar aylarında yapılıyor.Cocuk felci hastalığının yok edilmesine yönelik tüm dünya ülkelerinde yapılan çalışmalar sonucunda hastalık sadece Güney Asya, Batı ve Orta Afrika'da sınırlı kaldı. 1994 yılında Amerika kıtası çocuk felcinden arındığını ispat ederek 'Çocuk Felcinden Arınmış Bölge' olarak ilan edildi.Bu yıl 6'ncısı düzenlenecek 'Ulusal Aşı Günleri' nin ikinci turu ise 27 Mayıs-2 Haziran tarihleri arasında gerçekleşecek.

http://www.childrensvaccine.org/html/organizations.htm ABD ve dunyada Asilanma, asi arastirma, emin asi kampanyalari ve programlari temini  organizasyonlari linkleri

http://www.childrensvaccine.org/html/diseases_vaccine.htm Hastaliklar ve asilari listesi

http://www.childrensvaccine.org/html/ip_patiented.htm Anne babalara asilarla ilgili egitim weblerinin linkleri

 

http://www.idsociety.org/vaccine/resources.htm Tum Asilarimiz linkleri

http://www.partnersforimmunization.org/ asilar,  http://www.partnersforimmunization.org/links.html

 

http://www.infoinc.com/imnews2/ Guncel asi haberlerine uye olun.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/nrevss/rotfeat.htm Cocuklarda ROTAVIRUS HASTALIGINI ONLEMEK ICIN ASI,diski agiz iliskisinden kaynaklanir-DIGER HEPATIT VE TUM ASILARlLA ILGILI WEBLER LINKLER-HER YAS GRUBUNA http://www.immunize.org/news.d/link001.htm  http://www.immunize.org/news.d/resourc.htm

 

http://www.vaccine.org/ Asilanma dayanisma Webi-Melinda ve Bill Gates Cocuk Asi Programi

http://www.immunize.org/index.htm ASILANMA DAYANISMASI-tum asilarimiz,hepatit dahil ,

DIGER HEPATIT VE TUM ASILARI WEBLERI LINKLERI-HER YAS GRUBUNA http://www.immunize.org/news.d/link001.htm  http://www.immunize.org IAC

http://www.immunize.org/news.d/link001.htm  http://www.immunize.org/news.d/resourc.htm

http://www.partnersforimmunization.org/ asilar,  http://www.partnersforimmunization.org/links.html

 

www.vaccinesafety.edu ASI EMNIYETI BILGILERI JOHNS HOPKINS UNIVERSITESINDEN

http://www.healthtouch.com/bin/EContent_HT/HRD.asp?cid=HT  Saglik Kaynaklari listesi-Amaclari,linkleri-KURUMLAR,CEMIYETLER, ORG.

http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html Kaynaklarimiz

http://www.missingkids.org/ Kayip Cocuklarimiz-egitim bilgileri kacirilan,kayip cocuklarimiz

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/nrevss/feat.htm COCUKLARDA BRONSIT VE ZATURRE SEBEBI…VIRUS CESITLERI

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/nrevss/rsvfeat.htm

 

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/#prevent COCUKTA DIYAREYI ONLEMEK http://www.cdc.gov/od/oc/parents/#top

 

http://www.modimes.org COCUKLARIMIZ SAKAT,OZURLU, EKSIK KILOLU DOGMASIN- FOLIK ASITIN+B 12 ONEMINI VURGULAYAN,EGITEN web

 http://www.modimes.org/HealthLibrary2/FactsFigures/PDFs/Default.htm FOLIK ASIT neden bu kadar onemli? COCUK OZURLERININ ONLENMESI WEBI.

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/Links/Default.htm  Diger Folik Asit webleri;Facts on selected topics ve Resources’a inin bakin.

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=BIRTH+DEFECTS Cocuklarda dogum ozurlerini onlemek-spina bfida dahil. http://vm.cfsan.fda.gov/~dms/fdafolic.html

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/BD/bdpghome.htm CDC-Cocuklarda Dogum Ozurleri ve pediatri=bebek/cocuk genetigi WEBI-Spina Bfida Onlenmesi-

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/FactsFigures/PDFs/Default.htm

 

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/folic/default.htm Anne adaylarina,hamilelere DAHA HAMILE KALMADAN EVLENINCE ICMEYE BASLAMALARI GEREKEN FOLIK ASIT ile spina bfida=bebeklerde omurga beyin ozurunu onleyelim KAMPANYASI .Gunde 400 mikrogram gerekli…Aslinda her yetiskine lazim.

 

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/fact/folnow.htm CDC-Daha  Hamile kalmadan simdi hemen folik asit almaga baslayin!

 

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/fact/babies.htm Saglikli bebekler icin folik asit.. http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/fact/folcamp.htm

http://www.cdc.gov/nceh/programs/CDDH/folic/folicfaqs.htm folik asit,spina bfida=bebeklerdeki ozuru onlemek icin,soru-cevaplar

 

http://www.kidsdoctor.com/cgi-bin/display.cgi?articles_cat.html Cocuk Doktoru webi http://www.kidsdoctor.com/

 

http://www.kidsource.com/kidsource/content/drug_free.html Ilac Kullanmadan Nasil Cocuk Buyutebilirim? http://www.awesomelibrary.org/Library/Reference_and_Periodicals/Medical/Prevention.html

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/FamilyPractice/AFP/April1995/VOMDirea.html Cocuklarda kusma ve diyare -soru cevaplarla

 

http://www.kidshealth.org/parent/firstaid/dehydration.html Dehaydrasyonu Onlemek, tanimak,

 

http://www.mcg.edu/News/95features/dehydration.html Dehaydrasyonda hayat Kurtarmak icin hizli hareket etmek,doktora kosmak,gerekenleri aynen yapmak onemlidir.

 

http://www.rehydrate.org/html/deh.htm Dehaydrasyon niye bu kadar tehlikeli?Semptomlari? Neler yapmali? Tedavi Planlari.Onleme http://www.rehydrate.org/html/deh.htm

 

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm Dehaydrasyon=vucutta susuzluk,kuruma basladiysa ne yapmali?

 

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm  ishalde ve sonrasinda hangi yiyecekler iyi gelir?Ishalle,vucutta sususzlugun onlenmesi ile ilgili tum sorular ve cevaplar

 

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd10.htm#page6 Beslenme http://www.rehydrate.org/dd/html/dd53.htm#page2 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd41.htm#page7 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd56.htm#page2 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd53.htm#page7 A vitamini kaynaklari- olumleri onlemede kullanilir- anne sutu,hayvan sutu,karaciger,bobrek,yumurta,yag ve SARI-HAVUC RENKLI-KIRMIZI VE YESIL SEBZE VE MEYVALAR-PORTAKAL,HAVUC,PATATES,MUZ,YESIL YAPRAKLI TUM SEBZELER,ISPANAK,TAZE FASULYE VS http://www.rehydrate.org/dd/html/dd53.htm#page6

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd56.htm#page6 Cinko verilen cocuklar A vitaminini daha iyi abzorbe ediyorlar ve ve A vitaminini yeterli alan cocuklar enfeksiyonla daha kolay savasiyorlar-ishalden olumleri onluyor.Cinko et,balik,anne sutunde,tahillar ve tahil urunleri,yulaf ezmesi,misir gevregi,ILAC OLARAK SURUPLAR SEKLINDE VERILIR

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd10.htm#page3

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd23.htm#page6

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd23.htm#page5

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd37.htm#page4

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd06.htm#page6

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd36.htm#page4

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd05.htm#page7 Potasyum kaynaklari-muz,mercimek, yer fistigi,patates,

http://www.rehydrate.org/dd/html/dd37.htm#page2 http://www.rehydrate.org/dd/html/dd56.htm#page4  Cocuga el surmeden sik sik ellerinizi yikayin.her altini degistirince once ellerinizi yikayin bol sabun,bol su ile!

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm Bu sayfadaki pencerelerdeki tum konulari inceleyin lutfen.

 

http://www.immunize.org/index.htm Herkese asilar*****

http://www.immunize.org/catg.d/pict001.htm Asilarla onlenebilen hastalik resimleri-kaynak vererek bedava kullanabilirsiniz!

http://www.immunize.org/catg.d/p4060scr.htm  Cocuklara asi taramasi formu

http://www.vnh.org/NHB/HW9502TxChildDiarrhea.html Sikca rastlanan tum cocuk problemleri ve kilavuz bilgiler.

 

http://www.healthcentral.com/peds/top/001948.cfm Pediatrik/cocuk,bebek ansiklopedisi!!!!!

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/ped.html  PEDIATRIK LINKLER

http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/index.html

http://www.modimes.org/HealthLibrary2/FactsFigures/PDFs/Default.htm Bebeklerimizde …

http://www.ahrq.gov/ppip/ppchild.htm Cocuklarda koruyucu saglik agirlikli Saglik Kilavuzu

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/hottopics.htm Ve digerleri

http://www.vh.org/Patients/PatientsAnnotatedList.html#15 Cocuklar hakkinda cesitli.

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Cocukta beslenme

http://www.cdc.gov/nccdphp/m_infant.htm CDC Anne ve Cocuk sagligi konulari

http://generalpediatrics.com/ Genel pediatri-cocuk doktorlugu, doktorlara ve tuketicilere  tum linkler

http://generalpediatrics.com/#2 Cocuk hekimligi, tum muhtesem linkler.

http://generalpediatrics.com/#4 Tuketici egitimi

 

http://www.brightfutures.org/ Bebek-cocuk adim adim ,ay ay saglik gelismeleri.0-21 yas arasi

 

http://familydoctor.org/cgi-bin/patientlookup.pl?searchstring=PI-17 Cocuklar,Aile Doktorunuzdan

 

http://generalpediatrics.com/CommonProbProf.html Doktorlara

http://generalpediatrics.com/CommonProbLay.html Tuketicilere bebek,cocuk konularinda yardimci linkler

http://nccic.org/  Ulusal Cocuk bakimi , http://nccic.org/sitemap.html +++++

http://generalpediatrics.com/#1

http://www.vh.org/VCH/  Virtuel Cocuk Hastahanesi+++++

http://www.pedinfo.org/   Pediatrik-her turlu linkler+++++

http://www.onhealth.com/ch1/resource/conditions/sub4.asp COCUKLAR

 

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm Cocuk Sagligi

 

http://www.hslib.washington.edu/clinical/pediatrics.html Pediatrik Linkler!!!+++

http://www.proed.net/ecc/Other/otherresourcemenu.htm#anchor924752  Pediatrik linkler

http://generalpediatrics.com/CommonProbProf.html    DOKTORLARA HER TURLU LINK!!!

http://www.vnh.org/FirstAidForSoldiers/fm2111.html   Askeri Deniz Hastahanesi Ilk Yardim MANUELI….

 

http://www.unicef.org/information/mdg/mdg03.htm UNICEF

 

http://www.healthscout.com/cgi-bin/WebObjects/Af.woa  Solda asagida   A.D.A.M Pediatrik/ Cocuk Ansiklopedisi.  DIYARE.DIKKAT VUCUTTA SUSUZLUK ve DIYARE  TEDAVI EDILMEZSE, KASILMALAR/NOBETLER,KALICI BEYIN HASARLARI  VE OLUMLERE NEDEN OLUR.

 

http://www.vnh.org/GMO/ClinicalSection/060PedDehydration.html Cocuklarda susuz kalmada ne kadar cc  sivi verilmesi gerektigi tablosu.

 

http://www.vh.org/VCH/CommonProblems/CommonProblems.html Bebek,cocuklarda sikca rastlanan problemler+++++

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Diarrhea.html Boston Cocuk Hastahanesi-Cocukta Diyare belirtileri ve tedavisi.Pedialyte=hazir sisede satilan ozel sivi

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/DiarrheaVomiting.html Diyare ve kusmada neler yapilmali?Bu arada ishal duruncaya kadar Nasil beslenmelidir?

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Vomiting.html Kusmada ne yapilir?

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/FamilyPractice/AFP/April1995/VOMDirea.html Kusma ve diyare birlikteyse neler yapilmalidir?

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Virtuel Askeri Deniz Hastahanesi-Cocukta beslenme+++ Ilk dort akla gelmesi gereken besinler.MUZ+PIRINC+AZ SU VE AZ SEKERLE VEYA KURU UZUMLE PISMIS ELMA SOSU/PURESI+KIZARMIS EKMEK+PATATES,A VITAMINI,CINKO TAKVIYESI

 

http://www.vnh.org/    Ishali durdurmak icin beslenme

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Depts.html Pediatri, hepsi

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Infectious/PedsInfectious.html Enfeksiyon hastaliklari ve asilar…….

http://www.vh.org/Patients/IHB/IntMed/Infectious/Infectious.html Enfeksiyon hastaliklari

http://www.vh.org/Patients/IHB/OrgSys/Gastrointestinal.html Cocukta kusma, diyare, kusma+diyare, diyare+kusma ve alinmasi gereken onlemler,tedaviler

http://www.healthscout.com   Health scout Kutuphanesinde, solda “Pediatric Encyclopedia”ya bakin BEBEKLER  VE 12 YASA KADAR PEDIATRIK/COCUK ANSIKLOPEDISI -HER KONU VAR.

Bebek ve cocukta beslenme.

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Beslenme

http://generalpediatrics.com/ Genel pediatrri-cocuk doktorlaugu (12 yasa kadar)

http://generalpediatrics.com/CommonProbLay.html Cocuklarla Ilgili genel problemler-ailelere/tuketicilere, http://www.vh.org/VCH/CommonProblems/CommonProblems.html

http://www.vh.org/CommonProblems/CommonProblems.html Yetiskinlerde ve Cocuklarda iki ayri tablo ve linkleri halinde genel problemler

http://generalpediatrics.com/CommonProbProf.html Cocuklarla ilgili genel problemler-profosyonellere/doktorlara, http://generalpediatrics.com/#2 , http://www.vh.org/VCH/Providers/Information.html Doktorlara, http://www.vh.org/Misc/Outline.html

 

 

ORS NEDIR? Oral Rehaydration Salts = Agizdan Vucudun Suyunu Dengeleme Tuzlari. WHO , Dunya Saglik Orgutu ve  UNICEF’in dunyadaki cocuklarin ishallerden kaynaklanan, vucutlarinin asiri susuz kalarak olumlerini onlemek icin kullanimini destekledigi ve tavsiye ettigi, bebeklerde, cocuklarda ishal tedavisinde kullanilan , vucudun susuz kalmasini onleyen, serumdan daha az masrafli, hazir paketlerde recetesiz de satilan bir toz veya ABD de oldugu gibi hazir siselerde satilan renkli,cocuklarin icmekten cok hoslandiklari sivi karisimdir. Toz paketlerde olan ORS ise tum dunyada en az 3 dakika fokur fokur kaynamis, sogutulmus   temiz icme suyu ile karistirilarak, ya da kolay icimli ve hazir siselerde meyvali veya sade satilanlari  bebeklere, cocuklara anneleri tarafindan, daha ilk ishal basladiginda evde, onleyici tedbir olarak hemen surekli verilmeye baslanmalidir. Anneler ve saglik ocaklarimiz,doktorlarimiz guncel bilgilerle donatilmalidir.

 

(Turkiye’de ise eczanelerde yapilan arastirmada sadece Ge-Oral, Kansuk adi altinda bir tek bir firmanin toz PAKET seklindeki ORS si oldugu, ideal olan hazir sisede sivi halindeki ORS lerin Turkiye’de bebeklerimizin/cocuklarimizin kullanimina malesef sunulmadigi anlasilmistir. 10.1999. En kisa zamanda cocuklarimiza bakkallarda dahi satilabilecek bu iceceklerin sise icinde hazir satilanini sunalim!)

 

Bu uygulamanin adi da ORT= Oral Rehahydrating Therapy= Agizdan Vucudun suyunu dengeleme/duzeltme terapisidir. UNICEF bu ORS toz paketlerinin bakkallar dahil heryerde satilmasini, ekmek gibi, her bebekli, cocuklu evde bulunmasini istemekte ki anneler de egitilerek, daha cocuk ishal olur olmaz ne yapacagini bilsin ve bunlari bilincli sekilde hemen kullanarak, bebek, cocuk olumleri onlensin.Bu ORS ler doktorlarca muayenehanelerde ve hastahanelerde   tedavi icin ve evlerde de anneler tarafindan da ishal baslar baslamaz da   dehaydrasyonu onlemek   icin kullanilmaktadir.

 

UNICEF toz paket ( sivi halindeki siselerdeki hazirlanmis satilan ORS ler tercih edilmelidir ) ORS  lerin, ( Turkiye’de ise simdilik eczanelerde satilan Ge-Oral paketlerinin, belki yakinda  piyasada satisa sunulacak hazir ORS sivi iceceklerin)  pil gibi, tras bicagi, sabun  gibi heryerde satilmasini, el altinda, her evde bulundurulmasini tavsiye etmektedir.Tercih edilmemekle beraber toz paket ORS ile ozel siviyi hazirlamak ise cok basit.http://www.nand.org/html/solutions_packaged.htm#make

 

Dunyadaki ORS cesitleri:

§          Sisede hazir satilan, renkli,hos tadli  ozel sivilar seklinde ORS

§          Paketlerde toz karisim olarak satilan, annenin, doktorun kaynamis, sogutulmus temiz su ile karistirarak, tarifine gore hazirlanip cocuklara diger sut dahil sivilarin yani sira ama oncelikle ve bol bol verilen ORS

§          Bunlarin hicbirinin temin edilemedigi ulkelerde, tercih edilmemekle beraber, her evde bulunan seker ve tuzla hazirlanan ozel sivilar seklinde ORS. (Turkiye’deki herkesin her an ulasabilecegi cesitleri siz arastirin, doktorunuza sorun)

§          ilk ishalli diskilamada cocuga bol bol verin evde

 

COCUKLARIMIZIN EGITIMI VE BAKIMI, SAGLIGI EN ON PLANDA GELMELIDIR, YOKSA DIGER KONULARDA BASARILI OLMANIN NE ANNE BABA, NE DE KURUMLAR OLARAK HIC BIR ANLAMI YOKTUR.

EKIM AYI BEBEK SAGLIGI AYIDIR.

 

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/01/29/yasam/19yas.htm Mucize Asilar Geliyor.

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/02/17/yazarlar/70yaz.htm Turkiye’nin Cocuklari

 

14 Aralik 1999,Cumhuriyet

GAP Çalışma Grubu raporu -Sağlık eğitimine ihtiyaç var

**Raporda bölgedeki dil sorununun sağlık hizmetlerinden yararlanmada önemli bir engel olduğu belirtiliyor. MAHMUT ORAL

DİYARBAKIR(Cumhuriyet Bürosu) -GAP'ta Sosyal Hizmetler Sempozyumu kapsamında oluşturulan ''GAP, Sağlık Sorunları Çalışma Grubu'' raporunda, Türkiye'deki sağlık sorunlarının GAP bölgesinde katlanarak daha ciddi boyutlara ulaştığı vurgulandı.Raporda bölgedeki dil sorununun modern sağlık hizmetlerinden yararlanılması yönünde önemli bir engel olduğuna dikkat çekildi.

Aralarında Hacettepe ve Dicle üniversiteleri ile GAP Kalkınma İdaresi uzmanlarının da bulunduğu GAP Sağlık Sorunları Çalışma Grubu'nun hazırladığı raporda, Türkiye'nin sağlık standartları açısından Batı ülkelerinin oldukça gerisinde olduğu belirtildi. GAP illerinin sağlık göstergelerinin Türkiye genelinden de kötü oluşuna dikkat çekilen raporda şu bilgelere yer verildi:

''Ülkemizde zaten kötü olan sağlık sorunları, GAP Bölgesi'nde katlanarak daha ciddi boyutlarda karşımıza çıkmaktadır.GAP illeri içinde en iyi sağlık koşullarına sahip Diyarbakır'a ait verilere göre bebek ölüm hızı binde 82, ana ölüm hızı yüz binde 200'ün üzerinde ve Türkiye ortalamasının çok üstündedir. Anne başına tamamlanmış doğum sayısı Türkiye'de binde 3.2 iken GAP bölgesinde binde 7-8'dir.''

Bölgenin geleneksel yapıda olması nedeniyle sağlık eğitimine daha fazla ihtiyaç duyulduğu kaydedilen raporda, dil sorununun gebe izleme, çocuk izleme, doktor-hasta ilişkilerinden hasta izlemeye kadar modern sağlık hizmetlerinden yararlanılmasını engelleyen önemli bir etken olduğuna dikkat çekildi.Raporun sonuç bölümünde, "sağlık hizmeti götüren sağlıkçıların halkın dilini öğrenmesi gereklidir" denildi.

http://www.ipav.org/frames3.html Asilar ve linkleri. http://www.immunize.org/news.d/link001.htm TUM ASILAR VE TUM  LINKLERI ***

http://www.ipav.org/frames.html cocuk felci asimiz

 

http://www.healthfinder.gov  ABD devletinin 2010 lu yillar icin hedefledigi halk saglik egitimi webi-kadin,erkek,yaslilar,bebekler,cocuklar icin ayri

 

http://www.pedinfo.org/DiseasesOther.html Tum cocuk hastaliklarimiz

 

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/default.htm 2010 yillarinda ABD de hedeflenen bebek sagligi konulari

 

http://www.healthfinder.gov/HTMLGen/TxtSrch.cfm?NewText=infants&ShowPg=0  Sadece bebek konulari-tum linkler

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/smart.htm Bebekler icin akilli secimler neler olmali?++++

 

http://www.nidcr.nih.gov/news/pubs/hmouth/main.htm Bebeginizin agzi saglikli mi?

 

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts.htm Bebek hastaliklari-alfabetik

 

http://www.healthfinder.gov/justforyou/infants/hottopics.htm En onemli bebek sagligi konulari

 

http://www.healthfinder.gov/justforyou/children/default.htm Sadece cocuklar

http://www.healthfinder.gov/HTMLGen/TxtSrch.cfm?NewText=children&ShowPg=0 sadece Cocuklarla ilgili saglik konulari-linkler

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=CHILDHOOD+DISEASES Cocukluk hastaliklari

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=IMMUNIZATION+AND+INFECTIOUS+DISEASES Asilar ve bulasici hastaliklari

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=BREASTFEEDING Sut verme hakkinda hersey

http://cerhr.niehs.nih.gov/genpub/topics/aspirin.html Hamilelikte ve sut verirken aspirin almayiniz

http://www.breastfeeding.com/helpme/helpme_asklc.html Annelere sut verme hakkinda ogretilecek hersey ve dernekler-bizde de sut verme danismanlari olusturulmali ve her dogum yapacak ve yeni anneye herseyi ogretmeliler . http://www.breastfeeding.com/books.html

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=OTITIS+MEDIA Cocuklarda orta kulak iltihabini onlemek-ailelere el kitabi vs

 

http://www.hslib.washington.edu/conditions/earache.html Kulak agrisi

 

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=CHILD+CARE Cocuk bakimi,cevresi,sagligi

 

http://www.healthfinder.gov/htmlgen/HFKeyword.cfm?Keyword=CHILD+DEVELOPMENT Cocugun gelismesi

 

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm AMA_COCUK SAGLIGI WEBI

 

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/nutritio/index.htm AMA-COCUGUNUZUN BESLENMESI,0-2 YAS VE 2-5 YAS ,6-12 YAS VE 12-18 YASLAR ICIN

 

http://www.uwex.edu/ces/flp/parenting/pfy.html Anne babalara egitim-Bebeklerde BESLENME=COK GUZEL.Ay Ay anlatiliyor.

 

http://vm.cfsan.fda.gov/~dms/ds-inf.html Bebeklerde formulalar, cesitleri, problemler nereye rapor edilmeli?Turkiye’de neresi sorumlu arastirin.

 

http://www.healthfinder.gov/smartchoices/prevention/disease/childhood.htm Cocuklarda enfeksiyon hastaliklari ve dogum ozurlerinin onlenmesi egitimi

 

http://kidshealth.org/index.html    Cocuk sagligi, devlet webi.

 

http://www.nand.org/html/solutions_packaged.htm

http://www.unicefusa.org/infoactiv/nutrition.html

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/ CDC Diyare

http://www.unicefusa.org/issues98/oct98/healthykids.html Saglikli Cocuklar-Beslenme.

http://www.unicefusa.org/

http://www.peacecorps.gov/home.html

http://www.who.int/    WHO

http://www.who.int/gpv-surv/country/turkey.html WHO, Turkiye’de Asilama Profili ve asi zamanlari.

http://www.who.int/gpv-dvacc/dislist.htm Dunya Saglik Orgutu. Cocuk hastaliklari listesi  ve tum asilari. ASILARIMIZI MUTLAKA EKSIKSIZ YAPTIRALIM.

 

http://whqsabin.who.int:8082/afpextract.asp Turkiye’de cocuk felci vakalari,

 

http://whqsabin.who.int:8082/ Cocuk Felci WHO sitesi

 

http://whqsabin.who.int:8082/case.asp Diger ulkelerde durum.

 

http://www.cdc.gov/nip/   Asilari. http://www.cdc.gov/nip/why.htm

http://www.cdc.gov/nip/publications/niiw/toc.htm   Ulusal bebek Asilari sitesi.

http://www.cdc.gov/nip/publications/ Asilarimiz, http://www.cdc.gov/nip/schedule/adult/default.htm yetiskinler ve download edilebilen bebeklerin asilari.

 

http://www.immunize.org/stories/   Asilanmayanlarin  gercek hayat, olum hikayeleri.

http://www.cdc.gov/health/nfantsmenu.htm Bebek hastaliklari menusu.

http://www.cdc.gov/nccdphp/drh/datoact/cheal.htm Cocuk Sagligi

 

http://www.who.int/peh/Watsanhealth/Water_quality/drinkwat.htm WHO, Icme suyu kalitesi.

http://www.who.int/peh/Watsanhealth/watsanhealth.htm WHO, Sularda sanitasyon.

 

http://www.who.int/fsf/ WHO Food Safety Programme.

 

http://www.who.int/fsf/brochure/index.htm WHO Food Safety, Dunya saglik Orgutu Temiz, hastaliklara, salginlara yol acmayacak gida hazirlanmasi vs. Yiyecekler egitim brosurlerini download edebilirsiniz. Cocuklar ve  yiyeceklerin hazirlanmasinda dikkat edilmesi gereken temizlik kurallari.

http://www.who.int/fsf/link.htm LINKLER.  Yiyecek  emniyeti, temizligi, hijyeninin saglanmasi hakkinda.

http://www.who.int/fsf/new.htm#WHO Food Safety Brochure

 

http://www.immunize.org/catg.d/p4010.htm Bebeklerde asilar listesi. http://www.immunize.org/index.htm HERKESIN ASILARI WEBI

http://www.ecbt.org/  2 yasina kadar tum asilari webi, http://www.ecbt.org/immsche.htm asilari

http://www.ecbt.org/parents.htm Anne babalara CDC tum asilari ile ilgili Kilavuz bilgileri.

http://www.cdc.gov/nip/vfc/  CDC Ulusal Cocuk Asilari

http://www.cdc.gov/nip/far.htm Populer asi kaynaklari

http://www.vaccinesafety.edu/  Asilarla ilgili ailelere, profosyonellere bilgiler.John Hopkins, Halk Sagligi, Asi Emniyeti Enstitusu

http://www.idsociety.org/ IDSA Amerikan Enfeksiyon Hastaliklari Cemiyeti

http://www.cdc.gov/nip/ ABD Ulusal Asilanma programi

http://www.immunofacts.com/ Asilarla ilgili tum guncel ve expertlerden gercekler, linkler

http://www.immunize.org/nslt.d/n17/when1.htm   Cocuklar ve genclerin (12 yas civari) asilari.

http://www.immunize.org/catg.d/p4020.htm   11-19 yas arasindakilere asilar.

http://www.ohsu.edu/bicc-Library/consumerhealth/children.html Cocuk ve genclik sagligi linkleri

http://www.immunize.org/genr.d/pregguid.htm  Hamilelerde asilar ve kilavuz bilgiler.

http://www.immunize.org/catg.d/p2011b.htm Asilarimiz

http://www.nfid.org/ncai/  Yetiskinlerin asilari.

http://www.immunize.org/stories/   Asisizlarin gercek hayat hikayeleri!

http://www.immunize.org/nslt.d/n17/catalg1.htm  Brosur bilgileri-asilar.Asagiya inin, tum bilgiler.

http://www.vaccinesafety.edu/  Johns Hopkins Asilarimiz

http://www.istm.org/ Uluslararasi Seyahat Tibbi Cemiyeti

http://www.vaccines.com/

http://www.idsociety.org/ ,  http://www.idsociety.org/vaccine/index.html http://www.immunize.org/news.d/link001.htm OTEKI ASI LINKLERI

 

http://www.ruki.org   Ruki’den Sizlere Ailemizin Koruyucu Sagligi - Webimizin Ana Sayfasidir.

 

WHO’DAN EMNIYETLI VE SAGLIKLI YIYECEK HAZIRLAMANIN TEMEL ALTIN KURALLARI: http://www.who.int/fsf/gldnrls.htm  Dunya saglik orgutune gore, yiyecek hazirlamada, ellemede yapilan cok kucuk hatalar sebep olmaktadir yiyeceklerden kaynaklanan hastaliklara. Genel hatalar sunlar:

§          Yenecek gidanin yemek saatinden cok onceden, tuketilecegi zamandan saatlerce once hazirlanmasi ve toksinlerin, mikroplarin ve patojen bakterilerin uremesine uygun isilarda , yani oda isisinda bekletilmesi , restoranlarda, acik bufelerde vs buzdolaplarinda uygun soguklukta muhafaza edilmemesi. (Pisirir pisirmez sogutun hizla, buzdolabina alin hemen. Buzdolabindan cikan et, ozellikle de kiyma , kiymayi nasil en saglikli koruyabiliriz, neler onemlidir bu sitede tek tek anlatiliyor.(http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs4/va98080.html  en kolay bozulan, icinde en kolay bakteri, mikrop tureyen yiyecektir kiymalar!) vs yi de hemen pisirin, bekletmeyin ortada. Marine yapilan, hazirladiginiz sosta bekletilen et vs buzdolabinda bekletilmelidir, asla oda isisinda degil.)

§          Hastaliga neden olacak, olusmus patojenleri azaltmak veya yok etmek icin yeterince pisirmemek, az pisirmek veya yeterince isitmak amacli tekrar kaynatmamak. (Isitirken de yemeklerinizin ustunde buharlar tuttugunu gorun, siz en iyisi kaynatin.)

§          Yiyeceklerden, aletlerden, bicakdan vs  birbirine mikrop, bakteri bulasmasi.(Et kesilen, tavuk yagi ayiklanan bicak kaynar su ve deterjanla yikanmadan sebze dogranmasi, meyva kesilmesi gibi, et tahtasinda dezenfekte edilmeden sebze kesilmesi gibi, eti piserken karistirdiginiz kasigi, pismis yemege sokmak, tezgahlariniza et, tavuk  suyu sizdiginda sildiginiz bez,sungerinizi camasir suyu ile dezenfekte etmeden, sadece deterjanla yikayarak  baska yeri silmek, yemek yaparken ellerinizi 5-10 defa yikamamak, yari pismis et veya yemegin, pasta kek hamurunun tadina bakmak, hamurundan yemek gibi ( cig yumurta da tehlike!), cig yumurtanin kullanildigi hersey pismelidir, yoksa yemeyin gibi vs ciddi hatalar)

§          Yiyecekleri ellerken, hazirlarken saglik- temizlik hijyenine dikkat etmeyen insanlar.

 

Asagida verilecek olan 11 altin kural bu hatalari onlemek icindir, yiyeceklerde olusan bakteri ve mikroplarin, patojenlerin olusmasini, uremelerini, yasamalarini, diger yiyeceklere de bulasmasini onleme tavsiyeleridir. Bu onlemlere sebep olan dikkatsizlikler tum dunyada gorulmekteyse de, bu kurallar kulturel egitim careleri olarak model olarak alinmalidir.(Yani daha da cesitlendirilebilir, genisletilmelidir toplum yapi ve ozelliklerine gore.Mesela: ASLA CIG KOFTE YEMEYIN, UNUTUN , ASLA PASTORIZE EDILMEMIS SUT VE MEYVA SUYU ICMEYIN, PAZARDA SATILAN PEYNIRLERI VS YEMEYIN , KIYMA ALIRKEN SADECE COK GUVENDIGINIZ YERLERDEN ALIN ,ICINDE NE OLDUGUNU BILEMEYECEGINIZ BIR GIDADIR VE DE EN KOLAY BAKTERI BARINDIRAN, EN KOLAY BOZULAN VE SALGIN HASTALIK HATTA OLUMLERE YOL ACABILEN GIDALARDANDIR gibi. Ulkemizdeki hijyen ve temizlik eksiklikleri, cig kofte orneginde oldugu gibi son derece tehlikeli beslenme ozellikleri de goz onune alinarak, ulkemiz insanlari icin asagidaki liste uzmanlarimiz tarafindan bolgelere gore hazirlanmalidir.)

 

1.      Emniyetli bicimde hazirlanmis, yani o hele getirilmek icin adim adim ISLEM GORMUS, yani PASTORIZE EDILMIS VS YIYECEKLERI SECIN - Meyva ve sebzeler tabii haliyle en iyi olanlardir, otekilerse eger islem gormemislerse pek guvenilir degildirler. Mesela, herzaman cig sokak, pazar sutu yerine MUTLAKA pastorize edildigi ustunde yazan guvenilir sut satin alin ve, secme sansiniz varsa, taze veya donmus, radyasyonla isinlanmis tavuk satin alin (irradiation). Alisveris yaparken, islem goren yiyeceklerin, (food processing) YANI PASTORIZE ETMEK, RADYASYONLA ISINLANMAK GIBI ISLEMLERIN   yiyeceklerin raf omrunu uzatmak ve de saglik nedenleri, emniyeti icin icat edildigini aklinizdan cikartmayin ( IONIZING RADIATION-irradiation- TUM DUNYADA MEYVALARA, ETLERE VS RADYASYONLA MINIK DOZDA ISINLAMA UYGULANMAKTADIR UZUN YILLARDIR BAKTERILERI OLDURMEK VE RAF OMRUNU UZATMAK ICIN.Boylece meyvalar bozulmaz,cabuk curumez,etlerdeki bakteriler oldurulur,tehlikeler buyuk olcude onlenir). Cig yenen bazi yiyecekler, marul vs gibi, detayli, cok bol yikanmalidir defalarca. Yiyeceklerinizi cok mal satan, elinde bayat mal kalma sansi az olan yerlerden alin. Alirken dikkatlice inceleyin kuf vs olmamasi icin, tarihlerini kontrol edin!!! Hayvanlardan ve pastorize edilmemis sut ve peynirlerden bulasan brusella’yi arastirin (brucellosis, brucella 3 tiptir).(Brusella belirtileri: Yuksek ates, titreme, tum vucutta agrilar, su gibi ter bosanmalari, basagrisi, istahsizlik, sirt agrisi, halsizlik, deprasyon. Cok su icilmezse cok agir dehaydrasyon gorulur. Deprasyon bazen cok agirdir, intahara meyil olabilir hasta, tedavi edilmeyen durumlarda zaturre ve menenjit gibi olumcul komplikasyonlara sebep olur.Kroniklestiginde gelecek ay veya yillarda tekrarlar hastalik.ONLEME: Suruler asilanarak hastalanmalari ve insanlara bulasmasi kontrol altina alinir, onlenir.Hasta hayvanlar genelde oldurulur. TESHIS VE TEDAVI: Kan testleri ile teshis konur.tedavi tetrasiklin ve diger antibiyotiklerledir, hastanin dinlenmesi gerekir.Bazen tedaviye ragmen birkac ay sonra tekrarlar, tekrar tedavi edilmesi gerekir kisinin.)

2.      YEMEKLERI, ETLERI VS COK IYI VE TAMAMEN PISIRIN,KESINCE PEMBE SUYU ASLA OLMASIN!!! Bircok cig yiyecek, en onemlileri de tavuk, etler, yumurta ve pastorize edilmemis sutler, meyva sularina, hastaliga sebep olan organizmalar bulasmis olabilirler. Tamamen fokur fokur pisirmek bu hastaliga sebep olan patojenleri oldurur, ama pisen yiyecegin her tarafinda, ici dahil isi en az 70 C dereceye ulasmalidir. Eger pisirilen tavuk, et kemigin yakininda hala cig, pembe ise, bicakla kestiginizde az da olsa pembe su varsa, mutlaka pisirmege devam edin, asla yemeyin o halde, hastalanirsiniz. Donmus et, tavuk, balik ise pisirilmeden once buzdolabinda tamamen cozulmelidir.

3.      EKMEKLERINIZI MUTLAKA BUZDOLAPLARINDA SAKLAYIN, KUFLENMESINI ONLEYIN, KIZARTARAK YIYIN.

4.      PISEN YIYECEKLERI HEMEN YIYIN- Pisen yiyecekler oda isisinda sogutulduklarinda, yani oda isisina geldiklerinde, MIKROPLAR COGALMAGA BASLAR!!! Ne kadar fazla bekletirseniz, risk o kadar yuksektir. Emniyetli olmasi icin yiyecegin, yemegi atesten alir almaz yiyin. Mumkun oldugunca gunluk taze pisirip yiyin. (Sebzeler, taneli gidalar vs haslandiklarinda tum besin degerleri dokmege kalktiginiz sudadir, bu nedenle ya bu sulari corba yapin, veya buharda pisirmeyi tercih edin. Ilkel ama buharda pisirmek icin ozel celik kucucuk sepet gibi hemen her tencereye uyan buharda pisirme suzgecleri kullanin, yoksa genisce bir tencereye ters bir tabak kapatin, 3-4 parmak su koyun, tabagin ustune ici size bakan bir tabak koyun, cesitli sebzeler koyun, kapagini kapatin, pisirin. Donmus gidalar da besin degerlerinin cok cok  onemli bir kismini kaybetmektedirler. Ancak taze diye satilan mi, donmus sebze mi daha yuksek besin degerine sahip, siz kendi sartlarinizi yeniden gozden gecirerek degerlendirin)

5.      PISMIS YIYECEKLERI DIKKATLICE SAKLAYIN- Eger yiyecekleri onceden hazirlamaniz gerekiyorsa, veya arta kalanlari saklamak istiyorsaniz, sicaklari 60 C derece ve ustunde(restoranlarda, acik bufede, evde  vs sicak yemeklerin alttan isitilmasi gibi) , soguklari da buzdolabinda 10 C derece ve altinda saklamalisiniz. Eger yiyecekleri 4,  5 saat saklamak istiyorsaniz bu kural cok onemlidir. Bebeklere verilen yiyecekler taze taze hazirlanmali ve tercihan saklanmamalidir. Bircok sayisiz yiyecek nedenli hastaliklarda yapilan genel hata, cok fazla sicak , ilik yiyecegin bir arada buzdolabina konmasidir.Buzdolabina boyle fazla ilik, sicak yiyecekle fazla yuk bindiginde, pismis yiyecekler gerektigi gibi hizli soguyamaz.Yiyecegin ortasi uzun sure 10 C dereceden ilik, sicak kaldiginda , hemen mikroplar urer ve hizla cogalirlar, cabucak hastaliklara sebep olacak seviyelere ulasirlar.

6.      PISMIS YIYECEKLERI TEKRAR ISITMAK ICIN KAYNATIN!!! Pismis yiyecegin saklanmasi sirasinda olusmus olabilen mikroplardan korunmak icin en iyi korunma yolunuz, yemegi en az 70 C dereceye ulasacak sekilde fazla isitin, tercihan kaynatin. Uygun sekilde buzdolabinda 10 derece ve altinda dahi muhafaza edilmis olsa dahi yiyecek , bu mikrop artisini onler ama organizmalari oldurmez! Uzmanlar en az 70 dereceye ulasmak ne demektir daha detayli aciklayabilirler, ancak emin olmak icin ben kaynatmak en iyi cozum diyorum kolay anlasilmasi icin. Ustunde dumanlar tutmesi gerekir de diger bir anlatim sekli olabilir.

7.      CIG YIYECEKLERLE PISMIS YIYECEKLER ARASINDA TEMASA SEBEBIYET VERMEYIN, ONLEYIN TEMASI! Cok emin ve emniyetli sekilde pismis bir yiyecek, cig bir yiyecekle cok basit bir temasi  dahi  soz konusu oldugunda ciddi hastaliga sebep olabilir.Buna yiyeceklerin birbirine bulasmasi, degmesi, suyunun damlamasi, yari cig,cig ete vs degmis kasigin pismis yemege sokulmasi, cig ete sokulmus catalla tabaginizda yemek yemege devam etmek, az pismis veya cig tavuk, balik, et suyu degmis tabakta yemek yemek, et kesilmis bicak dezenfekte edilmeden sadece su ve deterjanla yikanarak kullanmak gibi daha bir cok ornek vermek mumkun.Mesela, kesme tahtanizda cig tavuk kesip, sonra ayni tahtayi, plastigi yikamadan,dezenfekte etmeden ustunde pismis et, tavuk ayiklamak gibi ciddi hata yapmayin.Bu hastaliga sebep olur.

8.      YEMEK HAZIRLARKEN ISYERLERINDE, EVLERDE ELLERINIZI DEFALARCA YIKAYIN SABUNLA- yemek yapmaga baslamadan, yemek yaparken cesitli nedenlerle ara verdiginizde, et ellediginizde, et, yumurta,tavuk vs kesme isleminiz bittiginde, arada cocuk bezi degistirdiginizde, tuvalete gittiginizde   vs ellerinizi bol su ve sabunla ( tercihan sivi sabunla) icinizden 25-30 za kadar sayarak surekli ovalayarak defalarca yikayin. Balik, et, tavuk gibi cig yiyecekler hazirlarken ve sonra da baska yiyecek hazirlamaga baslamadan mutlaka ellerinizi yikayin tekrar sabunla. Ve eger elinizde enfeksiyon varsa, kesik, yara, catlak, su toplama, tirnak dibinde kizariklik vs mutlaka bantlayin ve eldiven giyin.Ve unutmayin, ev hayvanlari, kopekler, kediler, kuslar ve ozellikle de kaplumbagalar ve iguanalar ellerinizden yiyeceklere gecerek ciddi ve tehlikeli hastaliklara sebep olabilecek tehlikeli patojenler barindirirlar.( ISYERLERINDE KANUNLARLA HEPATIT A,B,C RAPORU ISTENMEKTEDIR YIYECEK ELLEYEN, HAZIRLAYAN IS KOLLARINDA CALISANLARDAN VE DE TAM SAGLIK KONTROLU GEREKMEKTE)

9.      TUM MUTFAK TEZGAHLARINI SON DERECE TEMIZ TUTUN, CAMASIR SUYU KONMUS SU ILE DEZENFEKTE EDIN. Yiyeceklerden son derece kolay bulasir birbirlerine mikroplar. Tezgahlar ve ustunde yiyecek hazirlanan her turlu yer, sey kesinlikle sicak su ve deterjanla temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Her yiyecek kirpintisi, parcasini , kalintisini, sizmis suyunu muhtemel mikrop yuvasi olarak gorun. Bulasik bezleri, mutfak havlulari, hergun mutlaka degistirilmeli ve tekrar kullanilmadan kaynatilmalidir, veya camasir suyu ve soguk su ile dezenfekte edilmelidir ( Ozellikle de bulasik sungerlerinizi varsa hergun bulasik makinasina yerlestirin veya zayif camasir suyu solusyonu ile sik sik hergun dezenfekte edin.). Yer temizleme bezleri de sik sik yikanmali ve camasir suyu ile veya icinde imalattan bu maddeden konmus sivi veya toz, mikroplarin, bakterilerin % 99.9 zunu oldurebilen camasir deterjanlari kullanarak dezenfekte edilmeli, yikanmalidir.

10.  YIYECEKLERI BOCEKLERDEN, SINEKLERDEN, SIVRISINEKLERDEN, KEMIRGENLERDEN, FARE VE DIGER HAYVANLARDAN KORUYUNUZ- Hayvanlar patojen mikro organizmalar tasirlar ve bunlar da yiyecek nedenli hastaliklara sebep olurlar. Yiyecekleri agzi kapali kaplarda, mumkunse mutfaklarda muhafaza ettiginiz toz seker, tuz, un, mercimek, tum taneliler vs ne varsa mutlaka agzi kapali cam kavanozlarda saklamak en iyi cozumdur.

11.  TEMIZ, EMNIYETLI ICME SULARI KULLANIN- Icme icin oldugu kadar yiyecek hazirlarken de temiz ve saglikli icme suyu kullanmak cok onemlidir. Eger suyunuz hakkinda supheleriniz varsa, suyu yemek, cay, dis fircalamak, buzluga buz yapmak icin  vs icin kullanmadan once mutlaka en az 3 dakika fokur fokur kaynatin.Ozellikle de bebeklerin sularina cok fazla dikkat edin, gerekiyorsa surekli KAYNATIN BEBEK ICIN KULLANILACAK HER TURLU SUYU-BANYO SUYU DAHIL. http://www.milliyet.com/1999/09/13/yasam/yas01.html    168 saatlik susuzluk-iskence.Sehirlerde bile susuzluk yasanan Turkiye’de susuzluk onemli bir konudur.

Dunya  saglik orgutu bugunku dunyamizda yiyeceklerden bulasan hastaliklari en onemli ve yaygin saglik sorunu olarak gormektedir. Bebeklerde, asilanmamislarda , hamilelerde, ve de yaslilarda sonuclar olumcul olabilir. AILENIZI BU TEMEL KURALLARI UYGULAYARAK KORUYUN. BU ONLEMLER YIYECEKLERDEN KAYNAKLANAN PROBLEMLERI , RISKLERI ONEMLI OLCUDE AZALTACAKTIR.

Buraya kadar tercume edilenler ozettir, ilgililer bu konuda bu sayfalarda da verilen (BAK: DOGRU BESLENME dahil) tum temizlik, mikroplarin oldurulmesi,  hijyen kaynaklari inceleyerek halkimiza detayli anlatirsa, ogretirse, sadece ishallerde olumleri onlemek degil, ishalin tamamen Turkiye’den yok edilmesi, veya minimum ishal vakasi hedefimize de ulasmis oluruz boylece. Ishal olaylarinin yok denecek kadar aza indirilmesidir UNICEF in her ulke icin hedef ve amaci.

     

http://www.who.int/inf-fs/en/fact225.html Dioxin nedir ve etkileri, kanser. Kanda ve anne sutunde olculmesi lazim. Neler yapmalisiniz? (www.who.int/fsf

http://www.who.int/dsa/cat98/food8.htm Bu WHO yiyecek, su emniyeti vs kaynaklarin hepsi http://www.who.int/dsa/cat95/zhow.htm Cenevre’den ismarlanabilir.

http://www.who.int/home/map_ht.html

http://www.who.dk/Nutrition/staff.htm   http://www.who.dk/Nutrition/main.htm     http://www.who.dk/Nutrition/infant.htm

 http://www.immunize.org/catg.d/pict001.htm Asilarla onlenebilecek hastaliklarin resimleri-kaynak vererek bedava kullanabilirsiniz!!!!

 

ANNE SUTU VERMENIZ NEDEN BU KADAR ONEMLI? Insan sutu bebegin beslenmesi icin  gerekli ideal besinleri ve cocugu ishal gibi enfeksiyonlara karsi koruyan antikorlar icerir. Anneler hamileyken ve dogumdan sonra anne sutu verme, karsilasabilecekleri problemler ve cozumleri konularinda detayli aydinlatilmali, kurslar verilmelidir. Dogumdan hemen sonra bebek emdirilmelidir, ne kadar cabuk olursa o kadar yararlidir. Emmesi baslayinca gogsun  koyu kisminin tamami cocugun agzinda olmalidir. Bu sut  akisini garantiler ve cocugun meme basini ezerek agri ve acilara sebep olmasini onler.  Dogum yapan anne bebegine sut verirken kolay kilo verir, hamilelikte bu amacla aldigi kilolari sut uretirken kalori yakarak atar. Sut  verirken salgilanan hormonlar annenin rahminin cok daha kisa surede eski sekline donmesine sebep olur. Baska bir hormon da, yine anne sut verirken sakinlestirici gorevi yapar, mutluluk hissetmesine sebep olur. Bebegi tum dunyanin kabul ettigi en uygun besleme seklidir. Anne zaman ve enerjiden tasarruf eder. Hemen  her yerde tecrube kazanarak meme verebilirsiniz. Cok ucuzdur, bedavadir! BEBEGINIZ COK COK DAHA SAGLIKLI OLACAKTIR.Doktora, hastahaneye cok daha az isiniz dusecektir. Gogus   kanseri riskiniz  azalacaktir.Bebeginiz az alerji olacaktir.Kolay bakilir  anne sutu emen bebege. Insan bebegine ozel imal edilmis bir suttur anne sutu.Bebeginizin bagisiklik sistemi cok guclu olacaktir, kolay hastalanmayacak, Hastaliklarla kolay savasacaktir.Cenesi saglikli gelisecektir.Zeka gelismesi farkli olacaktir.bircok hastaliklardan korunacaktir.Ekonomiktir.Mama paranizi biriktirip ailenin onemli giderlerine kaydirabilirsiniz. Seyahat etmek  de kolaydir.Bebeginizle  aranizda cok ozel iliskiler kurulur.Tum ailenize cok guzel tecrubeler  kazandiracaktir.Kendiniz  surekli ve bol sut verebilmek icin dogru beslemeniz gerektiginden sagliginiz hep cok iyi olacaktir.Bebeklere anne sutu verilmesini yureklendirin, tesvik edin, destekleyin ve surekli egitici yazi ve TV programlari ile sorularina cevaplar vererek rastlanan tum sikintilari asmalarina yardimci olalim sut veren ve verecek annelerin.

 

http://www.cdc.gov/od/oc/parents/ CDC annelere diyare hakkinda tavsiyeler.

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Diarrhea.html Cocukta diyare belirtileri

http://www.nand.org/ Rehaydration Project. Ishal ve  vucudun kaybettigi hayati su ve tuzu yerine koyma Projesi Kurumu. ILGILILER TUM SAYFALARINI INCELEMELIDIRLER.

http://www.nand.org/html/sol.htm Dunyada her 10 saniyede bir bebek , SENEDE 3.5 MILYON COCUK asiri ishalden olmektedir.Anneler cocuklarinin olumunu nasil onleyeceklerini bilemedikleri icin daha da cok cocuk olmektedir. Lutfen onlari egitelim elbirligi ile.

 

OLUMLER ONLENEBILIR. NASIL MI? Saglikli beslenen annelerce meme vererek, tum cocuklara kizamik asisi yapilarak, insan diskilarini askeriyede kullanilan seyyar, latrin denen genel konteynirlara koyarak, su ve yiyeceklerimizi temiz muhafaza ederek, yiyeceklerimizi ellemeden mutlaka ellerimizi sabun ve bol suyla yikayarak.

Bir insanin gunde minimum   pisirme ve icme suyu ihtiyaci bes litredir. Temiz ve saglikli olabilmek icin bu miktar gunde kisi basina 25- 45 litre olarak belirlenmistir. Endustrilesmis ulkelerde her tuvalete su cekilisinde  rezervuardan 22 litre su atilir, bir ton celik uretmek icin 150. 000 litre su kullanilir diyor bu sitede.

 

WHO Dunya Saglik Organizasyonuna gore, dunyadaki hastaliklarin, salginlarin % 80 i yetersiz su ve eksik, bilinmeyen veya susuzluktan uygulanamayan temizlik faktorlerinden kaynaklanmaktadir.

 

Bunlar  da yogun egitimle halka ogretilmelidir okullarda, TV de vs.

Diyareler  yani ishaller vucutta asiri tehlikeli su kayiplarina ve ciddi beslenme bozukluklarina sebep olurlar.

Ailelere bazi mesajimiz var, boylece hemen hemen  diyareden kaynaklanan tum olumleri ve de ayni zamanda  beslenme bozukluklarini onleyebilirsiniz.

 

Ishalin ana nedenleri  icecek temiz suyun olmayisi ve yetersiz kisisel ve yiyecek hijyen  temizligidir, hijyen sartlarinin yerine getirilmeyisidir.

1.      Ishal cocuklarin vucutlarindan cok su eksilmesine sebep olarak onlari oldurebilir. Iste bu yuzden ishalli cocuklara bol su vermek lazimdir. Ishal tehlikelidir. Genel olarak her 200 cocuktan biri olur. Cocugun vucudunu kurutarak oldurur. Ishal daha baslar baslamaz, kaybettigi suyu karsilamak icin bol ekstra su vermek gerekir. Anne sutu, yulaf ezmesini corba gibi bol sulu pisirerek, bol sebze ve kaynatilmis su ile pisirilmis el blenderi ile cevrilmis sulu sade ve sadece 1- 2 tatli kasigi mutlaka sivi yag konmus patates, havuc, BOL pirincli corbalar, domatesli pirinc corbasi, sulu domatesli pilav, bol mercimekli, rende havuclu  corba gibi icecekler cocuklarin fazla su kaybini onler. Hemen tum ulkelerde eczanelerde agizdan alinan ORS denen WHO ve UNICEF’in tavsiye edip, destekledikleri , kaynamis su ile paket ustundeki talimatlara aynen uyularak hazirlanan, hazir paketlerde tozlar vardir VUCUTTAKI SUSUZLUGU ONLEMEK YA DA HEMEN TEDAVI ETMEK ICIN , bu icecekler vucut susuzlugunu ONLEME VE TEDAVISINDE DE hemen ishal baslayinca evlerde anneler tarafindan da doktora dahi sorulmadan hemen ilk ishalde kullanilir.     http://www.nand.org/html/solutions_packaged.htm    Bu HAZIR ILACLAR, ORS  DENEN , OZEL SIVI TOZU, sut, corba, meyva sularina veya gazoz vs gibi seylere konmaz, sadece kaynamis icme suyla karistirilabilir. Gereginden az su kullanirsaniz diyareyi daha kotu yapar, cok su kullanirsaniz, icecegin ilac etkisi azalir.OZEL SIVI: EVDE HAZIRLANABILEN SEKLI ISE SOYLE http://nand.org/html/solutions_home.htm : 8 TATLI KASIGI USTU DUZLENMIS SEKER (TEPELEME DOLU OLMAYACAK YANI) VE BIR TATLI KASIGI TUZU BIR LITRE TEMIZ KAYNATILMIS  SUDA KARISTIRIN VE BEBEGE, COCUGA,ISHALI OLANA HEMEN BOL BOL VERIN, AGZI KAPALI, TEMIZ, VARSA BUZDOLABINDA MUHAFAZA EDIN. Her   ishal seklinde kaka yapisinda ve kustugunda cocuga mutlaka verin , ONCELIKLE BU OZEL SIVILARDAN bol bol yasina gore onerilen miktarda verilmelidir, bu ozel sivilardan hicbiri mumkun degilse dahi temiz, kaynatilmis bol su verin. Ozel sivilar verilirken, cocuga normalde verilen tum diger icecekleri sivilar da ayrica verilmelidir (anne sutu, sut, su, taze sikilmis   meyva sulari, sebze sulari, yasina gore ne uygunsa)

2.      ILK AKLA GELECEK 4 BESIN SUNLAR OLMALIDIR:BOL MUZ, BOL KUCUK KUCUK SEBZELI VE SULUCA PILAV ya az yagli ve bol pirincli,mercimekli hersey,KABUKLARI VE CEKIRDEGI ALINMIS 8 ZE BOLUNMUS ELMAYI ½ KAHVE FINCANI SUYLA VE 1 tatli KASIGI SEKERLE KISIK ATESTE PISIRIN VE EZIP BOL BOL YEDIRIN (daha buyuk cocukta ise soyulmus elma+1-2 yemek kasigi kuru uzum+tarcin+azicik su ile agzi kapali yumusayincaya kadar pisirin+ vanilya+ tarcin ilave edip cocuga bol bol yedirin)ve de KIZARMIS EKMEK.Yagli ve kizarmis yemeklerden, COK SEKERLI ICECEKLERDENSEKERLI CAY, SEKERLI MEYVA SULARI,SEKERLI GAZOZLAR VS DEN KESINLIKLE UZAK DURUN.Ilk 24-48 saatte mumkunse sise,hazir sut yerine soya bazli sut,mama verilmesi de yerinde olur.Meyva sulari veriliyorsa, yari yariya suyla VE SEKERSIZ veya ozel ORS sivisiyla karistirarak 24 saat verin.

  1. HER ISHALLI KAKADAN VE/VEYA KUSMADAN SONRA ANNE HANGI COCUGA NE KADAR OZEL SIVI VERILMELIDIR?2 yasin altindakilere bu miktar 1 kahve fincani ile yarim su bardagi olmalidir, 50-100 Ml

 

ISHAL BASLAR BASLAMAZ HEMEN VERMEYE BASLAYACAGINIZ,

HAZIR PAKETLERDE ORS TOZU, YA DA SISELERDE HAZIR ORS SIVI HALINDE OLANI

TURKIYE’DE YOKSA, TERCIH EDILMEMEKLE BERABER SON CARE

OLARAK   EVDE HAZIRLANABILEN  OZEL VE DIGER SIVILAR

 

ISHALDE VUCUTTA ASIRI SUSUZLUGU ONLEYEN,TEDAVI EDEN EVDE YAPILAN OZEL SIVI, ONCELIKLE BU TERCIH EDILMELIDIR.

 

Her 24  saatte bir tazesini hazirlayin.

Tariflere aynen uyunuz!

 

8 TATLI KASIGI ( USTU CETVEL GIBI BIRSEYLE DUZLENMIS OLACAK,TEPELEME DEGIL) SEKER + BIR TATLI KASIGI TUZ VE +BIR LITRE= 5 SU BARDAGI TEMIZ VE EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATILMIS SUDA ERITIN, BOL BOL ICIRIN. ABD

ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde USTU DUZLENMIS, TEPELEME OLMAYAN 1 TATLI KASIGI= 5ML

 

TAZE MEYVA SULARI, LIMONATA

1 YEMEK KASIGI TAZE MEYVA SUYU+ 4 YEMEK KASIGI TEMIZ SU ILE KARISTIR BEBEKLERE. Taze taze verin.

COK COK ACIK CAY, EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATILMIS, SOGUTULMUS TEMIZ ICME SUYU

 

                    

  1. Anne sutu emen bebek ishalse, mutlaka daha da sik anne sutu vermege devam etmelisiniz.(Anne daha cok sut yapabilmek icin bol yagsiz sut, bol su icmeli ve dengeli,saglikli beslenmelidir)Cocuk ememiyorsa, gogsunuzu sikin ve bir kaba alacaginiz sutu verin cocuga. Gogsunuzu temiz ellerle sikarak alacaginiz sutu buzdolabinda muhafaza ederek de bebege verebilirsiniz. Bebek suttozu ile veya inek sutu ile besleniyorsa, cocugun gunluk normal sivi ihtiyaci iki misli hesaplanarak verilmelidir.
  2. Ishalli cocugun yemesi lazimdir, daha cok yiyecege ihtiyaci vardir! Genel bir yanlis kanaat ile cocuga ishali bitinceye kadar  yemek, mama verilmemesi gerekir zannedilmekte ve bu yanlislik olumcul olmaktadir. YIYECEK ISHALI DURDURUR. Hem de ishal cok ciddi beslenme eksikligine yol acar, aileler ishalken ve ishalden sonra da en az 10-15 gun cocuklarin fazladan bir ogun daha vererek, daha fazla  beslenmesine cok ozen gostermelidirler, bu surede hergun bir ogun fazladan verilmelidir. Genelde ishali olan cocuk istahsizdir, onceleri besleme zor olabilir. Sevdigi yiyecekler ve az az sik sik verilerek yemesi ozendirilmeli, mutlaka surekli yedirilmelidir. Kati seyler yiyebilecek kadar buyuk olan cocuklara, yumusak, iyi ezilmis, pure yapilmis, yulaf ezmeleri, kuru taneliler, cok iyi pisirilmis et, balik yedirilmelidir.Yiyeceklerine 1-2 tatli kasigi sivi yag koyun fazla enerji temini icin. Yogurt ve meyvalar (ozellikle parlak renkli meyvalar-muz, kirmizi erik, elma, portakalin ise sadece suyu vs iyidir) cocuklar icin cok iyidir. Yiyecekler taze hazirlanmali ve gunde 5- 6 defa beslenmelidir cocuklar. http://www.nand.org/html/ors.htm Neler iyi, neleri yemelidir? Yogurt, yulaf azmesi, hem yuksek enerji verir, hem de ishalde iyi abzorbe edilir. Pirinc, mercimek, havuc, patates corbasina, pilavina 1-2 tatli kasigi sivi yag koyun, enerji verir. Potasyumu yuksek yiyecekler gerekir ishalde: Mercimekler, muz, portakal, sekerli limonata . Yumusak, kolay sindirilebilen, hazmi kolay, sulu sekersiz seyler, mumkunse bol muz verin. Suluca pirinc corbasi, suluca pilav, yagsiz derisiz  tavuk sulu mercimek corbasi, mercimek yemegi, SUTSUZ patates salatasi, ezmesi, bebekse bol anne sutu ve diger yiyeceklerini bol verin. Ishal durduktan sonra, hergun bir fazla ogun verin mutlaka vucudun guclenmesi ve de kaybettigi kiloyu vs acilen geri alabilmesi icin icin.
  3. Siradan bir diyareden farkliysa, mutlaka doktor yardimi gerekir.

7.      Ishalden iyilesmeye baslayan cocuga en az bir hafta sureyle hergun bir fazla ogun yemek, mama, anne memesi gerekir!!! Tam iyilesme icin, ishalken de, ozellikle de  ishal durunca da fazladan besleme cok gereklidir!!! Cocuk simdi daha istahlidir, en az bir hafta gunde bir ogun fazladan beslenmesi gerekir. Hastayken kaybettiklerini geri alabilmesi icin bu gereklidir. Cocuk en azindan hastalanmadan onceki kilosuna kavusmadan, ishal dursa bile tam iyilesmis sayilmaz. Simdi anne sutunun de daha sik ve fazla verilmesi yine ayni nedenlerle gereklidir.

8.      Doktor vermedikce, bebek ve cocuklara ishali durdurucu ilac asla verilmemelidir!!!Ishali durduran bircok ilac gereksiz ya da zararlidir. Gerekli bakim yapilinca, ishal genelde birkac gunde durur. ASIL TEHLIKE ISHAL DEGILDIR, COCUGUN VUCUDUNDAN KAYBEDILEN SUDUR!

9.      Ishalleri, anne sutunu devamli vererek, tum cocuklara kizamik asisi ve tum diger gerekli asilari yapilarak, salginlarda tasinabilir PORTABLE/ seyyar tuvalet konteynirlari temin edilerek, sulari ve yiyecekleri cok temiz ve hijyen sartlarina uygun muhafaza ederek, ve yiyeceklere dokunmadan , yemek yemeden once mutlaka ellerimizi gun boyunca defalarca sabun ve bol suyla 20-30 saniye ovarak yikayarak onleyebiliriz. Ishal diskidan agiza giren mikroplar nedeni ile olusur. Bu mikroplar sularla, ellerle, yeme, icme kap, alet, edevati ile, sineklerle ve tirnak diplerindeki pisliklerle yayilir, bulasir. Ishali onlemek icin, cocugun agzina bu mikroplarin girmesini onlemek gerekir.

§          Fakirlik, temiz icme sularinin olmayisi bircok ailenin ishalleri onleyememesine neden olan zorluklardir.

§          Ama en etkili onleme yontemleri soyledir: bebeklerinize hayatlarinin ilk 4-6 ayinda mutlaka anne sutu verin (anne sutu bebekleri ishal ve oteki hastaliklardan korur),

§          4 ay- 6 ay arasinda temiz, besin degeri olan, iyi ezilmis, pure yapilmis, yari kati gidalarla birlikte anne sutu vermege devam edin.

§          Sut tozu veya inek sutu kullaniliyorsa, cocuga sise, biberon yerine bardakla vermege calisin.(biberonlarin temiz muhafazasi zordur. Bebekler icin ustu kapali, icilecek yeri delikli ozel bardaklardan alin ve sik sik mikroplari oldurmek icin yikayin, camsa kaynatin). MUMKUN OLAN EN TEMIZ SUYU KULLANIN.

§          KULLANMADAN ONCE TUM SULARINIZI en az 3  DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATIN.

§          Insan diskilarini latrin denen, tuvalet olmayan yerlerdeki salginlarda askeriyede de kullanilan tasInabilir tuvalet konteynirlara koyun veya tum diskilari en az 1 metre gomun (arastirin, sorun), ozellikle de cocuklarin diskilarini cunku cocuklarin diskilari hastaligin yayilmasinda yetiskinlerden daha tehlikelidir.

 

http://www.nand.org/html/solutions_home.htm EVDE HAZIRLANAN OZEL SIVILAR: Hazir paketlerde satilan ORS ler yoksa, bir sonraki cozum de evde yapilanlardir. En etkili ve en ucuz ishali ve vucuttaki  asiri susuzlugu onleme ve tedavi etme sekli bu evde hazirlanan ozel sivilarladir. Her evde bulunan bu seker ve tuzla, temiz kaynatilmis su ve temiz mikroplardan arindirilmis bir kapla, cocugunuzun agizdan alacagi sivi ile su kaybini onleyebilirsiniz. COCUK, BEBEK HER ISHALLE DISARI CIKISINDA, YANI HER SULU KAKA  YAPISINDA BU SIVIDAN MUTLAKA VERILMELIDIR. Bunlarin yani sira tum diger 8-10 bardak gunluk su ihtiyaci da alinmalidir buyuklerde, cocuklarda da bu ozel sivilara ilaveten gunluk normal sivi ihtiyaclari anne sutu dahil, mutlaka bol verilmelidir.

 

Tek basina  ozel sivilar su ihtiyacini karsilamayabilir.ORS ler her 1-2 saatte bir;

§         BU 2 YASIN ALTINDAKILERE 1 KAHVE FINCANI ILE YARIM SU BARDAGI,

§         2 YASTAN BUYUKLERE ISE YARIM SU BARDAGI ILE, BIR SU BARDAGI ARASINDA OLMALIDIR HER 1-2 saatte bir DEFADA.

§         Buyuk cocuk ve yetiskinler gunde en az 750 ml yani ¾ litre icmelidirler bu ozel sivilardan. Ancak bu ozel siviya ilaveten de gunde 8 bardak su icmelidirler ayrica. Bu ozel hazirlanan ya da satilan sivilarda sunlar olmalidir:

§          Nisastalar ve/veya seker ki bu glukoz ve enerji kaynagidir

§          Biraz tuz

§          Tercihan biraz da potasyum

Asagidaki geleneksel tarifler oldukca etkili agizdan alinan , vucutta rehaydrasyon temin eden , yani susuzlugu tedavi solusyonlaridir. Ishal  sirasinda cocugun asiri sivi kaybini onlerler.

Cocugun su kaybini onlemek icin cok etkili ve iyi basit bir cozum de  evde tuz ve sekerle yapilir.

 

WHO DUNYA SAGLIK ORGUTUNUN ONCELIKLE TAVSIYE ETTIGI

HAZIR PAKETTEKI ORS LER YOKSA, ANNELERIN EVDE YAPABILECEKLERI

TUZ SEKER SOLUSYONU, OZEL SIVI SOYLE:

 

 

WHO TAVSIYESI EVDE YAPILAN OZEL SIVI

 

 

 

 

 

Not: pekmez ve tabii kahverengi seker de konabilir beyaz seker yerine ve bunlarda daha cok potasyum vardir.

ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML

 

§          3 GRAM= ½ TATLI KASIGI DUZLENMIS TUZ VE

§           18 GRAM = 4 TATLI KASIGI SEKER

§          1 LITRE= 5 ADET 200 ML lik SU BARDAGI TEMIZ KAYNATILMIS SUDA KARISTIRIN

§          VARSA, MUMKUNSE ½ SU BARDAGI TAZE PORTAKAL SUYU

§          VEYA ½ ADET EZILMIS MUZ KONARAK TAD VE POTASYUM ILAVE EDILMIS OLUR.

 

ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML

Bu icecekler yoksa, mumkun degilse sunlari verin:

TAZE MEYVA SUYU, oncelikle de portakal, mandalin suyu ve digerleri

 

COK COK ACIK CAY

 

EN TEMIZ KAYNAKTAN, EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR KAYNATILMIS SU VERIN

 

 

 

BIR LITRELIK SOLUSYON

 

§          1 TATLI KASIGI DUZLENMIS TUZ

§          8 DUZLENMIS TATLI KASIGI SEKER

§          1 LITRE= 5 SU BARDAGI (200  mL lik) KAYNATILMIS TEMIZ SU ILE IYICE ERIYINCEYE KADAR KARISTIRIN.VE BOL BOL VERIN.HER 24 SAATTE BIR YENIDEN YAPIN.

§          ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML

 

BIR LITRELIK SOLUSYON

 

 

 

 

1-ASLA FAZLA TUZ KOYMAYIN. ICMEZ. ICSE DE BAZEN SPAZM SEKLINDE KASILMALARA SEBEP OLUR.

2-AZ TUZ KOYARSANIZ ISE YARAMAZ. ETKISI AZALIR.

SOLUSYONLAR GOZYASI KADAR TUZLU OLMALIDIR.

Tercihan kasikla verin. Kusarsa 10 dakika bekleyin, yine verin.

 

§          1 LITRE KAYNATILMIS ICME SUYU= 5 SU BARDAGI (200 ml x 5 su bardagi)

§          ¼ TATLI KASIGI, USTU DUZLENMIS TUZ (TEPELEME DEGIL)

§          ¼ TATLI KASIGI DUZLENMIS (TEPELEME DEGIL) BIKARBONAT, SUYA KONDUGUNDA KOPUREN, HALK ARASINDA MIDE HAZMI ICIN KULLANILAN CINS KARBONAT, EGER BU YOKSA ¼ TATLI KASIGI DAHA TUZ ILAVE EDIN

§          2 YEMEK KASIGI SEKER VEYA BAL

§          VE IYICE ERIYINCEYE KADAR KARISTIRIN. AGZI KAPALI, TERCIHAN SERIN YERDE, VEYA BUZDOLABINDA SAKLAYIN VARSA.

 

Asiri su kayiplarinda, her 5 dakikada bir yudumlar verilir   idrar yapmanin normale donmesine kadar. Gunde  4- 5 defa idrar yapmak normaldir. Cocuk kusarsa dahi, bu ozel sivilari vermek icin 10 dakika bekleyin ve yavas yavas yudum yudum verin tekrar. Kussa  da vucut ihtiyaci olan bir miktar sivi ve tuzu yine de alacaktir. Ishal tamamen duruncaya kadar bu sekilde ozel sivi vermege devam edin. Bu 3- 5  gundur. Bu  solusyonlari serin bir yerde agzi kapali, tercihan buzdolabinda bekletin. 24 saat sonra,  cocugun hala ozel siviya ihtiyaci varsa, yenisini, taze yapiniz.

 

BILMENIZ GEREKEN 10 SEY:

  1. Solusyonu hazirlamadan once ellerinizi sabun ve bol suyla yikayin.
  2.  (icinde su kaynatilmis kap olabilir, veya 1 litre soguk suya sadece  2 yemek kasigi camasir suyu koydugunuz karisimda 10 dakika bekletip alip, kurulamadan, acik havada kurumaga terk ettiginiz herhangi bir kap olabilir. Bu camasir sulu solusyonu her gun yeniden hazirlayin,serin, golge bir yerde, cocuklardan, hayvanlardan uzak tutun), OZEL SEKERLI-TUZLU ORS SIVIYI temiz, mikropsuz  bir kapta icine  1 tatli kasigi tuz+ 8 tatli kasigi seker+ 1 litre temiz kaynatilmis  icme  suyu koyarak iyice karistirin, eritin. Veya doktorun tarif edecegi hazir ORS (Agizdan alinan Rehaydrasyon=vucuda su dengesini kazandiracak hazir paket  Tuz ve baska seyler karisimi) paketlerdekini hazirlayin. Iyice eriyinceye kadar karistirin, sogutun. Agzini kapatin, mikrop almasin.
  3. Ozel siviyi bebege, cocuga vermeden kendinizin ve onun ellerini sabun ve suyla yikayin.
  4. Hasta cocuga ihtiyaci oldugu kadar cok verin bu ozel sividan. Az az sabirla, sik sik, yudum yudum verin.
  5. Bebege  sirayla anne sutu ve meyva sularini da verin. Ya da daha buyuk cocuga normalde ne yiyorsa mutlaka onlari da verin.
  6. Cocuk 4 ay ve daha buyukse kati mamalarini da vermege devam edin.(Ezilmis pureler, haslanmis sebze pureli corba , ezilmis cig ve pismis meyva puresi (ozellikle de pismis elma sosu)vs)Beslenmeye mutlaka devam edilmelidir ishalken.
  7. 24 saat sonra hala ozel sivi verilecekse, yenisini yapin. Taze olmasi lazim.
  8. Ozel sivilar, paketlerdeki ORS ishali durdurmaz, vucudun kurumasini onler. Ishal kendi kendine duracaktir.
  9. Cocuk kusarsa, 10 dakika bekle, ve ozel siviyi, diger sivilari tekrar ver. Genel olarak kusma duracaktir.
  10. Eger ishal artarsa, ve/veya kusma devamederse, cocugu doktora, hastahaneye goturun.

 

http://hnb.dhs.vic.gov.au/yfs/yafsinte.nsf/Frameset/Youth+and+Family+Services?OpenDocument Avusturya, Gencler  ve Aile Hizmeti Servisi Bilgileri. Children   and families  ve Pregnancy-Birth-Parenting’e git. Child health fact Sheet’a ve Gastroenteritis’e git, klik et. Doktorlara  da ayri site var. Gencler,  uyusturucular da var.

http://www.radikal.com.tr/1999/08/05/insan/ins.html Insan Demek Ne demek? Radikal.

 

AILELERE, ISHAL VE VUCUDUN SUSUZ KALMASI NASIL ONLENIR BILGILERI

 Ishal diskinin bol sulu ve sik sik cikmasidir. Genellikle cocuklardaki diyareler ishallere sebep olan virusler nedeniyledir ve bir hafta icinde iyilesir. Ishalin bircok sebepleri olabilecegi gibi, burada size anlatacaklarimiz aniden olusmus, kisa surebilen ve sikca rastlanan akut  ishal icin tedavilerdir. Viruslerden  olusan ishalde ates vardir ve genelde hastalik kusma ile baslar. Bu belirtilerden hemen kisa sure sonra da , ishal baslar. Cocuklar  genelde kendilerini kotu hissederler ama hasta gibi davranmazlar. Asagidaki belirtilerden herhangi biri varsa ve bebek 6 aydan kucukse hemen doktorunuzu arayin, hastahaneye goturun:

·          Kakasinda kan var

·          Cok sik kusuyor

·          Karin agrisi var

·          Daha az cis yapiyor (gunde 6 bezden az degistiriliyorsa)

·          Agladiginda goz yasi yoktur

·          Sivilara isteksiz davranir, icmek istemez sulu seyleri

·          Yuksek atesi var

·          Sik sik ishalli diskilama

·          Kuru, yapiskan agiz

·          Kilo kaybi

·          Asiri susama

Ancak cocuk iyi gorunuyorsa ve asagidaki belirtiler varsa dahi doktoru aramayabilirsiniz:

·          Sik sik kaka yapiyor, veya buyuk parcalar halinde kaka yapiyor

·          Cok bagirsak gazi var

·          Kakasi yesil veya sari

HAFIF ISHAL NE KADAR SURECEK? Genelde hafif bir ishal 3-6 gun surer.Bazen cocugun yumusakca kaka yapmasi gunlerce surebilir. Cocugun hal ve davranisi saglikli oldugu surece ve bol miktarda sivi iciyorsa ve saglikli , dogru besleniyorsa, merak edilecek bir durum yoktur. BESLENME: Bebeklerin cogunda hafif ishalde formula veya sut verilmege devam edilir. Bol meme vermeye devam edilmelidir mutlaka.Kendiniz de bu arada bol sut, su icin bol sut verebilmek icin. Bebegin formuladan sonra veya inek sutunden sonra gazi,siskinligi varsa, doktorunuzla beslenme degisikligi icin gorusun.Cok  hafif  ishalde ozel seker ve tuzlu  ozel sivilar gerekmeyebilir.

ORTA DERECELI ISHAL: Orta derecede hasta cocuklar, bebekler dikkatli ve yakin ilgi, bakimla,sade temiz kaynatilmis icecek su ve ilaveten mutlaka  ozel sekerli ve tuzlu hazir satilan sisede veya paketteki ORS veya evde hazirlanabilen ozel sivilarla ve doktorunuzun verecegi bilgilerle evde kolayca bakilabilirler.Doktorunuz bu ozel sivilarin hazir mi satin alacaginizi, evde mi yapacaginizi, miktarini, ne kadar sure ile kullanilacagini size soyleyecektir.Sonra normal beslenmeye donulur.Bazi cocuklarin inek sutune toleranslari yoktur ishal olduklarinda, doktorunuz gecici olarak yasaklayabilir inek sutunu.Meme vermege ise mutlaka devam ediniz, daha da sik sik meme veriniz. Kendiniz  de  gunde en az 3 su bardagi yagsiz sut, 1 kase yagsiz yogurt, kibrit kutusu kadar sert peynir yiyerek ve de gunde kissa en az 8 bardak, yazsa daha fazla  su icerek, dengeli beslenerek sutunuzu  arttirin(Daha fazla bilgi icin hamile ve anne sutu verenler Dogru Beslenme dosyasini okuyunuz) ORTA DERECELI ISHALDE SEKERLI-TUZLU OZEL SIVILAR: Ishal suresince kaybedilen tuzlar ve suyu yerine koymak icin ozel sivilar yapilmistir cocuklara. Hafif ve orta derecede hasta cocuklarin evde bakimini kolaylastirirlar. Eger bu ORS ler piyasada, eczanelerde,  kolayca alabileceginiz sekilde satilmaktaysa, evde yapmaga   calismayiniz. Yanlislikla  bebege iyi gelmeyecek bir sivi da hazirlayabilirsiniz. Unlu ve  guvenilir   firmalarin hazirladiklarini kullanin. ABD de  en unlulerinden ornekler, Pedialyte, Infalyte ve digerleri. Siz doktorunuza sorun. Cocuk kusmuyorsa, cocuk tekrar normal miktarda idrar yapabilene  kadar, bu sivilardan bol bol verin.

AGIR ISHALLER: Yukardaki ikaz isaretleri, yani hemen doktorunuzu aramaniz gereken belirtiler varsa bebekte, cocukta , cocuga hastahanede damar icine serum gerekebilir saatlerce ta ki vucuttaki su kaybi tamamen karsilanana kadar. Genelde hastahanede  kalmasi gerekmez. Belirtiler, semptomlar  devam ederse derhal doktorunuzu tekrar arayin.

GENEL KURALLAR: Ishali olan cocugu asla ac birakmayin! Vucudu su kaybettiginden, cocugun, bebegin caninin istedigi kadar cok veya az yemesine musaade edin, ama mutlaka yemelidir. Kusuyorsa, sik sik her an su, sivilar icirin. Hafif  ishali olan cocuk normal icecekler, meyva sulari, kaynatilmis hic yagsiz sut vs icebilir ve mutlaka normal beslenmege de devam edilir. Ama susamasina sebep olacak kadar ishali varsa, tum bunlara ilaveten MUTLAKA orta derecedeki ishal hastalarina uygun OZEL SIVILARDAN VERILMELIDIR. Sise ve tenekelerdeki ticari satilan diger tum  iceceklerde, yagli vs hazir corbalarda, diger teneke, siseli vs iceceklerde, kaynatilmis hic yagsiz sutte cocugunuzu daha da hasta edebilecek yanlis miktarlarda seker ve tuz vardir!!!

BU DA DEHAYDRASYON DURUMU HAFIF VE ORTA OLAN COCUK VE YETISKINLER ICIN OZEL SIVILARA ILAVETEN ICILECEK COK UYGUN BIR ICECEKTIR: ONCE OZEL SIVILARI BOL BOL VERIN, SONRA DA ARADA BUNDAN DA VERIN.

“4 tatli kasigi ustu cetvelle duzlenmis seker + ¼ tatli kasigi ustu duzlenmis tuz+ ¼ su bardagi kaynamis sicak suda eritin + ¼ su bardagi portakal suyu veya 2-3  limon suyu sikin + 4 su bardagi kaynamis, sogutulmus su koyup karistirin ve buzdolabinda sogutup, sik sik icin.” Vucudunuzdaki eksilen hemen herseyi karsilar sicaklarda.(Ishallerde vucuttan su kaybetmeyi yetiskinlerde onleme kurallari da aynidir , cok  daha fazla sivi almalari gerekir. Tablolara bakin, 40 kg ustundekilere 2-4 litre, yani 10-20 su bardagi ozel sivi verilir4-6 saat icinde agizdan ve diger normal sivilara ve beslenmege de devam edilmelidir..)

 

Ishali durdurmaga yarayan ilaclar bircok durumda faydali degildir ve bazen zararli dahi olabilir.Cocuk doktorunuz tavsiye etmedikce ASLA ISHAL DURDURMA ILACI KULLANMAYIN.

Ishal cok yaygindir  ve evlerde eskiden beri denenmis careler bilinir, ancak bunlarin bazilari ise yarar, bazilari zarar verir. Bu  sayfalarda tavsiye edilenler su andaki eldeki en iyi bilgilerdir. Mutlaka doktorunuzla  da gorusun.

 

SUNLARA MUTLAKA DIKKAT EDIN VE YAPIN:

ü        Cocugun vucudunun cok su kaybetmesi ve kurumasi olan dehaydrasyon denen tehlikeli durumun belirti ve isaretlerini iyi belleyin, izleyin var mi cocukta,  bebekte : Idrarda azalma, Bebek agladiginda goz yasi yoktur, yuksek ates, kuru agiz ici , kilo kaybi, asiri susama, etrafinda olup bitene reaksiyonsuz, ilgisiz olmasi, kayitsiz-uykulu, Icine cokmus gozler, esnek olmayan cilt (cimdikleyin etini yukari dogru canini yakmadan, birakinca hemen derisi normale donmuyorsa, eski haline donmesi zaman aliyorsa veya cimdiklediginiz gibi kaliyorsa durum acildir).

ü        Cocugun davranislarindaki en ufak degisikligi dahi doktoruna bildirin.

ü        Diskisinda kan varsa doktoruna hemen bildirin, hastahaneye goturun.

ü        Cocugun atesi 39 dereceden yuksekse doktoru arayin veya hastahaneye goturun.

ü        Cocuk kusmuyorsa beslemege aynen devam edin. Normalde verdiginizden daha az yiyecek vermeniz gerekebilir veya midesini daha fazla bozmayacak yiyecekler verin. Ama ac kalmamalidir. Beslenme eksikligi de baslarsa cok ciddi sorun olabilir.

ü        Cocuk susuyorsa, vucudundaki su kaybini  yerine koyabilmek icin kilosuna gore 4- 6 saatte ve her kusma ve ishalli disari cikisinda verilmek uzere ozel sivilar ve de tum normalde aldigi diger sivi icecekleri ( corbalar, sulu pureler, sebzeler, meyvalar ve sulari ,su vs) mutlaka verin cocuga.

 

SUNLARI ASLA YAPMAYIN:

q       Doktorunuz size evde hazirlamanizi soylemedikce, ozel sivilari evde yapmaga calismayin, hazir posetlerde veya sisede sivi olarak satiliyorsa eczanelerden vs  satin alin size soylendigi gibi.

q       Eger cocuk acsa sakin yemesini engellemeyin bilakis tesvik edin, istedigi gibi yesin, her zaman yediginden daha da fazla yemesi gerekir ishalken  kilo vermemesi, beslenme bozuklugu da yasamamasi icin , bebeklere de memenizi daha sik ve bol bol verin, emsin.

q       Kaynatilmis sut,  pastorize edilmemis sutleri ve oteki tuzlu et suyu ve diger hazir corbalari vermeyin cocuga.

q       Doktor vermedikce, kendi kendinize asla ishal onleyici ilac vermeyin cocuga.

 

Her bir cocugun durumu farklidir,cocuk doktorunuz farkli seyler onerebilir.Bu  bilgiler doktor yerine asla gecmez. Genel  bilgilenme icin kullaniniz.

 

http://www.foodsafety.gov/~dms/cbook.html Cocuklara yiyeceklerden hastalanmayi onleyici bilgi aktarilmasi, cizimle egitimler. http://www.fightbac.org/steps/steps.html , http://www.fightbac.org/links/links.html Yiyeceklerin hijyeni, temizlik, hastalik  onleyici bilgi linkleri.

http://www.aap.org Amerikan Bebek-Cocuk Doktorlari Akademisi Webi.  Doktorlara, ailelere vs herturlu bilgi.

http://www.aap.org/family/diah.htm    Cocuklarda  diyare bilgileri.

 

BIR GRAMLIK ONLEMLE BIR KILOLUK DERDI, HASTALIKLARI ONLEYEBILIRIZ!

 

http://www.cdc.gov./ncidod/op/index.htm CDC- 25 gramlik Onlemle Hastaliklari Onleyebiliriz! Hastalanmak cok pahali ve alinacak  basit birkac onlemle hastalanmayi onleyebilirsiniz. Bulasici hastaliklar   gozle gorulmeyen, ancak mikroskoplarla gorulebilen viruslerle, bakterilerle, parazitlerle ve mantarlar mikroplari ile  bulasirlar. Nezle,  grip, felc, AIDS e sebep olur bu mikroplar. Bazilari da cok ciddidir. Iyi haber ise cok basit ve hic de pahali olmayan onlemlerle bu hastaliklarin cogu onlenebilir.Bu metodlar yeni degildir, cogumuza ailemiz ogretmistir.Biz ise aceleden bu basit ama cok onemli kurallari unuturuz. ELLERINIZI SIK SIK SABUNLAYARAK,BOLCA OVALAYARAK YIKAYINIZ. Ellerinizi sik sik yikayarak  oteki insanlardan, mikroplu yerlerden, hayvanlardan ve hayvan diskisindan aldiginiz mikroplardan kurtulursunuz. Aldiginiz  mikrobu ellerinizle gozlerinize veya burnunuza veya agziniza dokundugunuzda kendinize bulastirirsiniz. Insanlarin nezle grip  olmalarinin en sik rastlanan sekli elleri mikropluyken burunlarina veya gozlerine dokunmalaridir. CDC nin verdigi bilgilere gore ellerimizi sik sik yikarsak Hepatit A, menenjit, bulasici ishal, de nezle grip gibi hastaliklar bile kolayca onlenebilir!!!! ABD de yiyecek elleyen, dokunanlarin calistigi tum is   yerlerinde sik sik el yikamalari, ozellikle de tuvalete girdikten sonra yikamalari   kanunlarla mecbur edilmistir, tuvaletlere bol hatirlatici yazilar konmustur, hatta bazi is yerlerinde gizli kameralarla denetlenmektedir. http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs/as90900.html

 

ELLERINIZI  NE ZAMAN MUTLAKA YIKAMALISINIZ?

ü      Yiyecek hazirlamadan, hazirlarken, hazirladiktan sonra

ü      Yemek , birsey yemeden once, tuvalete gittikten sonra

ü      Cocuklarin bezini degistirmeden once ve hemen degistirdikten sonra.

ü      Hayvanlari ve hayvan diskisini elledikten sonra

ü      Elleriniz kirliyken

ü      Disardan eve gelince

ü      Birsey yedikten sonra

ü      Evde, cevrenizde, isyerinizde birisi hastaysa cok daha sik yikayin ellerinizi.

 

ELLERINIZI EN DOGRU NASIL YIKAMALISINIZ?

ü        Once ellerinizi islatin, tercihan sivi sabunla (cunku mikroplarin kisiden,sabundan gecmesini engeller toplu yerlerde ), yoksa once su altinda temizleyeceginiz temiz sabun kalibi ile

ü        Ellerinizi sabunla kuvvetlice birbirine surterek 15- 20 saniyeden kisa olmamak kaydiyla, heryerini iyice ovunuz ellerinizin. (Icinizden sayin 25-  30za kadar). Sabun ile birlikte uzun sureli ovma islemidir ellerinizi mikroplardan temizleyen. Durulayin ve kurulayin.

ü        Her 3 insandan birinin tuvaletten sonra ellerini boyle yikamadigi sanilmaktadir ABD de. Ozellikle toplum icinde bu ipuclari cok cok onemlidir.

ü        ELLERINIZI SIK SIK YIKAMAK HEM SAGLIGINIZ HEM DE KESENIZ ICIN COK IYIDIR!

Hemen  herkes yiyeceklerden kaynaklanan hastaliklardan nasibini almistir. Peki sadece restoranlarda   yediklerimizden mi  hastalaniyoruz? Hayir, hatta ABD de cogu evlerde hazirlanan yiyeceklerden kaynaklanmaktadir (sebebi restoran isletmeciligi, tum ascilar ve tum bu iskolunda onemli noktalarda sorumlu, yonetici  calisanlar  4- 6 senelik universite ve ustu vs okullarda hijyen ve salgin hastaliklari onleme dersleri de okumaktadirlar.Restoranlar, oteller bu kisilerce yonetilmekte, profosyonel ascilar bu  okullardan mezun olmaktadirlar.Bu tur saglik hijyeni  diplomasi olmayani bu gorevlere asla almazlar) Eger yiyecekler egitimlice bilincli,  emniyetli bir sekilde ellenir ve isleme tabi tutulursa, bu hastaliklarin cogu onlenebilir. Tum  yiyeceklerde bazi tabii bakteriler gorulebilir ve yanlis elleme ve  dokunmalar, TEMIZLIK KURALLARINA UYULMAMASI gibi islemler bu bakterilerin suratle artmalarina ve hastaliklara sebep olmaktadir.Ayni zamanda yiyecekler baska kaynaklardan da bakteri bulasiklari ile, hastalanmaniza sebep olabilir. Mikroplu, temiz olmayan  ODA ISISINDA FAZLA BEKLETILMIS, SIZAN BASKA YIYECEK SULARI VS ETTEN MIKROP KAPMIS, BOZULMUS, IYI PISMEMIS (ici pembe, kirmizi  olan), OZELLIKLE DE KIYMALARDAN YAPILMIS, BUZDOLABINDA MUHAFAZA EDILMEMIS hastalanmaniza sebep olan tum bu  yiyecekler ozellikle de cocuklar ve yaslilar icin cok tehlikeli olabilir.(Kiymalar en kolay bozulabilen ve icinde ne etinden ne kadar oldugu ancak labratuar tahlilleri ile anlasilabilen mechul , icinde en cok mikrop barinip, cogalabilen yiyeceklerdir.Emin yerlerden alin, tercihan lop yagsiz etten robotta kendiniz yapin, hemen pisirin, taze yiyin, kalani buzdolabinda saklayin veya dondurun plastik agzi kapali kapta ve bir ay icinde de tuketin derin dondurucudakini) Bu yiyeceklerden kaynaklanan hastaliklardan ABD de her sene 9000 kisi olmektedir. Ates, mide kramplarina, kusma ve ishale sebep olur ortalama her 3 kisiden bir kiside .

Cumhuriyet, 9 Agustos 1999

Sıcaklar ishale neden oldu

**DİYARBAKIR (ANKA) - Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklar, Güneydoğu'da, vatandaşların ishal şikâyetiyle hastanelere yığılmasına neden oldu. Altyapıdaki bozukluklara sıcakların da eklenmesiyle ishal vakalarında artış yaşandığını söyleyen SSK İntaniye Servisi Uzmanı Dr. Mehdi Şeyhanoğlu, son günlerde yüzlerce Diyarbakırlı'nın, ishal şikâyetiyle, hastaneye başvurduğunu ifade etti.

 

YIYECEK TEMIZLIGI ICIN DIKKAT EDILECEK SEYLER SOYLEDIR.YIYECEKLERINIZI SATIN ALIRKEN SUNLARA DIKKAT EDIN

 

§          Et , yumurta ve sut gibi cabuk bozulabilen yiyecekleri en son satin aliniz ki hemen eve goturup, hemen buzdolabina koyabilesiniz, beklemesin, bozulur.

§          Et, tavuk, balik ,sut, yogurt, yumurta vs gibi kolay bozulan tum yiyeceklerinizi  tum dunyadaki saklama kurallarina uyan ve cok soguk yerlerde saklayan , muhafaza eden saticilardan satin alin.Alisveris yapacaginiz yer, eger iceri girdiginizde normal oda isisi gibiyse icerisi, ozellikle de bu kolay bozulabilir yiyeceklerin sergilendigi kisimlar cok cok daha fazla soguk degilse, hele de baliklarin altinda cok bol miktarlarda buz yoksa, bu yiyecekleri servis yapanlar eldivenli degilse oradan alisveris yapmaktan vazgecin, o yiyecekleri almayin.Sartlara uygun soguklukta muhafaza nedir, hijyen vs nasil olmalidir bu dosyada ve “Dogru Beslenme” deki linkler de incelenerek kanunlastirilmali ve halka da aciklanmalidir toplum sagligi icin.

§          Cig ve pastorize edilmemis sut almayin, icmeyin, hastalanirsiniz,OLUMLERE DAHI SEBEP OLABILIR.MUTLAKA SADECE PASTORIZE EDILMIS SUTLERI,URUNLERINI , meyva sularini TERCIH EDINIZ.

§          Yumurta, et, deniz urunleri ve tavuk en cok bakterilere ev sahipligi yapan yiyecekler olduklarindan, asla sularinin, sizintilarinin oteki yiyeceklere bulasmasina musaade etmeyin. Ayri paketletin, ayri ayri naylon torbalarda tasiyin. Sulari asla akmamali, birbirine karismamali. Bu torbalari yikayarak vs asla tekrar kullanmayin.

§          Sebze ve meyvalarinizi vs alisveris yapip hemen eve goturun, arabada vs birakmayin, yaninizda gezdirmeyin, bozulur, hasta olabilirsiniz.

§          YIYECEKLERINIZIN HEMEN TEMIZLENIP, AYIKLANIP BUZDOLABINDA VE/VEYA DERIN DONDURUCUDA MUHAFAZASI KURALLARINA MUTLAKA UYUNUZ.

§          Yumurta, cig et, tavuk ve deniz urunlerini hemen temizleyip,  buzdolabina koyun hic  bekletmeden.

§          Hepsini uygun agzi kapali cam, pyrex, plastik vs kap, kutulara, agzi kapakli cam kavanozlara, kaplara koyun tek tek ve oteki yiyeceklere degmesi, sularinin akmasi, bulasmasi mutlaka onlenmelidir. Mutfak tezgahlarina sularinin akmasi da onlenmelidir. Tezgahiniza once eski gazete serin etlerin, tavuk vs altina ve isiniz bitince toparlayip cope atin.Hic degilse tezgaha vs sularinin vs damlamasini, akmasini onlemis olursunuz. Bu arada ellerinizi 3- 5 defa sik sik sabunla uzun uzun  yikayin!!!

§          Bu hastaliklara sebep olabilecek yiyeceklerin, et ve tavuk, balik, kirilmis yumurta vs sularinin aktigi , bulastigi sanilan yerler, lavabolar camasir sulu su ile silinmeli, bu islemde  kullanilan bicak, kesme tahtalari, tum kaplar, ozellikle de tum mutfakta kullanilan el bezleri , bilhassa sungerler , cay ocaklarinda cay bardaklari ve fincanlar,  vs mutlaka yikandiktan sonra , AZ ZEHIRLI camasir suyu SOLUSYONU ile , derince bir kapta 4 litre= 16 su bardagi mutlaka soguk suya 2-3 yemek kasigi Ace KOKU VERICILER ILAVE EDILMEMIS OLAN CAMASIR SUYU koyarak , dezenfekte etmek istediklerinizi icine atin 5-10 dakika bekletin, alin, durulamadan sikin, kapatin , havada kendi kendilerine kurusunlar. ( baska marka adi bilmiyorum, netlesmesi icin bu adi kullandim, siz arastirin, ustundeki sodyum hidroklorayd yuzde oranina bakin,bu tarifler CDC Amerikan Hastaliklari Koruma Onleme Merkezleri tarafindan,  % 5.25 yuzdeli sodyum hipoklorayd iceren camasir suyu icindir. Eger sisenin ustundeki yuzde daha dusukse, siz biraz daha fazla kullanin, 1, 2 kasik gibi.) ZEHIRLI OLAN camasir suyu SOLUSYONSA , tuvalet, lavabo, kuvet, yerlere vs kullanmak icindir, once deterjan ve suyla temizlediginiz bu yerleri, simdi de  4 litre soguk suya 1 Turk kahvesi fincani dolusu camasir suyu koyarak , bu oranda  hazirlanacak  ve kullanilacak bu solusyonla elinize eldiven gecirerek temizleyerek tum mikroplari oldurursunuz. Bir sefere mahsus kovanizi olcun, 10 litrelikse, 2. 5 kahve fincani camasir suyu koyarak, mutlaka eldivenle ve varsa pencereleri de acarak temizliginizi cabuk yapin bitirin, mikroplari oldurun. CAMASIR SUYU KOYDUGUNUZ SOGUK SUYA ASLA BASKA BIR DETERJAN KOYMAYIN, TEHLIKELI GAZLAR OLUSABILIR, CILTTEN, NEFES ALINARAK KANSER VS NEDENI OLABILIR(Elde yikananlari sonra bu solusyona atip bekletip, durulayip sikin.Veya camasir makinasinda soguk suyla deterjanla birlikte kullanin,yikayin) http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/practic9.htm Bu sitenin her sayfasini mutlaka okuyun, ogretin ailenize, herkese. Tariflerden fazla kullanmak gereksiz, ve tehlikelidir. Kullanma ikazlarina uyunuz. Herseyin ustunu okumayi aliskanlik haline getiriniz.http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/practi15.htm  Yiyecekler , http://wwwclorox.com/environment/foodsafe.html  Daha Fazla aciklama icin en arkaya bakin. Tum mikroplar mutlaka camasir suyunu sadece gerektigi kadar kullanarak oldurulmelidir. Bu islemleri yaparken eldiven giyin, ellerinizden zehir alabilirsiniz cildinizle. Mutfak, cay ocagi tezgahlarin vs ustunu de bu tip camasir sulu karisimla silin.

§          Buzdolabiniz 4- 5 santigrad derecede ayarli olmalidir.

§          Derin dondurucunuz ise  - 11, -12 derecede olmalidir. Buzdolabinizin kitapcigini iyi okuyun.

§          DAHA FAZLA BILGI ICIN “SAGLIKLI VE DOGRU BESLENME” dosyasindaki linklere bakiniz.

§          http://www.foodsafety.gov/~lrd/advice.html Devletten Tuketicilere Yiyecek Emniyeti, Urunler, ve Otekiler basliklari altinda tum uyarilar, soru ve cevaplar. YIYECEKLERDEN KAYNAKLANAN HASTALIKLAR, YIYCEK HAZIRLAMA, SEYAHATTE BESLENME, YIYECEKLERIN SAKLANMASI, DENIZ URUNLERI, EK BESINLER, MEYVA SULARI.Lutfen inceleyin, anlatin, ogretin.

DIKKAT Camasir suyundaki maddeden, yani daha imal edilirken  sodyum hipoklorayd ilave edilmemis deterjanlarin kullanildigi camasir makinalarinda bircok mikroplar, bakteri, Hepatit A dahil mikrop kaliyor, olmuyor ve zincirleme her yikadiginiz camasiri siz aslinda temiz zannederken, mikrop yuvasi olduklari ortaya cikiyor son labratuar tahlilleri ile! Kaynak-Reuters.

 

 http://www.cdc.gov./ncidod/op/antibiotics.htm    ANTIBIYOTIKLER ne zaman verilmeli, ne zaman hic ise yaramaz?!Asilanmak  hastalanmayi onlemenin en onemli seklidir. Ancak yine de hastalanirsak,antibiyotiklerin gerektigi gibi kullanilmasi onemlidir.Antibiyotikler   belli   hastaliklari tedavi etmek icin cok guclu ilaclardir.Ama antibiyotikler  herseyi tedavi etmezler ve gereksiz rastgele kullanimi da kesinlikle zarar verir. VIRUSLER  VE BAKTERILER- Enfeksiyonlarin coguna virusler ve bakteriler denen mikroplar sebeptir.

 

VIRUSLER

BAKTERILER

§          Tum nezle ve gripler

§          Cogu oksurukler

§          Cogu agrili bogaz enfeksiyonlari

§          Cogu kulak enfeksiyonlari

§          Bazi sinus enfeksiyonlari

§          Strepli bogaz problemi

Antibiyotikler virusleri olduremez!!! Sadece ANTIBIYOTIK DIRENCI OLUSTURUR VE TEDAVI EDILEBILEN HASTALIKLAR DA TEDAVI EDILEMEZ OLUR.

 

Antibiyotikler belli bakterileri oldururler.

 

ILACLARA DAYANIKLI BAKTERILER: Tiptaki son ciddi problem de bu konu. Her antibiyotik aldiginizda, bakteriler olur.Bazen  bakteriler dayaniklidir veya sonradan dayaniklilik kazanirlar. Dayanikli,  direncli bakteriler antibiyotiklere cevap vermezler ve enfeksiyon sebebi olmaga devam ederler. Gereksiz yerde veya tarife uyulmadan alinan antibiyotikler,sizin ilaclara direncli bakteriler olusturmaniz riskinizi arttirmaktadir. BU NEDENLE ANTIBIYOTIKLERI SADECE VE SADECE GEREK DUYULDUGUNDA, DOKTORUNUZCA RECETE ILE VERILDIGINDE KULLANILMASI GEREKIR.Bu direncli bakteriler nedeniyle, eskiden kolayca tedavi edilebilen bazi hastaliklar simdi neredeyse tedavi edilemez hastaliklara donusmektedir gunumuz de. Bu da ciddi  bir saglik tehlikesidir.

 

ANTIBIYOTIKLER HAKKINDA NELERI BILMELISINIZ? Unutmayin,antibiyotikler  nezle ve gribe iyi gelmezler ve gereksiz antibiyotikler zararlidir. Doktorunuzla konusun, arastirin, viruslerle bakterilerin farkliliklarini , antibiyotiklerin ne zaman kullanilmasi ve de kesinlikle kullanilmamasi gerektigini ogrenin. Eger receteyle antibiyotik verilmisse,  aynen recetedi tarifle kullanmaga dikkat edin, bu bakterilerin direnc kazanma riskini azaltacaktir, onleyecektir. Ozellikle cocuklarda   ve bazi yetiskinlerde de antibiyotik direnci  olusmasi tehlikelidir.  Antibiyotikleri  gerektigi gibi kullanarak, asilanarak daha pahali saglik giderlerini onleyebiliriz. HER HASTALANDIGINIZDA ANTIBIYOTIK ALMAYIN!!!

 

http://www.cdc.gov./ncidod/dbmd/antibioticresistance/faqs.htm Antibiyotiklerle ilgili soru-cevaplar, http://www.cdc.gov./ncidod/dbmd/antibioticresistance/material.htm Antibiyotikler ve Cocugunuz brosurleri ,CDC copyright hakki istemiyor, download edip egitim icin kullanabilirsiniz. http://www.cdc.gov./ncidod/ar/ CDC-  Antimikrobial- ANTIBIYOTIK  DIRENCI SITESI, YENIDIR.

http://www.cdc.gov./ncidod/op/immunization.htm  Asilar hayatlarini korur.

 

http://www.cdc.gov./ncidod/op/pets.htm  Ev hayvaniniz varsa saglik icin nelere dikkat etmelisiniz? 

                                                                                                                                 http://www.cdc.gov./ncidod/ CDC- Atlanta Enfeksiyon Hastaliklarini Onleme Kontrol Altina Alma  Merkezi.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/gastro.htm CDC-Atlanta, Hastaliklari Onleme ve Kontrol Altina alma Merkezleri. VIRAL GASTROENTERIT NEDIR? Mide, kucuk ve buyuk bagirsaklarin yangilanmasi, hastalanmasidir. Cok  degisik viruslerden olusan bir enfeksiyon olup, kusma ve ishal seklinde gorulur hastada. Genelde “mide nezlesi” de denir ancak nezle  virusu ile olmaz. Rotavirusu, adenovirusu, astrovirusu, Norwalk virusu,calici virusu gibi cok cesitleri vardir.Viral gastroenterit , salmonelle veya E. koli gibi bakteriler nedeniyle veya parazitler ya da ilaclardan vs olmaz, ama semptomlar benzeyebilir. Doktorunuz ishalin virusten  mi baska seyden mi oldugunu anlayabilir testlerle.

BELIRTILERI: En belirgin ozelligi sulu diski ve kusmadir. Basagrisi, ates, ve karin agrilari, kramplari gorulebilir.Genelde, semptomlar gastroenterite sebep olan virusun alinmasindan 1-2 gun sonra baslar ve 1-10 gun surebilir.ONEMLI MIDIR? Cogu kisi icin degildir. Uzun  sureli probleme sebep olmadan, insanlarin bircogu tamamen iyilesirler.Ancak vucudun kusmayla ve sulu diskiyla kaybettigi siviyi , cok bol sivi icerek yerine koyamayanlar icin bu hastalik cok ciddi ve tehlikelidir). Bagisiklik sistemleri cok iyi .BEBEKLER, KUCUK COCUKLAR, OZURLULER, YASLILAR GIBI KENDILERINE BAKAMAYANLAR COK BUYUK RISK GRUBUNDADIRLAR dehaydrasyon icin (vucudun asiri su kaybetmesi calismayanlar da riskdedirler, cunku kusarak ve diyare ile, daha baskaca onemli hastaliklara da  yol acabilirler. Bu  kisilerin vucuttaki su miktarini duzelterek, dehaydrasyonu onlemek icin hastahaneye yatmalari gerekebilir. BULASICI MIDIR? NASIL BULASIR? Evet,bulasicidir. Gastroenterite sebep olan virusler hasta kisilerle yakin temas halinde olanlara da bulasir, mesela, yiyecek, su, bardak, catal, kasik vs  paylasmasi ile de bulasir. Insanlar  bu viruslerin bulastigi sulari icerek, yiyecekleri yiyerek de hastalanirlar. Az zehirli camasir sulu solusyon ile bu mikroplari oldurebilirsiniz hastanin herseyini ayri yikayip, yikadiginiz bez vs dahil bu solusyonun icinde 10-15 dakika bekleterek.

 

YIYECEKLERE GASTROENTERIT VIRUSLERI NASIL BULASIR? Gastroenterit virusu bulasmis hasta  kisiler ozellikle tuvaletten sonra ellerini iyice yikamadiklarinda, bunlarin hazirladigi, elledigi yiyeceklere de  virus bulasir. Kabuklu deniz urunleri de kanalizasyon atiklari nedeniyle viruslu olabilir,cig veya az pismis bu sularda yasamis kabuklu deniz urunleri yiyenler de ishal olabilir. Icme  sularina da kanalizasyon sizintisi bulasabilir ve bu virusu bulastirmak icin tehlikeli kaynaklar olusturur.

 

GASTROENTERIT NEREDE VE NE ZAMAN GORULUR? Dunyanin  her yerinde gorulur. Her bir  virusun kendi aktif olma sezonu vardir.ABD  de mesela rotavirus ve astrovirus enfeksiyonlari Ekim-Nisan arasinda serince aylarda gorulur. Adenovirus ise yil boyunca gorulebilir. Viral gastroenterit okullar, cocuk yuvalari,kresleri, yaslilar evlerinde, gruplar halinde yasanan muesseselerde, gemi turlarinda, yatakhanelerde ve kamplarda vs  salgin olarak gorulebilir. KIMDE GORULUR? Herkesde. Her  yastan her ulkede.Ama  bazi virusler ozellikle bazi yas gruplarinda sikca gorulmektedir.Rotavirus bebeklerde ve 5 yas altindaki cocuklarda en sik diyareye sebep olan rastlananidir. Adenovirus ve astrovirus genellikle  kucuk cocuklarda gorulur,ancak buyuk cocuklar ve yetiskinlerde de rastlanir. Norwalk ve ona benzeyen viruse de buyuk  cocuklarda ve yetiskinlerde rastlanir.

 

VIRAL GASTROENTERIT TESHISI NASIL KONUR? Genel olarak hasta muayenesi ve belirtilere gore teshis konur. Rotavirus  ise diskinin labratuar testi ile anlasilir. Gastroenterite sebep olan oteki viruslerin  anlasilmasi icin testler rutin olarak yapilmamaktadir.

 

VIRAL GASTROENTERIT NASIL TEDAVI EDILIR? Cocuklardaki ve yetiskinlerdeki en muhim tedavi amaci asiri su kaybi= dehaydrasyonu mutlaka onlemektir. Bu tedavi once evde baslamalidir.Doktorunuz evde ne cins OZEL SIVILAR  vereceginizi soyleyebilir.CDC bebekleri ve cocuklari olanlara evlerinde ABD her zaman de ORS denen vucuttaki su kaybini onleyecek karisimin oldugu paketlerdeki hazir solusyonlari veya kaynamis su ile karistirirlacak tozlari bulundurmalarini , ilk ishal basladiginda bu sivilarin verilmesini tavsiye etmektedir. Recetesiz  eczanelerde satilir. Temiz, kaynatilmis  suya, ustunde yazdigi gibi konarak karistirilir. Ilaclar, antibiyotikler dahil ( antibiyotiklerin virusler uzerinde hic etkileri yoktur!) ve oteki tedavi bicimlerinden, doktorunuz tarafindan ozellikle soylenmedikce, mutlaka uzak durulmalidir.

 

VIRAL GASTROENTERIT ONLENEBILIR MI? Evet,

ü       Insanlar sik sik ellerini yikayarak,

ü      Virus bulasmis olabilecek yuzeyler, seyler, genel temizlik her evde bulunmasi gereken ACE gibi camasir sulari ilave edilmis sularla temizlenerek ( chlorine bleach-based ),

ü      camasirlariniz ise HIC BEKLETILMEDEN  yine,  imal edilirken icine bu maddeden konmus camasir sivi veya toz  deterjanlari ile yikanarak, bu tur deterjanlar yoksa camasir makinasina sadece 1/2 su bardagi camasir suyu konmus soguk sulu, deterjanli suda yikayarak(camasir suyu siselerin ustunu mutlaka okuyun).Elde yikanacaksa camasir, kullandiginiz legene gore ayarlayin, az zehirli zayif solusyondan birazcik fazla camasir suyu kullanin oran olarak.Cok kullanirsaniz renkler rezil olur ve de kumaslari parcalayabilir.

ü      Eger yiyecek ve sularda bulasiklik, virus oldugu dusunuluyorsa, veya  biliniyorsa sular icilmemeli, yiyecekler yenmemelidir. 

 

ASISI VAR MIDIR? Simdilik yok ancak bir asi gelistirilmektedir ve bu bebek ve kucuk cocuklarda Rotavirus nedeniyle olusan gastroenterit agir ishallerini onleyecektir. 2- 4- 6 aylik bebeklere yapilan ve 1998 de FDA (Federal Yiyecek ve Ilaclar Kurulu) nin onayladigi canli virus asisi cocuklari tamamen korumuyor ancak % 70-80 hafif gecirmelerine sebep oluyor.

http://www.cdc.gov./ncidod/dvrd/nrevss/rotfeat.htm Rotavirus nedir?

 

COCUKLARDA GASTROENTERIT-ISHAL VE VUCUDUN HAYATI SU KAYBI HASTALIGINDA BILINMESI GEREKENLER:

http://hnb.dhs.vic.gov.au/yfs/yafsinte.nsf/Frameset/Youth+and+Family+Services?OpenDocument Avustralya, Human Services, Bebekler, cocuklar, gencler, aile devlet servisi  hizmetleri . Ailelere cocuk sagligi gercekleri bilgileri

 

ü        Sulu ishal ve bazen kusma olur. Kusma durabilir, ancak diyare 10 gun surebilir.

ü        Cesitli virus ve bakteriler sebep olur.

ü        Bulasicidir.Yayilmasini engellemek icin cocugunuzun ve kendinizin ellerinizi sik sik gunde 5-10 defa sabunla ve bol suyla yikayin. Her tuvalete gidisten ve yemeklerden once ve sonra sart!!!

ü        Cocugunuzu ishal duruncaya kadar oteki  cocuklardan , okuldan uzak tutun, gorusturmeyin.

ü        Bebege, cocuga bol bol su ve ozel sivi (anlatilacak asagida) verin.6 aydan kucuklerde olay daha tehlikelidir, kaybettigi vucut suyu hizla yenilenmelidir, ishal kotulesse bile bu sivilar verilmege devam edilir.

ü        Bebek,  cocuk sik kusuyorsa, su icmiyorsa, dehaydrasyon belirtileri varsa, veya diskisinda kan varsa (her cikana bakin!) derhal doktora goturun, beklemeyin.6 aydan kucuk bebeklerin doktora daha sik gitmeleri gerekir, her 6-12 saatte bir.

ü        Kusmayi ve ishali durduracak ilaclari asla kendi basiniza vermege kalkmayin.Doktorunuza sorun.

ü        Cocuklara sivi icecekler vermek icin sunlari ogrenin. Bebek, cocuk her kustugunda icecek sivi verin. Meme emiyorsa mutlaka meme vermege devam edin ve daha da sik sik meme verin. Kendiniz de daha bol su icin (kisin en az gunde 8 bardak su, yazin 12-20 bardak, cok daha fazla ve arti diger yagsiz sut, meyva ve sebze sulari gibi ilave icecekler icerek sutunuzu arttirin). Biberon veriyorsaniz, ilk 12 saat ozel sivilar denen iceceklerden  verin , sonra daha az olculerde ancak daha sik sik formula mama verin.

ü        Daha buyuk cocuklara her kusmadan ya da ishal diskilamadan, yani tuvaletten sonra mutlaka 1 su bardagi icecek ozel sivi verin.

ü        Cocuk cok kusuyorsa, her kusmadan sonra, en az her 15 dakikada bir, az az sivi verin mutlaka.

ü        Cocuk su, ozel sivi icmiyorsa, bu da doktora gitmeniz icin nedendir.

ü        DEHAYDRASYON= VUCUTTA KUSMA VE ISHAL NEDENIYLE TEHLIKELI SU KAYBI BELIRTILERI; kuru agiz ve dil, kuru bez-cis yapmiyor, gomuk, cokuk gozler, soguk el ve ayaklar, genelde oldugundan daha uykulu. Bu isaretlerden bir tanesi bile varsa doktora goturun hemen.

ü        SIVI ICECEKLER, OZEL SIVILAR NELERDIR? Dehaydrasyonu onlemek icin bunlarin mutlaka bol miktarda icilmesi gerekir. Vucuttaki su ve gerekli tuzlari karsilarlar. Hayati onemi vardir. Cesitli markalar vardir. Turkiye’dekileri doktorunuzdan ogrenin. GASTROLYTE gibi. Mecbursaniz evde yapilani hazirlayin, bol bol verin cocuklariniza daha ilk ishalli disari cikisinda. Paketlerin ustunu okuyun, bunlar sadece temiz, kaynatilmis su ile karistirilir, baska sut , meyva suyu vs ile asla olmaz. Eger icecekler cok tatli olursa, ishali daha da kotu yapabilirler! Tariflere suyu fazla koyarsaniz etkisi az olur, suyu az koyarsaniz, cocuga zarar verirsiniz. Ne deniyorsa aynen uygulayin! Oranlara dikkat edin.

 

SIVI ICECEKLER

TARIFI

 

 

SEKERLI SU

 

1 Tatli kasigi sekeri (ustu duzlenmis, tepeleme degil!) 1 su bardagi kaynatilmis suda , temiz bir kapta erit, sogut. Daha buyuk tarif de yapilabilir, 2  tatli kasigi seker 2 bardak suda hazirlanabilir vs. Sik sik tazeleyin. Agzini kapatin.

 ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML

 

LIMONATA

1 yemek kasigi limon suyu+ 4 yemek kasigi su (bebeklere az az sik sik hazirlamak icin), veya cocuklara 1 kahve fincani limon suyu+ 4 kahve fincani kaynamis su gibi.

 

TAZE SIKILMIS MEYVA SUYU

1 yemek kasigi taze sikilmis meyva suyu+ 4 yemek kasigi KAYNAMIS SU ile temiz bir fincan koy. AU

    

 

EVDE YAPILAN OZEL SIVI, ICECEK

TARIFI- ABD

 

ISHALDE VUCUT SUSUZLUGUNU ONLEYEN, TEDAVI EDEN ICECEK (DOKTORUNUZLA GORUSUN, PIYASADA HAZIR SATILANI YOKSA, YAPIN DERSE EVDE HAZIRLAYIN)

 

8 ADET USTU DUZLENMIS TATLI KASIGI SEKER (TEPELEME DEGIL!) , 1 TATLI KASIGI DUZLENMIS TUZ VE 1 LITRE=5 SU BARDAGI KAYNATILMIS TEMIZ SU ILE TEMIZ BIR KAPTA  KARISTIRIN.BOL BOL COCUGUN AY/YASINA GORE EN AZ VERILMESI GEREKTIGI KADAR VE DAHA FAZLA, BOL HEMEN SUREKLI ICIRIN.

ABD VE DUNYADA STANDART 1 CAY KASIGI= bizde 1 TATLI KASIGI= 5ML Annelere 5 ml lik plastik olcekler yapilabilir.

TAZE MEYVA, SEBZE SULARI, COK COK ACIK CAY

http://www.rehydrate.org/html/faq.htm

 

 

ü        Cocuk once yemek yemeyi reddedebilir, bu sivilardan sik sik verildigi surece bu problem degildir. Doktorlara gore yiyeceklerini saglikli ve dogru besleyerek hicbir sekilde kisitlamamalisiniz. Cocuk acikmissa, herzaman ne veriyorsaniz, onu verin, bol bol yesin.

ü        Kucuk bebekler ve cocuklar en cok etkilenen, cok kolayca vucutlari susuz kalarak hayati tehlike yasayabilenlerdir.

ü        6 aydan kucuk olanlari gerekiyorsa doktora her gun goturun.

ü        Her kustuklarinda, bebeklere bol sivi icecek verin.

ü        Cocuk veya bebeginizde bulasici hastalik vardir, ellerinizi tamamen ovarak 25-30 saniye yikayin sabunla, ozellikle de beslemeden once ve bezini degistirdikten hemen sonra.

 

HANGI DURUMLARDA HEMEN DOKTORA GITMELISINIZ?

ü        Cocuk, bebek sivi icmiyor ve kusmaga ve sulu, ishal seklinde disari cikmaga devam ediyor, cok sik ishal diskilama var ( 8-10 sulu disari cikma, veya bir tek ama cok fazla ishal, sivili diskilama varsa ), kusma sikca var ve cocugunuz sivilari midesinde tutamiyorsa.

ü        Cocugun dehaydre oldugunu= yukaridaki belirtilere gore vucudunun susuz kaldigini dusunuyorsaniz,

ü        Cocukta karin agrilari basladiysa

ü        Genelde oldugundan fazla uykulu ise

ü        Doktorun tavsiyelerini uyguladiniz ama 12 saat sonra hala bir iyilesme belirtisi yoksa. Bu      sure 6 aylik bebeklerde 5- 6 saat olmalidir.

ü        Eger cocugunuzun sagligindan endiseli iseniz hemen doktora goturun.

 

http://www.nand.org/html/deh010.htm    Dehaydration Tedavi Planlari.Cocugun tedavisi, ne kadar dehaydrasyon, kuruma var klinik belirtilere gore kategori tesbiti ( tek tek belirtilere gore BIR, IKI VE UC NOLU  plani ile tedaviler ve tablolar). Bu  sitede  bir lisandan otekine tercumeler de var ama ne yazik ki daha Turkce dahil degil tum bu ceviri weblerinde.

 

§          Anneler mutlaka dehaydrasyon= vucutta susuzluk belirtilerini ve hangi durumda ozel sivi gerektigini cok iyi bilmeli, tanimalidirlar. Eger bu ozel sivilar evde erken verilirse, tercihan da kaynatilmis olanlar, haslanmis bol sulu pirinc pilavi ve corbalari, haslanmis ve ezilmis havuc, haslanmis ezilmis patates corbasi cok iyidir. Ideal olarak bu sivilarda nisastali ve/veya seker ki bu glukozdur ve enerji kaynagidir, ve biraz tuz ve tercihan biraz da potasyum   olmalidir.

§         ONEMLI POTASYUM KAYNAKLARINDAN BAZILARI: taze olgunlasmis meyvalar ve sebzeler, muz, kuru ve taze kayisi, cilek, kiwi, karpuz, kavun, kuru ve yas murdum erigi, kuru uzum cesitleri, pirinc, tuzsuz badem, haslanmis vs kestane veya corbasi, yer fistigi, aycicegi ici,patatesin kizarmisi haric her turlusu, bol havuc, bamya, koyu renkli yesil yaprakli tum sebzeler marul dahil ne bulursaniz az suyla corba yapabilirsiniz karistirp havucla,pirincle vs , kereviz, brokoli, karnibahar, enginar, taze fasulye, taze barbunya fasulyesi, soy fasulyesi, taze bakla,mercimekler, siyah pekmez, derisiz haslanmis balik, derisiz tavuk, et,SOYA fasulyesi,soya sutu. Burada sayilanlar agirlikli bol sulu ve iki uc sebze, pirinc karistirilmis ve gerekiyorsa el blenderi ile iyice sulu pure yapilmis corbalar, yiyecekler yaratin cocuklara.

 

(Cocugun ay, yasina gore cig meyva puresini, tazesini yikayarak, soyarak, az suyla pismis ve   ezilmis, puresini, corbasini doktora da danisarak bunlardan yapip yedirin. Hazmi kolay, sindirimi guc olmayan bol sulu yiyecekler ve enerji verecek seyler yedirin.)

 

http://howto.yahoo.com/ask/19990412a.html  Nelerde potasyum vardir? http://www.muscle-fitness.com/musclefitness/nutrition/potassium/article5.cfm 1 orta patateste 800 mg, 1 muzda 450 mg , 1 kap yogurtta 570mg, 1 kap taze portakal suyunda 496 mg potasyum var. Pismis ispanak, tuzsuz domates salcasi, domates, domates suyu. Diger potasyum kaynaklari ise: havuc, kuru uzum, patates, muz, taneli seyler-ozellikle mercimek, nohut, kuru fasulye,soya fasulyesi,soya sutu, portakal veya suyu, greyfurt,  bol yogurt, murdum erigi, kuru erik, misir,  kabaklar- bal kabagi dahil , koyu yesil yaprakli sebzeler-bol taze ispanak salatasi, brokoli, karnabahar,  kara lahana- yesil, kirmizi lahana, pazi vs, domates, marul , salatalik vs, portakal SUYU, tahillar-bulgur ve % 100 kepekli ekmek, aycicegi cekirdegi, nane yapragi , kereviz, kirmizi turp, kuru kayisi vs agirlikli.

 

http://www.mealsforyou.com/cgi-bin/personalize?N002163002.073367344+/nutriCat.html Potasyum’a klik edin, Potasyumlu az tuzlu menuler gelecek, potasyum miktarini da yazar, tarifler secin listeden!!! Hem de nelerde en cok potasyum var gorebiliyorsunzu boylece. Sadece nelerde bol potasyum var gormeniz, anlamaniz  amacli verilmistir. Agizdan  vucut kurumasini onlemek icin verilecek basit tuz/seker karistirlmis sivilar erkenden verilirse uygundur. 1 tatli kasigi ustu cetvel gibi duz birseyle duzlenmis (5 mL) tuz +8 tatli kasigi duzlenmis sekeri + 1 litre temiz, kaynatilmis icme suyuna karistirin iyice, erisin icindeki tuz ve seker.Beyaz seker yerine pekmez ve tabii kahverengi seker de kullanilabilir, hatta bunlarda daha fazla potasyum vardir. SAKIN COK FAZLA TUZ VE SEKER KULLANMAYIN. Cok tuzluysa cocuk icemeyecektir,bazi istisnai durumlarda cok fazla tuz   kasilmalara da sebep olur bazen. Cok az tuz da susuzlugunu tedavi etmeyecektir. Kabaca tarifi ise, goz yasi kadar tuzlu olmalidir.

 

DEHAYDRASYON= VUCUTTA SU KAYBI= KURUMA GORULURSE NE YAPILMALI? Evde verilen  bu siviya ragmen vucutta kuruma gorulurse veya diyare 2 gunden fazla devam ederse, cocuk doktora goturulmeli ve hazir ozel solusyon verilmelidir diyorlar. Dehaydrasyonun hangi derecede olduguna nasil  karar verilecek? Asagidaki tabloya gore saglik calisani belirtileri takip ederek hangi tedavi planini uygulayacagina karar verecektir:

 

 

SAGLIK GOREVLILERI DEHAYDRASYON= VUCUTTA KURUMANIN,

SUSUZLUGUN DERECESINI ANLAMA  , TESHIS VE

NASIL TEDAVI EDILECEGI TABLOSU, BELIRTILER NASIL?

 

SUNLARI SORUN

GUNDE KAC DEFA SULU ISHAL YAPIYOR?

GUNDE KAC DEFA SULU ISHAL YAPIYOR?

GUNDE KAC DEFA SULU ISHAL YAPIYOR?

3 HAFTADAN FAZLA SURMEKTE

ISHAL

4 DEN AZ

4 ILE 10 DEFA

10 DAN FAZLA

KRONIK ISHAL

KUSMA

YOK VEYA COK AZ

BIRAZ

COK FAZLA

KAKADA KAN VEYA MUKUS VAR

SUSAMA

NORMAL

NORMALDEN FAZLA

SU ICEMIYOR

 

IDRAR

NORMAL

AZ, KOYU RENKLI

6 SAATTIR IDRAR YAPMIYOR

 

SUNLARA BAK, GOR

GUNDE 4 DEN AZ ISHAL

4-10 ARASI ISHAL

10 DAN FAZLA ISHAL

3HAFTADAN FAZLADIR SURUYOR

GENEL DURUMU

IYI, UYANIK,HAREKETLI

IYI DEGIL, UYKULU, SINIRLI

COK UYKULU, BAYGIN, DALGIN, PELTE GIBI, NOBET GECIRIYOR

COK KOTU BESLENME EKSIKLIGI VAR

GOZYASI

VAR

YOK

YOK

 

GOZLERI

NORMAL

GOMUK

COK KURU VE GOMUK

 

AGZI VE DILI

ISLAK

KURU

COK KURU

 

SOLUMASI

NORMAL

 NORMALDEN HIZLI

 COK HIZLI VE DERIN

 

SUNLARA DOKUN, HISSET

GUNDE 4 DEN AZ ISHAL

4-10 ARASI ISHAL

10 DAN FAZLA ISHAL

3HAFTADAN FAZLADIR SURUYOR

CILDI

CIMDIKLER GIBI CILDI CEKINCE CILT GERI HIZLICA ESNIYOR,GIDIYOR

CILDI CIMDIKLER GIBI CEKINCE,YAVAS GIDIYOR GERIYE

CILDI CIMDIKLER GIBI CEKINCE, GERIYE  COK YAVAS GIDIYOR

 

NABZI

NORMAL

NORMALDEN HIZLI

COK HIZLI, ZOR DUYULUYOR VEYA HIC HISSEDEMIYORSUNUZ

 

BEBEKLERDE TEPE BINGILDAGI

 

NORMAL

 

COKUK, gomuk

 

COK COKUK

 

 

ISISINI AL

 

 

 

38.5 VEYA DAHA YUKSEK ATESI VAR

MUMKUNSE TARTIN

ISHAL SIRASINDA KILO KAYBETMEMIS

HER KILOSU BASINA 25-100 GRAM ARASINDA ZAYIFLAMIS

HER KILOSU BASINA 100 GRAM VEYA DAHA FAZLA ZAYIFLAMIS.

 

 

 

KARAR VERIN

 

 

HASTADA DEHAYDRASYON GORULMEMISTIR

 

 

EGER HASTADA BU BELIRTILERDEN 2 VEYA DAHA FAZLASI VARSA (TABLODA YUKARDAN ASAGI BAKIN), BIRAZ DEHAYDRASYON, VUCUTTA BIRAZ SUSUZLUK VARDIR.

 

 

EGER HASTADA IKI VEYA DAHA FAZLA TEHLIKE BELIRTISI VARSA(YUKARDAN ASAGI BAKIN TABLODA) COK AGIR, KOTU DEHAYDRASYON, VUCUTTA KURUMA, SUSUZLUK VARDIR!!!

HASTADA KRONIK DIYARE, COK KOTU BESLENME, ZAYIFLAMA BELIRTILERI, VEYA YUKSEK ATES VARSA EN YAKIN HASTAHANEYE KALDIRILMALIDIR TEDAVI ICIN.DISKISINDA KAN VEYA MUKUS VARSA, ATESI YUKSEKSE, DIZANTERIDEN SUPHELENIN VE ANTIBIYOTIKLERLE TEDAVI EDIN.

 

BIR NOLU TEDAVI PLANINI UYGULAYIN

IKI NOLU TEDAVI PLANINI UYGULAYIN

UC NOLU TEDAVI PLANINI  UYGULAYIN

 

 

 

DOKTORLARA, SAGLIK GOREVLILERINE HASTAYI MUAYENE, TEDAVI PLANINI SAPTAMA ADIM ADIM TAKIP TABLOSU

 

BIR NOLU TEDAVI PLANI = VUCUTTA SUSUZLUK YOK

 

Anneyle evde  icirmesi gereken sivi ve ozel sivi miktarini, diyare suresince beslenmesini, ve evdeki temizlik, hijyen konulari konusulmali. Anneye asagidaki sartlarda 2 gunluk evde kullanabilecegi hazir solusyon hazirlayabilecegi, ozel toz ORS paketleri verilmelidir:

§          Cocuk daha once Plan ikide de idiyse

§          Ishal tedavisi icin klinige gelen cocuga bu ozel solusyondan, ve de ORS paketi vermek ulusal ABD politikasidir

§          Eger ishal kotulesirse anne hemen gelemeyebilir tekrar.

Bu paketleri alan anneler evde dikkatlice kullanmalidirlar. Eger doktorlari evde hazirlanan solusyonu tavsiye etmek zorundaysa, nasil hazirlanacagi, verilecegi, dikkatlice tek tek anlatilmalidir, gosterilmelidir. Annenin cocuga vermesi gereken ozel siviyi, ORS hazir/ veya evde hazirlanan sekerli ve tuzlu sivi soyle verilecektir;

 

BEBEK, COCUK HER ISHALLE DISARI CIKISINDA, KAKA YAPISINDAN SONRA MUTLAKA :

§          Eger cocuk 2 yasindan kucukse, en az 50-100 ml, yani ¼ su bardagi ile , ½ su bardagi arasinda

§          Daha buyuk cocuklarda ise en az 100-200 ml, yani ½ ile 1 su bardagi veya daha fazla.

§          Daha buyuklerde ise bu miktar daha da arttirilir, ve bu ozel sivilara ilaveten de bol anne memesi, kaynatilmis su, meyva suyu, sebze suyu, normal zamanda neler iciyorduysa bol bol mutlaka   iciriniz ve mutlaka aksatmadan da besleyiniz. Tek basina bu ozel sivilar cocuklarin su ihtiyacini karsilamaga yetmez!!!

 

 

 

 

 

 

 

 

IKI NOLU TEDAVI PLANI  : BIRAZ DEHAYDRASYON VAR = VUCUTTA AZ KURUMA VAR.

 

1. Her 4- 6 SAATLIK TEDAVIDE NE KADAR OZEL ORS PAKETTEN YAPILAN OZEL SIVI =TUZLU/SEKERLI VS OZEL SIVI LAZIM ANLAMAK ICIN BU TABLOYU KULLANIN:

4-6 saatlik tedavide cocuga ne kadar ORS ozel sivi kullanmaniz gerektigini anlamak icin bu tabloyu kullanin:

 

Cocugun/hastanin  kilosu           : 3    4  5  6   7  8      9    10  11  13    15     20     30     40     50

Cocugun/hasta ay ve yas            : 2    4      6 8   10    12   18    2    3 4   5      8      15     yetiskin

                                                          ----------------ay----------------   ------------yas--------------------------

 

4- 6 saat sureyle verilecek

 solusyon miktari ise ml   :

 6 aya kadar, 6 kiloya kadar 200- 400 ml, ½ ILA 1 SU BARDAGI

 6-12 ay arasinda, 9 kiloya kadar 400-600 ml, 2- 3 SU BARDAGI

 1 yas- 3 yas arasinda , 9-13 kg arasinda 600-800 ml, 3- 4 SU BARDAGI

 3-8 yas arasinda , 13 ila 20 kg arasinda, 800-1000ml,4- 5 SU BARDAGI

 8 yas ve ustunde, 20-40 kg arasinda 1000-2000 ml, 5- 10 SU BARDAGI

40 kg ve ustundeki cocuk ve yetiskine de 2000- 4000 ml, 10- 20 SU B.

 

NOT: Hastanin kilosunu bilmediginiz sartlarda, hastanin yasini esas alin.

 

Eger hasta=cocuk=bebek vs  daha fazla ORS solusyonu isterse bes tane daha verin.Goz kapaklari sis sis olursa, durun ve baska sivilar, su vs verin. Goz kapaklarindaki sislik gecince, tekrar ORS sivisi verin.

Eger cocuk kusarsa, 10  dakika bekleyin ve kucuk miktarlarda ORS sivisini devamli ama yavas yavas cocuga vermege devam edin.

 

2. Eger anne de saglik merkezinde, hastahanede kalabiliyorsa: Anneye cocuga ne kadar ORS sivisi vermesi gerektigini anlatin, nasil verilecegini mutlaka gosterin, nasil veriyor gozlemleyin, seyredin.

 

3. 4-6 saat sonra cocugun kontrollerini tekrar yaparak yukardaki adim adim teshis ve tedavi planlari  tablosuna  gore durumunu tekrar degerlendirin. Ve uygun tedavi yontemini secin tekrar. ONEMLI: 12 aydan kucuk bebeklerde eger iki nolu plani uygulamaktaysaniz, 4-6 saat sonra anneye, ORS solusyonlari , ozel sivilar arasinda bol meme, anne sutu vermesini veya anne sutu vermiyorsa, 100-200 ml yani ½ su bardagi ile 1 su bardagi kadar kaynatilmis temiz icecek su vermesini, sonra tekrar ORS vermesini soyleyin.

 

4. Eger iki nolu tedavi plani tamamlanmadan anne ayrilmak zorundaysa, anneye sunlari soyleyin: Yukaridaki 1 noda anlatildigi gibi 4-6 saatlik tedaviyi mutlaka tamamlamasini soyleyin ve tedaviden sonra da cocuga istedikce mumkun oldugunca fazla ORS sivisi vermesini ve vucutta susuzluk= kuruma belirtilerini dikkatle gozlemlemesini cek etmesini soyleyin  ve belirti gorurse, hemen ertesi gun derhal  hastahaneye gelmesini soyleyin. Anneye 2 gun yetecek kadar ORS paketi verin ve ORS sivisinin nasil hazirlanacagini gosterin detayli olarak. Anneye kisaca diyarenin nasil onlenecegini, temizlik, hijyen kurallarini anlatiniz, brosurler veriniz.

 

 

 

UC NOLU TEDAVI PLANI, VUCUTTA AGIR SUSUZLUK= CIDDI DEHAYDRASYON VAR

 

OKLARI TAKIP EDIN. EGER CEVAP EVETSE SAGA YAN KOLONA  GECIN, EGER CEVAP HAYIRSA ASAGIYA ALTA GECIN.

 

 

BURADAN BASLAYIN

 

 

 

 

DAMAR ICINE IV SERUM VEREBILIYOR MUSUNUZ?

 

 

EVET   à

1. DAMAR ICINE SERUM VER.

2.  4- 6SAAT SONRA ANA TABLOYA GORE COCUGU MUAYENE ET, TEKRAR DEGERLENDIR VE TEKRAR UYGUN TEDAVI PLANINI SEC.

 

HAYIR

 

 

 

COCUK SIVI ICEBILIYOR MU?

 

EVET    à

 

 

1.TEDAVI PLANI IKIDEKI GIBI ORS SIVISI VERMEGE BASLA

2. COCUGU SERUM VERILMESI ICIN YOLLA.

 

 

HAYIR

 

 

REHAYDRASYON=VUCUDUN SUYUNU DENGELEMEK ICIN NASOGASTRIK TUP TAKMA EGITIMINIZ VAR MI? (BURUNDAN MIDEYE SOKULAN TUP)

 

   EVET  à

 

1.TUPLE REHAYDRASYON TEDAVISINE BASLA

2.YAKINDA SERUM VEREBILECEK YER VARSA, COCUGU HEMEN SERUMVERILMEK UZERE SEVK EDIN.

 

HAYIR

 

ACIL DURUM, COCUGU DERHAL SERUM VERILMEK UZERE SEVK EDIN.

NOT: EGER YUKSEK ATESI VARSA, ANNEYE ISLAK BEZLE VE VANTILATORLE, YELPAZELEYEREK COCUGU NASIL SERINLETIP ATESINI DUSURECEGINI OGRETIN .

 

REHAYDRASYON= VUCUTTAKI SU KAYBININ, KURUMANIN ACILEN DENGELENMESI, DUZELTILMESIDIR.(Tedavi Plani CDD/WHO Supervisory Skills Kursundan , diyare tedavisi modulunden alinmistir)

 

 

SIKCA SORULAN SORULAR- Vucutta su kaybi=kuruma= dehaydrasyon nedir? Ishalde  vucuttan su ve tuz kaybi olmasina dehaydrasyon denir. Baslangictaki ilk belirtilerini anlamak zordur ama agizda kuruluk ve susamadir.Diger belirtilerse bebeklerde cokmus bingildak, hizli atan ve zor duyulan nabiz, normalden daha hizli nefes alip verme, ciltte elastikligin, normal esnekligin kaybolmasi, gomuk ve kuru gozler, ve azalmis idrar( kac bez degistirdiginize, idrar miktarina dikkat edin!) Dehaydrasyonun,  yani vucuttaki kurumanin duzeltilmesine ise rehaydrasyon denir.

ORT nedir? Agizdan  sivi verilerek ishal nedeniyle vucutta kurumayi, susuzlugu onleme   ve /veya tedavi   etmege ORT (Oral Rehaydration Therapy) denir.

 

Ishal baslar baslamaz, VRSA HAZUR PET SISELERDEKI HAZIR SATILAN SIVILARI , YOKSA evde tuz ve sekerle sivilar hazirlanarak,tedaviye mutlaka  hemen baslanmalidir! Eger yetiskinlere ve cocuklara ayrica  fazladan sivilar, su verilmezse, veya verildigi halde dehaydrasyon=kuruma  baslarsa,  o zaman hastalar mutlaka  ORS denen agizdan verilen bu hazir tuz paketi ile hazirlanmis ozel sivilarla tedavi edilmelidir.WHO ve UNICEF in tavsiye ettigi ORS paketinde sunlar vardir: 3,5 mg sodyum klorayd+ 2.9 gr trisodium citrate dihaydrate( veya 2.5 gr sodyum bikarbonat)+ 1.5 gr potasyum klorayd+ 20 gr glukoz(anhydrous).Bu pakettekiler bir litre temiz suda karistirilir.WHO son zamanda formuldeki 2.5 gr  sodyum bikarbonat yerine trisodium  citrat dihaydrate tavsiye etmektedir.Yeni formul paketlerin kullanim omrunu, satilma suresini uzatmaktadir, asidosisi daha iyi duzeltmekte, ve diski miktarini da azaltmaktadir. Ancak sodyum bikarbonat ihtiva eden paketler de emniyetlidir ve kullanilabilir.

 

ORS nasil ise yariyor?Normalde ishal sadece birkac gun surer. ORS ishali  durdurmaz, ama kaybedilen siviyi ve gerekli tuzlari geri koyar ve vucudun kurumasini onler veya tedavi ederek tehlikeli olumleri onler. ORS deki glukoz=seker bagirsaklarin siviyi ve tuzlari daha iyi ozumlemesine, emmesine yardimci olur. Bu yontemle,  tek basina hastalarin % 90, 95 sinin sulu, akut ishalleri, sebebi ne olursa olsun tedavi edilebilir. Bu  da damar icine gereksiz yere seruma basvurulmasini onler ve sadece agir vakalarda serum kullanilir.

 

Bu  yontem herkese kullanilabilir mi? Emniyetli ve ishal olan herkesi tedavi edebilen bir yontem olup,bu solusyon  verilmeden  detayli   teshisi de gerektirmez. Cocuklar kadar yetiskinlerin de bu tedaviye ihtiyaclari vardir. Ama cocuklar hemen  tedavi edilmelidirler cunku cok daha kolay ve cabucak susuz kalir vucutlari.

 

Eger  cocuk kusarsa ne yapmali?Tedavinin  basarisini engellemez kusmasi.Annelere bu solusyonu israrla vermeleri gerektigi ogretilmelidir. Bu asiri  sabir  ve zaman gerektirir.Surekli, kucuk  yudumlar halinde verilmelidir sivi.Bu sivinin verilmesi mide bulantisi ve kusmayi azaltir ve istahi yerine gelir cunku   asidosis ve potasyum eksikligini duzeltir.

 

Bu ozel sivilar verilirken  normal beslenmeye devam etmeli midir? Beslenme , ozellikle de anne sutu vermege mutlaka tedavi tamamlanincaya kadar cok ozen gosterilmelidir.Ishal devam etse de, cocuk kussa da, besinlerin birazindan vucut faydalanir.Uygun  yiyeceklere devam edilmeli yoksa cocukta ciddi beslenme bozukluklari basgosterecektir. Ishal bitince, cocuga her zamankinden daha  da fazla yiyecek verilmelidir. Cunku ishal sirasinda kaybettikleri,  zayiflamasi hemen telafi edilmelidir. Ozellikle bebeklerde anne sutu cok kolay hazmedilebildiginden cok yararlidir. Hem de anne sutu ishale sebep olan enfeksiyonu yenmek icin yardimci olan koruyucu maddeler icermektedir.

 

 

ISHAL SIRASINDA HANGI TUR YIYECEKLER IYIDIR?

 

§          http://www.rehydrate.org/html/faq.htm  Yuksek enerji veren yaglar ANCAK AZ MIKTARDA, COCUKLARIN NORMALDE YEDIKLERI, ISTEDIKLERI HERSEY, mumkunse bol MUZ, yogurt, PIRINC, PISMIS AZ SULU, AZ SEKERLI ELMA PURESI,KIZARMIS EKMEK,HAVUC EZMESI , MERCIMEK VE HAVUC CORBASI,kepek ekmegi, bulgur, suluca iyi pismis pilav, yulaf ezmesi, icine bol kuru uzum,tarcin, dogranmis muz konmus misir gevregi ishal suresince kolay emilirler, hazimlari da kolaydir, yuksek enerji ve potasyum temin ederler. Az az ve sik sik verilecek yuksek enerji kaynagi sevdikleri, her zaman yedikleri normal tum yiyecekler,ANCAK COK AZ SEKERLI verilmelidir. Bulgura, pirince, corbalara 1 tatli kasigi sivi yag veya hakiki zeytinyagi ilave edin enerji seviyesini arttirmak icin.

§          Potasyumca yuksek yiyecekler vucudun ishal sirasinda kaybettigi gerekli stoklarini yerine koyabilmek icin cok onemlidir. Kuru uzum Mercimekler, muz, portakalin SADECE SUYU, mandalin SUYU , greyfurt, limon sulari ( kendileri cok posalidir, COK POSALILAR HEMEN BAGIRSAKLARI BOSALTIR KI BU ASAMADA BU ISTENMIYOR,  ishalken sadece suyunu verin),.

§          AAP Amerikan Cocuk Doktorlari tavsiyesine gore asiri sekerli ve tuzlu gidalar vermeyin cocuklara ishalken VE  HER ZAMAN DIYOR .(http://howto.yahoo.com/ask/19990412a.html  Nelerde potasyum vardir? http://www.muscle-fitness.com/musclefitness/nutrition/potassium/article5.cfm 1 orta patateste 800 mg, 1 muzda 450 mg , 1 kap yogurtta 570mg, 1 kap taze portakal suyunda 496 mg potasyum var. Pismis ispanak, tuzsuz domates salcasi, domates, domates suyu. Diger potasyum kaynaklari ise: havuc, kuru uzum, patates, muz, taneli seyler-ozellikle mercimek, nohut, kuru fasulye , portakal veya suyu, greyfurt, yagsiz bol yogurt, murdum erigi, kuru erik, misir,  kabaklar- bal kabagi dahil , koyu yesil yaprakli sebzeler-bol taze ispanak salatasi, brokoli, karnabahar,  kara lahana- yesil, kirmizi lahana, pazi vs, domates, marul , salatalik vs, portakal, tahillar-bulgur ve % 100 kepekli ekmek, aycicegi cekirdegi, nane yapragi , kereviz, kirmizi turp, kuru kayisi vs agirlikli.)

§          Ishal suresinde bazi yiyecekler verilmemelidir. Mesela cok fazla posa iceren bazi meyva ve sebzeler, baharatli yiyecekler, iri taneli arpa ,bugday vs gibi taneli bagirsaklari cabuk bosaltmaya yarayacak seyler verilmez.

§          http://www.rehydrate.org/html/faq.htm Besinler ne olmali?

§          http://www.vnh.org/NHB/HW9502TxChildDiarrhea.html Ishali durdurmak icin beslenme

§          http://www.vh.org/VCH/CommonProblems/CommonProblems.html Cocuklarda sikca rastlanan problemler.

§          http://www.vnh.org/GMO/ClinicalSection/060PedDehydration.html Cocuklarda susuz kalmada ne kadar cc  sivi verilmesi gerektigi tablosu.

§          http://www.vh.org/VCH/CommonProblems/CommonProblems.html Bebek,cocuklarda sikca rastlanan problemler+++++

§          http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Diarrhea.html Boston Cocuk Hastahanesi-Cocukta Diyare belirtileri ve tedavisi.Pedialyte=hazir sisede satilan ozel sivi

§          http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/DiarrheaVomiting.html Diyare ve kusmada neler yapilmali?

§          http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Vomiting.html Kusmada ne yapilir?

§          http://www.vh.org/Patients/IHB/FamilyPractice/AFP/April1995/VOMDirea.html Kusma ve diyare birlikteyse neler yapilmalidir?

§           

 

ORS ile  birlikte ishal icin ilac da kullanmak gerekir mi? Ilaclar  ancak cok agir durumlarda kullanilmalidir. Cok agir  durumlarda bile, asiri dikkatle cekinerek kullanilmalidir ilaclar. Ozellikle de  tercihan diyareye sebep olan organizmalar tanimlandiktan sonra. Kucuk cocuklarda dizanteri ve ates  antibiyotik kulanimini gerektirir. ORS tek basina cocugun dehaydrasyonunu  duzeltmege yeter genelde. Gereksiz antibiyotik tedavisi bagirsaklarin normal bakteri dengesini altust eder. Bircok anti-diyare, diyare durduran ilaclar, karisimlar  ya etkili olmamaktadir veya kucuk bebekler icin asiri kuvvetli olmaktadir.

ORS temiz  ve EN AZ BIR DAKIKA FOKUR FOKUR kaynatilmis icme suyu ile hazirlanmalidir.

 

ORS sivisi ne kadar sure muhafaza edilerek kullanilabilir? Genelde yapilmis sivi agzi kapali muhafaza edilmeli ve  24 saatten fazla kullanilmamalidir cunku bakteriler gelisebilir icinde. Yenisi hazirlanmalidir.ORS paketleri nemli ve 30 derecenin ustundeki isilarda muhafaza edilmemelidir.ORS icindeki maddeleri  cok fazla miktarlarda hazirlamak icin bulunduran ticari muesseseler, glukoz/sucrose u icindeki oteki kuru maddelerden ayri muhafaza etmelidirler.Yeni citrateli formulanin satis, raf omru daha uzundur.

http://members.tripod.com/acilbakim/toplumegitim.htm Cukurova Universitesi , Emziren Anneler.

http://www.info.usaid.gov/pop_health/cs/csbfeeding.htm  Neden mutlaka ilk 6 ay ve hatta mumkunse daha fazla emdirilmeli + diger yiyeceklerle beslenmelidir?

http://www.fda.gov/fdac/features/696_kids.html FDA Food and Drug Administration-Cocuklarda dehaydrasyonu  nasil onlersiniz?

 

COCUKLARDA DEHAYDRASYONUN/ISHALDE VUCUTTA SUSUZLUKTAN KURUMANIN,OLUMUN ONLENMESI –(TARAFIMDAN Sadece Turkiye’de ,ulkemizde yuksek cocuk olumlerini onlemek ve egitim amacli iyi niyetle tercume edilmistir.)

 

Tercume: Rebecca Williams.Uc yas icin cok kucuk olan Tiffany, 12.3 kg di 1995 de mide virusune yakalandiginda. Kusuyordu, ishaldi ve iki gunde 1,5 kg kaybetti.Gozleri  gomuktu, dudaklari kuruydu diyor annesi. Agzinda hic nemlilik, islaklik yoktu.Cildi beyazdi ve cimdikler gibi cildi yukari dogru cekildiginde oylece kaliyordu cildi!Tiffany  cok agir sekilde su kaybetmisti ve vucudu kurumustu. Doktoru derhal hastahaneye gonderdi.Serum  verildi kaybettigi su ve mineralleri dengelemek icin. Tiffany bu arada 1 kilo daha kaybetti, ancak virus aktivitesi azaldi ve eve gidecek kadar iyilesti. Annesi” Simdi eger az da olsa ishali varsa Pedialyte( SIVI, SISEDE HAZIR SATILAN ORS) veriyoruz” diyor. ”Evde, seyahatte,bez  cantasinda herzaman bir adet yanimiza aliyoruz, ne olur ne olmaz” diyor.

 

Pedialyte agizdan verilen siviyi dengeleme ORT tedavisindeki ozel sivilardan bir marka. Oteki markalarsa Infalyte, Naturalyte ve Rehaydralyte ve bunlar basit su, tuzlar ve karbonhidratlar karisimi olup, cocuklarda kusma  ve ishalle birlikte gorulen dehaydrasyonu onler.

 

ABD de FDA, Yiyecek ve Ilac Kurumu tarafindan kontrol edilen ORT tibbi yiyecek/icecek grubundadir ve belki de 20.ci asrin hayat kurtaran tedavide en buyuk gelismesidir, ozellikle de ishale sebep olan kolera gibi hastaliklarda ve temiz ve icilebilir olmayan su ve yiyecekler nedeniyle   gelismekte olan ulkelerde her yil 4 milyon cocuk olmektedir.

ABD de her yil ishalden ortalama 500 Amerikali cocuk olmektedir ve buyuk bir saglik sorunu olarak gorulmemektedir ulkemizde. Sonuc olarak da, doktorlar genellikle ORT tavsiye etmezler kucuk hastalarina AMA HER ANNE BUNLARI EVDE EKMEK,PEYNIR GIBI BULUNDURUR.. Kis aylarinda gorulen olumler flu=influenza denen solunum ya da bagirsaklarda enfeksiyona sebep olan virusun yaygin oldugu zamanlarda gorulmektedir. Arastirmacilara gore hemen hepsi onlenebilir bu olumlerin, cunku gerekli doktor mudahalesi ve agizdan verilecek rehaydrasyon sivilari ile dehaydrasyon onlenebilir.

 

DIYAREYI TEDAVI ETME- 1950 lerde ishalin sik goruldugu gelisen ulkeler icin ORT= Oral rehaydration Therapy= Agizdan Verilen Rehaydrasyon Terapisi gelistirildi. Amerikali  cocuklarda  senede sadece bir veya iki ishal gorulur.Ama bu bile tehlikelidir. Anne babalarin, cocuklarinin vucudunun su kaybetmelerini onlemek icin evde en az bir sise agizdan verilen ozel su bulundurmalari tavsiye edilmektedir ki ilk ishal baslar baslamaz versinler hemen. San fransisco, California Tip Okulunda cocuk doktoru profosor ve hem de ORT alaninda arastirmaci olan John Snyder, M.D. “Evde bulunmasi cok iyi cunku ishal genelde gece baslar ve kucuk cocuk cok kolayca dehaydre olur” diyor.

Ancak bircok doktor ishal olan cocuga ORT vermemektedir ABD de.1991 de tip jurnalinde yayinlanan bir calismaya gore, bircok cocuk doktorunun Amerika Cocuk Doktorlari Akademisinin 1985 te belirledigi kilavuz= uygulanmasi gereken tavsiyeler dogrultusunda hareket etmedikleri ortaya cikmistir. Ve bazi  doktorlar da ailelere sikca, cocuga yiyecek verilmemesini,  meyva suyu, yagsiz tavuk suyu, ve diger sebze suyu ve ABD de spor sonrasinda bu amacla icilen icecekleri vermelerini soyledikleri anlasilmaktadir. Cocuk Doktorlari Akademisi bu iki tavsiye ve uygulamaya da katilmamaktadir!

 

Ticari satilan tum siseli, teneke vs  sivi iceceklerde gerekli olculerde vucudun ihtiyaci olan tuz, klorin ve potasyum tuzlari yoktur .Bunlar ve oteki mineraller vucutta elektrik yuklenmis , iyon denen parcaciklara donusurler. Eger elektrolitler mukemmel sekilde dengeli degilse vucutta, kalp dahil bircok organimiz gerektigi  sekilde calisamaz. Ozellikle de 5 yasin altindaki cocuklar ishalden en cok zarar goren grupturlar cunku vucutlari kucuktur. Ve elektrolitlerin dengelerinin bozulmasi icin cok fazla su kaybetmelerine dahi gerek yoktur bu minik vucutlarda!

Cocukta dehaydrasyon = vucudun asiri su kaybetmesi hayati tehlike durumunu sadece doktor anlayabilir, ama anne babalar da belli belirtilere, semptomlara mutlaka dikkat etmelidirler: kuru agiz, gozyasi yok, cokuk gozler, idrarde azalma ve cilt cimdiklenir gibi cekildiginde oylece kalir, esnekligini, elastikiyetini kaybetmistir.

 

 

AAP, AMERIKAN COCUK DOKTORLARI AKADEMISININ ANNELERE KILAVUZ BILGILERI:

 

§          Dehaydrasyon/VUCUTTA KURUMA, SUSUZLUK gorulmeyen ishalde, cocuga normal yiyecekler verin, ilk ishalden sonra 4-6 saat suresince  ek olarak da rehaydrasyon= vucudun su, tuz,mineral dengesini saglayan piyasada  hazir satilan ozel sivilardan  verin. Eger ishal devam ederse, cocugun doktorunu derhal arayin.

§          Hafif dehaydrasyon gorulen ishalde, cocugu doktoruna goturun mutlaka.Doktorun muayenehanesinde cocuga agizdan rehaydrasyon sivisi verilmeli, evde de normal yiyecek ve beslenmeye ve ozel siviya devam edilmelidir.

§          Orta ve agir dehaydrasyonda ise, cocuk hastahanede tedavi edilmelidir. Orta dehaydrasyon agizdan tedavi edilebilir, agir durumda ise serum verilmesi gerekir.

 

ISHALDE - Eskiden yaygin gorus olan ishalden sonra “ bagirsaklarin dinlendirilmesi” ise artik AAP tarafindan asla tavsiye edilmemektedir. “Erken beslenme en iyi cozumdur hem de  ishale de iyi gelir”diyor Snyder.

Yiyecek, anne sutu vs, bagirsaklarin daha fazla su abzorbe etmesine, emmesine yarar, bu da ishali yavaslatir. Cocuk, bebek ishalden hemen sonra mumkun olan en KISA SUREDE hemen yemelidir, en gec de ilk 6 saat icinde.Kalorisi yuksek olan dengeli beslenme tavsiye edilir (beslenme dosyasina tabloya bakin, beslenme piramidi 2 yas ustu cocuklar icin de gecerli). Pirinc, bugday, yulaf turleri,ezmeleri, misir ve yagsiz tavuk,bol muz yararlidir ve ishali de yavaslattiklari anlasilmistir.Cocugun tolere edecegi herseyi yemesi uygundur, sadece fazla sekerli ve tuzlu yiyecekler haric!!!

Onemli   ishallerde sut urunlerinin hazmi zor oldugu  icin, 24- 48 saat arasi verilmeyebilir cocuga. Biberon emen bebekler ise formulalari yari yariya konarak, daha sulu verilmelidir ishalken. Anne sutu emenlerde ise mutlaka meme vermege, hem de daha sik vermege devam ediniz.

 

Cocuklara ishali durdurucu ilaclar verilmesi gereken en iyi tedavi degildir diyor New Orleans Cocuk hastahanesinde cocuk beslenmesi ve gastroenteroloji uzmani ve yonetimde olan John Udall,M.D. “Ishal bagirsaklarin bosaltilmasi ve temizlenmesidir, bagirsaklarin bu faaliyetini yavaslatacak ilaclar verilmesi aslinda bakterilere bagirsakta cogalmalari icin ve hastaligin uzamasi icin daha da vakit tanimak demektir” diyor. Sivilarla  dehaydrasyonu onlemek ve hastaligin kendi surecini tamamlamasini beklemek sagliga giden en kestirme yoldur.

 

ORT  de doz ustundeki etikette verilen kiloya goredir. Yan etkileri azdir ORT nin, ancak anne babalar vucutta cok fazla tuz birktigine dair su belirtilere dikkat etmelidirler: basdonmesi, hizli kalp atisi, sinirlilik, kas seyrimeleri, asiri hareketlilik, ayaklarda veya bacaklarin alt kisminda sisme, halsizlik ve nobetler.

Rehaydrasyon sivilarinin gecerlilik tarihleri, omurleri  vardir. Sise  acilinca veya toz ise, suyla karistirilinca 24 saat icinde kullanilmali veya icinde bakteri ureyecegi icin atilmalidir. Hasta cocuk en az 3-4 sise icecektir hastayken.

ORT eger cocuk kusuyorsa daha az etkili olabilecektir. Eger midesinde kalir ve kusmazsa,  abzorbe edilecektir. Ama eger cocuk kusarsa, serum gerekli olabilir.

 

ORT her  yasta etkilidir.Ancak cogunlukla satilanlar cocuklar icin hazirlanmistir. Yetiskinlerin vucutlarinda su rezervleri daha fazla oldugu icin, ishale de daha toleranslidirlar( Ama yine de cok bol su icilmelidir). Ancak yaslica olanlar ve kanser ve AIDS  gibi hastaliklarla gucsuzlesmis olanlar ishal nedeniyle komplikasyon riskindedirler. Bu hastalar da ishal ve kusma surerse doktorlarini aramalidirlar.

 

Aileler ORT nin ishali durdurmayacagini bilmelidirler. Hatta, cocuk daha da fazla ishal olabilir ve kusabilir hastalik seyrini tamamlayincaya kadar. Cocuk biraz ozel sivi tutabildigi surece midesinde, dehaydrasyon riski  oldukca azdir.

Eger  5 yasin altindaki cocuk ishalse ve bir saatten fazladir kusuyorsa, mutlaka doktorunu arayin.

 

Snyder  ailelerin cok beklemeden doktorlarini aramalarini tavsiye ediyor.

Aileler cocuklara, bebeklere daha ilk  ishalden hemen sonra agizdan ozel sivilar vermek icin doktor recetesi beklememelidirler.Ellerinin altindaki hazir sisedeki, veya paketteki ozel tozu kaynamis su ile ,temiz icecek suyu ile karistirarak veya o da yoksa bu dosyada formulu verilen tuzlu/sekerli siviyi hazirlayarak cocuga ilk ishalli disari cikisindan sonra bol bol verilmelidir. ABD  de bu ozel sivilar bakkallar, marketlerde dahi satilmaktadir. ABD de 6 dolar ( belli buyuk firmalar) ile 2 dolar (cenerik-belli marka degil, x zincir eczane de yapmis mesela) arasindadir bu sisedeki ozel sivilar.

 

1991 de AMA, American Medical Association, Amerikan Tip Dernegince  yapilan bir arastirmaya gore,  ozel sivinin maliyeti nedeniyle, cocuklari ishal olan ailelerin gittikce artan bir sekilde bunlari cocuklarina vermemelerine sebep olmaktadir.Ishalden olumler ABD de guneyde ve dusuk gelirli Afrikali-Amerikali ve tek basina annelik yapan genc kadinlarda sikca gorulmektedir. Bu giderlere yardimci olmak icin, federal devletce ustlenilen WIC, Women, Infants, and Children- Kadinlar, bebekler ve Cocuklar Programi hamile kadinlara, yeni anne olanlara ve 5 yasin altindaki cocuklara bazi temel yiyecekleri ve ORT yi odemektedir. Bircok eyalette de Medicaid (cocuklarin beslenmesine ve ilaclarina devlet ihtiyaci varsa ailenin yardim etmektedir) eger doktor yazarsa ORT yi odemektedir.

 

ORT kullanimi  arttikca, ABD de ishalden olumler yavasca azalmaktadir. Bu basit su, mineraller ve karbonhidratlardan olusan su solusyonu= ozel sivi mide nezlesine ve bagirsak enfeksiyonlarina sebep olan virusleri yok etmeyecektir ama Amerika’li cocuklara ishal daha az hayati tehlike tasiyan bir risk olusturacaktir. (Rebecca D. Williams Oak Ridge Tenn. de bir yazardir, FDA ye yazmistir.)

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Virtuel Askeri Deniz Hastahanesi-Cocukta beslenme+++ Ilk dort akla gelmesi gereken besinler. MUZ+PIRINC+AZ SU VE AZ SEKERLE VEYA KURU UZUMLE PISMIS ELMA SOSU/PURESI+KIZARMIS EKMEK.A VITAMINI+CINKO EKSIKLIGI GIDERILMELI!

 

http://www.vnh.org/    Ishali durdurmak icin beslenme

http://www.healthykids.com/ SAGLIKLI Cocuklar Webi

http://www.kidshealth.org/ Cocuk Sagligi

http://www.vh.org/VCH/ VIRTUEL COCUK HASTAHANESINDEN TUM BILGILER

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/GeneralPeds.html Genel pediatri KONULARI-cocuk sagligi hakkindaki tum konular-bilmeniz gerekenler

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Diarrhea.html ishalde acil uyulmasi gereken kurallar;

 

Ishal olan 2 yas altindaki bebeklere;

 

 

2 yas ustundeki cocuklara;

 

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/DiarrheaVomiting.html Ishal ve kusma bir aradaysa neler yapilmalidir?

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/General/Vomiting.html Kusmada neler yapilmalidir?

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/FamilyPractice/AFP/April1995/VOMDirea.html Cocukta kusma ve diyare/ishal birlikteyse neleri bilmelisiniz?Soru cevaplarla yapilmasi gerekenler.

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html  Bebek-Cocuklarda Beslenme

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Depts.html Pediatri, hepsi

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Infectious/PedsInfectious.html Enfeksiyon hastaliklari ve asilar…….

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/IntMed/Infectious/Infectious.html Enfeksiyon hastaliklari

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/OrgSys/Gastrointestinal.html Cocukta kusma, diyare, kusma+diyare, diyare+kusma ve alinmasi gereken onlemler,tedaviler

 

http://www.healthscout.com   Health scout Kutuphanesinde, solda “Pediatric Encyclopedia”ya bakin BEBEKLER  VE 12 YASA KADAR PEDIATRIK/COCUK ANSIKLOPEDISI -HER KONU VAR.

Bebek ve cocukta beslenme.

 

http://www.vh.org/Patients/IHB/Peds/Diet/PedsDiet.html Beslenme

 

http://www.fda.gov/fdac/features/895_brstfeed.html Sut veren Anneye ip uclari.

http://www.info.usaid.gov/pop_health/nmh/nmhp2-2.htm Bebeklerde kotu beslenme nedenleri

http://www.info.usaid.gov/pop_health/cs/cshome.htm Bebeklerde yasam sansini nasil arttirirsiniz?

 

http://www.info.usaid.gov/pop_health/cs/csddc.htm Diyareyi Kontrol Altina alma programlari.

 

http://www.info.usaid.gov/pop_health/cs/csimmunize.htm Asilar.

 

http://lalecheleague.org  Sut verecek ve veren her annenin sitesi. Bebeklerinize mutlaka anne sutu verin.

 

http://lalecheleague.org/bfgeneral.html  Anne sutu verme, yardim sayfasi.

http://lalecheleague.org/links.html Diger anne sutu linkleri.

 

http://www.cdc.gov/nccdphp/drh/infant.htm Bebek Sagligi.

http://www.fda.gov/oc/opacom/kids/html/parents__corner.htm Ailenin Kosesi.

http://www.kidshealth.org/parent/healthy/circshock.html Cocuk sagligi, devlet webi.

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/contents.htm   Cocuklarin hastaliklari indeksi.

 

http://www.kidshealth.org/parent/firstaid_safe/index.html Cocuklara Ilk Yardim Konulari.

BEBEK  VE 2 YAS ALTI VE USTU COCUKLARIN BESLENMESI ICIN “DOGRU BESLENME” DOSYASINDAKI KAYNAKLARDAN DA FAYDALANIN LUTFEN.

 

http://www.aap.org  Amerikan bebek-Cocuk Doktorlari Akademisi-anne babalara hersey var

http://www.aap.org/advocacy/mediamatters.htm ***** Medya Konulari, ONEMLI!!! http://www.aap.org/family/mediaimpact.htm ***** ONEMLI!

http://www.aap.org/family/tv1.htm ***** ONEMLI!!!

http://www.aacap.org/publications/Littleton/index.htm********ONEMLI!

 

http://www.brightfutures.org Bebek ve cocuk ve genclikte cocuklarimizin saglik kilavuz bilgileri sunulmakta ailelere-Ulusal Anne Adayi ve Cocuk sagligi merkezi.

http://www.zerotothree.org  Bebeklerde 3 yasina kadar fiziksel,kognitiv ve sosyal gelisme bilgileri

http://www.singlemoms.org Cocuklarini tek basina buyuten yalniz anneler webi

http://www.epregnancy.com Yeni ailelere,dogumunuzu hesaplayin,,hafta hafta hamileliginizi takip edin vs

http://www.babycenter.com Hamile ve yeni anne babalara-hamilelik, dogum dahil

http://www.babylounge.com  yeni anne babalara cesitli weblerden basliklarla bilgiler

http://www.breastfeeding.com Anne sutu vermenin temel teknikleri,baslamadan once bilmeniz gerekenler.Dogum ve sut verme videolarini izleyin

http://www.lalecheleague.org  En unlu anne sutu vermek isteyenleri destekleyen,egitim veren web.Seminerler,konferanslar,workshoplar duzenlerler.Sut verme uzmanlari vardir hastahanelerdeki gibi.

 

 

20 Subat 2000,Cumhuriyet

DAHA SAĞLIKLI BEBEKLER İÇİN

Anne-baba adaylarına ücretsiz danışmanlık

İstanbul Haber Servisi - Anne adaylarının hamilelik sırasında doğum öncesi eğitimi alması, hem bebek hem de anne için yaşamsal önem taşıyor.Aile planlaması, kadın sağlığı ve bebek bakımı konularında uygulanan eğitim programları, aileleri sağlıklı bilgilendirmeyi amaçlıyor.İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde kurulan Kadın ve Çocuk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Birimi tarafından anne-baba adaylarına aile sağlığı ile ilgili konularda hizmet veriliyor. Birimde bebek gelişimi konusunda eğitim veren Pedagog Canan Özer , verdikleri hizmetleri şöyle anlattı:

''İstanbul Üniversitesi Psikiyatri Anabilim dalı, Diş Hekimliği Fakültesi ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksek Okulu uzmanlarınca ortaklaşa yürütülen altı haftalık bir hamilelik eğitimi veriliyor.İstanbul Üniversitesi'nde doğum yapanların yanı sıra başvuran bütün annelerin ve bebeklerin sağlık durumlarını sürekli izliyoruz.Bebeklerin ailelerine emzirme, hamilelikten korunma ve pedagojik danışmanlık hizmeti veriyoruz.Hamileliğin her aşamasında yapılması gereken çok şey var ve bunlar hem anne hem de çocuk için çok önemli.''

Hamilelik eğitimi programında anne-baba adaylarının yanı sıra gençlere de, gebelikten korunma ve cinsel konularda bilgilendirme ve danışmanlık hizmetleri veriliyor.Doğumlarından itibaren izlenen çocuklara ailenin de isteğiyle okul öncesi eğitim verildiğini de söyleyen Canan Özer, ''Bu eğitim, başvuru olması durumunda gençlik dönemlerine kadar sürdürülebilir'' dedi.

 

http://www.childbirth.org Sikca sorulan sezaryen ve sezaryen dogumdan sonra normal dogum sorulari-cevaplari.Iyi tuketici olup seceneklerinizi iyi bilmek.Dogumsecimlerinizi ogrenin.

 

http://www.apha.org/resources/kids.html  APHA-Cocuk sagligi kaynaklari tum  linkleri.

 

http://www.aapd.org/   American Academy of Pediatric Dentistry-Amerikan Bebek, Cocuk Dis Hekimligi Akademisi-Ailelere bilgi.Detayli.Linkler. Mesela:USA de Koruyucu hekimlik olarak, kanunlarin onerdigi kilavuz bilgiler dogrultusunda her sene cocuklarin full agiz ve dis bakimlarinin yapildigina dair doktor raporu olmadan cocuklar okula kaydedilemez.

 

http://www.aapd.org/Consum.html   Anne-babalara cocuklarinin disleri hakkinda detayli egitim.

http://www.aapd.org/a1Media.html   Bebek ve Cocuklarda Dis koruma –Medya Bilgileri.Soru-cevap linkleri.

Amerikan Bebek-Cocuk Doktorlarinin asagidaki yazisi her bebek-cocuk doktoru muayenehanesinde ve hastahanelerde anne-babalara dagitilmaktadir: http://www.aap.org/family/toothdec.htm , http://www.aap.org/cgi-bin/search/searchall_VSearchResult3.cfm

 

BEBEKLERDE Biberon Nedenli Dis Curumeleri Nasil Onlenmeli ? Bebeklerin ilk disleri cikmadan baslar omur boyu surecek saglikli dis bakimi.Gunluk temizleme ve flor hapi verilmesi cok cok onemlidir, ancak bu onlemler tek baslarina dislerin biberon nedeniyle curumesini engellemez.Biberon bas nedenidir curumelerin. ABD deki bebek dis curumelerinin tedavisi oldukca pahalidir. Eger disler tedavi edilmezse de, o disler tamamen curur, enfeksiyon ve  agrilara sebep olur, erken dis kaybina yol acar, ve yeni disleri carpik cikar, carpik kalici disleri olusur.Dislerin curumelerini onlemek en iyi tedbirdir.

Bebegin-cocugun dis ve disetleri biberonla,  su disinda mama, meyva suyu vs herseyle uzunca sure temas ettiginde  curumeler baslar. Bu curumeler bebeginizi yatirirken biberonla formula mama , sut, meyva sulari, sekerli su, sekerli tum icecekler vs verdiginizde olusur.Mama suresinden daha uzunca sure biberon veya meme verdiginizde de, uyanik veya uyuyorken de olsa, yine curuklere sebep olursunuz.

Bebegin agzinda bu sekerli sivilar, mama, sut vs, hepsindeki tabii veya ilave edilmis sekerler agizdaki mikroplarca aside cevrilir.V e bu asid ozellikle de ust on disleri eritir, curumelerine sebep olur! Bebekte bu nedenlerle omur boyu kalici olacak dis problemleri olusacaktir.

 

Bebek Disleri Neden Onemlidir?Bircok aile bu bebek dislerindeki curumelerin onemsiz oldugunu sanir, nasil olsa degisecek diye dusunurler. Ama curumenin riskleri vardir.Eger bebek-cocuk disini erken curume, veya enfeksiyon nedeniyle kaybederse, ikinci cuikacak disleri hemen cikmaga hazir degildir.Bebek disleri sonra cikacak dislere kilavuz vazifesi de gorur, yani erken kaybedilen dis nedeniyle, kalan disler kayarak bu bosluklari doldururlar ve cikacak dislere yer birakmazlar!

 

Bebegimin-cocugumun Dislerini Korumak, Curumeyi Onlemek icin Ne Yapmaliyim ?

·          Bebegi yatagina asla biberonla yatirmayin.7-8 aylikken. Bircok bebegin artik gece besklenmesine gerek yoktur. Yatarken biberonla beslenen cocuklar, kulak enfeksiyonlarina daha yatkindir!

·          Sadece beslenme saatlerinde biberon verin.Biberonu bebeginizi sakinlestirmek, oyalamak, susturmak amacli kullanmayin.Biberonla yuruyerek gezinmesine, uzun sureler biberon emmesine musaade etmeyin. Yoksa biberon nedeniyle dis curumelerinin yanisira, duserek dislerinin kirilmasina vs sebep olursunuz.

·          Cocugunuza bardakla, dokulmeyi onleyen bardak tipli kaplarla icmeyi mumkun oldugunca kisa surede ogretin , ki bu bir yas civaridir.Bardaktan icilen seyler disler arasinad birikmez, ve bardakla yataga gidemez!

·          Herseye ragmen biberon icmesini onleyemiyorsaniz, biberona sadece su doldurun keyif icin biberonu kullandiginda.

·          Bebegin agzinin temiz tutulmasi da curumeleri onler.Beslenmeden sonra, islatilmis, nemli gazli bez veya temiz tulbentle ile bebeginizin dis ve dis etlerini dikkatlice , fazla bastirmadan siliniz.

·          Bebegin 7-8 disi oldugunda da, cok yumusak cocuk fircasi ve su ile temizleyin dislerini.

·          2 yas civarinda artik, dislerini gunde 2 defa , tercihan da kahvaltidan sonra ve yatmadan once fircaliyor olmalisiniz.

·          Genelde 3 yas civarinda, cocugun artik dis macununu yutmayacagindan emin oldugunuzda da, florlu dismacunu sadece minik bezelye ( yutsa da zararli olmayacagina emin olunabilecek kadar yani) kadar kullanmaga baslayin. Florun fazlasi cocuklara zararlidir!

·          Curukleri erken kesfedin! Bebeklerde ust on dislerde beyaz lekeler halinde gorulur ilk dis curukleri!!! Gorulmesi zordur.Bebek doktorunuz aletle kolayca gorecektir..Bebek doktorunuz, bebeginizi cocuk dis hekimine sevk edecektir.Boylece bebeginiz buyudugunde omrunce guzel bir gulusle sergileyecegi saglikli dislere sahip olacaktir.

http://www.aapd.org/kids/color/begin.html      Kucuk Cocuklara resimleri boyayarak dis egitimi.

 

http://www.dentalcare.com/  Crest Dis Macunu Egitim Sitesi-Patient Education’a klik et! Resimlerle guzel anlatilmis.Bircok linkler.Hastalara ve doktorlara.Sonra da Consumer Information’a klik et, koruyucu agiz bakimi , problemler-islemler, yeni uygulama ve gorusler vs.Gunde bir paket sigara her on senede en az iki yada daha fazla disinizi kaybettirmekte! 18 yasinda gunde bir paket sigara icmege baslarsaniz, 35 yasinda en az 5 dis kaybetmis olacaksiniz!

 

http://web1.tch.harvard.edu/dentistry/   Boston Cocuk Hastanesi-Cocuk Dis Departmani.

 

http://pediatricdentalcare.com/  Parent info ‘ya bakin

 

http://www.pdconline.com/   Pediatric Dental Care.-Cocuk agiz sagligi bilgilerine bakin.

 

http://www.pdconline.com/first_teeth/  Bebeginizin ilk 24 ay dis bakimi! Neden onemli?

http://www.ahn.com/community/DentalHealth/default.asp   Bebek ve Cocuklarda dis-agiz sagligi.

http://www.dentistryforchildren.com/parents.html  Cocugunuzun birinci yasgununde KORUYUCU dis hekimligi kontrolu baslar .

http://cspd.org/  California Society of Pediatric Dentists-California Cocuk Dishekimleri Kurumu-Anne-babalara resimlerle egitim, cocugunuzun disleri, bakimi, onlemler.

http://www.spaceshipdentist.com/pages/cdg-links.html  Cocuga ve siz anne-babalara linkler-DIS

http://toothnet.com/intrest1.htm  Dislerinizle ilgili enteresan siteler.

 

http://www.dentalcare.com/soap/links/linkindx.htm   Faydali Internet saglik kaynaklari, dis linkleri.

http://www.pbs.org/newshour/bb/law/jan-june98/megan_4-29.html PBS Haber Raporu-Megan  Kanunu-Cocuklari tecavuz ederek olduren suclularin tekrar topluma donuslerinde , tekrar isleyebilecekleri suclari onlemek amaciyla ,yasayacaklari bolge toplumuna aralarinda eski cocuk suclusunun yasadigi hakkinda bilgi verme mecburiyeti getiren kanun.Megan bu kanunun cikmasina sebep olan ailenin oldurulen cocugunun adiydi.

http://www.ama-assn.org/insight/h_focus/nemours/index.htm  AMA KIDS Health-Bebek ve Cocuk Sagligi. Dogumdan 2 yasa kadar infant-bebek, 2 yas ve ustu cocuktur.

http://www.eatright.org/child/          Amerikan Diyetisyenler Dernegi-ADA-Cocugunuz nasil beslenmeli?

 

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts02.htm  Biberon ve saglik-disleri korumak icin nelere dikkat etmelisiniz?

 

http://www.lalecheleague.org/FAQ/FAQMain.html  Laleche Sut Verme-Emzirme Organizasyonu-Bebeginizi emzirme ile ilgili tum sorulariniz ve cevaplari..

 

http://www.nursingmother.com  Emziren, sut veren annenin sitesi. Her gun piramitteki gidalarinizi yiyin ve de 8 bardak suyunuzu mutlaka icin.Rejim zamani degil simdi.Bu sitede bilmek istediginiz hersey var.

 

 

BEBEGINIZDE ASAGIDAKILER NORMALDIR:

 

·          24 saat icinde 8-12 defa guzelce emiyor.

·          Idrari acik renk, ve bebeginiz 3.cu gunden itibaren 24 saatte en az 6 bez islatiyor.

·          Bir hafta sonra kakasi yumusak ve hardal renginde.

·          Dogumdan sonra kilo kaybettiyse de , 2. Ci ve 3. Cu haftada gittikce artan hizli bir sekilde kilo almaktadir.

 

EGER ASAGIDAKILER SOZ KONUSU ISE DERHAL DOKTORU ARAYIN:

·          Bebek gogsunuzle kavga etmektedir, surekli ememez,1-2 dakika sonra aglamaya baslar.

·          Yeterince sut emecek kadar uyanik kalamiyor, uyuyor.

·          Gunde 6 bezden az degistiriyorsunuz veya bezi sirilsiklam degil, islakca, ya da nemli.

·          Cok az kaka yapiyor veya mukuslu, yapiskanca koyu yesil kaka yapiyor.

·          Cildinin rengi solgun, mavi , mor veya sari.

·          Rektal vucut isisi 100.5 Fahrenheit /38 santigrad dereceden yuksek.

·          Kaynak: http://www.nytimes.com/library/national/science/033099sci-brody.html  Bebekler icin en iyisi anne sutu, ama bazen annenin yardima ihtiyaci olabilir.Jane E. Brody. Guzel bir yazi.

 

 

Amerikan Cocuk-Bebek doktorlari Akademisinin hazirladigi asagidaki bilgiler tum anne-babalara bebek doktorlari muayenehaneleinde , hastahanelerde fotokopi olarak dagitilmaktadir: COCUGUNUZ UN NE ZAMAN ACIL ILKYARDIMA GOTURULMESI GEREKIR?

Cocuk ve bebeklerin hic belirti olmadan ciddi sekilde hastalanmalari cok enderdir.Cocugunuzdaki belirtilere gore, doktorunu aramalisiniz. Hastaliklarin zamaninda tedavi edilerek, hastaliklarin agirlasmasini ya da acile gitmenizi gerektirecek hale donusmesini onleyebilirsiniz.

 

GERCEK ACIL DURUM NEDIR? Acil durum agir bir yaralanma veya hastaligin bebegin-cocugun hayatini tehdit etmesi , veya kalici bir zarar vermesi ihtimali oldugunda soz konusudur. Boyle durumlarda cocugun acilen ve derhal tedavi edilmesi gerekir.Onceden doktorunuzla gercek acil durumda ne yapilmasi gerektigini, nereye gideceginizi vs tartisin.Bircok gercek acil durum ani yaralanmalari kapsar.Bunlar sunlardir:

 

·          Bisiklet ve araba kazalari

·          Zehirlenmeler

·          Yaniklar ve dumandan bayilma, zehirlenme

·          Bogazina yiyecek vs kacmasi

·          Suda, denizde, havuzda vs bogulma tehlikesi ile karsi karsiya kalmak

·          Silahlar, tabancalarla vurulmak

·          Elektrik carpmalari, soklari

 

 

Oteki acil durumlar da tibbi hastaliklar veya yaralanmalardan kaynaklanabilir.genelde cocugu iyi gozlemlediginizde asagidakileri gordugunuzde , acil bir durum oldugunu anlayabilirsiniz:

 

·          Garip davraniyordur, gitgide kendi kabuguna daha cok cekilmektedir, fazlaca dikkatli ve uyanik degildir

·          Nefes almasi gittikce zorlasmaktadir

·          Durmayan bir kanama vardir

·          Cilt ve/veya dudaklarda mavilik veya morarma vardir (koyu renklilerde bu grilesme seklindedir)

·          Ritmik kontrolsuz hareketler vardir elektrige tutulmus gibi, ve baygindir ( sara)

·          Bayilmistir, veya kendinde degildir.

·          Disi yerinden cikmistir, veya cok sallanmaktadir( disi hemen sut icine koyup doktora oyle goturun) veya agiz ve yuzde cidddi yaralanma vardir.

·          Artan ve israrli agri, sanci vardir.

·          Derin ve/veya buyuk kesik veya yanik

·          Hafiza kaybi, zihin karisikligi, karistirma, kotu bir bas agrisi, veya basini carpma, basustune dusme vs gibi durumlardan sonra birkac defa kusma

·          Cocukla konustugunuzda gittikce azalan cevap verme, artan uykulu olma hali

 

Cocukta hicbir belirti olmasa dahi, doktorunuzu veya zehir merkezini derhal arayin eger cocugun supheli bir zehir yutmus, veya baskasinin ilaclarini icmis olmasindan supheleniyorsaniz.Herzaman cocugunuzun hayatindan endiseleniyorsaniz yardim icin derhal telefon edin, yardim isteyin. Bulundugunuz yerdeki,cocuk ilk yardim merkezlerini onceden tesbit edip, doktorunuzla da gorusup, defterinize onceden yazin telefonlarini vs.

 

http://www.learncpr.org/ TUM ANNE BABALAR CPR OGRENIN, HAYAT KURTARIN.BU COCUGUNUZ DA OLABILIR.ILK YARDIM SITEMIZE DE BAKINIZ.

 

ILK YARDIM KAYNAKLARI -  http://cpmcnet.columbia.edu/texts/guide Columbia-Presbyterian hastahanesi, Komple Tip Ev Ansiklopediniz.Ilk yardim, genel saglik vs konular.

http://cpmcnet.columbia.edu/texts/guide/toc/toc14.html New York Columbia Presbyterian, ILK YARDIM KONULARI

http://www.vnh.org/FirstAidForSoldiers/fm2111.html Askeri Deniz Hastahanesi ilk yardim manueli.

http://www.vnh.org/NHB/NHBHome.html ABD Askeri Deniz Hastahanesi El Kitabi-Saglik promosyonu

http://www.stjohn.org.au/stjohn/stjnat/txtspace/qr1.htm Quick guide to First Aid

http://www.redcross.org/hss/facpr.html Her yasa Ilk Yardim ve CPR Kurslari Kizilhac’tan. Bizde de okullara her turlu felaketler ve trafik amacli ders olarak konmalidir her yas grubuna.

http://www.redcross.org/hss/hsfacts/index.html Kizilhac-Ilk Yardim Kurslarinin tum  cesitleri ve indeksi.  30 dakikadan 44 saate kadar cesitli ilk yardim kurslari, KIZILAY da yapmali.

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/fednat.html   Cesitli devlet kurumlarindan isyerleri dahil uygulanmasi gerekenler. Insan emniyeti bilgileri, ilk yardim vs .

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs2/as16200.html  Acil durumlarda ciftlikler dahil, basa cikmak ,ilk yardim egitimi. Ciftlikler icin ancak evlerimiz icin de gecerli cogu.

 

http://www.aap.org/cgi-bin/search/searchall_VSearchResult3.cfm Ani Bebek Olumleri-SID ve digerleri. EKIM AYI BEBEK SAGLIGI AYIDIR.

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts.htm          USA-CDC Adan Zye BEBEK-COCUK HASTALIKLARI

 

http://www.pslgroup.com/EARINFECTIONS.HTM Otitis Media , Kulak agrilari

 

http://www.aap.org/family/mnbroc.cfm Bebek ve Cocuklarla ilgili bircok onemli konuda aile, halk egitimi brosurleri.HAZ 99+++++++++++++++++Cok guzel

 

http://www.aap.org/policy/00299.html Ani Bebek Olumleri SID ile Bebek Cinayetleri Farki nasil anlasilir?

 

http://www.aap.org/family/envtob.htm Onunde, yaninda sigara icilen cocuklarda ilerde akciger kanseri, kalp hastaliklari ve kataraktlar gorulmektedir!!! Ya hamilelikte sigara icen veya dumanina maruz kalan , yaninda sigara icilen hamilelerin bebekleri: dusukler, erken dogum, eksik kilolu dogum, ani bebek olumleri, ve cocukluk kanserleri vs gorulmektedir.

 

http://www.pslgroup.com/EARINFECTIONS.HTM Kulak enfeksiyonlari

 

http://www.learncpr.org/     CPR ,bir insani hayata dondurmeyi ogrenin.Ozellikle de her annenin,babanin CPR kurslari almasi gerekir.

http://www.dole5aday.com/        Cocugunuzun, bebeginizin ideal beslenmesi-Britanica Ansiklopedisi editorleri Eblast sitesinde buraya 5 yildiz vermisler.

 

http://www.gerber.com   Gerber Bebek Mamasi web sitesi-Ailelere tum bebek yetistirme bilgileri.

 

http://www.carnationbaby.com Carnation bebek mamalari.Hamilelik.Bebeginizin ilk senesi vs .

 

http://www.beech-nut.com  Beech-Nut Bebek mamasi, beslenme bilgileri.

 

http://www.drkoop.com/resource/childrens/  Dr Koop Cocuklarin sagligi.1981-1989 arasi Reagen doneminde Surgeon generale-Amerikanin doktoru olan kisi.

 

http://www.milliyet.com/1999/08/03/yasam/yas03.html Yine Kanalizasyon.

 

http://www.foodsafety.gov/~lrd/advice.html  FDA/CFSAN DEVLET Tuketiciye Tavsiyeler,  Bilgileri-Yiyecek zehirlenmesini Nasil Onleriz? Yiyecek emniyeti, urunler ve otekiler.COK GENIS DETAYLI WEB.

 

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs4/va98080.html  Tuketici Kilavuz Bilgileri-Kiyma ve tavuk emniyetle nasil muhafaza edilmeli,kullanilmali, pisirilmeli. Buzdolabinda, kac derecede kac gun saklanabilir?derin dondurucuda kac ay saklanabilir?Emniyetli pisirmek icin etin icindeki isi en az kac derece olmalidir?

 

http://www.nalusda.gov/fnic/dga/dguide95.html Amerikalilara beslenme Kilavuz Bilgileri.

 

http://www.fsis.usda.gov/OA/pubs/consumerpubs.htm  USDA  Yiyecek Emniyeti Yayinlari.Devlet. Sel  felaketleri, yanginlar vs sonrasinda bilgiler.

 

http://www.fda.gov/ FDA, ABD ULUSAL TUKETICIYI KORUMA KURUMU.

 

http://www.fda.gov/opacom/hpchoice.html FDA Web siteleri indeksi.

 

http://vm.cfsan.fda.gov/~dms/fs-toc.html FDA/CFSAN ULUSAL SAGLIKLI, TEMIZ YIYECEKLER BASLANGICI, GIRISIMI.Kurallar, teftisler, egitim vs.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/foodborn/lister.htm Listeria nedir? Hamilelerde, bebeklerde cok onemlidir

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/FOODBORN/salm_ents.htm Cig, az pismis, sulu yumurtadan kaynaklanan salmonella. Yumurtanin beyazi da sarisi da cok kati pismelidir!!!!

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/foodnet/

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/foodborn/foodborn.htm Yiyeceklerden Kaynaklanan Hastaliklar.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/foodborn/e_coli.htm E. kolisi.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/cholera/cholera.htm Kolera Onlenmesi.

 

ftp://ftp.cdc.gov/pub/infectious_diseases/brochures/cholera.txt

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dpd/list_mal.htm Sitma

 

http://www.cdc.gov/nchstp/tb/faqs/qa.htm Verem. http://www.cdc.gov/nchstp/tb/links.htm

 

http://www.cdc.gov/ncidod/dpd/cr_diarr.htm Iki haftadan fazla suren Kronik Ishal.

 

http://www.foodsafety.org/consumer.htm  Ailenize temiz, saglikli, zehirlenme ve salgin hastalik, ishal, olum  tehlikesi olmadan nasil yemek pisirirsiniz? Tuketiciye  cok cesitli onemli saglik bilgileri. Nelere  dikkat etmelisiniz?

 

http://nhic-nt.health.org/Scripts/Hitlist.cfm?Keyword=FOOD+SAFETY Food Safety-Guvenilir temiz ve saglikli yiyecekler linkleri

 

http://www.exnet.iastate.edu/pages/families/fs/   IOWA State University-Food Safety Project-Emniyetli/temiz, zehirlemeyen, mikropsuz,  yiyecek hazirlama kurallari, yiyeceklerde hazirlama, muhafaza sekillerindeki hatalardan kaynaklanan zehirlenme ve salgin hastaliklar, kaynaklar, temiz/emniyetli hijyenik mutfak icin 10 kural, tuketici bilgileri, Kanunlar.

 

http://www.eblast.com/browse.html?OPATH=1332:1477&HeadingUid=1480  Food Safety-Zehirlenmeden yenebilecek-sagliga zararli olmayan yiyecekler -A dan Z ye akliniza gelen her konu-derin dondurma, yiyecek zehirlenmeleri, konserve ve dondurulmus yiyeceklere ilave edilen koruyucu kimyevi maddelerin zararlari, konserve yapmak, tursular, zehirlenmeler, buzdolabinda muhafaza vs. Linkler.

 

http://nhic-nt.health.org/Scripts/Hitlist.cfm?Keyword=FOODBORNE+ILLNESS Yiyeceklerden ve kotu saklanmasindan-korunmasindan kaynaklanan hastaliklarla ilgili linkler.

 

http://www.nal.usda.gov/fnic/etext/000028.html#xtocid2381822  Food Preserving Links-Saglikli Yiyecek Saklama-Muhafaza.Derin dondurucuda neler saklanir/nasil hazirlanir/ne kadar saklanir/saklama metodlari vs, konserve yapmak,pastorize, tutsuleme, kurutma vs diger tum saklama metodlari vs linkleri.

 

http://www.clorox.com/environment/foodsafe.html ABD  de camasir suyu marka/sitesi- Clorox. Camasir  suyu ile dezenfekte metodlari-Yiyeceklerden zehirlenmeyi onlemek icin alinacak tedbirler, insan sagligi icin alinmasi gereken onlemler. Mutfaginizi, lavabonuzu,  tezgahlarinizi, banyolarinizi,kuvet ve tuvaletlerinizi, bebek alti degistirilen yerleri, cocugunuzun elledigi, agzina soktugu plastik vs  oyuncaklarini, TUM COCUK YUVALARINDAKI OYUNCAKLAR VE DIGERLERI, bardak , et kesilen plastik vs tahtaniz ( hijyen acisindan sadece plastik olanlari kullaniniz ), cay bardaklari vs nasil dezenfekte edilmeli? Sanitising denen hafif, az zehirli olan 4 litreye sadece 2 yemek kasigi camasir suyu kullanilir ve nesneler icinde bekletilir, tekrar durulanmaz, kurulanmaz, havada kurumaga birakilir.  Dezenfekte metodunda ise daha sert karisimli solusyon kullanilir ve bu karisimin  icine sokulan herneyse sonra suyla mutlaka durulanir- farkini ogreniniz.Hangisi nerede nasil kullanilir? Saglikli yiyecekler,  mutfaklar , kurallari. Bir cok mikrobu, Hepatit A dahil, sadece camasir suyu , YA DA ICINE DAHA IMAL EDILIRKEN SODYUM HIPOKLORAYD KONMUS BLEACH’LI , TOZ VEYA SIVI CAMASIR DETERJANLARI oldurmektedir.

 

Camasir suyunu dikkatli ve talimatlara gore kullanin, fazla camasir suyu koymayiniz, sicak suyla BIRLIKTE asla kullanmayiniz, teneffus etmeyiniz, varsa pencere aciniz, eldiven kullaniniz, zehirlidir! Soguk suya  sadece soylenen miktarda   camasir suyu koyunuz ve yogun zehirli karisimi kullanacaginizda teneffus etmeyiniz, pencere vs aciniz.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/practi15.htm ABD Devlet Salgin Hastaliklari Onleme Merkezi-CDC-Atlanta.Bulasik makinasi kullaniliyorsa mikroplarin oldurulmesi icin idealdir.Kullanilmiyorsa nasil yikanmasi gerektigine bakin bu sitede. 4 litre soguk suya ve 2 yemek kasigi camasir suyu koyun sadece ve icine dezenfekte etmek istediklerinizi koyun, 10-15 dakika bekletin, alin, acik havada kurumaga birakin, asla durulamayin.Bu suyu gun boyunca kullanabilirsiniz golgede.Her gun yeniden hazirlayin, cocuklardan, hayvanlardan  uzak tutun.

 

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/practic9.htm CDC, CENTERS FOR DISEASE CONTROL, ATLANTA, FEDERAL DEVLET  HASTALIKLARI , SALGINLARI ONLEME MERKEZLERI. Evlerde, yuvalarda,  mutfaklarda camasir suyu ileTEMIZLIK ve dezenfekte metodu, hijyen onlemi.Camasir suyu nasil ve ne oranda kullanilmali? Cocuk oyuncaklarini, cocuklarin eledikleri yerleri soilmek, kap kacak vsyi dezenfekte etmek, cay ocaklari vs icin, SANITIZE ETMEK ICIN AZ ZEHIRLI , KUVVETLI OLMAYAN ZAYIF SOLUSYON hazirlamak icin , her  4 litre soguk musluk suyuna sadece 2 yemek kasigi camasir suyu koyun, cocuk oyuncaklari, bardak , catal vs icinde EN AZ 2 dakika tutun, sonra kurulanmaz, durulanmaz, havada kendi kendine kurumaya birakilir. (1 galon= 3.78 lt=4 lt ) Mesela dis fircalarinizin icinde bulundugu kaplari hergun boyle hazirlanmis solusyonla doldurun, 10 dakika tutun, havada kurumaga birakin. Dis fircalarinizi 3-4 ayda bir mutlaka degistirin.

 

DEZENFEKTE ETMEK ICIN, genel yer , banyo, kuvet, lavabolar, tuvaletler, kan kusmuk, diski, burun ve goz sivisi, salya, idrar ve kusmuk bulasmis yuzeyler vs icinse vs TEMIZLIK ICIN DAHA KUVVETLI VE ZEHIRLI OLAN KARISIM- 4 Litre soguk musluk suyuna ¼ kap ( 1 Turk kahvesi fincani ) camasir suyu koyun, ya da 1 litre suya 1 yemek kasigi dolusu camasir suyu koyun. Bu kadarcik camasir suyu mikroplarin cogunu oldurmege yeter,evlerinizi, banyolarinizi, tuvaletlerinizi, kuvetlerinizi, yerleri, dis fircalarinizin vs icinde bulundugu kaplari, lavabolarinizi, yerlerinizi , tezgah ustlerini temizleyin, mikroplari oldurun, BAZI SEYLERI 2-3 DAKIKA SONRA DURU SU ILE SILEBILIRSINIZ, DURULAYABILIRSINIZ VEYA HAVA ILE KURUMAGA BIRAKABILIRSINIZ.

VUCUTTAN CIKAN HER TURLU SIVI, kan, kaka, burun ve goz sivilari, salya, cis, kusmuk ve bulasiklarini , yani bu sivilarin temizlenmesinde ise mutlaka eldivenle, ve hicbir sekilde goz,burun, agiz, varsa elde vs acik yaraya asla degmeyecek, sicramayacak sekilde, tercihan kagitla temizleyip atarak ve camasir suyu ile dezenfekte ederek, ve temizlenen bezleri de kaynatarak, mutlaka da  kuvvetli camasir sulu suda  dezenfekte ederek, iyice sikarak kurumaya birakarak  temizleyiniz. Ellerinizi  cok uzun ve bol sabunla ovalayarak yikayin.

Hepatitli ve HIV ve AIDS li kisilerin, otellerin, hastahanelerin, bulasici hastalikta, saglikli da olsak sokaktan vs alinan tum mikrop, virus ve bakterilerin % 99 zunu oldurmek icin, EVLERIMIZDE carsaf ve havlulari , tum camasirlarimizi vs icine imal edilirken % 5.25 kuvvetinde sodyum hipoklorid=BLEACH/beyazlatici denir halk dilinde (camasir suyundaki maddeden) konmus “BLEACH” li toz veya sivi camasir deterjanlari ile temizleyelim, veya bu deterjanlar piyasada yoksa henuz,  soguk su+ camasir suyu ile yikamak  da bu bakteri olduren deterjanlar cikincaya kadar cozum olmali. (Turkiye’de sodyumhipokloraydli  toz veya sivi otomatik camasir makinesi ve el deterjani yoksa da,  piyasaya bu urunu cikartmalilar- tum dunya bu tip deterjanlari kullanmakta, tercih etmekte cunku yikanan camasirlarin sadece temiz degil, mikroplarin, bakterilerin % 99 zunun  olmus olmasi da cok onemli ve tum mikroplar ancak boyle oluyor!) Daha imal edilirken camasir suyundaki maddeden ( SODYUM HIPOKLORAYD) ilave edilmemis deterjanlarin kullanildigi camasir makinalarinda bircok mikrop, bakteri, Hepatit A dahil mikrop kaliyor, olmuyor! Kaynak-Reuters

ACIL DURUMLARDA- FELAKETLER, SEL BASKINLARI,DEPREMLER, SALGIN HASTALIKLAR VS. DURUMLARINDA SULARI NASIL DEZENFEKTE ETMELIYIZ?

 

·          KAYNATMA VE

·          CAMASIR SUYU VE

·          TENTURDIYOT ILE ICME SULARINI ICILEBILIR HALE GETIRMEK VE DE

·          GENEL  DEZENFEKTE METODLARI

 

KAYNATMA; HASTALIKLARA NEDEN OLAN, SUDAKI KUCUK GOZLE GORULEMEYEN CANLI MIKROORGANIZMALARI OLDURMEK ICIN FOKUR FOKUR BIR DAKIKA KAYNATMAK YETERLIDIR. Tadi biraz bozuk olur ama bunu da kaynatilmis suyu, dezenfekte edilmis bir kaptan oteki kaba havadan dokerek, birkac saat bekleterek,ve her bir litre su icin bir cimdik tuz ilave ederek daha icilebilir hale getirebilirsiniz.

Kaynatmanin cozum ve pratik olmadigi durumlarda ise  klorin (camasir suyu) ve iodine (tenturdiyot) kullanilir.

 

CAMASIR SUYU ILE GENEL SANITIZASYON VE DEZENFEKTE VE TEMIZLIK ICIN:

 

1)    DEZENFEKTE ICIN KUVVETLI, ZEHIRLI KARISIM- BANYOLARI, TUVALETLERI, YERLERI, LAVABOLARI, YUVALARDA, EVLERDE COCUK BEZI DEGISTIRILEN YERLERI VS DEZENFEKTE ETMEK ICIN: 4 LITRE SOGUK SUYA 1 TURK KAHVE FINCANI/ YA DA  1/4 KAP  CAMASIR SUYU KOYUN YA DA

2)    KUVVETLI, ZEHIRLI KARISIM- 1 LITRE ODA ISISINDAKI SOGUK MUSLUK SUYUNA 1 YEMEK KASIGI DOLUSU CAMASIR SUYU KOYUN ( BU TARIF %5.25 SODIUM HYPOCHLORITE ICINDIR, ELINIZDEKI SISENIN USTUNDEKI YUZDE DAHA DUSUKSE, BIRAZ DAHA FAZLA KOYABILIRSINIZ CAMASIR SUYUNU)  CAMASIR SUYU KOKUSU VARSA CAM ACIN, YA DA 20-30 DAKIKA ORADAN UZAKLASIN. BUHARLARI NEDENIYLE ZEHIRLIDIR. ZEHIRLI KARISIMLARLA YIKANAN BAZI SEYLER 2- 3 DAKIKA  SONRA DURULANIR NORMAL TEMIZ SU ILE VEYA HAVADA KURUMAGA BIRAKILABILIR.

3)    SANITIZASYON ICIN ZEHIRLI OLMAYAN DAHA ZAYIF BIR KARISIM- COCUK PLASTIK OYUNCAKLARI , CATAL KASIK,TABAK,COCUKLARIN AGIZLARINI SUREBILECEKLERI HERSEY VE HERYERI ,COCUK YUVALARINDA HIJYEN ICIN, CAY VE KAHVE OCAKLARINDA ,TEMIZLEMEK VE DE  DEZENFEKTE ETMEK ICINSE: 4 LITRE ODA ISISINDAKI SOGUK SUYA SADECE 1-2 YEMEK KASIGI CAMASIR SUYU KOYUN. BU KARISIMDA 10 DAKIKA BEKLETECEGINIZ SEYLERI ALIP , DURULAMADAN, KURULAMADAN ACIK HAVADA KURUMAGA TERKEDINIZ. BOYLECE BIRCOK MIKROBU, BAKTERILERIN % 99 ZUNU OLDUREBILIRSINIZ.

 

SADECE   SOGUK MUSLUK SUYUNA CAMASIR SUYUNU ILAVE EDINIZ. BU SOLUSYONLAR GUCUNU CABUK KAYBEDER. ORGANIK MADDELER, BUHARLASMA, ISI, GUNES ISINLARI ETKISINI DUSURURUR. BU NEDENLERLE, EMIN OLMAK ICIN BU SOLUSYONLARI HER GUN TAZE HAZIRLAYINIZ.( MESELA EVINIZDE BIRCOK KISININ KULLANDIGI TUVALETLERDE SUREKLI ZEHIRSIZ KARISIMI KULLANMAK ICIN) GUNUN SONUNDA ARTAN KARISIMLARI TUVALETE, BANYO KUVETINE DOKUNUZ.

 

BANYO YUZEYLERI, DUVARLARI, KUVETLER, KLOZETLER, TUVALET KAPAKLARI , GENEL HALK VE ISYERI , RESTORAN, EGLENCE YERLERINDEKI, OZELLIKLE DE UCAKLARDAKI, HAVAALANLARIMIZDAKI , ISYERLERINDEKI , GENEL TUVALETLER  VS  ICIN BU KUVVETLI KARISIMLARI HERGUN, SUREKLI KULLANINIZ.

 

COCUK YUVALARINDA, EVLERDE  COCUKLARIN EL VE AGIZLARINI SUREBILECEKLERI YUZEYLER , BEBEK BAKIMI YAPILAN, ALTI DEGISTIRILEN  YERLERDEKI HIJYEN ICIN, SALGIN HASTALIKLARI ONLEYEBILMEK VE COCUKLARIN OYUNCAKLARINI DEZENFEKTE ETMEK ICIN, EVIMIZDE, OZELLIKLE HASTANIN KAP KACAK,CATAL, KASIKLARINI, CAY OCAKLARINDA , ISYERLERINDE BARDAK VE FINCANLARI, BULASIK MAKINASI KULLANMAYAN EVLERDE  VS DEZENFEKTE ETMEK ICINSE MUTLAKA AZ ZEHIRLI -ZAYIF KARISIMI KULLANIN.

 

CAMASIR SUYUNU SOGUK MUSLUK SUYUNDAN BASKA HICBIRSEYLE ASLA KARISTIRMAYIN, BASKA SEYLERLE KARISTIGINDA KIMYASAL REAKSIYONA GIRER,  ZEHIRLI GAZLAR CIKARTABILIR. HERGUN HAZIRLANAN SOLUSYONU SERIN BIR YERDE, GUNES ISINLARINDAN VE COCUKLARDAN, HAYVANLARDAN UZAK TUTUN.

 

ICME SULARINI DEZENFEKTE ETMEK-SEL FELAKETLERI, SIK SIK SU KESILMELERINDE, CAMURLU, BULANIK SULAR ICIN VS YA DA BASKA NEDENLERLE ICILEMEZ HALDEKI SULAR ICIN:

ICME SUYU, YIYECEK PISIRMEK ICIN KULLANILAN SULAR, CAY DAHIL HERTURLU ICECEKLER ICIN KULLANILAN SULAR, DIS FIRCALAMA SULARI MUTLAKA UYGUN SEKILDE DEZENFEKTE EDILMELIDIR.

ACIL DURUMLARDA (SEL FELAKETLERI VS) ICMEK ICIN SUYU DEZENFEKTE ETMEK:

 

1)      CAMASIR SUYU ILE:  1LITRE ICME SUYUNA 10 DAMLA CAMASIR SUYU DAMLATIN. SU BULANIK VE RENGI BOZUK SU ISE 20 DAMLA CAMASIR SUYU  DAMLATIN. IYICE KARISTIRIN SUYU VE 30 DAKIKA BEKLETIN. SUYUN COK AZ CAMASIR SUYU KOKMASI LAZIM, KOKMUYORSA TEKRAR DAMLATIN VE 15 DAKIKA BEKLETIN. EGER BU SEFER DE COK FAZLA CAMASIR SUYU KOKUYORSA, DEZENFEKTE EDILMIS BIR KAPTAN OTEKI KABA BIRCOK DEFA HAVADAN DOKEREK BIRKAC SAAT BEKLETIN.

 

2) TENTURDUYOT ILE:  1 LITRE ICILECEK, DIS FIRCALANACAK SUYA 5 DAMLA TENTURDIYOT DAMLATIN. SU   BULANIK ISE 10 DAMLA DAMLATIN VE SUYU 30 DAKIKA DINLENDIRIN.

Not-  KULLANDIGINIZ CAMASIR SUYU MARKASININ DA AMBALAJINDAKI BILGILERI MUTLAKA OKUYUNUZ.

Reuters-Camasir makinalarinizda da icine “camasir suyunda olan maddeden” ilave edilmis “ozel mikrop oldurucu SODYUM HIPOKLORAYDLI deterjanlar” kullanin ki tum mikroplar ve hastaliklara sebep olan bakterilerin % 99.9 zu olsun, yoksa camasir makinalarinda dahi BAKTERILER, Hepatit A mikroplari olmuyor! Bu deterjanlari kullanan ulkeler bakteri, mikrop oldurmede onemli mesafeler kaydetmektedir!

 

Bu dosyadaki  kaynaklarin tanitilmasindaki amac Turkiye’de ishalden bebek ve cocuk olumlerinin onlenmesine katkida bulunabilmektir. Goreceginiz gibi alinacak cok basit onlemlerle ve politikacilarimizdan, saglik profosyonellerine kadar Unicef’in de tavsiye ettigi gibi, bu konuya kaynak ayirarak ve de surekli egitimle biz de becerebiliriz her dunyaya gelenin saglikla yasamasini. Saygilarimla arz  ederim.  RUKI        14 Agustos 1999

 

ANA HATLARI ILE KONUYU VE LINKLERI AKTARMAGA CALISTIM. ARASTIRMAYA LUTFEN SIZLER DEVAM EDIN. BESLENME KONUSUNDA ISE, “DOGRU BESLENME” DOSYASINDA, HAMILELER, SUT VEREN ANNELER NE VE NE KADAR YEMELIDIRLER SAGLIKLI OLMAK VE BOL SUT VEREBILMEK ICIN, VE ARKADA DA BEBEKLERIN VE 2 YAS USTU COCUKLARIN BESLENME LINKLERINI ARASTIRINIZ. LUTFEN HERKES UYGUN BULDUKLARI SEKILDE AMA SURATLE CEVRESINDEKI ANNELERLE VE DOKTORLARIMIZLA PAYLASSIN BU BILGILERI KI BEBEKLERIMIZ, COCUKLARIMIZ OLMESIN.

 

http://www.ruki.org    WEBIMIZIN ANA SAYFASIDIR.   rukiorg@gmail.com

 

EDUCATIONAL LINKS ARE INCLUDED IN THIS FILE FOR PREVENTING CHILDREN’S DEATH FROM DEHAYDRATION

http://www.cdc.gov/ncidod/dvrd/gastro.htm

http://www.cdc.gov/health/nfantsmenu.htm

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts.htm

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts10.htm

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/facts15.htm

http://www.cdc.gov/ncidod/hip/abc/contents.htm

http://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/foodspot.htm

http://lalecheleague.org

http://soar.berkeley.edu/recipes/babyfood  Bebek mamalari

http://198.164.211.12/articles/feature82d.htm

http://www.parentsoup.com/experts/leche/Daug28.html

http://www.nand.org/html/rehydration.htm

http://www.rehydrate.org/ddsubject.htm

http://www.babycenter.com/refcap/617.html

http://www.nursingmother.com/

http://www.cfsan.fda.gov/~dms/wh-baby.html

http://www.pueblo.gsa.gov/press/nfcpubs/feedbaby.txt

http://www.nursingmother.com/helpme/helpme_asklc_ans32.html

http://www.noah.cuny.edu/pregnancy/pregnancy.html

http://www.uri.edu/coopext/efnep/breastfeeding/adequatemilk.html

http://www.childbirth.org/articles/feeding/breastfed.html

http://hnb.dhs.vic.gov.au/yfs/yafsinte.nsf/Frameset/Youth+and+Family+Services?OpenDocument

http://www.monarch-design.com/baby/bfing.html Links

http://members.xoom.com/711/bfeeding.html http://www.suite101.com/articles.cfm/breastfeeding

http://www.babycenter.com/refcap/752.html

http://www-spry.lycos.com/wguide/wire/wire_969203_60783_3_1.html LINKS

http://www.linkopedia.com/parent_breastfeeding.html LINKS

http://www.slackinc.com/child/pednet-x.htm

http://garcia.efn.org/~djz/birth/nutrition.html

http://nurseweb.ucsf.edu/www/appnres.htm 888888

http://206.1.96.2/child/pednet-x.htm Slack pediatric internet directory

 

http://www.childbirth.org/articles/breast.html

http://www.alexian.org/babies/4to6m/solidfood.html

http://nurseweb.ucsf.edu/www/appnres.htm  also pediatric links.

http://www.healthboards.com/childrens-health/

http://www.babycenter.com/bbs/1818/thread36/message6.html

http://boards.parentsoup.com/messages/get/psparentpart4.html

http://babyzone.com/drnathan/D/Dehydration.htm

http://www.babybag.com/articles/dehydr.htm

http://www.health-center.com/english/family/infant/dehydration.htm

http://www.sleeptight.com/EncyMaster/D/dehydration.html

http://www.sleeptight.com/EncyMaster/G/gastroenteritis.html

http://www.prevention.com/children/mom/980714.mom.html

http://www.brightfutures.org/healthform2/family/fb_1week.htm

http://www.gn.apc.org/ibfan/feeding.html

http://www.medicalonline.com.au/medical/child/vomit.htm

http://www.pathfinder.com/ParentTime/sears/qas/sears020199.html

http://www3.parentsplace.com/readroom/articles/bcolumn3.html

http://www.plainsense.com/Health/Childrens/colic.htm

http://www4.parentsplace.com/health/babycare/qa/0%2C3435%2C5367%2C00.html

http://www.planetrx.com/condition/cond_detail/add_info/95_Diagnosis.html

http://www.monarch-design.com/baby/guide.html

http://kidshealth.org/kid/index.html

http://207.44.222.20/health_library/articles/l3t108195.html

http://www.living-foods.com/bookstore/dehydrating.html

http://www.ssas.com/ttummies/

http://www.babybag.com/feeding.htm

http://www.parenthoodweb.com/parent_cfmfiles/Links.cfm LINK

http://www.galter.nwu.edu/hw/ped/pedguide.html

http://www.cdc.gov/health/foodill.htm

http://www.netspace.net.au/~helmant/nutr_p.htm 8

http://www-test.mercydesmoines.org/health/h_index.htm

http://www.usd.edu/sduap/Dictionary/Dictionary.htm#C

http://www.aap.org/family/mnbroc.cfm

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000212/entire.htm ACIP-tavsiye edilen cocuklara tavsiye edilen asilanma zamanlari-HB dahil 1996

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000007/entire.htm Hepatit B onlemek ve hamilelik

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000114/entire.htm Toplumda ve saglik calisanlarinda hepatit B onleme kilavuzu

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000480/entire.htm Cinsel hastaliklari Tedavi Kilavuzu-kurallari

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000475/entire.htm Hepatit B- Asilanma Uygulamalari tavsiye komitesi-ACIP-ABD DE HEPATIT B BULASMASINI COCUKLUK ASILANMASI ILE ONLEME CALISMALARI

 http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0046725/entire.htm 19-35 aylik cocuklarda asilanma yuzde verileri

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0038256/entire.htm Cocuklarda asilanma talimatlari-tablolari

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000260/entire.htm Cocuklarda Asilanma standartlari

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000348/entire.htm ACIP-Asilanma Genel tavsiyeleri

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000260/entire.htm Cocuklarda asilanma Tablosu dahil

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0041917/entire.htm hepatit B Onleme Asilanmasi tavsiyeleri-ACIP

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0040762/entire.htm Hemodiyalizde hepatit B salgini

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0044928/entire.htm hepatit A nin aktif ve pasif asilarla onlenmesi

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000239/entire.htm YETISKINLERDE bASARILI aSILAMA METODLARI

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000322/entire.htm Asilar ve gamaglobunler

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000212/entire.htm ppv zATURRE ASISI

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0043538/entire.htm ACIP-ASI YAN ETKILERI

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0041645/entire.htm ACIP-DIFTERI,TETANOZ,

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/m0040662/entire.htm Asilanmayi arttirma stratejileri

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000408/entire.htm uluslararasi seyahatlerde asilanma tavsiyeleri1995,

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000475/entire.htm Uluslararasi seyahatlerde asilanma kurallari-tavsiyeleri 1997-98

http://www.compassionatefriends.org/ Bir cocugun olumunden sonra yas

http://www.dougy.org/ Cocuklara ve aileye Yas Merkezi

http://www.childlife.org/

http://www.childrens.com/childlif.htm

http://www.chop.edu/famserv/chldlif.htm

http://www.med.jhu.edu/peds/childlife/childlife.html

 

http://www.acch.org/index.htm Cocuk sagligi ve Bakimi dernegi

http://www.acch.org/resource/chhosp.htm http://www.acch.org/resource/index.htm

http://www.acch.org/resource/disablts.htm Ozurlu,engelli cocuklar kaynaklar http://www.thearc.org/  http://www.lsi.ukans.edu/beach/  http://www.disabilitytraining.org/ http://familyvillage.wisc.edu/  http://www.familyvoices.org/ http://www.fcsn.org/ http://www.nichcy.org/ http://www.dssc.org/nta/html/index_2.htm  http://www.pacer.org/

http://www.acch.org/resource/educatn.htm Ozel cocuklara ozel egitim linkleri http://www.cec.sped.org/ http://www.nasbhc.org/ http://www.naeyc.org/ http://www.pta.org/  http://www.dssc.org/nta/html/index_2.htm

http://www.acch.org/resource/famsppt.htm Ailelere destek linkleri

http://www.acch.org/resource/genchorg.htm Cocuk sagligi ile ilgili organizasyonlar

http://www.acch.org/resource/healthin.htm  saglik linkleri-cocuklar http://www-hsl.mcmaster.ca/tomflem/top.html  http://www.tchin.org/  http://www.cancerresources.com/ http://www.acch.org/resource/healthcr.htm Saglik organizasyonlari

http://www.acch.org/resource/peddept.htm pediatrik departmanlar

http://www.acch.org/resource/preemies.htm Premature /erken dunyaya gelen bebeklerle ilgili linkler http://www.ixpres.com/tbangs/advice.htm http://www.aapi-online.org/  http://www.efn.org/~djz/birth/breastfeeding.html Anne sutu verme webi http://home.vicnet.net.au/~earlyed/  http://www2.medsch.wisc.edu/childrenshosp/parents_of_preemies/index.html  http://www.preemie-l.org/ http://www.zerotothree.org/

http://www.ncemch.georgetown.edu/ Anne ve Cocuk sagligi Egitimi Merkezi

http://www.health.gov/healthypeople/Sitemap/default.htm 2010 Saglik hedefleri kaynaklari

 

 

TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54 MADDELIK  COCUK HAKLARI SOZLESMESI-TURKCE VE 3 BOLUMDE http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html

 


http://www.nih.gov/health/consumer/conkey.htm Online tuketici sagligi devlet webleri

child and adolescent mental health-cocuk ve adolasan mental sagligi
Brief Notes on the Mental Health of Children and Adolescents (NIMH)
Child and Adolescent Mental Health Resources (NIMH)
Your Child and Medication (NIMH)

children's health –cocuk sagligi
Questions & Answers About Acne (NIAMS)
HIV Infection in Infants and Children (NIAID)
HIV Infection and Adolescents (NIAID)
Asthma and Physical Activity in the School (NHLBI)
Fact Sheet: Sudden Infant Death Syndrome (NICHD)
A Healthy Mouth for Your Baby (NIDCR)

Childhood and Adolescent Nutrition: Why Milk Matters (NICHD)
Una Boca Saludable para su bebe (NIDCR) (Spanish)
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (NIMH)
"This Child Needs Help": Attention Deficit Hyperactivity Disorder (NIMH)
Trastorno Hiperactivo de Déficit de Atención (NIMH) (Spanish)
The NICHD Study of Early Child Care (NICHD)
Childhood and Adolescent Nutrition: Why Milk Matters (NICHD)
Helping Your Overweight Child (NIDDK)
Helping Children and Adolescents Cope with Violence and Disasters (NIMH)
Learning Disabilities (NIMH)
Fragile X Syndrome (NICHD)
Hyperactivity (CC)
Kids 'n' the Environmental Health Sciences (NIEHS)
Lead — The #1 Environmental Hazard to Many Children (NIEHS)
McCune-Albright Syndrome (NICHD)
Otitis Media (Ear Infection) (NIDCD)
Pituitary Tumors in Children (NICHD)
Preventing Drug Use Among Children and Adolescents (NIDA)
Why Children Succeed or Fail at Reading (NICHD)
Talking With Your Child About Cancer (NCI)
Urinary Incontinence in Children (NIDDK)
Urinary Tract Infections in Children (NIDDK)
When Someone in Your Family Has Cancer (NCI)
Young People With Cancer: A Handbook for Parents (NCI)
Questions & Answers About Growth Plate Injuries (NIAMS)
Handout on Health: Atopic Dermatitis (NIAMS)
Milk Matters with Buddy Brush (coloring book) (NIDCR)
Seal Out Dental Decay (NIDCR)
Selle sus Dientes Contra Las Caries Dentales (NIDCR) (Spanish)
Snack Smart for Healthy Teeth (NIDCR)
Meriendas Sanas para Dientes Sanos (NIDCR) (Spanish)
Make A Difference: Talk to Your Child About Alcohol (PDF) (NIAAA)
 

 

http://www.ruki.org/mucizebebekcocukmamasi.htm 

http://www.ruki.org/neyemelinekadar.htm

http://www.ruki.org/dogrubeslenmek.htm

http://www.ruki.org/Cocukishali.htm 

 

http://www.ruki.org  “Ruki’den Sizlere Ailemizin Koruyucu Sagligi” webimizin ana sayfasidir.

 

rukiorg@gmail.com nasil faydalandiginizi,ne dusundugunuzu lutfen yazin.