SICAK DALGALARINDAN KORUNMAK TOPLUMDA NASIL SAGLANMALIDIR? NELERI MUTLAKA HERKES, HEPIMIZ BILMEK ZORUNDAYIZ?

ASIRI NEMLI VE SICAK HAVALARDA, SICAK DALGALARINDA TEHLIKE ISARETLERINI VE ALINACAK ONLEMLERI OGRENIN! RADYOLARDA, TV LERDE RADYOLARDA HER SAAT BASI UYARARAK- ANLATARAK HALKa ANLATIN, OGRETIN, HALKI UYARIN SUREKLI

SUNLARI TEK TEK, ADIM ADIM BILIYOR MUSUNUZ? EMIN MISINIZ?

HABERLERDE SADECE “OLDUREN SICAKLAR GELIYOR…YUKSEK RISK GRUBUNDAKILER SUNLAR… UYARIYOR….” DEYIP OZET HABERLER GECMEYIN YINE; NE YAPILMASI GEREKTIGINI ADIM ADIM TEK TEK HER DEFADA TEKRAR SOYLEYIN ; YAZIN VE ANLATIN HALKA . VE HERKESLERIN TUM HALKIN NE YAPILACAGINI, ADIM ADIM NASIL ONLEMLER ALMASI GEREKTIGINI IYICE ANLADIGINA COK EMIN OLUNUZ!

http://www.disastercenter.com/guide/heat.html

http://www.fema.gov/hazard/heat/index.shtm

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/links.asp

http://www.cambridgema.gov/EM/heatf.html

http://www.loep.state.la.us/hazards/heatfactsheet.htm

BUTCELERINZI ELVERIYORSA, MUTLAKA ODANIN BUYUKLUGUNE VE METRE KARESINE+ HACMINE UYGUN BTU GUCTE ENERJI TASARRUFLU KLIMA, VE/VEYA AYNI OZELLIKLERDE SPLIT KLIMA SATIN ALIN YATAK ODANIZA VE HEM DE OTURMA ODANIZA.

http://www.safecanada.ca/link_e.asp?category=10&topic=177

http://www.nyc.gov/html/doh/html/cd/cdheat.shtml sicaklarda, sicak dalgalarinda sunlari herkes bilmeli (kaynak New York sehri belediyesi http://www.nyc.gov/html/doh/html/hlthtops/hlthtops.shtml ) http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/index.asp asiri sicaklarda ne yapilmalidir-CDC ; FDA http://www.fda.gov/fdac/features/1997/597_heat.html http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_howto.htm

http://www.noah-health.org/en/environemental/topics/weather.html http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301 http://www.epa.gov/naturalevents/extremeheat.html

http://www.safecanada.ca/link_e.asp?category=10&topic=177

http://www.disastercenter.com/guide/heat.html

ABD http://www.cnn.com/WEATHER/ NEW YORK http://ny1.com/ny1/Weather/index.jsp ; TURKIYE’DE HAVA RAPORLARI http://www.meteor.gov.tr/2006/tahmin/tahmin-iller.aspx http://www.meteor.gov.tr/ http://www.cnnturk.com/HAVA_YOL/ http://www.havadurumutahmini.com/

SUSAMADAN ONCE MUNTAZAM VE BOLCA ICILEN SU, SOGUK SU VUCUT ISISINI DUSURUR. ASIRI SICAK DALGALARINDA HER YARIM SAATTE BIR BARDAK SOGUK SU ICILMELIDIR KI VUCUT ISISI NORMAL OLABILSIN; ARTMASIN.

VUCUT ISISI 42 C DERECE=108 FAHRENHAYT VE USTUNDEYSE; BEYIN VE IC ORGANLARDA, VUCUTTA CIDDI VE GERI DONULMEZ HASAR BASLAR; ORGANLARIN FAALIYETI ANIDEN DURABILIR ; OLUMCUL OLABILIR!

IS BURAYA GELMEDEN, GERI DONULMEZ HASARLAR, OLUMLER OLUSMADAN BOL SU ICMEYI, KENDIMIZI HER TURLU KORUMAYI TEKT EK OGRENELIM ; ASIRI SICAKLARIN VUCUTTAKI BELIRTILERINI HEPIMIZ TANIYALIM; ASAGIDAKI BILGILERDEN FAYDALANARAK TUM GEREKLI ONLEMLERI ALALIM. KENDI HAYATIMIZI, AILEMIZI,TOPLUMU KOLLAYALIM. KIM BILIR BELKI SIZ KENDI COCUGUNUZUN, BELKI BIRISININ HAYATINI KURTARABILIRSINIZ!

http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301

http://www.milliyet.com.tr/2006/08/21/son/sontur34.asp % 90 LARA VARAN NEM ISTANBUL’LULARI BUNALTTI; ANTALYA’DA TERMOMETRELER 50 C DERECEYI GOSTERDI; http://www.milliyet.com.tr/2006/08/23/guncel/gun04.html

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heattips.asp http://wonder.cdc.gov/wonder/PrevGuid/p0000449/p0000449.asp

http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301

http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_landlords.htm http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_qa.htm http://www.wrh.noaa.gov/psr/general/safety/heat/

http://www.noaawatch.gov/themes/heat.php

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heattips.asp http://www.nyc.gov/html/doh/html/cd/cdheat.shtml

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heat_guide.asp

http://www.epa.gov/naturalevents/extremeheat.html

http://www.euro.who.int/document/Gch/HEAT-WAVES%20RC3.pdf http://www.cdc.gov/niosh/topics/emres/

http://www.londonprepared.gov.uk/protectingyourself/weatherconditions/heat.jsp

http://www.disastercenter.com/guide/heat.html

ISIDAN/SICAKLARDAN KAYNAKLANAN HASTALANMA BELIRTILERININ BAZILARI SUNLARDIR;

· HIZLI HIZLI NEFES ALMAK

· KENDINI ZAYIF, KOTU, HALSIZ HISSETMEK VEYA BAYILMAK

· BAS AGRISI

· AKLIN, MUHAKEMENIN KARISMASI, AZALMASI, ZIHIN BULANIKLIGI

ASIRI SICAKLARDA BANA NELER OLABILIR?

Insanlarin vucut isisini kontrol mekanizmasina fazla isi- sicak- asiri sicak yuklenmesi olunca, insanlar hastalanir- agir hastalanabilirler- olumler gorulebilir. Vucut normal olarak terleyerek kendisini sogutur. Ama bazi durumlarda, terleme tek basina yetmez. Bu durumda da VUDUT ISISI HIZLA YUKSELIR. Bu yuksek vucut isilari oncelikle beyni ve tum oteki hayati organlari da hasarlar. Asiri sicak dalgalarinda, sicaklarda birden cok fazla faktor vucudun kendisini sogutabilme mekanizmasini etkiler. HAVADA NEM ORANI YUKSEK OLUNCA, TER YETERINCE KOLAYCA BUHARLASMAZ VE VUCUDUN ISIYI DUSURMESINI ZORLASTIRIR-ENGELLER BU DURUM. BU VUCUDUN KENDISINI SOGUTMA MEKANIZMASINI-KAPASITESINI ENGELLEYEN DURUMLAR DA yaslilik, 0-4 yas arasinda olmak, cocuklar, ates, dehaydrasyon denen vucutta susuzluk , az su icmek, su icmemek, kalp hastasi olmak, psikiyatrik rahatsizliklari olmak, kan dolasiminin kotu-hasta olmasi, gunes yaniklari, ve ilac kullanimlari, alkol kullanmak.

ISIDAN –SICAKLARDAN KAYNAKLANAN HASTALIKLARDA KIMLER EN BUYUK RISK GRUBUNDALAR?

Bebekler ve cocuklar, 65 yas ve ustundekilerin tumu, kilolu ve sisman, obez olanlar, hasta olanlar, kronik hastaliklari olanlar, psikiyatrik hastalarin tumu, ve bazi ilaclari kullananlarin hepsi.

ISI FELCI DENEN SEY NEDIR- HEAT STROKE?

Sicaklardan kaynaklanan hastaliklarin en agiri, en ciddisi, en hayati olanidir. Vucud kendi ic isisini kontrol edemedigi zaman gorulur; vucut isisi hizla yukselir, terleme mekanizmasi durur- calismaz ve vucut artik kendini asla sogutamaz duruma gelir. Vucut isisi 106 F =41 C yi bulur sadece 10-15 dakikada. Isi felci olumlere sebep olabilir veya kalici hasarlar birakabilir eger acilen bir tibbi yardim merkezine ulasilmazsa- bu arada hemen islak carsaflara sarilmazsa,ustune vucuda hortumla vs soguk su dokulmezse… BIR HASTAHANENIN ACILINDE ACIL MUDAHALE DE SARTTIR. CDC DEVAMINI OKUYUN http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/faq.asp

http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301 http://www.nyc.gov/html/doh/html/cd/cdheat.shtml

SICAKDAN, SICAK DALGALARINDAN KAYNAKLANAN HASTALIKLARI /OLUMLERI ONLEMEK ICIN

· HABERLERDE SADECE “OLDUREN SICAKLAR GELIYOR…YUKSEK RISK GRUBUNDAKILER SUNLAR… UYARIYOR….” DEYIP OZET HABERLER GECMEYIN YINE; INSANLARA NE YAPILMASI GEREKTIGINI ADIM ADIM TEK TEK HER DEFADA TEKRAR YAZIN ;SOYLEYIN; VE ANLATIN. VE HERKESLERIN TUM HALKIN NE YAPILACAGINI, ADIM ADIM NASIL ONLEMLER ALMASI GEREKTIGINI IYICE ANLADIGINA COK EMIN OLUNUZ!

· DOKTORUNUZUN, TOPLUM ADINA SAGLIK BAKANLIGININ, IL SAGLIK MUDURLUKLERININ , MAHALLI BELEDIYENIZIN, SIZE ELEKTRIK SAGLAYAN FIRMALARIN, MAHALLI TV VE RADYOLARINIZIN SICAK DALGALARINDA ALMANIZI ISTEDIKLERI TUM SAGLIK ONLEMLERI VE ENERJI TASARRUFLARI ACIKLAMALARINA AYNEN UYUNUZ; HABERLERI HER SAAT BASI SUREKLI TAKIP EDINIZ

· http://www.nyc.gov/html/doh/html/cd/cdheat.shtml SICAKLARDAN, SICAK DALGALARINDAN KORUNABILMEK ICIN http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heattips.asp http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heat_guide.asp http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_qa.htm

· EN YUKSEK RISK GRUBUNDAKILERI YINE TEKRARLAYALIM; DIYABET, KALP, SOLUNUM YOLLARI VE PSIKIYATRI HASTALIKLARI VE BENZERLERI GIBI KRONIK HASTALIKLARI OLAN VE ILAC KULLANAN HERKES http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_medic.htm -, HAREKET EDEMEYEN VEKENDI ELBISELERINI DEGISTIREMEYEN HERKES, BEBEKLER, OKULA GITMEYEN COCUKLAR, TUM COCUKLAR, YOGUN EGZERSIZLER YAPANLAR, VEYA ACIK HAVADA ZORLAYIZI ISLER YAPAN HERKES, MENTAL SAGLIK=PSIKIYATRIK ILACLAR KULLANAN HERKES http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_medic.htm , VE EVSIZ OLANLAR, SOKAKLARDA YASAYANLAR

· GENEL OLARAK SU VE BENZERI ILACLARI KULLANAN HERKES ASIRI SCAKLARDA RISKTELER;ONALRI GUNDE 2 DEFA YOKLAYIN, ARAYIN, EMIN OLUN http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_medic.htm BUNLAR SICAKLARDA RISKINIZI ARTTITRAN ILACLAR

· GUNESE CIKMAYIN

· DISARI CIKARKEN MUTLAKA KENARLARI COK GENIS, ENSENIZI DE YUZUNUZU DE KORUYACAK SAPKALAR TAKIN

· GINESTEYSENIZ EN AZ SPF 15 GUNESTEN KORYUCU SURUN

· DENGELI AMA COK HAFIF YIYECEKLER YIYIN-HAZMI ZOR, AGIR KIRMIZI ETLER VS YEMEYIN

· FINI YAKMAYIN; HATTA ASIRI SICAKLARDA ISITMADAN YENECEK KAHVALTILIK, DOMATES, AYRAN, MEYVELER VS YIYIN

· ZORLAYICI AKTIVITELER YAPMAYIN

· GEVSEK, ACIK RENKLI, BEYAZ, INCECIK GIYSILER GIYIN

· KAHVE VE KOLA ICMEYIN

· KAFEINLI VE TATLI, SEKERLI, KARBONATLI ICECEKLER , ALKOLLU SIVI ICMEYIN ASLA

· KAFEINSEIZ, ALKOLSUZ, GAZSIZ, RENKSIZ SIVILAR, EN COK DA AYRAN VE BUZLU SU VE SULANDIRILMIS HAKIKI MEYVE SULARI ICIN

· KARBONATLI-GAZLI ICECEKLERDEN, KOLA VE TUM BENZERLERINDEN UZAK DURUN;ALKOL SERINLEMENIZI, VUCUDUN SOGUMASINI ENGELLER. AZ SIVI ICMESI GEREKENLER VE/VEYA DIURETIKLER KULLANANLAR DOKTORUNUZLA KONUSUN.

· MUTLAKA GUNESI ENGELLEYECEK PERDELER, GOLGELIKLER VS KULLANIN

· VANTILATORLERLE VE HEM DE KLIMALARLA ODAYI IYICE HAVALANDIRIN/SERINLETIN. KLIMA VE GUCLU VANTILATORLERINIZ YOKSA, PENCERELERINIZ ACIK OLMALIDIR.

· HAVA COK SICAKSA, ASIRI SICAKLARDA SADECE VANTILATORLEERE ASLA GUVENMEYIN http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_fan.htm http://www.wrh.noaa.gov/psr/general/safety/heat/ http://www.disastercenter.com/guide/heat.html

· SIK SIK SERINCE DUSA VEYA KUVETE GIRIN VE ISLANIN

· ISLAK SIKILMIS SOGUK HAVLULARLA SERINLEYIN OTURURKEN-YINE ISLATIN SIKIN VE ORTUNUN, KULLANIN

· AYDINLANMA, LAMBALARI EN AZA INDIRIN, KAPATIN ; ELEKTRIK KULLANAN AMPULLERI EN AZA INDIRIN VEYA HEPSINI KAPATIN http://www.toronto.ca/health/heatalerts/beatheat_qa.htm

· KLIMALI ALISVERIS MERKEZLERINE, KUTUPHANELERE VARSA HALKA ACIK YUZME HAVUZLARINA GIDIN

· BEBEK VE COCUKLARI, HAYVANLARINIZI VE OZEL ILGI GEREKTIREN SEVDIKLERINIZI YOGUN SICAKLARDA ASLA ARABADA YALNIZ BASLARINA BIRAKMAYIN- OLEBILIRLER

· SICAK DALGALARI SIRASINDA KOMSULARINIZIN KAPISINI CALIN VE BAKIN IYILER MI;OZELLIKLE DE 50 VE USTUNDEKILERE, BEBEK VE COCUKLAR, PSIKIYATRIK ILACLAR KULLANANLAR, KRONIK HASTALIKLARI OLANLAR, OZEL IHTIYACLARI OLAN KOMSULARINIZ TEHLIKEDE OLABILIRLER ASIRI SICAKALRDA-EVLERI SERIN MI, DURUMLARI IYI MI, SU ICIYORLAR MI, EVLERINDE ISI KAC DERECE KONTROL EDIN. BU SICAGA ASIRI HASSAS GRUPLAR YAKINLARINI GUNDE 2 DEFA ARAMALIDIRLAR IYI OLDUKLARINI BILDIRMEK ICIN VEYA YAKINLARI ONLARA NASIL OLDUKLARINI SORMAK ICIN

· DIYABETIKLER VE SICAKLAR, CEVRE FAKTORU TEHLIKELIDIR ASIRI SICAKLARDA http://epa.gov/aging/resources/factsheets/deh_english_2007_08.pdf

· EGER SICAK DALGASI BELIRTILERINIZ VARSA YARDIM ISTEYIN ; AMBULANS CAGIRIN VE/VEYA HASTAHANEYE ACILE GIDIN. http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301

· SICAKLARDA KOPEKLERINIZ, EV HAYVANLARINIZ BAK http://www.toronto.ca/health/heatalerts/bh_helppets.htm http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301

· SICAKLARDA HASTALANMA BELIRTILERI http://abclocal.go.com/wabc/story?section=news/local&id=6189301 http://www.nyc.gov/html/doh/html/cd/cdheat.shtml

· SICAKLARDA MUHTEMELEN KIMLER OLURLER? http://news.bio-medicine.org/medicine-news-3/Extreme-heat-3A-Who-is-most-likely-to-die-3F-3632-1/

· KIMLER ISI DALGALARINDA, SICAKLARDA YUKSEK RISK GRUBUNDADIR? ALKOLIKLIK, DIYABET, BOBREK, KALP, SISMANLIK, OBESITE, NOROLOJIK LEZYONLAR, CILT VE TERLEME BEZLERI HASTALIKLARI, BAZI AKCIGER HASTALIKLARI, HIPERTIOIDI OLANLAR, POTASYUM EKSIKLIGI OLANLAR GIBI, KRONIK HASTALIKLARI OLANLAR, ATESLI ENFEKSIYONLARI OLANLAR VE 0-4 YAS GRUBU TUM COCUKLAR, COCUKLAR VE YASLILAR, OZELLIKLE DE 65 YAS VE USTUNDEKILERIN TUMU, VE CESITLI ILACLAR KULLANANLAR, OZELLIKLE DE PSIKIYATRIK ILACLAR KULLANANLAR VE TUM PSIKIYATRIK HASTALAR ASLA SICAKLARDA KALMAMALIDIRLAR- KENDILERINI, EVLERINI SERINCE –SOGUK TUTMALIDIRLAR. TUM ASAGIDAKI ONLEMLER ONLAR ICIN SEVENLERI TARAFINDAN MUTLAKA UYGULANMALIDIR.

· BEBEKLER- COCUKLAR, YASLILAR –OZELLIKLE DE 65 YAS VE USTUNDEKILERIN TUMU ,KILOLU OLANLAR, OBEZLER, KRONIK HASTALIKLARI OLANLAR VE PSIKIYATRIK ILACLAR KULLANANLAR SICAKLARDAN, SICAK DALGALARINDAN EN COK ZARAR GOREBILECEK, YUKSEK RISK GRUBUNDAKI KISILERDIR TOPLUMDA. DOLAYISI ILE NE YAPILMASINI, KENDILERINI NASIL KORUYACAKLARINI MUTLAKA EGITEREK, DENETLEYEREK, GOZLEMLEYEREK, TV LERDE-RADYOLARDA HER SAAT BASI ANLATILARAK, ANONS EDILEREK SAGLAMAK, GARANTILEMEK ZORUNDASINIZ. OGRENIN, HAYAT KURTARIN, ENGELLEYIN. YARDIM EDIN. ANLATIN, ADIM ADIM SUREKLI HIC DURMADAN , 24/7 TV LERDE, RADYODA SIMDI SUREKLI EGITIN, UYGULATIN.

· YASLILARDA SICAK STRESI NEDIR? NEDEN YASLILARDA SICAKLAR COK ONEMLIDIR, TEHLIKELIDIR? http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/elderlyheat.asp http://www.arfamilies.org/health_nutrition/aging/extreme_heat.pdf http://www.apha.org/membergroups/newsletters/sectionnewsletters/geron/winter06/2562.htm

· BAZI ILACLARI KULLANANLAR YUKSEK RISK GRUBUNDADIRLAR- BUNLAR TRISIKLIK ANTIDEPRESANLAR, BIRCOK TRANKILIZANLAR, PARKINSON HASTALIGINDA KULLANILAN BIRCOK ILACLAR, AMFETAMINLER VE ANTIHISTAMINIKLERDIR. KANUNSUZ KULLANILAN, KULLANILMASI YASAK OLAN KOKAIN VE EKSTASY DE ISI ILE ILISKILI HASTALIKLARA NEDENDIRLER.

· SUNLAR DA YUKSEK RISK FAKTORLERIDIR- yas-yani yas arttikca VEYA en cok da 0-4 yas cocuklarda risk de artmaktadir- en cok da 65 yas ve ustunekiler icin , fiziksel aktivite seviyesi , genel saglik durumu kotu olanlar, kalp hastaligi 9olan, yuksek tansiyonlu hastalar , cilt hastaliklari, bobrek hastasi, karaciger hastasi olanlar, alkol icmek, alkolik olmak, disarda nem orani-yuzdesinin yuksekligi, acik havada ruzgar olmamasi, sicak havada egzersiz yapmak, su haplari kullanmak, alerji ilaclari kullaniyor olmak, sigara icmek, az su icmek, uyusturucular kullaniyor olmak, kat kat gibi uygunsuz giyinmek- giyilen giysilerin durumu-inceligi-kalinligi-acik veya koyu renkli , kat kat olmasi vs, klima sogutucularin olmamasi, evde, odada hic havalandirma pervaneler vs de olmamasi, evde ve arabada kapali pencere/camlar ve hic klima olmamasi , hic klima vs olmadan binalarin ust katlarinda yasiyor olmak

· Hafif ve dengeli beslenmeye ozen gosterin. Az yiyin, etlerden, agir proteinli, yagli yiyeceklerden uzak durun.

· Muntazam olarak cok fazla su icin- HER YARIM SAATTE BIR BIR BARDAK SU GIBI VE daha hic susamadan icmeniz lazim; susadiginizda, vucudunuz susuz kalmistir bile. DIKKAT OZELLIKLE DE YASLILAR ISIYI/ SICAGI VE SU ICIP ICMEDIKLERINI, SUSADIKLARINI ANLAMAZLAR- DENETLEYIN. EMIN OLUN. YARDIM EDIN. GUNDE 3 DEFA UGRAYIP SEVDIKLERINIZI, KOMSULARINIZI, YUKSEK RISK GRUBUNDAKILERI MUTLAKA KONTROL EDIN.

· Eger bir sure disarda olacaksaniz, yaninizda yeterince su sisesi, pet su tasiyin mutlaka . BU EN AZ 3-4 LITRE SUDUR

· Sara=epilepsi , kalp, bobrek, karaciger hastaliklari olup da, suyun kisitli verildigi tarz beslenmek zorunda olan hastalar veya vucudunda odem olan hastalar, cok su icmeye baslamadan once mutlaka doktorlari ile gorusmelidirler.

· Alkol, alkollu icecekler, ve kafeinli ve tum gazli-karbonatli iceceklerin tumunu HIC-ASLA icmeyiniz- buna cay, kahve, gazli, siseli, tenekeli, renkli renksiz tum icecekler, bir cok icecekler dahildir . Buzlu, soguk su EN IYI SECIMDIR

· Alkol ve kafeinli icecekler asla icilmemelidirler- bunlar hem de idrar sokturucu- atici-diuretikdirler; bu da vucudunuzdan fazla su atilmasina sebep olacagindan da sicaklarda, vucut isisi artar-vucut kendisini sogutamaz-mekanizma bozulur ve hayati tehlike dogar- sicak dalgalarinda asiri tehlikelidir.

· ASIRI SICAKLARDA –SICAK DALGALARINDA ALKOL ICMEK OLUMLERE SEBEP OLACAKTIR.

· VUCUDA YAPISMAYAN, BOL, COK BOL, ACIK RENKLI, BEYAZ, INCECIK SEYLER GIYIN VE MUMKUN OLDUGUNCA ACIKTA CILT KALMASIN

· YUZUNUZU VE KAFANIZI COK GENIS KENARLI BIR SAPKA , MESELA HASIR SAPKA GIYEREK KADIN, ERKEK- COCUK KORUYUNUZ. SEMSIYE DE OK. BAS VE ENSE, YUZ MUTLAKA SAPKALARLA ELDEN GELDIGINCE COK ORTULMELIDIR-GUNESDEN SAKLANMALIDIR, SAPKANIZIN ICINE ENSEYI ORTECEK MENDIL VS DE KONABILIR

· OZELLIKLE DE BEBEK, COCUK, TUM COCUKLAR ASIRI SCAKLARDA COK BILINCLI KORUNMALIDIR http://www.chw.edu.au/parents/kidshealth/safety_factsheets/pdf/sun_safety_and_heat_stroke.pdf http://www.chw.edu.au/parents/kidshealth/safety_factsheets/pdf/sun_safety_and_heat_stroke.pdf

· Gunesten MUTLAKA kacin. Gunes yaniklari cildin kendisini sogutabilme mekanizmasini bozar, engeller. SPF 30 ve ustunde koruma faktorlu gunesten korunma kremleri surun gunese cikmadan yarim saat once ve sonra da her yarim saatte bir acikta kalan yerlerinize, yuzunuze-deniz kenarinda olmasaniz da sokakta vs de gerekir.

· ZARARLI ultraviyole isinlarini suzen, BLOKE EDEN kaliteli gunes gozlukler takin-Gozlerimizi de ultraviyole gunes isinlarindan UVA, UVB, UVC isinlarindan korumaliyiz. UVC ozon tabakasi tarafindan bloke edilmektedir, yeryuzune pek ulasamaz-atmosferde abzorbe edilir ve bize cok fazla tehlike arz etmez. EN TEHLIKELISI UVA VE UVB dir. EN BUYUK TEHLIKE UVB dir ve gozde korneayi hasarlayabilir. Ozellikle de 18 yas altindaki tum cocuklarda-genclerde. Zararli ultraviyole isinlari yazin, ve 10;00-1700 saatleri arasinda , dagda, yukseklerde, kum-su kenarlarinda – havuzda, plajlarda, kar ve buzda cok yuksektir; ama az gunesli bulutlu gunlerde de, kisin da zararli ultraviyole isinlari bize ulasmaktadir-UNUTMAYIN YASAMINIZ BOYUNCA ALDIGINIZ, CILDINIZE DEGEN TUM ZARARLI ULTRAVIYOLE ISINLARI NETICEDE GOZLERINIZE, CILDINIZE, BIR SEKILDE SIZE COK AGIR ZARAR VERECEKTIR. Mumkun olan en erken yaslarda kaliteli gunes gozlukleri takmalidir herkes-tum turizm sahillerinde calisanlar, ekmek parasi kazananlar, yasayanlar, tum gunesli yazlarda 1-2 yas ustu tum cocuklar dahil , hergun herkes dahil. . Bircok bilim adami omur boyu , surekli , uzun sureli UVB isinlarina maruz kalmakla lens kataraktlari arasindan direkt iliski oldugunu soyluyorlar. Bazi arastirmalar da UVB ile katarakt arasinda iliskiyi gostermekte. OZETLE- UZUN SURELI OLARAK ULTRAVIYOLE UVA VE UVB ISINLARINA MARUZ KALANLAR VE GOZLERINI KORUMAK ICIN KALITELI , % 100 BU ISINLARI BLOKE EDEN KALITELI VE GELISMIS ULKELER IMALAT StANDARTLARINA-KANUNLARINA UYARAK URETILMIS KALITELI GUNES GOZLUKLERI TAKMALIDIRLAR- TAKMAYANLARDA, GOZLERDE KORNEA HASARLARI YANISIRA DEJENERATIF DEGISIKLIKLER-HASARLAR, GOZDE VE GOZ KAPAKCIKLARINDA KANSERLER OLUSMAKTADIR (pingueculae1 and pterygia2)- VE BIR INSANIN DOGUSTAN ITIBAREN ALDIGI BU ZARARLI ULTRAVIYOLE ISINLARI, YILLAR ICINDE BIRIKEREK, KUMULATIF OLARAK TOPLANMAKTA VE SONUCTA GOZLERDE KATARAKTLARA DA SEBEP OLMAKTADIR . IYI, COK IYI KALITELI BIR GUNES GOZLUGU GOZLERINIZI KISA VE UZUN VADEDE PARLAK GUNES ISIKLARINDAN VE DISARDA HER TURLU GUNESTE KORUMAK ICIN IYI BIR YATIRIMDIR-SARTTIR. Cok kaliteli gunes gozlukleri gozlerinizin isigi suzme kabiliyetini arttirir ve de gunes in ultraviyole isinlarina karsi gozlerinizi korur; zararli ultraviyole isinlarinin % 99- % 100 zunu bloke eder ; renkleri bozmadan aynen gosterir; rahattir.. ANCAK GUNES ISINLARININ % 50 SI DE TEPEDEN YUKARDAN GELDIGI ICIN, BU GUNES GOZLUKLERIYLE GENIS KENARLI SAPKALAR, SAPKALAR TAKMAK DA SARTTIR. MESELA GOZLUKTE EPF 10 YAZIYORSA, BU ULTRAVIYOLE ISINLARINI % 100 BLOKE ETTIGINI GOSTERMEKTEDIR. GOZLUKLERIN ETRAFINDAN DA GUNESIN GIRMESI ENGELLENMELIDIR- WRAP AROUND DENEN EGIMLI VE YUZU BALIK GOZU GIBI SARAN, KASLARA DEGERMIS GIBI GOZLUKLERDIR BUNLAR.ABD DE FDA VE GUNES GOZLUKLERI CEMIYETInin birlikte aldigi kararlara gore tuketiciye, parlak gunes isigi ortamlarinda, plajlarda, dagda, balik tutarken, kayakda vs kullanilmak icin UVB ISINLARININ EN AZ %99 nu suzen-bloke eden , UVA NIN EN AZ % 60 SINI BLOKE EDEN VE GORUNEN ISIGIN-GUNES ISINLARININ DA EN AZ %20-%97 ARASINDA BLOKE EDENI TAVSIYE ETMEKTEDIR. Bu kaliteli ABD gozlukte yazar kanunlara gore. GENEL AMACLA acik havada, ucarken, hikingde vs kullanmak icin de, kullanilacak gunes gozluklerinde de UVB yi en az % 95 suzmeli, UVA yi en az % 60 suzmeli ve gorunen gunes isiklarini da en az % 60 ve % 92 arasinda suzmelidir. ABD DE SU STANDARTLARA UYULARAK IMAL EDILMIS GUNES GOZLUKLERI SATILABILIR .SIZ HER ZAMAN HEM UVA HEMD E UVB YI % 98- % 100 BLOKE EDEN GUNES GOZLUKLERI ALMAYI KURAL EDININ. COCUKLARA DA SARTTIR GUNES GOZLUKLERI http://www.fda.gov/bbs/topics/CONSUMER/CON00057.html http://www.arpansa.gov.au/is_sunys.htm http://www.fda.gov/cdrh/ode/sunglass.pdf http://www.ansi.org/news_publications/media_tips/sunglasses.aspx?menuid=7 http://store.ihs.com/specsstore/controller;jsessionid=PcY-mVKbRlIBzREmV73h2A**.app12?event=DOCUMENT_DETAILS&docId=MZSBFBAAAAAAAAAA http://www.ansi.org/consumer_affairs/consumer_resources.aspx?menuid=5 http://www.technical-gear.com/sunglasses/kids_sunglasses.htm http://www.framesdirect.com/rayban/ http://www.heavyglare.com/faq.php#when http://www.pricegrabber.com/search.php?form_keyword=rayban%20sunglass&mode=g_us_e_c&skd=1 http://sportsmedicine.about.com/cs/toppicks/tp/aatpsunglasses.htm

· Asiri isi farkliliklarindan kacinin- Disardan cok sicak bir havadan gelip de, evde hemen cok soguk dus almak, hipotermiaya sebeptir-ozellikle de cocuklarda ve yaslilarda.

· SIK SIK GUNDE BIRKAC DEFA, HER IHTIYAC HISSETTIGINIZDE MUTLAKA SERIN, ILIKCA, SOGUK DUS ALIN

· Hastaniz varsa, dus yapamayacak durumdaysa, bu vahsi sicak gunlerde ona yumusak bir gercek sungerle, ya da kucuk bir mini havluyla bir derin banyo kabina doldurulmus serin- soguk suyla islakca kompresler yapin;sungeri suya sokun ve az sikarak, vucuduna islak islakca degdirin her yerine dokunarak, bastirmadan- tum vucudu islanacak ve serinleyecektir.

· EVLERDE GUNES ALAN ODALARDA perdeleri siki siki kapatin gunduzleri- gece acin. EVDE klima varsa, pencerelerin tumunu de kapatin. Evde klima yoksa bazi pencereler mutlaka acik kalmalidir hava akimi icin, olmemek icin.Bu nedenle olen bircok yasli oldu New York’da gecen hafta.

· Yavaslayin. Zorlayici aktivite, is ve spordan kacinin-daha sonraya planlayin- kosmak, bisiklete binmek, bahcede ugrasmak, ev temizligi vs vs. Yuksek riskte olanlar serin, soguk yerlerde oturmalidirlar. Mumkunse klima olan yerlere gidin.

· PSIKIYATRIK-DEPRESYON HASTALIKLARI OLDUGUNU BILDIGINIZ KISILERIN HASTAHANELERDE, EVLERINDE, KENDILERINDE, SICAK DALGALARINDA GEREKLI ONLEMLERI ALABILMELERI ICIN GONULLU OLUN, GIDIN, GUNDE 2-3 DEFA KONTROL EDIN, SOGUKCA ORTAMLARDA OLMALARINA, YETERINCE SU ICMELERINE MUTLAKA YARDIMCI OLUN- OLUMLERI ONLEYIN. DOGRU OLAN SEYLERIN YAPILDIGINA EMIN OLUN- IYI KOMSU OLUN. ONLARIN IYI DURUMDA OLDUKLARINI MUTLAKA GUNDE 2-3 DEFA DENETLEYIN.

· EV VE AHIR HAYVANLARINIZA DA COK BOL SU VERIN; DUSA SOKUN; HORTUMLA YIKAYIN, GUNESE CIKARTMAYIN; SERIN HAVADAR TERCIHEN PERVANELI, KLIMALI YERLERDE TUTUN.

· ARA SIRA VUCUT ISINIZI DA OLCEBILIRSINIZ.

· ISIDAN , SICAKDAN KAYNAKLANAN HASTALIK BELIRTILERINI VE NASIL ACIL YARDIM YAPILACAGINI OGRENIN.UYGULAYIN. ASAGIDAKILERI DE OKUYUN.

· EVINIZDE KLIMA YOKSA, BIRKAC PENCEREYI MUTLAKA ACIK BIRAKIN, TUM PENCERELERI KAPATILAN EVLER BIRER FIRINA DONUSUR, ASIRI ISINIR VE OLUMLERE SEBEP OLUR. NEW YORK’DA BU NEDENLE, YASLILARDA, PSIKIYATRIK HASTALARDA EVLERINDE OLUMLER YASANDI NE YAZIK KI

· BEBEK, COCUK VE HAYVANLARINIZI TEK BASINA EVDE, ARABADA ASLA YALNIZ BIRAKMAYIN.

· ILK FIRSATTA EVINIZIN TEK BIR ODASINI ASIRI SICAKLARDA YASANABILIR HALE GETIRMEK ICIN TAVANA BIR PERVANE VE HEM DE DUVARA DA KLIMA TAKTIRMAK PLANLARI YAPINIZ MUMKUNSE-HEM KENDINIZE VE HEM DE YASLI SEVDIKLERINIZE.

· ASIRI SICAK DALGALARINDA FAZLA ELEKTRIK SARFIYATINI, ELEKTRIK SISTEMININ COKMESINI VE SAATLERCE- GUNLERCE ELEKTRIKSIZ KALMAYI ENGELLEMEK ICIN, ONCELIGI TOPLUMUN ZARURI ELEKTRIK IHTIYACINA+KLIMALARA VS VEREBILMEK ICIN TOPLUM ADINA BELEDIYENIZIN ACIKLAMALARINI BEKLEYIN; FAZLA BIR TEK AMPUL DAHI YAKMAYIN EVLERDE ISYERLERINDE + GEREKSIZ TUM TV , KOMPUTERLERI VS TAMAMEN KAPATIN+ ISTEN AYRILIRKEN TUM KOMPUTERLERINIZI LOG OFF DEGIL, TAMAMEN KAPATIN OFF YAPIN+ BULASIK, CAMASIR MAKINESI, ELEKTRIK SUPURGESI, UTU VS ISLERINI SONRAKI GUNLERE ERTELEYIN, ASLA CALISTIRMAYIN SICAK DALGALARI SURESINCE+ ISYERLERINDE VE EVLERDE ASANSORLERIN BAZILARINI MUTLAKA IPTAL EDIN+ SEHIRLERDE GECE ISYERLERININ COGU ELEKTRIKLERININ, REKLAM PANOLARININ VS VS KAPATILMASINI ISTEYIN + GEREKSIZ HICBIR ALET EDEVAT CALISTIRMAYIN ELEKTRIKLI+dukkanlarda vs bircok elektrikli aletler kapatilmali azami tasarruf edilmelidir –ACIK TVLER VS GIBI.

· HABERLERDE SADECE “OLDUREN SICAKLAR GELIYOR…YUKSEK RISK GRUBUNDAKILER SUNLAR… UYARIYOR….” DEYIP OZET HABER GECMEYIN YINE; NE YAPILMASI GEREKTIGINI ADIM ADIM TEK TEK HER DEFADA TEKRAR YAZIN VE ANLATIN. VE HERKESLERIN TUM HALKIN NE YAPILACAGINI, ADIM ADIM NASIL ONLEMLER ALMASI GEREKTIGINI IYICE ANLADIGINA COK EMIN OLUNUZ!

· SAGLIK BAKANLIGI, TARIM BAKANLIGI VE MAHALLI BELEDIYELER NE YAPIYORLAR? HALKA, CIFTCILERE, INSANLARA, HEM DE BUYUKBAS HAYVANLAR ICIN NE ACIKLAMALAR SUNUP, SAGLIKLARINI KORUMAK ICIN ADIM ADIM NELER ANLATIYORLAR SICAK DALGASI ICIN 2-3-4-55-6-7-8-9 AGUSTOS 2006 DA ? UYANIN GOREV BASINA http://www.cnnturk.com/TURKIYE/haber_detay.asp?PID=318&HID=1&haberID=211885

· CDC DEN ASIRI SICAKLARDA BILGILI OL VE NELER YAPILMALI http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/faq.asp VE TOPLU ELEKTRIK KESILMELERINDE CDC http://www.bt.cdc.gov/poweroutage/needtoknow.asp http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heattips.asp http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/ http://www.cdc.gov/node.do/id/0900f3ec8000e044 http://www.cdc.gov/nasd/docs/d001201-d001300/d001215/d001215.html http://www.cdc.gov/nasd/menu/topic/heat_cold.html sicakalrin, asiri sicaklarin , ciftcilerde, vs vs ilgili kanserlerin tum brosurleri http://www.cdc.gov/nasd/menu/state/niosh_abstracts/heat_cold.html ; http://www.nsc.org/ehc/sunsafe.htm

· NOAH’dan ASIRI SICAKLARLA ILGILI BROSURLER http://www.noah-health.org/en/environemental/natdisasters/specific/heat.html http://www.nationalmssociety.org/youcan_beatheat.asp

· http://www.niapublications.org/agepages/hyperther.asp

· ISI INDEKSI –ISI VE HAVADA NEM YUZDESI NE ISE, VUCUDA DEGEN ISI ASLINDA NE OLUR http://www.crh.noaa.gov/pub/heat.php http://www.nws.noaa.gov/om/brochures/heat_wave.shtml http://www.crh.noaa.gov/pub/heat.php http://www.noah-health.org/en/environemental/topics/weather.html http://www.cdc.gov/nasd/docs/d001201-d001300/d001215/d001215.html

· Atletlere sporculara-ASIRI SICAKLARDA SPOR YAPMAYIN -ABD DE ASIRI SICAKLARDA GECEN YILLARDA ANIDEN OLEN SPORCULAR OLDU-OLUMLERE SEBEP OLMADAN ONLEM ALIN-BIRISININ PAT DIYE DUSUP OLMESINI BEKLEMEYIN http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/news/fullstory_36408.html http://www.ny1.com/ny1/content/index.jsp?&aid=61521 http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/sportssafety.html http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/sunexposure.html http://www.milliyet.com.tr/2006/08/09/spor/aspo.html

PEKI ISIDAN , SICAKLARDAN, SICAK DALGALARINDAN KAYNAKLANAN PROBLEMLER NELERDIR-BASIMA NELER GELEBILIR?

GUNES YANIKLARI- belirtileri-semptonmlari’; cilt kirmizidir ve acir.muhtemeler siser ve su toplar. Ates, bas agrisi.

ILK YARDIM SOYLE YAPILIR- dus yapin ve ciltteki minicik, nefes almaya ve serinlemeye yarayan cildin tum deliklerini kapatmis olabilecek deniz yaglari vs yi gidermek icin kibarca sabun surun tum vucuda elle- serince ilik suyun altinda durun. Su toplama varsa, kuru ve steril gaz bezi ile kapatin gevsekce ve doktorunuza gidin.

ISI SICAK KRAMPLARI- semptomlari- genellikle bacak ve karin kaslarinda gorulur.Cok fazla terleme vardir.

ILK YARDIM-kramp giren kaslara elle basinc uygulayin veya kibarca masaj yapin spazmi gidermek icin. Yudum yudum su verin. Mide bulantisi devame derse, hepsine son verin, hastahaneye/doktora gidin.

SICAK-ISI CARPMASI-agir terleme, halsizlik, soguk cilt, ucuk renkli ve sogukumsu islakca ten. Zayif nabiz.Vucut isisi normal olabilir.Bayilma, kusma. Vucut isisi 102 F derece veya ustunde de olabilir ki bu bizde 38.8 C dir

ILK YARDIM- Serin, soguk bir yere uzanmasini saglayin-yatirin. Giysilerini gevsetin. Islak, sikilmis, soguk bezler-havlular koyun yuzune, ellerine, kol altlarina, vucuduna, kasiklarina. Mumkunse klimali veya pervaneli yere alin hastayi. Yudum yudum su ver. Eger kusma varsa, kesin bunu- su vermeyin. Kusma varsa, HEMEN doktora, hastahaneye goturun .

ISI-GUNES FELCI- Daha da tehlikeli durumsa, 105 F ve daha yuksektir ki bu 40.5 C dir bizde. Sicak, kurudur cildi. Hizli ve guclu bir nabiz vardir.Muhtemelen kendinde degildir.Muhtemelen terlemeyecektir.

ILK YARDIMI-COK ACIL BIR HAYATI TIBBI DURUMDUR. Hemen acil bir ambulans cagirin veya hastayi kendiniz ilk yardima goturun. GECIKME HAYATINA MAL OLABILIR-OLEBILIR. Hastayi serince bir yere alin- beklerken veya yolda, siz onu serin islak, nemli havlularla- en iyisi islak, ustune su dokulmus carsafla sarin vucud isisini hemen simdi dusurebilmek icin bu arada. Cok dikkatli olun. Ustundeki camasir ve elbiseleri mumkun olabildigince hemen cikartin. PERVANE VE/VEYA KLIMA KULLANIN. ASLA ICECEK BIRSEY, SU VERMEYIN, HASTAHANEYE YETISTIRIN.

SICAKLARDAN KAYNAKLANAN HASTALIGIN BELIRTISI NEDIR?

Vucudun susuz kalmasi veya asiri isinmasinin belirtilerini tanimak cok onemlidir.iste tehlike isaretleri sunlardir;

SICAKLARDAN KAYNAKLANAN HASTALIGIN ERKEN BELIRTILERI SUNALRDIR;

· Asiri terlemek

· Yorgunluk-halsizlik

· Susamak

· Kas kramplari

SICAKLARDAN KAYNAKLANAN HASTALIGIN DAHA SONRAKI BELIRTILERI SUNLARDIR;

· Basagrisi

· Bas donmesi

· Halsizlik, gucsukluk veya bas donmeleri

· Mide bulantisi ve kusmak

· Cildin soguk-islak gibi nemli olmasi

· Idrarin koyu olmasi

ISI-SICAK FELCININ BELIRTILERI SUNLARDIR;

· YUKSEK ATES- isi 105 F veya ustundedir; 40.5 C santigrad veya ustundedir

· Mantiksiz, rasyonel olmayan davranislar gorulur

· Asiri zihin karisikligi-bulanikligi

· Kuru, sicak ve kirmizidir cilt

· Hizli ama derin olmayan bir nefes alisi vardir

· Nabzi hizli atar ama zayif-zor duyulur-algilanir

· Nobetler gecirebilir

· Baygin olabilir

PEKI SIZ NELER YAPABILIRISINIZ?

· Vucudun asiri isindiginin belirtilerini hissederseniz, gunesten uzaklasin,iceri girin, bolca su icin, tum vucudunuza su spreyleyin-veya dusa girin-veya hortumla islatin ve de kendinizi daha iyi hissedene kadar icerde, serin, tercihen klimali, pervaneli bir yerde dinlenin

· Eger bu kisi baska birisi ise, serin bir yere yatirin, ustundeki giysileri gevsetin, ve ayaklarini altina birsey koyarak yukseltin.

· Durumu kotulesirse, acil ambulans isteyin ve acile gidin. Hayati tehlike vardir isi felclerinde. Siz bu arada mumkun oldugunca cabuk hastanin ustundekilerden mumkun ve kolay olanlari soyun, alin ve ustune hemen islak bir carsaf, islak havlu vs ortun ve yelpazeleyin hic durmadan hizli sekilde-tercihen birkac kisi birden. Mumkunse KISIYE HIC ZARAR VERMEDEN USTUNE, TUM VUCUDUNA SOGUKCA SERIN SU DOKULEBILIR, SU SPREYLENEBILIR, HORTUMLA SU SIKILABILIR ama hastayi asla tek basina, yalniz birakmayin bu arada.BU YONTEMLERLE HASTANIN VUCUT ISISI DUSURULMEKTEDIR.

· ACIK HAVADA GUNESTEYSENIZ, VERILEN ISI ASLINDA EN AZ +15 F DAHA SICAKTIR DENIYOR KI BU DA 9 C

· Kisiye az az soguk su verin .Kusmasina hazirlikli olun. Eger kisi bayginsa, kendinde degilse, ASLA SU VE BENZERI SEYLER VERMEYIN AGIZDAN.

VUCUDUMUZ ISIYI NASIL KONTROLE DIYOR?

Vucudumuz normal isiyi regule edebilmek icin cok fazla detayli bir isi ayarlama sistemine sahipdir. Normal sicaklarda, disarda vucudumuzdan yani ciltten yansiyarak isi kaybederiz. Daha yuksek sicaklarda ise, bu durum olusamaz ve ancak terin buharlasmasi ve disariya nemli sicak havayi burundan nefesle vererek isiyi kaybeder vucut. Iste buharlasmanin bu asiri onemine ragmen, eger havadaki nemlilik orani % 75 si asarsa, isi kaybi korkunc sekilde azalir vucutta.

http://www.nyc.gov/html/oem/downloads/pdf/heat_brochure_english.pdf NEW YORK BELEDIYESINDEN BROSUR-ASIRI SICAKLARLA BASETME BROSURU;

http://www.ny1.com/ny1/content/index.jsp?stid=1&aid=61524 NY1 TV SADECE NEW YORK HABERLERI http://www.ny1.com/index.jsp http://www.ny1.com/ny1/content/index.jsp?stid=1&aid=61524 http://www.nyc.gov/html/oem/html/hazards/heat.shtml http://www.nyc.gov/portal/index.jsp?front_door=true http://www.nyc.gov/html/oem/html/hazards/utilities_power.shtml#power http://www.nyc.gov/html/oem/html/hazards/heat_safety.shtml

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/faq.asp

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/index.asp asiri cicaklarda-cdc

http://www.fema.gov/areyouready/heat.shtm

http://www.niapublications.org/agepages/hyperther.asp

http://www.fda.gov/fdac/features/1997/597_heat.html

http://www.nih.gov/news/pr/jul2006/nia-24.htm

http://www.nami.org/Template.cfm?Section=By_Illness

http://www.noaanews.noaa.gov/stories/s51.htm

http://www.redcross.org/static/file_cont203_lang0_93.pdf SICAK DALGALARINA HAZIR MISINIZ? BROSURU KIZILHAC’DAN

http://www.bournemouth-pct.nhs.uk/documents/HeatwavePlan.pdf INGILTERE’DEN SICAK DALGALARI ACIL DURUM PLANI

http://www.emergency.com/heatwave.htm

http://www.lapdonline.org/prevent_crime/pdf_view/5315.

http://www.floridadisaster.org/bpr/EMTOOLS/Severe/heatwave.htm

http://en.wikipedia.org/wiki/Chicago_Heat_Wave_of_1995 1995 CHICAGO SICAK DALGASINDA 600+ KISI OLDU

http://www.cnn.com/2006/WEATHER/07/23/heatwave.ap/index.html California’da olumler

http://www.noah-health.org/en/environemental/natdisasters/index.html

ABD 100-115 F ISIDA, YANI 38-46 C DERECELERDE KAVRULURKEN- OLUMLER YASANDI http://www.cnn.com/WEATHER/ ; TURKIYE’DE DE http://www.cnnturk.com/HAVA_YOL/

Termometreler 44 C dereceye ulaşacak http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=194473&tarih=01/08/2006 DEVLET HALKI NASIL AYDINLATIYOR, KORUNMALARI ICIN, OLUMLERIN MINIMUMDA OLMASI ICIN, HIC OLUM OLMAMASI ICIN , OZELLIKLE DE COCUK VE YASLILARIN, KRONIK HASTALIKLARI OLANLARIN, PSIKIYATRIK ILAC KULLANANLARIN SICAKLARDAN COK DAHA FAZLA VE TEHLIKELI SEKILDE ETKILENECEKLERINI BILEREK, SAGLIK BAKANLIGI VE MAHALLI BELEDIYELER, TV VE RADYOLAR NE TEDBIRLER ALIYOR-HALKA NASIL AKTARIYORLAR SICAK DALGALARINDAN KORUNMA TEDBIRLERINI??? MECBUR DEGILSENIZ, EVDEN HIC CIKMAYIN, http://www.hurriyet.com.tr/gundem/4876723.asp?m=1&gid=69&srid=3047&oid=2 “…İSTANBULLULAR dün Avrupa yakasında 33, Anadolu Yakası’nda 36 dereceyi bulan sıcaklık ve yüksek nem nedeniyle, zor anlar yaşadı. Sıcaklık bugün 37 dereceye kadar yükselecek….” http://www.milliyet.com.tr/2006/08/06/yasam/axyas02.html “Son dört yılın en sıcak günü-

Türkiye'nin dört bir yanında 6-8 derecelik artışla 'bunaltan' hava sıcaklığı, insanları su, gölge ve denizle daha haşır neşir kıldı. İstanbul'da da hava sıcaklığı son dört yılın rekorunu kırdı…”

http://www.cnnturk.com/HAVA_YOL/

4 AGUSTOS 2006 CUMA SABAH Çöl sıcakları geliyor!..

Hafta sonundan itibaren yurt genelinde sıcaklar 6-8 derece artacak. Sıcaklık Marmara ve Ege'de 40 Güneydoğu'da ise 45 dereceye kadar çıkacak. Uzmanlarsa; yaşlıları, hastaları ve çocukları uyarıyor.

Çöl sıcakları geliyor!..

Türkiye Akdeniz üzerinden gelen sıcak hava dalgasının etkisi altına giriyor. Mevsim normallerinde seyreden hava sıcaklıkları bugünden itibaren 6 ila 8 derece daha artacak. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre, özellikle hafta sonu hava sıcaklığı; Marmara, Ege ve İç Anadolu'da 38-39 dereceye çıkacak, rüzgarın hafif ve lodostan esmesiyle hava daha bunaltıcı olacak. Marmara, Ege ve Akdeniz kıyılarında ise sıcaklık yer yer 45 derece ve üzerinde hissedilecek. Sıcaklıklar Karadeniz'de 35 dereceye, Güneydoğu'da ise 45 dereceye ulaşacak. Sıcak hava dalgasının İç Anadolu'da çarşamba gününe kadar etkili olması beklenirken, Marmara ve Ege'de salı günü 3-4 derecelik düşüş bekleniyor. Sıcağın neden olduğu en önemli sağlık sorunu sıcak yorgunluğu. Aşırı terlemeyle tuz ve su yitirilmesi en çok yaşlıları, çocukları, diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalarını etkiliyor. Uzmanlar, sıcağa bağlı olarak tansiyon yükselmesi, kalp krizi ya da felç gibi ciddi sorunların gelişebileceğini belirterek, güneşe çıkılmaması ve aşırı hareketlerden kaçınılması uyarısında bulunuyor.

'BOL SIVI TÜKETİN'

İç Hastalıkları ve Kardiyoloji Uzmanı Işık Erdoğan sıcağa karşı şu tavsiyelerde bulunuyor: "11.00 ile 16.00 saatleri arasında mümkün oldukça güneşe çıkılmamalı. Bol bol sıvı ve meyve tüketilmeli. Hamileler, kalp damar hastaları, yüksek tansiyonu olanlar, şeker hastaları, aşırı kilolu kişiler, çocuklar ve yaşlılar güneşten korunmalı." Güngör KARAKUŞ / MERKEZ

http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/faq.asp SORU VE CEVAPLARLA, CDC ABD DEVLET SAGLIK MERKEZINDEN, SICAK DALGALARINDNA KORUNABILMEK ICIN NELER YAPMALISINIZ? HER SAAT BASI 2-4 BARDAK SOGUK SU ICIN DENMEKTEDIR. GERISINI OKUYUN http://www.bt.cdc.gov/disasters/extremeheat/heat_guide.asp http://www.fema.gov/areyouready/heat.shtm http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html

KONU TOPLUM SAGLIGI VE YUKSEK SESLE SUREKLI BILGILENDIRME, VE SUREKLI 24/365 EGITME MESELESIDIR.

SORUMLU OLMAKTANSA, BILGILI OLMAYI TERCIH EDELIM!

ILK 12 AY BEBEGINIZIN CILDINI HER TURLU GUNES ISIGINDAN , DIREKT GUNESTEN MUTLAKA UZAK TUTUN. BEBEGINIZIN GOLGEDE VE GUNESTEN KORUNMUS OLDUGUNDAN, BOL SU ICTIGINDEN MUTLAKA EMIN OLUN.

SICAK DALGALARINA HAZIRLANMAK, TOPLUM SAGLIGI VE OLUMLERIN ONLENMESINDEN, SICAK DALGALARINDA ALINACAK ONLEMLERDEN VE BUNLARIN SUREKLI HALKA DUYURULMASINDAN SAGLIK BAKANLIGI YANISIRA BELEDIYELER, MAHALLI YONETIMLER DE SORUMLUDURLAR.

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html ASIRI SICAKTAN KAYNAKLANAN HASTALIKLAR

http://www.nyc.gov/html/oem/pdf/heat_brochure.pdf http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html

· TURKIYE’DE kac belediye sehrinde, kendi bolgesinde 65 yas ustunde olan yaslilari ve de kac adet psikiyatrik hasta insan yasamaktadir ve bunlarin kac adedi yalniz basina yasamaktadir bilen ve bunlara gonullu bedava yemek servisi ve evlerde saglik hizmetleri veren servisler var mi?

· Sizin belediyeniz sicak, asiri sicak dalgalarinda, her turlu felaketlerde size bilgi ve egitim veriyor mu herkesin mutlaka duyacagi-ogrenecekleri sekilde?

· Kac belediye bolgenizde HALKA ucretli, ucretsiz 3-5 yuzme havuzu, su spreyleyen fiskiyeli cocuk oyun yerleri yapti?

· Kac sehrimizde halka acik ve parali, asiri sicak dalgalarinda bedava olan “halk yuzme havuzu” vardir?

· Kac belediye mahallenizde/sehrinizde golgesinde oturabileceginiz kac adet buyuk, cok buyuk agaclar ekilmis dev parklar yapti, dev agaclar ekti golgesine siginabileceginiz ; cocuklara ve buyuklere mayo ile serinleyebilecekleri 24 saat su puskurtme ve serinletme fiskiyeleri/merkezleri yapti?

· Kac belediye sizin icin, gelecek nesillerin beyinleri icin klimali kutuphaneler yapti? Bu kutuphaneler gelismis ulkelerde sicak dalgalarinda yaslilarin, insanlarin serinlemesi icin de kullanilir.

· Kac klimali konferans , sinema salonu halkin emrine acildi klimali oldugu icin sicak dalgalarinda ?

· Mahalli Belediyeler gelismis ulkelerde ne is yapar bilen var mi????

· Her onunuze cikan ve agzi yalan laf yapani, yapamayani, omrunde hicbir sey gormemis, gorgusu, bilgisi de, cagdas egitimleri- kulturu- tecrubeleri olmayani belediyelere, ulke yonetimine uygun gorurseniz olacagi budur. U_Y_A_N_I_N. Ne ekerseniz onu biciyorsunuz! Istanbul ve ulkemiz koy degildir ama koy olmustur. Ulkemiz Patagonya degildir ama bu secimleriniz yuzunden bircok konuda Arjantin’den de, bazi Afrika ulkelerinden de kotu durumdadir uluslararasi ekonomik ve gelisme raporlarina gore. http://www.undp.org/ Birlesmis Milletler 2001 gelisme raporu. http://www.undp.org/hdr2001/indicator/cty_f_TUR.html Turkiye Raporu.Inceleyin!!! http://www.undp.org/hdr2001/indicator/ Oteki ulkelere bakin.

· ISI KAC FAHRENHAYT+NEM YUZDE KACKEN, BU ISI VUCUTTA ASLINDA KAC DERECE ETKISI YAPAR TABLOSUNU INCELEYIN OGRENIN OGRETIN. FORMUL-FAHRENHAYT ISIDAN-32 CIKARTIN=ELDE EDILEN RAKKAMI 5 ILE CARPIN VE 9 ZA BOLUN =SIMDI ELDE EDILEN BU FAHRENHAYT ISININ SANTIGRAD DERECE C KARSILIGIDIR. http://www.crh.noaa.gov/pub/heat.php BU TABLONUN SANTIGRAD DERECEYE CEVRILEREK HAZIRLANMASI TURKIYE’DE SICAK DALGALARININ, SICAKLARIN DURUMUN VEHAMETININ CIDDIYENININ ANLASILABILMESI ICIN SARTTIR.

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/sunexposure.html

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/healthtopics.html

· http://www.nyc.gov/html/oem/ halka asiri sicak dalgalarinda bedava olan , olimpik olculerde tam 90 adet havuzu ( 2000 kisilik havuzlar da vardir halk icin) ve 450 adet su fiskiyeleri ile serinletme merkezleri olan New York sehri Belediyesinden halka onlemler http://www.getenergysmart.org/ http://www.getenergysmart.org/Brochures.asp http://www.nyc.gov/portal/index.jsp?front_door=true http://www.nyc.gov/html/oem/pdf/heat_brochure.pdf Sicaklara Hazirlanma Brosuru belediyeden;elektrik tuketimini azaltma ve elekrik kesilmesini onleme tedbirleri dahil.

· Nasil enerji=elektrik tasarrufu yapilmali http://www.getenergysmart.org/ http://www.getenergysmart.org/Brochures.asp

· Oteki bizde hic olmayan,haberimiz olmayan ,saglik dahil belediye hizmetleri http://www.nyc.gov/html/doh/html/pub/pub.shtml?y=alert http://www.nyc.gov/html/doh/html/pub/pub.shtml?y=alert http://www.nyc.gov/html/doh/ http://www.nyc.gov/html/doh/html/hlthtops/hlthtops.html

· Ey her ise aday olan bilgisiz belediye BASKAN,YONETIMI adaylari siz de birilerine okutun,dinleyin,anlayin da neden sizi ASLA istemedigimizi de anlayin.Yeterince tas devrini yasarken size ihtiyacimiz yok…

http://www.cdc.gov/nceh/hsb/extremeheat/ CDC den onleme ve bilgilendirme

http://www.cdc.gov/nceh/hsb/extremeheat/FAQs.htm soru cevaplar http://www.nyc.gov/html/doh/html/public/press01/pr55-807.html

VUCUDUN SUSUZ KALDIGINI,HAYATI TEHLIKE BASLADIGINI NASIL ANLARIZ?

ANORMAL SICAK YAZA HAZIR MIYIZ?

DUNYA HER GECEN GUN HIZLA ISINIYOR.

YAZIN SICAKLARDA AKTIF KISILER HER SAAT BASI ORTALAMA 1-2 LITRE SU KAYBETMEKTEDIRLER. ISINAN. ASIRI ISINAN VUCUDUN ISISINI DUSURMEK ICIN BOL SU ICILMELIDIR. ASIRI SICAKLARDA, VE SICAK DALGALARINDA SUSAMASANIZ DAHI HER YARIM SAATTE BIR BARDAK SU ICMELISINIZ! GOLGEYE SIGININ. HERGUN, GUNDE BIRCOK DEFA AZ ILIK- SOGUK SUYLA SIK SIK DUS ALIN VE VANTILATOR KULLANIN; VARSA TERCIHAN MUTLAKA KLIMALI YERDE BULUNUN (OZELLIKLE DE NEM ORANININ YUKSEK OLDUGU GUNLERDE). KLIMALI KUTUPHANE, SINEMA, KLIMALI ALISVERIS MERKEZLERINDE ZAMAN GECIRIN. VUCUDU ZORLAYAN AKTIVITEDEN KESINLIKLE UZAK DURUN. KENDINIZI IYI HISSETMEYINCE DERHAL YAPTIGINIZ SEYE ARA VERIN VE SU ICIN, UZANIN; VARSA KLIMALARI ACIN; SIK SIK AZ ILIK SU ILE DUS ALIN; ISLAK CARSAFA HAVLULARA SARININ. BASINIZA SU DOKUN SIK SIK. AZ AZ VE SIK SIK YIYIN, PROTEINLI, ETLI BESLENMEDEN UZAK DURUN. YOGURT, MEYVE, SANDOVIC TARZI, SOGUK VE HAZMI KOLAY SEYLERLE AZ AZ VE SIK SIK BESLENIN. BUNLAR ABD DE UZMANLARIN HERGUN SOYLEDIKLERI…

http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=194473&tarih=01/08/2006 ABD DE TURKIYE DE KAVRULUYOR

http://www.cnn.com/2001/US/08/01/gupta.heatstroke.focus.focus/index.html sicaklardan olum tehlikesinde belirtiler sunlar

• Warning signs of heat injuries

· Computing heat index ISE ANA www.cnn.com SAYFASINDA BIR TABLO-isi indeksini hesaplayan CNN tablosu (fahrenheit-32 ve cikani 5 le carpin ve 9za bolun islemi ile Santigrad karsiligi dereceyi bulursunuz!)

· Vikings football player dies of heat stroke Sicaktan olen futbolcu-bu ikinci sporcu

http://www.cnn.com/2001/WEATHER/08/01/heatwave/index.html

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html

VUCUT ISISI 42 C DERECE/108 fAHRENHAYT VE USTUNDEYSE; BEYIN VE IC ORGANLARDA, VUCUTTA CIDDI VE GERI DONULMEZ HASAR BASLAR; ORGANLARIN FAALIYETI ANIDEN DURABILIR ; OLUMCUL OLABILIR! IS BURAYA GELMEDEN, GERI DONULMEZ HASARLAR, OLUMLER OLUSMADAN ASIRI SICAKLARIN VUCUTTAKI BELIRTILERINI HEPIMIZ TANIYALIM; ASAGIDAKI BILGILERDEN FAYDALANARAK TUM GEREKLI ONLEMLERI ALALIM. KENDI HAYATIMIZI, AILEMIZI,TOPLUMU KOLLAYALIM. KIM BILIR BELKI COCUGUNUZUN,BELKI BIRISININ HAYATINI KURTARABILIRSINIZ!

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000056.htm Sicaklarda acil durum

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html

http://www.cdc.gov/nceh/emergency/heat.htm CDC den Asiri Sicaklarda ne Yapmak Lazim Brosuru

http://familydoctor.org/handouts/088.html Onlemek icin ne yapabilirsiniz?

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/imagepage/17211.htm

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000056.htm Acil durumlarda belirtiler,sebepleri, mudahale,onleme http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/encyclopedia.html

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs/as32300.html Sicaklar dahil ilk yardim

http://dcema.dc.gov/main.shtm http://www.weather.com/safeside/heat/chart.html http://dcema.dc.gov/emergency/heat/index.shtm http://www.redcross.org/fl/brevard/heat.htm http://www.fema.gov/library/heatf.htm http://weather.noaa.gov/weather/hwave.html http://weather.noaa.gov/weather/hwave.html#Heat%20Index%20/%20Heat http://www.weather.com/safeside/heat/risk.html http://www.dca.state.fl.us/bpr/EMTOOLS/Heatwave/heatwave.htm http://firstaid.about.com/library/weekly/aa052801a.htm http://www.acep.org/2,51,0.html

http://my.webmd.com/content/article/3214.108 onlemek.

http://home.nyc.gov/portal/index.jsp?pageID=nyc_home

http://my.webmd.com/content/article/3214.101 aNLAMAK,BILGILENMEK,ISI INDEKSI

http://my.webmd.com/content/article/3482.112

http://my.webmd.com/content/article/3214.111 oNLEMEK

http://my.webmd.com/content/article/2793.193

http://my.webmd.com/content/article/1758.52929

http://my.webmd.com/content/article/1728.59542 cOCUKLAR VE EGZERSIZ

http://www.ruki.org/GunestenKorunma.htm dosyasini da okuyun lutfen.

http://www.ruki.org/CocukDiyare.htm Cocuklarda su kaybi,diyare ve tehlikenin onlenmesi-tum kaynaklar bir arada

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html

HEPIMIZIN AMA OZELLIKLE DE YUKSEK RISK GRUBUNDA OLAN BEBEK, COCUK, YASLILARIN VE DE SUREKLI ILAC KULLANANLARIN (KRONIK HASTALIKLARI OLANLAR VE DAVRANIS-DEPRESYON HASTALIKLARI ICIN ANTIPSIKOTIK ILACLAR KULLANANLAR) SICAKLARDAN, SICAK DALGALARINDAN MUTLAKA KORUNMASI VE KOLLANMASI GEREKIR. HAYVANLARIMIZI DA UNUTMAYIN.

ABD DE UZMANLARA GORE, COCUKLAR ACIK HAVADA AKTIFKEN,HER BIR SAATTE BIR IKI BARDAK SU ICMELIDIRLER!BU NORMAL YAZ MEVSIMI ICIN TAVSIYEDIR!

http://www.nih.gov/nia/health/agepages/hyperthe.htm yaslilarda ve cocuklarda sicak havalardaki tehlike-susuz kalmak=hipotermia

SORUMLU OLMAKTANSA, BILGILI OLMAYI TERCIH EDELIM!

LUTFEN HEPIMIZ BIRBIRIMIZE YARDIM EDELIM,BILGILENDIRELIM.

NASIL OLSA HERKES BILIR DIYE VARSAYMAYIN.

BOYLE DURUMLARDA NE YAPILACAGINI BILMEYEN INSAN SANDIGINIZDAN DA FAZLA.

http://www.nyc.gov/html/doh/html/public/press01/pr55-807.html Kisa ozet tavsiyeler New york Belediyesinden

http://www.nyc.gov/html/oem/   Sicak havalara hazirlanmak brosuru-halka bedava, olimpik olculerde tam 90 adet havuzu ve 450 adet su fiskiyeleri ile serinletme merkezleri olan New York Belediyesinden halka onlemler http://www.nyc.gov/html/oem/pdf/heat_brochure.pdf . 

Otekiler http://www.nyc.gov/html/doh/

New York Belediyesinden asiri sicaklarda uyari sayfa ve bilgileri; New york'ta belediyenin sahip oldugu tam 90 adet, olimpik olculerde halka bedava havuzlar ve 450 adet de cocuk oyun yerlerinde ve parklarda sehir merkezlerinde vs de su fiskiyeleri ile serinleme,suda oynama yerleri=merkezleri vardir.Bizimkiler de goz gore gore hortumlandi.  http://www.nyc.gov/html/oem/ http://www.nyc.gov/html/oem/html/beat_the_heat.html#coolingcenters http://www.nyc.gov/html/oem/pdf/heat_brochure.pdf http://home.nyc.gov/portal/index.jsp?pageID=nyc_health&catID=269  New York'ta belediye halkin sagligi icin neler yapiyor http://home.nyc.gov/portal/index.jsp?pageID=nyc_health1&catID=1540&cc=1540&rc=269&ndi=-1 Oteki belediye hizmetleri http://www.nyc.gov/html/doh/

HAYVANLARIMIZ SICAKTA AYNEN SIZLER GIBI ZOR DURUMDADIRLAR www.aspca.org bol su verin;sabah erken ve gece gec saatlerde yurutun-kosturmayin;klima onlar icin de iyi;sik sik dusa sokun;yine de hasta ve halsiz iseler derhal veterinere goturun acilen

YAZ SICAGINI ALT ETMEYI OGRENIN!

Yaz sicaklari yine 37.7 C /100 F dereceleri asti-bu isilar oldurebilir. “Isi indeksinin 37.7 C derece veya bunu astigi durumlarda. Isiyla ilgili ciddi tehlikeler vardir.” Diyor Dr.Stanley Speegle-kendisi Teksas Forth Worth’de Harris Methodist Southwest Hastahanesinde acil doktorudur.”Sicak,nemli iklimler en kotusudur cunku sicaktan kacamazsiniz.Vucudunuzdaki terleme ve boylece soguma mekanizmasi da o kadar iyi calismaz.”

Isi 36.6 C/98 Fahrenhayt derece ve nem orani da % 60 ise, isi indeksi aslinda 50.5 C derece/123 fahrenhayt derecedir Teksas Saglik departmani acil durum hazirlanma bolumune gore.Hatta nem orani sadece % 40 olsa dahi, isi indeksi 41.6 C/107 Fahrenhayt derecedir.Nemlilik vucudun soguma mekanizmasi olan terlemeyi ve buharlasmasini onler.Buharlasma olmadan cildiniz ve kan sogutulamaz ve vucut isiniz yukselir ve daha da cok terlemeye sebep olur.Ama bu ter de buharlasamaz! Artan miktarda terleme vucudunuzun sivi kaybettiginin ve tehlikeli sekilde kurudugunun isareti ve belirtisidir.Iste bu arada kaybedilen sivi ve mineraller derhal vucutta yerine konmazsa,vucut isisi cok tehlikeli boyutlara ulasabilir.

Insanlar isidan kaynaklanan isi stresi yasamaga basladiklarinda,vucut isilarinin dusurulmesi lazimdir.Uzmanlar bu insanlarin vucutlarina,yuzlerine su sikmayi,su spreylemeyi, kol alti,kasiklara buz torba/paketleri koymalarini ve insanlari islak carsaflara sarip vantilator onune koymayi, ve alkolsuz-sekersiz-kafeinsiz-karbonatsiz icecekler (su ve hakiki meyva sulari,ayran gibi) teklif etmeyi oneriyor.Ancak bircok insan vucut isilarinin tehlikeli boyutlara ulastiginin farkinda bile degildirler=yani isi stresi cok kotu neticelenebilir ve muhtemelen olumcul isi felcine neden olabilir.

Vucut isisi 38.8 C/102 fahrenhayt dereceye ne zaman ulasirsa ulassin , bu tehlike soz konusudur.Bazi oteki isi vurgunu isaretleri de asiri terleme, yuzde rengin ucmasi, kas kramplari,yorgunluk,zayif ,az duyulur ancak hizli kalp atislari,hizli ama derin olmayan nefes almalar ve bayilma.

Eger tedavi edilmezse, vucut isisi 40.5 C/105 F derece ve daha fazlaya cikabilir ki bu noktada vucut artik olumcul olabilecek isi felcine girmistir.Semptomlarina sunlar da dahildir; artik kisi terleyemez, hizli nabiz,cildirtan bas agrisi,bas donmesi,mide bulantisi ,kusma,zihin karisikligi,nobetler,kirmizilik,kuru cilt ve suursuz olmak.

Uzmanlar sicak yaz aylarinda,insanlarin sekersiz,alkolsuz iceceklerden,su basta olmak uzere her zamanki normal 8-10 BARDAK sivi tuketiminden en az 2-5 defa daha fazla su icmelerini tavsiye etmektedirler . Ideal sivi miktari kisinin kilosuna,iklime,isiya,aktivite derecesine gore farkliliklar gostermektedir.(Mesela normalde hergun, normal havada alinmasi gereken sivi;kabaca 70 kilo iseniz 70x30 =2.1 litre veya 120 kilo iseniz x 30 gram=3.6 litre gibi su icilmelidir gunde) Giysiler cok hafif, ince, genis,vucuda oturmayan,ve nefes alabilen pamuklulardan olmalidir.Her zaman cok genis kenarli sapkalar giyin ve en az SPF 15 ve daha ustu koruma faktoru olan gunesten koruma kremleri surun;bu da gunes yanigini onleyerek vucutta cild isisini dusuk tutmaga yarar.Mumkun oldugunca uzun surelerle golgede veya klimali odada,yerde zaman gecirin.Eger egzersiz yapiyorsaniz,spor yaptiginiz surenin iki misli dinlenerek ara verin.Bu ara vererek dinlenme sureleri golgede olmali ve mutlaka sivi icilmesi gerekir.Eger 10 dakika egzersiz yaparsaniz; 20 dakika ara verin.Kaynak; Atlanta www.cnn.com www.sportsillustrated.cnn.com

HAYVANLARIMIZ SICAKTA AYNEN SIZLER GIBI ZOR DURUMDADIRLAR www.aspca.org

New York Belediyesinden asiri sicaklarda uyari sayfa ve bilgileri; New york'ta belediyenin sahip oldugu tam 90 adet olimpik olculerde halka bedava havuzlar ve 450 adet de oyun yerleri ve parklarda vs de su fiskiyesi serinleme,suda oynama yerleri vardir http://www.nyc.gov/html/oem/ http://www.nyc.gov/html/doh/html/public/press01/pr55-807.html http://www.nyc.gov/html/oem/html/beat_the_heat.html#coolingcenters http://home.nyc.gov/portal/index.jsp?pageID=nyc_health&catID=269  New York'ta belediye halkin sagligi icin neler yapiyor http://home.nyc.gov/portal/index.jsp?pageID=nyc_health1&catID=1540&cc=1540&rc=269&ndi=-1

http://dcema.dc.gov/main.shtm http://www.weather.com/safeside/heat/chart.html http://dcema.dc.gov/emergency/heat/index.shtm http://www.redcross.org/fl/brevard/heat.htm http://www.fema.gov/library/heatf.htm http://weather.noaa.gov/weather/hwave.html http://weather.noaa.gov/weather/hwave.html#Heat%20Index%20/%20Heat http://www.weather.com/safeside/heat/risk.html http://www.dca.state.fl.us/bpr/EMTOOLS/Heatwave/heatwave.htm http://firstaid.about.com/library/weekly/aa052801a.htm http://www.acep.org/2,51,0.html

http://my.webmd.com/content/article/3214.108 onlemek

http://my.webmd.com/content/article/3214.101 aNLAMAK,BILGILENMEK,ISI INDEKSI

http://my.webmd.com/content/article/3482.112

http://my.webmd.com/content/article/3214.111 oNLEMEK

http://my.webmd.com/content/article/2793.193

http://my.webmd.com/content/article/1758.52929

http://my.webmd.com/content/article/1728.59542 cOCUKLAR VE EGZERSIZ

· COK SICAKLARDA HERKES, OZELLIKLE AKTIF OLAN KISILERSE,OYUN OYNAYAN COCUKLAR,GENCLER,SPOR YAPANLAR,ACIK HAVADA CALISANLAR,JOGGING YAPANLAR DAHIL; SUSAMASANIZ DAHI HER YARIM SAATTE BIR BARDAK SU ICIN!

· AKTIVITEYE ARA VERIP,EN AZ AKTIF OLDUGUNUZ SURENIN IKI MISLI KADAR SURE GOLGEDE DINLENIN VE BOL SU ICIN. UZMANLARA GORE VUCUDUNUZ HER BIR SAATTE BIR 1-2 LITRE SU KAYBETMEKTEDIR.

· HERKES YANINDA SISE SU TASIMALIDIR.

· SIK SIK AZ ILIK SU ILE DUS YAPIN. VUCUDUNUZ GUNES ALTINDA VS COK ISINMISSA,ANIDEN SOGUK DUS YAPMAYIN HEMEN;VUCUT ANIDEN SOGUTULURSA BAS DONMESI VE MIDE BULANMASI GIBI  HASTALANMA ISARETI GORULEBILIR.

· YUZUNUZE,BASINIZA, VUCUDUNUZA SPREYLE SUREKLI SU SIKIN.

· ISLAK CARSAFA SARININ.

· BASINIZA SIK SIK SU DOKUN.

TEHLIKE ISARETLERINI OGRENIN!

SICAKLARDA OZEL LIMONATA

“4 tatli kasigi seker + ¼ tatli kasigi tuz+ ¼ su bardagi kaynamis sicak suda eritin + ¼ su bardagi portakal suyu veya 2- 3 limon suyu sikin + 4 su bardagi kaynamis, sogutulmus su koyup karistirin ve buzdolabinda sogutup, sik sik icin.”Sicaklarda vucudunuzdaki eksilen hemen herseyi karsilar .

Gunde en az 10-12 bardak su iciniz.Idrariniz beyaza yakin sari renkte olmalidir surekli.Eger idrariniz koyu sari ise ve /veya susadiysaniz, VUCUDUNUZ SUSUZ KALMISTIR BILE.SUSAMADAN SU ICIN; NEREYE GIDERSENIZ YANINIZDA SISEYLE SU GOTURUN. BEBEK, COCUK , YASLILARA VE EV HAYVANLARINIZA ,SORUMLU OLDUGUNUZ OTEKI HAYVANLARA DA SUREKLI BOL SU VERIN. OLEBILIRLER.

http://www.ruki.org/GunestenKorunma.htm sayfalarima da bakin lutfen.

BEBEK VE COCUKLARDA VUCUDUN SUSUZ KALMASI NEDIR, NASIL ANLASILIR?

Guneste emniyette olmalari icin,cocuklarda vucudun susuz kalmamasina =dehaydrasyon olmamasina cok dikkat edilmesi gerekir.Normal sartlarda vucut hergun terleyerek,gozyasi ile ve idrarla su kaybeder.Ama bebeklerde ve kucuk cocuklarda, vucuttaki suyun % 5 sinin dahi kaybedilmesi hafif dehaydrasyona = vucutta susuzluk=kurumaya sebep olur. http://www.noah-health.org/en/stomach/conditions/dehydration.html

Asiri dehaydrasyon=vucudun kurumasi ki bu durumda vucuttaki suyun yaklasik % 15 sine kadari kaybedilmistir; kalbin durmasina ve hemen tedavi edilmezse olume sebep olur.

Anne-babalar cocuklari her hasta oldugunda dehaydrasyonun basladigini bilerek; terlemek de asiri su kaybina yol actigindan,cocuklara surekli icecek,su, taze meyve sulari ve mutlaka da yiyecek vermelidirler dehaydrasyonu=vucutta kurumayi onlemek icin.Bu ozellikle de yazin cok cok onemlidir.Aileler bebeklerin,2 yas altindakilerin yeterince sivi ictiklerinden (anne sutu dahil), ozellikle de hasta olduklarinda, mutlaka emin olmalidirlar.Bebekler ve cocuklar icin ABD deki “ Pedialyte” gibi hazir pet siselerde eczanelerde,heryerde satilan (siz Turkiye’de ne var arastirin) ve dehaydrasyonu onleyen,cocuklara gerekli elektrolitleri de saglayan ozel sivilari bol bol icirin hemen.Yani cocugun iyice hastalanmasini, doktorluk, hastahanelik olmasini beklemeyin.Kendi insiyatifinizle hemen bunu vermege baslayin cocuklariniza.

Acik havada aktiviteler sirasinda cocuklar vucutta susuzlugu onlemek icin BOL BOL SU ICMELIDIRLER; BU HER BIR SAATTE IKI BARDAK SU OLARAK TAVSIYE EDILMEKTEDIR.Plastik su siselerinde su tasiyin yaninizda nereye giderseniz.Ve gunese maruz kalmayi da minimuma cekebilmek icin; cocuklara mutlaka genis kenarli sapka giydirin, gunesten koruma faktoru 15 ve ustunde losyon surun surekli ,tisort giydirin ve hafif,acik renkli giydirin.

Dehaydrasyon=vucutta susuzluk basladiginin belirtilerinden bazilari sunlardir;

· Kusmayla veya idrarla asiri su kaybi

· Cok kaka veya terleme

· Az su icmek,su,sivi icememek

· Cokuk gozler

· Agizda kuru veya yapiskan agiz mukozasi

· Idrar yapmada azalma

· Gozyaslarinda azalma veya hic olmamasi(aglar ama gozyasi yoktur)

· Dehaydrasyonun=vucutta susuzlugun basladigina inaniyorsaniz,hemen doktorunuza danisin ki cocuk orta veya agir su kaybina ugramadan,hayati tehlike bas gostermeden,olaya el konulsun ve tedavisi erken baslasin.Ozel sivilara ,bol su ve sebze,meyve suyu+yiyecek vermege hemen baslayin.

· Eger cocugunuzda orta veya agir derecede dehaydrasyon belirtisi oldugunu dusunuyorsaniz,evde tedavi etmege calismayin.ACILEN VE DERHAL DOKTORUNUZU ARAYIN YA DA COCUGU EN YAKIN HASTAHANENIN ACILINE GOTURUN KI ORADA DAMAR ICINE GEREKLI SIVILAR HEMEN VERILSIN-BU ISLEM AGIZDAN VERILECEK SIVIDAN COK DAHA CABUK YERINE GETIRECEKTIR VUCUTTA SU DENGESINI

GUNES YANIGI TEHLIKELERI Cocuklar icin gunes yanigi en buyuk tehlikelerden biridir yazin;aileler bunu onlemek icin tum gerekli onlemleri almalidirlar. Dr.Jeffrey Sklar’a gore, L.I. Woodbury’de dermatotolog ve dermatoloji cerahi-“saglikli yanmak “diye birsey yok!Ciltteki yanma aslinda gunese karsi vucudun savunma mekanizmasi olup,radyasyon hasarina karsi vucudun basit sekilde kendini savunmasidir.Yazin cocuklara daha disari acik havaya cikmadan once mutlaka gunesten koruyucu faktorleri olan losyonlar surulmeli;bu losyonlar PABA siz olmali, icinde hicbir kimyevi madde olmamalidir ve de suda kalici olmali ve de SPF 15 ve ustunde koruyucu faktoru olmalidir.”Bir problem yeterince losyon kullanilmamasi veya uygun sekilde kullanilmamasi.Ayrica gunesten aldigimiz tum hasarlarin,zarain % 80 I 20 yasimizdan once olusmaktadir” diyor. Kulaklar,dudaklar,boynun arkasi=ensemiz,eller ve kollarin alt kismi gibi kolayca unutulan yerlere de losyon surun ve ortun,koruyun diyor.Kirsten Matthew www.parentsknow.com Haz 2001. Ayrica bakin www.cpsc.gov cocuklara kask takin. www.nyredcross.org www.vac-alert.com http://www.noah-health.org/en/stomach/conditions/dehydration.html

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003094.htm Sicaga toleranssiz olmak ve nedenleri

http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001966.htm Bebeklerde,cocuklarda sicak isilikleri,kizariklari ,ne yapilir? http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003259.htm

http://www.cps.ca/english/carekids/safety&prevention/Sun.htm Cocugunuz ve gunesten korunmasi http://www.cps.ca/english/carekids/childhoodillnesses/index.htm

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs5/nj98004.html Sicaktan korunmak

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs3/me97051.html Sicak ve soguklardan korunma

http://cnn.com/TRANSCRIPTS/9907/10/yh.00.html sicaklardan korunma.

http://www.cdc.gov/nceh/programs/emergenc/prevent/heat/heat.htm Centers for Disease Control and Prevention, CDC-Atlanta.Sicaklardan Korunma Tavsiyeleri. HASTALIK ONLEME VE KONTROL MERKEZLERI.

http://dev.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&ct=hfDocs&q1=heat+illnesses

http://dev.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=HFDocs&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&ct=HFDocs&q1=sun+and+heat+illnesses

MUMKUNSE CEVREDE, CIVARDAKI TUM MERKEZI SOGUTMALI,KLIMALI YERLERI, BUYUK IS YERLERINI, SALONLARI, SINEMALARI, VARSA KUTUPHANELERI, KONGRE-KONFERANS SALONLARINI VS HALKIN SUREKLI KULLANIMINA ACALIM ACIL SICAK DALGALARI DURUMLARINDA- ACIL DURUM GEREGI BU TUM DUNYADA YAPILMAKTADIR.

http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html Sagliginiz hakkinda bilgi edinebileceginiz tum oteki webler!!!

http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/news.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/ref.htm http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/hdlines.htm Gunun saglik haberleri basliklari

http://healthlinks.washington.edu/subjects.html Tum hastaliklara gore indeks

http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html TUM KAYNAKLARIMIZ http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/

http://familydoctor.org/handouts/088.html Sicakla ilgili hastaliklari onlemek icin ne yapabilirsiniz? Cesitli brosurlerle aile doktorunuzdan bilgiler http://familydoctor.org/cgi-bin/list.pl?element=handout

http://www.familydoctor.org/healthfacts/159/index.html Cilt Kanserini Onleyin Brosuru.UNUTMAYINGUZEL YANMAK DIYE BIRSEY YOK!!!!!!!!!!!!!!

http://www.medem.com/search/article_display.cfm?path=n:&mstr=/ZZZEJR333AC.html&soc=AMA&srch_typ=NAV_SERCH

http://www.medem.com/search/article_display.cfm?path=n:&mstr=/ZZZ52ZMSE8C.html&soc=AAP&srch_typ=NAV_SERCH Cocugunuz ve sicaklarda neleri bilmelisiniz?

http://www.water.com/learn_about_water/swg1130_faq.asp SSS

Sicaklarda BEBEK VE COCUKLARDA NELER YAPILMALI!!!! http://www.health.qld.gov.au/brochure/hot.asp ILK 12 AY BEBEGINIZIN CILDINE DIREKT GUNES ASLA DEGMEMELIDIR.

BEBEK VUCUDU, COCUK VUCUDU degisen hava isilarina kolaylikla yetiskinler gibi adapte olamazlar. Bebek ve cocuklar bu ihtiyaclarinin,tum ihtiyaclarinin karsilanmasi icin tamamiyle yetiskinlere bagimlidirlar-muhtactirlar. Sicaklarda herkese,cocuklara bebeklere de icecekler,daha cok sivi sarttir.bebeklere ise daha sik anne memesi verin ve eger anne sutu verilmiyorsa, da extra hazirlanmis kaynatilmis ve sogutulmus su biberonlari verin kasikla veya biberonla. Eger bebeginizin 24 saat icinde 6-8 defa alti islaniyorsa,cis yapiyorsa, BEBEGINIZ YETERINCE SIVI-SU-ANNE SUTU ICIYOR DEMEKTIR. 2 YAS USTUNDEKILERI ISE SERIN YERLERDE, ICERDE TUTUN.Disari cikartmayin. Ilik suyla sik sik banyoya sokun;dus yaptirin,su dokun. Pudralamayin ciltlerini cunku bu derideki gozenekleri tikar ve ciltte kizarikliklara vs sebep olur-gozenekleri acik ve hava aliyor olmali.Bebek-cocugun yattigi yere,kucaginiza beslemek icin aldiginizda alta havlu koyun.

DAHA BUYUK, 2 YAS USTUNDEKILER ICINSE, MUTLAKA BASINDAN AYRILMAMAK SARTIYLA, serince golge bir yerde ici su dolu bir legende vs oynamasina musaade edin. Cocugunuzu asla 10.00-3.00 arasinda disari,gunese vs cikartmayin. Cok genis kenarlai sapkalar, gevsek genis acik renkli hava alan incecik pamuklu seyler giydirin ve mumkunse cildinin mumkun olabildigince giysili olmasina dikkat edin.SPF 15+ ve daha yuksek degerli gunesten koruyucular surun her tarafina cocuklarin. Her suya girip ciktiktan sonra yeniden koruyucu krem surun.ILK 12 AY BEBEGINIZIN CILDINE DIREKT GUNES ASLA DEGMEMELIDIR.Plastik BEBEK DONLARI VS GIYDIRMEYIN. ATILAN BEBEK BEZLERINDEN KACININ CUNKU KICLARI ASLA NEFES ALAMAZ BU SICAKLARDA.AZ VE KISA , TEK PARCA GIYDIRIN EVLERDE BEBEKLERI. COCUKLARA SIK SIK SOGUK SU VE ISAGLIKLI ICECEKLER VERIN;TEKLIF EDIN SUT HARICINDE DE.SERINLEMELERI ICIN YUZLERINI ISLAK BEZLE HAFIFCE SILIN.

http://www.healthsystem.virginia.edu/uvahealth/peds_newborn/gettemp.cfm bebek vucut isisi-her defada alkolle silin steteskoplari, isi olcerleri vs vs

http://www.cnn.com/HEALTH/library/PR/00022.html BEBEK VUCUT ISISI COK ONEMLIDIR- OZELLIKLE DE 2 AYIN ALTINDAKILERDE VE TUM BEBEKLERDE ;

· 3 AYLIKTAN KUCUK TUM BEBEKLERDE ATES 100.2 F= 37.8 C ISE DERHAL DOKTORA, EN YAKIN HASTAHANEYE GIDIN

· 3 AYLIK VE BUYUK COCUKLARDA ATES 102 F=38.8C VE USTUNDEYSE BU COK KRITIKTIR; HEMEN DOKTORUNUZA BASVURUN-SEBEBI ONEMLIDIR

· GERISINI OKUYUN-INCELEYIN-BEBEKLERDE HAYATI DURUMLAR NELERDIR

http://www.health.qld.gov.au/townsville/tour_baby/pregnancy3.asp HAMILESINIZ-KUSUYORSANIZ, SIK SIK bir lokma ekmek, biskuvi, 1 tek kuru kayisi,kuru erik, kuru uzum vs karbonhidrat iceren birsey yiyin;taze kok zencefille kendinize cay yapin;dinlenin.

http://www.health.qld.gov.au/brochure/new_baby.asp AILEYE YENI BEBEK GELIYOR

http://www.health.qld.gov.au/clinical/childhealth/pdf/three.pdf

http://www.health.qld.gov.au/phs/Documents/tphun/18914.pdf BEBEGINIZI VE KENDINIZI BESLEMEK EL KITABI, HAMILELIKTE HER TURLU DURUM VE SIZIN TUM BILMENIZ GEREKENLER DAHIL

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS07_bf_best.pdf ANNE SUTU VERMEK ANNE ICIN DE, BEBEK ICIN DE EN IYI COZUMDUR http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS09_bf_howdoI.pdf MEME VERMEYE NASIL BASLANIR

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS10_bf_enoughmilk.pdf BEBEGIM YETERINCE SUT EMIYOR MU NASIL ANLARIM

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS16_bfconc_drugs.pdf HERHANGI BIR ILAC KULLANAN ANNELERIN SUT VERMEDEKI ENDISELERI-EVET BEBEGE GECEBILIR

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS13_bfconc_swollen.pdf GOGUSLERIM SISTI-SUT KANALLARIM TIKANDI, MASTITIS

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS15_bfconc_stop.pdf MEME VERMEYE NE KADAR DEVAM EDECEGIM-NE ZAMAN MEMEDEN KESILIR

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS17_feed_bottle.pdf BIBERON VERMEK

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS01_0to3mths.pdf http://www.health.qld.gov.au/cchs/Infant_Toddler_Feeding/FS2_Bottle_feeding.pdf

BEBEGINIZIN 0-3 AYLIK GELISMESINDE NELER TAKIP EDILMELI

http://www.health.qld.gov.au/publications/brochure/child&youth/factsheets/adobe/FS02_3to6mths.pdf 3-6 AYLIK GELISMESI http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS02_3to6mths.pdf

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS03_6to9mths.pdf 6-9 AYLIK GELISMESI

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS04_9to12mths.pdf 9-12 AYLIK GELISMESI

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS23_feed_recipes.pdf BEBEGINIZE KATI YIYECEKLERI TANISTIRMAK VE TARIFLER http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS24_feed_allergy.pdf http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS25_SolidsTables.pdf 6 AYDAN SONRA BEBEGE KATI YIYECEKLER TABLOSU---TURKIYEDE HAZIR BEBEK MAMALARI DISINDA IDDIA EDIYORUM KIMSELER BEBEKLERE NASIL OTEKI YIYECEKLER VERILIR VE NE VERILIR KIMSELER BILMIYOR

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS18_feed_6mths.pdf 6 AYDAN SONRA BESLENMESI

http://www.health.qld.gov.au/tpch/Diet/thickened.pdf koyuca sivilar,corbalar

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS23_feed_recipes.pdf BEBEKLERIN beslenmesi-tarifleri; http://www.health.qld.gov.au/ActiveAte/documents/18857.pdf

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS19_feed_8mths.pdf 8 AYDAN SONRA BESLENMESI

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS20_feed_9mths.pdf 9 AYDAN SONRA BESLENMESI

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS21_feed_12mths.pdf 12 AYDAN SONRA BESLENMESI

http://www.health.qld.gov.au/cchs/Infant_Toddler_Feeding/FS10_Recipes.pdf 1 YAS USTUNDEKILERE TARIFLER

http://www.health.qld.gov.au/child&youth/factsheets/adobe/FS22_feed_1to2yrs.pdf 1-2 YASLARDAKI YEMEK SECENLERE BESLENME

http://www.vh.org/pediatric/patient/pediatrics/organmap/index.html COCUKLARA IC ORGANLARINI OGRETIN

http://www.healthfinder.gov/search/default.asp?ct=ALL&so=Rank%5Bd%5D%2CDocTitle&doclang=1&page=1&q1=BABY+HEALTH&submit1=Search BEBEK SAGLIGI

http://www.redcross.org/services/hss/courses/handbook.html BEBEK BAKICILARINA EL KITABI VE KURSLARI KIZILHACTAN http://www.redcross.org/services/hss/courses/babyindex.html

http://www.health.qld.gov.au/publications/childhealth/CAN_policy.pdf 0-18 YAS ARASINDAKI COCUKLARIN BAKIMINDAKI IHMALLERDEN INSANLAR TUTUKLANIRLAR VE HAPISHANEYE DE GIRERLER http://www.health.qld.gov.au/sitemap.asp

http://www.health.qld.gov.au/clinical/childhealth/pdf/appendices.pdf COCUK-BEBEK SAGLIGI

http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/children/index.htm COCUKLUK HASTALIKLARI http://www.cdc.gov/doc.do/id/0900f3ec802270e4 BEBEK-COCUK HASTALIKLARI http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/children/symptoms.htm COCUKLARDA HANGI HASTALIKTA NE SEMPTOMLARI, http://www.cdc.gov/az.do

http://www.health.qld.gov.au/ BOYLE DETAYLI BIR WEB DE TURK MILLETI ICIN BAKANLIK-HUKUMET TARAFINDAN HAZIRLANMALIDIR- SARTTIR; ABD DE VE HER GELISMIS ULKEDE DE VARDIR,BU DA AVUSTRALYANINDIR http://www.health.qld.gov.au/HealthyLiving/home.htm http://www.health.qld.gov.au/health_information/healthtopics.asp http://www.health.qld.gov.au/publications/childhealth/Optimal_Infant_Nutrition.pdf EN IYI- OPTIMUM BEBEK BESLENMESI

http://www.healthfinder.gov/library/nho/nhoyear.asp?year=2005 AY AY SAGLIGIMIZ

http://www.healthfinder.gov ABD HALK SAGLIGI ULUSAL WEBI

http://www.medem.com/MedLB/medlib_entry.cfm?sid=103AF635-C640-11D4-8C0100508BF1C1F1&site_name=Medem AMA deki bilgiler buraya tasindi-

http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm MEME-BIBERON VERIRKEN BILMENIZ GEREKENLER-hazirlama, temizleme, sterilizasyon kurallari-nasil yapilmali,

Bebek ve cocuklar sicaklari ve de sogugu yetiskinlerden cok daha fazla hissederler cunku vucutlari bizlerinki kadar kolay adapte olamaz. Bebekler ve cocuklar ayrica tum ihtiyaclarinin karsilanmasi icin bizlere , yani yetiskinlere guvenmek zorundadirlar. Iceceklerini, ustlerinin ve bezlerinin degistirilmesi hep bizim sorumlulugumuzdur.

Sicak yaz aylarinda iste size bebeginizi, cocuklari bazi koruyacak ipuclari;

· Yazin sicaklarda herkesin, bebeginizin de cok daha fazla siviya, suya ihtiyaci vardir

· Bebeginize cok daha sik ve fazla anne sutu verin-tabii kendiniz de saglikli ve dengeli beslenmege calisarak ve en az 10-12 bardak su icerek!

· Daha fazla kaynatilmis ve sogutulmus kasikla su verin anne sutu alana;anne sutu emmeyene ise biberonla verin bu suyu

· Eger 24 saat icinde bebeginizin 6-8 oldukca islak bezini aliyorsaniz, degistiriyorsaniz bebeginizin vucudundaki su durumu iyi demektir.

· 2 yas ustundekilere ve oteki cocuklara da daha fazla ve bol su verin.

· Ilik su ile sik sik banyo yaptirin,yikayin gun boyunca;pudra kullanmayin cunku ciltteki gozenekleri tikar ve kasintilara,kizarikliklara sebep olabilir.

· Bebegin yattigi besige,yataga, arabanin altina , emdirirken sizinle arasina ,bebegin altina havlu koyunuz

· Serince, golge bir yerde basindan ayrilmamak ve surekli gozlemlemek ,yani yanindan ayrilmamak kaydiyla su ile oynamasina musaade edin-hortumla serinlemek, BELEDIYELERCE parklarda ozellikle sicak yerlerde YASAYAN cocuklar icin yapilmis alttan 40-50 delikten tazyikle azalan, artan siddette fiskirtilan su fiskiyeleri,su doldurulan legen, kova, plastik 10-15 cm yukseklikteki oyun havuzlari gibi

· Bebek ve Cocuklari 10.00 sabah ile 15.00 arasinda disari,gunese cikartmayin.

· Cocuklari ve bebekleri hafif,ince,bol ve mumkun oldugunca butun vucutlarini ortecek sekilde giydirin ve mutlaka oldukca genis kenarli sapkalar giydirin.

· SPF 15 + koruyucu faktorlu kremi sadece yazin degil,kisin da surekli surun disari cikarirken.2 sene icinde bozulduklarindan,gecerlilik tarihine bakin kremlerin yeterince etkili olacaklarindan emin olmak icin.ustundeki talimatlara da dikkat ederek,yuzdukten,islandiktan sonra yine surun.

· ILK 12 AY BEBEGINIZIN CILDINI HER TURLU GUNES ISIGINDAN , DIREKT GUNESTEN MUTLAKA UZAK TUTUN. BEBEGINIZIN GOLGEDE VE GUNESTEN KORUNMUS OLDUGUNDAN MUTLAKA EMIN OLUN.Hergun acik havada arabasiyla 1 saat gezdirin bebeginizi yaz ve kis.

· Plastik ve naylon vs giysileri asla giydirmeyin-% 100 pamuklu tercih edin. Koton, pamuklu bezlerin kullanilmasi bebeklerin kicindaki pisikleri onler, azaltir.

· Hazir,kullanilip atilan bebek bezlerini acil durumlarda ve seyahatlerde kullanin sadece.Plastik kismi bebek cildinin nefes almasini engeller.

· Bebeginize evde sadece bezini ve atlet giydirin.Bu yeterlidir.

· Camlari indirilmis dahi olsa,bebek ve cocuklari (ve hayvanlarinizi) asla park etmis arabada yalniz birakmayin.

· Arabanizi golgeye park edin. Araba seyahatlerinizde, sutunun yanisira ayrica bol miktarda soguk su ve de taze meyva sulari vs icirin.

· Cocugun yuzunu sik sik islak bezle silin serinletmek icin.

· Arabanizi sik sik durdurarak bebek ve cocuga hareket serbestligi saglayin-hareket etsin.Cocuga en yakin araba pencerelerinize gunesten koruyacak perdeler/skin takin.

· http://healthlinks.washington.edu/conditions/breastfeeding.html Meme vermekle ilgili Diger kaynaklar

· http://healthlinks.washington.edu/clinical/pediatrics.html Bebek,cocuk sagligi

· https://www.aap.org/sforms/parentresourceguide.htm Kitaplar,Cocugunuz ve Siz http://www.aap.org/family/ http://www.medem.com/MedLB/bufferpage_aap.cfm Cocugunuz ve aileniz BROSURLER . http://www.aap.org/family/

· Daha fazla bilgi icin saglik bakanligi http://www.saglik.gov.tr TC SAGLIK BAKANLIGI http://www.ato.org.tr/tip_fakulte.html ATO'dan Turkiye'deki Tip Fakultelerindeki PEDIATRI weblerine, cocuk doktorunuza, cocuk doktorlari/pediatri dernegi http://www.turkpediatri.org.tr/ weblerini kontrol ediniz VE SIZLERI EGITECEK KISA BU TIP BROSURLER KOYMALARINI ISTEYINIZ WEBLERINE. http://www.unicef.org.tr/crcturk.htm UNICEF Cocuk Sozlesmesi, http://healthlinks.washington.edu/clinical/pediatrics.html http://www.nichd.nih.gov/ http://www.library.ucsf.edu/biosites/bin/showByTopic.pl?Pediatrics http://www.doh.wa.gov/phl/newborn/newborn.html http://www.doh.wa.gov/Topics/topics.htm http://www.doh.wa.gov/links/links2.htm

NEDEN, NASIL, NE KADAR VE NE ZAMAN SU ICMELIYIZ???

The New York Times-11 Temmuz 2000,Jane E.Brody, OMUR BOYU KAZANCLI OLABILMEK ICIN SADECE BOL SU ICIN VE BUNU HEP TEKRARLAYIN!(For Lifelong Gains,Just Add Water.Repeat. den alintilar)

“Milyon kere duymussunuzdur hep;gunde en az 8 bardak su icin.Ve de son yilllarda da su icecekler arasinda cok daha fazla populer olmustur.Nereye giderseniz, mutlaka birilerini hep su siseleri tasirken gorursunuz.hatta artik bircok sirt cantalari ve bel cantalarinda bile su sisesi koyacak ozel cepler/yerler var.

Ve de siz de belki de ozellikle de bu sicak gunlerde-ama sadece sicak gunlerle kisitli degil, herzaman, sicak havada ve aktif/hareket halinde iken de iken bol su icerek vucudunuzun kurumasini engelleyecek, dehaydrasyonun zararlarini,suyun degerini bilen akilli kisilerdensinizdir.tabii ayni zamanda da sise sularinin ne derece emniyetli,temiz ve icilebilir oldugu endiseleri de tavana vurmakta.Musluk suyundan daha iyi veya daha kotu de olmasi mumkun olan sise sularinin satislari cok artti.Tabii evlerinizdeki musluk sularini da temizleme sistemleri var-bunlarin da satislari artiyor-bunlar ucuz surahi gibi olanlardan tutun da aktif karbondan suyu suzerek icmenizi saglayan musluga takilan aletler, ve cok daha pahali musluga omur boyu baglanan/kalici tezgah ustu ya da lavabo alti su filtreleri vardir.

Neden su icmeniz lazim? Malesef surekli su icen bir kisiyseniz bilin ki azinliktasiniz.Bir Amerikali ortalama tavsiye edilen su miktarinin yarisindan biraz fazlasini iciyor her gun ve bunun yanisira da en az bu kadar da vucuttan su kaybedilmesine sebep olan kafeinli veya alkollu zararli sivilari aliyor. Aslinda da bunlar birbirini yok ediyor-yani icki ve cay,kahve,tenekeli,sekerli iceceklerin tumu = kafeinli icecekler vucudunuzu daha da kurutuyor,su kaybetmesine sebep oluyor = buna dehaydrasyon deniyor; bu da sizin aldiginiz ,ictiginiz normal suyu da sifirliyor vucudunuzda!Her dehaydrasyona sebep olan kafeinli icecekler ve icki icin, ilaveten bir bardak daha su icilmelidir!!!!!!!!(Not; cay,kahve,koka kola ve diger sisede ve tenekede satilan icecekler,bira ve ickiler bu tarife girer,yani bu icecekler sandiginiz gibi sizi serinletmek ve susamanizi kesmek yerine,tam tersine vucudun daha da fazla su kaybetmesine yol acmaktadir.)

Beyninizden bagirsaklariniza kadar, vucudunuzdaki tum sistemin suya mutlaka ihtiyaci vardir.IDEA denen uluslararasi saglik ve spor organizasyonunun da belirttigi gibi SU VUCUDUNUZDA SUNLARI REGULE EDIYOR/AYARLIYOR;

· Vucut isinizi ayarlar

· Besinleri ve oksijeni tasir

· Atiklari tasir, atar

· Bobrek ve karacigerden zehirleri atar-detoksifiye eder yani

· Vitamin ve minerallerin vucutta cozulmelerini saglar

· Vucudu yaralanmalardan korur yastik gibi

· HER GUN VUCUDUNUZDAN 2.5 LITRE ILE 4 LITRE SU AZALIR

· VUCUDUNUZUN GEREKLI SU DENGESININ TEMIN EDILMESI ICIN AYNI MIKTARDA SUYUN MUTLAKA GERI ALINMASI,ICILMESI GEREKIR.

· Ortalama bir insan vucudunda ortalama 40-50 litre su vardir (40-50 quart, 1 quart=0.9464 litredir).

· Kaniniz % 83 sudur;

· Kaslariniz % 75 sudur

· Beynin % 74du sudur

· Hatta kemiklerinizin bile % 22 si sudur!

Su vucudunuzdaki her eklemi adeta yaglar ve hucre/kaslarin birbirine yapismasini onler .

Dehaydrasyon=vucutta su kaybi=kuruma oldugunda;yani yeterince bol sivi icmediginizde;

· Vucudunuz ve beyniniz tembellesir, yavaslar

· Kaniniz kalinlasir-koyulasir (TEHLIKELI!!!)

· Kalbiniz de boylece cok calismak zorunda birakilmis olur.

Su sindirim sisteminiz icin de cok gereklidir; bu ihtiyac sindirimde yukardan asagiya kadar, hazimda ve yiyecek ve besinlerin emilmesi ve en son da atiklarin atilmasina kadar surer.Tek basina posali beslenmek normal diskilama ve bagirsaklarin muntazam bosaltilmasina yardim etmege yetmez.yeterince gerekli su olmazsa,almis oldugunuz posalar diskinizda/kakada su tutma ozelligini de arttirir ve kabizliga sebep olur.

SU VUCUDUNUZUN KLIMA, SOGUTMA SISTEMIDIR. Cok isindiginizda, cildin gozeneklerinden kaybettiginiz su, terleme bezleri ve akcigerleriniz vucudunuzun icinde cok fazla isinmasini engellerler-iste 1982 de Boston MaratonunU KAZANDIGINDA Alberto Salazar’a da boyle oldu. Acilen kendisine tam 6 litre damar icinden serumla sivi verilmesi gerekti vucudundaki su ve tuz kaybini onlemek icin.3 sene once de cok zorlandigi bir yarista,vucut isisi 107 F derece/yani 41.7 C dereceye cikmisti.Ve acil mudahale edilmisti.VUCUDUN SUYUNUN % 15 ILE % 20 SINI KAYBETMEK OLDURUR,OLUMCULDUR.

Vucudunuzun cok fazla su kaybetmis olmasi icin,oyle fazla terlemeniz de gerekmez.Hatta tamamen hareketsiz dahi olsaniz, vucudunuz metabolizmanin calismasi sonunda isi uretir .

CILDINIZDEKI HUCRELERIN DE SAGLIKLI GORUNEBILMELERI ICIN SUYA IHTIYACI VARDIR.Ama milyonlarca guzel gorunme meraklisi Amerikali kadin etrafta kurumus erikler gibi gezerler,siskinlikten ya da sik tuvalete gitmekten korkup su icmezler.Ama siskinlige,karindaki sismeye sebep olan aslinda icilen su degildir-fazla tuz ve asiri karbonhidrat tuketimi nedeniyle vucudun tuttugu sudur bu!

Tuvalete gitenege,idrar yapmaga gelince de,utangac olmamayi bazen de tuvalet kullandirtmayanlar tarafindan reddedilmeyi goze almayi ogrendim.Eger kadinlar kuyrugu cok uzunsa halkin faydalandigi her turlu tuvalette, erkekler tuvaletini kullanmayi ogrendim.

NE ICMELISINIZ? VE NE ZAMAN ICMELISINIZ? NE ZAMAN SU ICMENIZ GEREKTIGINI ANLAMAK ICIN SAKIN SUSAMAYI BEKLEMEYIN. Siz susadiginizda, zaten hafifce dehaydrasyon = vucutta kuruma=yani susuzluk baslamistir bile.Hafif dehaydrasyon bile fiziksel ve mental/beyin performansinizi azaltacaktir.

Dehaydrasyonun=vucutta susuzlugun=kurumanin belirtilerini mutlaka ogrenin VE ONLEYIN;

· Bas agrisi

· Yorgunluk, halsizlik

· Bas donmesi

· Zihni bulaniklik

· istahsizlik

Cok fazla terliyen bir tenis partnerim eger yeterince su icmezse, gun boyunca basi agrir.Simdi oyundan once 2 buyuk su bardagi su iciyor, oynarken de iki buyuk bardak su iciyor ve oyun bitince de 2 buyuk bardak su iciyor. (HER BIR SU BARDAGI 250 ML BUYUKLUKTE OLMALIDIR-ABD de su bardaklari 250 ml, 500 ml, 750 ml gibi standart buyukluklerdedir-altlarinda kac oz/mL olduklari yazar. 8 oz=250 ml)

Bir insanin ne kadar su icerek dehaydrasyonu onleyecegine dair kesin tablo yoktur. Gunde 8 adet 250 ml lik su bardagi ile su icmek en dusuk ,minimum hedef olmalidir.Su ihtiyaci kisiye gore,yaz,kis olmasina,aktiviteye,efora gore,agirliga gore degisecektir.IDEA su ihtiyacinizi soyle hesaplamayi oneriyor; agirliginizi pound olarak ikiye bolun=buldugunuz rakam kadar ounce su icmelisiniz hergun diyor.Buna benzer bir formul de biz yakalayabiliriz.

· Ama aktifseniz, YA DA SPOR, EGZERSIZ VS YAPIYORSANIZ

· Yuksek irtifada,

· Dagda vs iseniz,

· Hava sicaksa ve nemliyse,

· Ya da grip veya atesiniz varsa, bir enfeksiyon hastaliginiz varsa

· TUKETECEGINIZ GUNLUK SU COK DAHA FAZLA OLMALIDIR.

Amerikan Beslenme Dernegi ise

· Fiziksel aktiviteye, spora,yuruyuse vs,vucudun zorlanmaga baslayacagi zaman, aktiviteye baslamadan en az 2 saat once en az 500 ml/yarim litre=iki su bardagi su icilmesini

· aktiviteden yine 15-20 dakika once en az yine 500 ml=2 su bardagi su icilmesini ve

· Aktivite sirasinda her 15-20 dakikada bir de yine su icmege devam edilmesini tavsiye etmektedir.

Icinde tuz ve terle kaybolan oteki mineraller /elektrolitler olan spor iceceklerine ihtiyaciniz olup olmadigini ise,bu ne cins spor yaptiginiza ve suresine gore degisir diyorlar.

Bir saatten fazla suren bir agir sporda veya asiri sartlarda yani yuksek irtifada egzersizde, mesela hiking yapmak veya 32 C derecede tekli tenis oynamak gibi durumlarda, su icilebilecegi gibi,kaybedilen elektrolitleri karsilamak icin ozel spor icecekleri de icilebilir.Ama bu spor iceceklerinin cogu asiri sekerli olduklarindan,bu da suyun vucutca emilmesini geciktirir ve en iyisi de arkasindan yine en az bu ozel gibi spor icecekleri kadar su icmek gerekmektedir.(Bunlardan biri ise mesela http://www.gatorade.com spor ozel icecegine ornek ama suyun yerini tutmuyor! http://www.water.com/home.asp Su webini inceleyin)

Su, bildigimiz adi su, bircok durumda kaybedilen suyu vucudumuza geri vermek icin en iyi secimdir.Kafeinsiz kahve, cay veya sekersiz tabii icecekler ve suyla karistirilmis taze meyva sulari da ayni isi gorebilir.Ancak icinde makul miktarda dahi seker ve tuz veya kafein veya icki/alkol olan icecekler,sizin susamanizi kesmek degil,SU IHTIYACINIZI ARTTIRACAK VE VUCUDUNUZUN DEHAYDRE OLMASINI=yani KURUMASINI,DAHA DA SUSUZ KALMASINI SAGLAYACAKLARDIR.

Cogu su olan karpuz gibi % 98 zi su olan yiyecekler de karbonhidratca veya tuz acisindan cok zengin olmadiklari surece uygundur .

Her zaman el cantamda, bel cantamda da bir sise su tasiyorum.Ucaklarda hava,atmosfer col gibi kurudur;yol kenarindan koltuk ayirtirim ve havada kaldigim her bir saatte bir 250 ml lik bir buyuk bardak su icerim.Iceceginiz suyun fazla olmasi,hem seyahat yorgunlugunuzu azaltacaktir hem de jetlag denen saat farkindan/Atlantik ustunden ucmak vs gibi cok uzun saatler ucmaktan kaynaklanan vucudunuzun biyolojik gece gunduz ritminin degismesini engelleyecek, daha az etkilenmenizi saglayacaktir.”

(NOT;BU KONU MALESEF ONLARCA YILDIR ULKEMIZDE BILINMEYEN VE HER YASTA CIDDI SAGLIK PROBLEMLERINE SEBEP OLAN BIR KONUDUR.AZAMI DIKKATLE 3-4 YASINDAKILER DAHIL OGRETMEGE GAYRET SARFEDELIM.BEBEK,COCUK OLUMLERININ COGU DA BU NEDENLE OLDUGUNU BILELIM. IDRARIN SARI OLMASI DA DEHAYDRASYONUN BASLAMIS OLDUGUNUN ISARETIDIR.IDRAR SU RENGINE YAKIN COK COK ACIK LIMONATA RENGINDE OLMALIDIR.

http://www.ruki.org/CocukDiyare.htm sayfalarima bakiniz.Burada anlatilanlar,dehaydrasyonun onlenmesi,sadece bebek ve cocuklara mahsus degildir.Bildiginiz gibi Hindistan donusunde Sn.Ecevit de vucutta susuzluk,dehaydrasyon nedeni ile agir hastalanmis ve acil tedavi edilmisti uzunca bir sure.Konu her yasta cok onemlidir!BOL BOL SU ICELIM. http://www.water.com/home.asp Su webini inceleyelim.RUKI

http://www.milliyet.com/2000/07/14/haber/hab00a.html Rekor Golcuk’te 45.6

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/07/14/turkiye/10tur.htm Yuzyilin Rekoru

http://www.hurriyet.com/hur/turk/00/07/11/yasam/02yas.htm Istanbul 89 yildir boyle sicak gormedi.

http://www.milliyet.com/2000/06/29/yasam/yas10.html Bunalma derecenizi olcun!

YAZIN SICAKLARDA HAYVANLARIMIZ-EVDEKI OTEKI SORUMLULUKLARIMIZ-ASIRI SICAKLAR BASLADI; SIZ SUSUYORSANIZ, SIZE SICAKSA HAVA, HAYVANLARINIZ ICIN DE SICAK DEMEKTIR.BOL VE SUREKLI SU VERIN VE DE SULARINI DEVAMLI TAZELEYIN VE DOLU TUTUN KAPLARINI.VE GUNESLI CAM,PENCERE ONLERINDEN UZAK TUTUN ONLARI.ASLA ARABA ICINDE BIRAKMAYIN;ARABADA CAMLARI AZICIK ACIK BIRAKSANIZ BILE ,ARABADAKI ISI 10 DAKIKA ICINDE HAYVANLAR VE COCUKLAR,BEBEKLER ICIN OLDURUCU OLACAKTIR!

http://www.marthastewart.com/channels2k/tocs2k.asp?idContentType=9&tocid=21

http://family.go.com/Categories/pets/ http://www.pets.com/ http://www.ci.sf.ca.us/acc/ http://www.aspca.org/ http://www.apapets.com/ http://www.apapets.com/index4.html http://family.go.com/Features/family_1999_11/dony/dony119fpcareresource/dony119fpcareresource.html http://www.americanhumane.org/ http://www.pfionline.org/ http://1067litefm.amfmi.com/community.html#top

6 Temmuz 2000,Cumhuriyet

Uzmanlar, 40 dereceyi aşan sıcaklar nedeniyle oluşabilecek sağlık sorunları konusunda yurttaşları uyarıyor

Çocuklar ve yaşlılar korunmalı

*Sıcak çarpmasını önlemek için uzmanlar, bol su içmeyi, ılık suyla duş almayı, mümkünse klimalı ortamlarda durmayı, ince ve açık renk giysiler giymeyi öneriyor.

İZMİR (Cumhuriyet Ege Bürosu) -Uzmanlar, aşırı sıcaklarda halkın kendisini koruyacak önlemleri alması uyarısında bulunuyorlar.Özellikle turistik bölgelerde sağlık hizmeti verenlerin, sıcak çarpması olgularıyla başa çıkması konusunda hazırlıklı olmaları isteniyor.Sıcağın olumsuz etkileyebileceği en riskli gruplar ise 0-4 yaş arası çocuklar, yaşlılar, hamileler, yüksek tansiyon ve kalp hastaları.

Uzmanlar, 40 dereceyi aşan sıcaklar yüzünden oluşabilecek sağlık sorunları konusunda yurttaşların dikkatlerini çektiler.Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Gül Ergör , sıcak havada, ''sıvı alımını kısıtlayıcı bir durum yoksa'' öncelikle sıvı alımının arttırılması gerektiğini belirterek çalışırken yoğun güç harcayan, egzersiz ve spor yapan kişilerin ise her saat başı 2-4 bardak su ya da alkolsüz sıvı tüketmesini önerdi. 65 yaşın üzerindeki kişilerin ''susamadan'' su içmesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Ergör, ''Çünkü yaşlılar,ısı değişikliklerine daha duyarsız oluyor, ısıya daha geç yanıt veriyor; yeterince sıvı alınmaması bilinç bulanıklığı yaratabiliyor.Yalnız yaşayan yaşlıları arayıp sormak ve kontrol etmek gerekiyor''dedi. Doç. Dr. Ergör, sıcak havada dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle sıraladı:

''Riskli grup içinde yer alan çocuklar güneşe çıkarken koruma faktörü 15 veya daha üzeri olan kremlerle korunmalı.Güneşe çıkmadan yarım saat önce uygulanan krem, havuza veya denize girildikten sonra tekrar sürülmeli.İnce ve açık renk giysiler giyilmeli. Kişiler aktivitelerini dirençlerine göre ayarlamalı.Baş dönmesi, kalp çarpıntısı ve baygınlık hissi oluyorsa gölgeye geçip dinlenmeli veya aktiviteyi durdurmalı.Risk grupları içinde yer alan 0-4 yaş arası çocuklar, 65 yaş üzerindekiler, kilosu fazla olanlar, hamileler, fazla güç harcanan işlerde çalışanlar, ilaç kullananlar, herhangi bir hastalığı olanlar, özellikle hipertansiyonlular, mümkün olduğunca, özellikle de 11.00-15.00 saatleri arasında dışarıya çıkmamalı.''

Açıkta satılan yiyeceklerin, pasta, krema, dondurma ve et türü gıdaların çok sağlıklı koşullarda değilse tüketilmemesini öneren Doç. Dr. Gül Ergör, alkolsüz fakat çok şekerli ve kafeinli kola türü içeceklerin de uygun olmadığını söyledi. Doç. Dr. Ergör, ''çok özel bir tedavi'' gerektirmeyen ''sıcak çarpması'' olgularına karşı toplumun kendisini koruyacak önlemleri almasının daha önemli olduğuna dikkat çekerek böyle bir durumla karşılaşıldığında yapılacakları şöyle anlattı:

''Sıcak çarpması bulguları; yüksek ateş, derinin kuru, kırmızı ve sıcak olması, terleme olmaması, hızlı ve kuvvetli kalp atışı, zonklayan baş ağrısı, başdönmesi, bulantı, bilinç bulanıklığı veya bilinç kaybıdır. Sıcak yorgunluğu ise daha hafif belirtiler verir; çok fazla terleme olur, deride solukluk, kalp krampları, yorgunluk, zayıflık hissi, baş ağrısı, baş dönmesi, baygınlık, bulantı, kusma yaşanabilir.Her iki durumda yapılması gerekenler; vücudu soğutucu önlemler almak, gölgeye getirmek, ılık suyla duş, sokaktaysa hortumla su tutmak, su serpilerek serinletmek, mümkünse klimalı ortama almaktır.Aktivitenin durdurulması ve sıvı alınması da gereklidir.Güneş yanıklarına karşı soğuk kompres veya yanmış bölgeyi serin suya sokmak, nemlendirici kremler sürmek, güneşe daha fazla maruz bırakmamak ve kesinlikle su toplayan yerleri delmemek gerekmektedir.''

Acil servislere başvuru

Acil Tıp Derneği Genel Başkanı Dr. Ülkümen Rodoplu , acil servislere aşırı sıcak nedeniyle gelen hasta sayısında artış gözlendiğini belirterek özellikle yaşlılar, çocuklar, hamileler, şeker, yüksek tansiyon ve kalp hastaları için yüksek basınç ve nem ortamının ciddi tehlike yarattığını söyledi.Sıcak nedeniyle trafik kazası sayısında da artış olduğunu vurgulayan Dr. Rodoplu, ''İnsanlar sıcak nedeniyle aşırı hızlı araç kullanıyorlar, dalgın ve sinirli oluyorlar'' dedi.

Güneşte uzun süre korunmasız kalmak beyin kanamasına neden olabiliyor .

23 Haziran 2000,Sabah

SICAGI BIRAK NEME BAK

Yüksek nem oranı terin buharlaşmasını yavaşlatıp sıcaklık arttığında bunalmamıza neden oluyor...

Neden nemli ve sıcak havalar tehlikelidir?İTÜ Meteoroloji Mühendisliği Bölümü'nden Doç. Mikdat Kadıoğlu şöyle açıklıyor: "Yüksek nem oranı vücuttaki terin buharlaşmasını yavaşlatır.Terin buharlaşması doğal bir soğuma mekanizmasıdır. Sıcak ve nemli hava sadece bunaltıcı değil aynı zamanda insan sağlığı için tehlikelidir.Isı ve nemin birleşimi ölümlere neden olabilir.Nemli ve sıcak havalarda; astım, beyin kanamaları ve kalp krizleri başta olmak üzere; özellikle çocuk, yaşlı, hasta ve kilolu insanların birçok sağlık problemlerinde ciddi artışlar olmaktadır."

Peki bu durumda ne yapmalı?"Sıcaklık ve nem önceden halka duyurulmalı.Tedbirler çeşitli yollar (radyo, TV) ile anlatılmalı. Sağlığı tehlikeye girebilecek yaşlı ve kimsesiz kişiler önceden belirlenerek günün tehlikeli zamanlarında o kişiler klimalı alışveriş merkezlerine götürülmeli. Kalp, astım, solunum ve damar rahatsızlıkları bulunanlara sıcaklık ve nem durumuna göre nasıl giyinecekleri ve hangi saatlerde dışarı çıkacakları bildirilmeli," diyor.Mikdat Kadıoğlu.

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs5/nj98004.html Sicaktan korunmak

http://www.cdc.gov/niosh/nasd/docs3/me97051.html Sicak ve soguklardan korunma

http://cnn.com/TRANSCRIPTS/9907/10/yh.00.html sicaklardan korunma.

http://nhic-nt.health.org/Pubs/2000healthobserv/nho.htm Ay ay 2000 yili saglik egitimi,bilgilendirme takvimimiz

http://www.health.qld.gov.au/brochure/hot.htm Sicaklarda BEBEK VE COCUKLARDA NELER YAPILMALI!!!! http://www.health.qld.gov.au/brochure/formula.htm

http://www.cdc.gov/nceh/programs/emergenc/prevent/heat/heat.htm Centers for Disease Controle and Prevention, CDC-Atlanta.Sicaklardan Korunma Tavsiyeleri. HASTALIK ONLEME VE KONTROL MERKEZLERI.

Sicaklar asiri arttiginda , vucudunuzu serin tutmayi unutmayin ve aklinizi, mantiginizi kullanin. Asagidaki tavsiyelere uymaniz onemlidir:

· COK SU ICIN- Aktivite, hareketlilik seviyeniz ne olursa olsun, cok daha fazla su icin. Her saatte 2-4 su bardagi soguk su icin. Ancak, doktorunuz diyaliz vs gibi nedenlerle kisitlamissa fazla su icmenizi, doktorunuza sorun mutlaka. Sicak havalarda susamadan su icmeniz gerekir. Ozellikle de yaslilarin, 65 yas ustundekilerin ve ANTIPSIKOTIK yani psikiyatrik/psikolojik rahatsizliklari icin ilaclar kullananlarin dis isi degisikliklerine vucutlari iyi uyum saglayamaz-vucutlari cok kolay susuz kalir-hayatidir-onemlidir-cok bol su iciniz. Cok su icmek egzersiz yapanlar icin de cok onemlidir. Ancak cok soguk iceceklerden uzak durun, mide kramplarina sebep olabilir. Ve de alkollu iceceklerden uzak durun, vucudun daha da fazla su kaybetmesine neden olacaktir.

· VUCUDUN KAYBETTIGI TUZ VE MINERALLERI GERI ALIN- Cok terlemek vucuttan tuz ve minerallerin eksilmesine sebep olur. Bunlar vucudunuz icin cok gereklidir ve eksilen miktar yerine konmalidir beslenme ile. Sicakta, egzersiz yaparken, calisirken taze meyva suyu icin,yukarda tarifi verilen ozel limonatayi icin.Ozellikle az tuzlu-tuzsuz beslenenler doktorlarina sorsunlar.

· UYGUN KIYAFETLER GIYIN VE GUNESTEN KORUMA FAKTORU EN AZ SPF 15 VEYA 20 KORUYUCU KREM SURUN- Evde mumkun oldugunca cok cok az giyinin. Incecik, acik renkli, cok bol giysiler secin.Guneste genis kenarli, basinizi, yuzunuzu gunesten koruyacak, golge yapacak sapkalar takin.Gunes yanigi vucudun kendi kendine serinlemesini engeller ve vucut sivilarini kaybetmesine yol acar. Cildi geri donulmez bicimde hasarlar ve agri yapar. Gunes yanigini onlemek icin cok malzeme var piyasada.Ancak bazilari sizi hic korumaz, cogunun da koruma ozellikleri faklidir.Gunesten koruma faktoru SPF numarasini kontrol edin ve SPF 15 ve daha yuksegini secin.Disariya cikmadan tercihan 1 saat once, veya en az yarim saat once surunun, terleyince, yuzunce vs tekrar surun.

· YAVASLAYIN – Sicak havada egzersize, calismaya alisik degilseniz, YAVASLAYIN. Kalbiniz hizli atiyorsa, nefesiniz kesiliyorsa, DURUN, GOLGEYE GIDIN, SERINCE BIR YER BULUN, DINLENIN.Ozellikle de basiniz donduyse, zihniniz bulandiysa, zayif hissettinizse kendinizi veya bayilacak gibi hissettiyseniz.

· ICERDE SERINCE YERLERDE ZAMAN GECIRIN- En guzel cozum klimali yerlerde durmaktir. Eger klimaniz yoksa, klimasi olan alisveris merkezi, sinema vs gibi yerlerden faydalanin. Elektrikli vantilatorler rahatlatabilir, ozellikle de gece evinize serince havayi cekebilir ama cok buyuk sicak dalgalarinda tek basina vantilatore guvenmeyin. Isi 32 dereceyi gecince, vantilatorler isidan kaynaklanan hastaliklari onleyemezler. Serin dus veya kuvete su doldurup girmek serinlemek icin daha iyi cozumdur. Evde mumkun oldugunca firin, ocak da yakmayin.

· DISARDAKI AKTIVITELERINIZI IYI PLANLAYIN – Mecbursaniz sabah, oglenden once ve aksamlari cikin disari. Disardayken, golgede sik sik dinlenin. Dinlenmeniz vucudunuzun isi ayarlayicisi termostata kendini iyilestirme firsati verecektir!

· ARKADASLAR BIRBIRINI DENETLESIN, KONTROL ETSIN- Sicakta calisanlar birbirini, calisanlari denetlemeli, dikkat etmelidirler. Herkes birbvirine goz kulak olmalidir cunku sicaklardan kaynaklanan hastaliklar nedeniyle insanlarda zihin bulanikligi, bayilma gorulebilir. Kendi durumunu anlayamayabilir kisiler. Eger yasliysaniz, ozellikle de 65 yas ve ustundeyseniz, sicak dalgalarinda AKRABALARINIZ, ARKADASLARINIZ SIZI GUNDE EN AZ IKI DEFA ARAMALIDIRLAR. Bu yaslarda tanidiginiz tum kisileri gunde en az iki defa arayiniz. YETERINCE SU ICTIKLERINDEN, SERINLEDIKLERINDEN, BESLENDIKLERINDEN, UYGUN GIYINDIKLERINDEN VS MUTLAKA EMIN OLUNUZ.

· YUKSEK RISK GRUBUNDAKILERI YAKINEN IZLEYIN – Isi , sicaklardan en cok etkilenecek yuksek risk gruplari sunlardir:

1. Bebekler ve 4 yasa kadar olan cocuklar

2. 65 yas ve ustundekiler

3. Sisman olanlar

4. Calisirken ve egzersiz yaparken zorlananlar

5. hasta olanlar veya SUREKLI ilac kulananlar

Bebekler ve 4 yasa kadar olan cocuklar yuksek isilardan kaynaklanan etkilere cok hassastirlar ve onlara yeterince su verilmesi ve cevrelerinin isidan korunmasi icin baskalarina ihtiyaclari vardir. 65 yas ve ustundekiler de isi stresi ile basa cikamazlar, isidaki farkliliklari anlamazlar ve gerekli onlemleri de alamazlar.Sisman kisiler de isi hastaliklarina yatkindirlar cunku vucutlari daha sicak olmaya meyillidir zaten. Vucudun su kaybetmesine sebep olan herhangi bir hastalik, saglik nedeniyle de vucut isidan kaynaklanan hastaliklara daha yatkindir. Eger siz veya bir tanidiginiz yuksek risk grubundaysaniz, cok fazla su icmek cok onemlidir, agir ve yorucu isler yapmayin, ve de kotu kan dolasimi, uykusuzluk, akil-beyin hastaliklari, sinirlilik, deprasyon, yuksek tansiyon icin ilaclar alanlar doktorlarina, eczacilara tavsiyelerini sorsunlar.

· CEVREYE UYUM SAGLAYIN- Isidaki ani degisikligin , erken yaz sicak dalgasi gibi, vucudunuzu strese sokacagini unutmayin. Isiya kendinizi yavas yavas alistirirsaniz, ve fiziki aktivitenizi sinirlandirirsaniz, isiya daha toleransli olabilirsiniz. Daha sicak bir iklime seyahat ediyorsaniz, siki bir egzersiz yapmaga baslamadan, birkac gun gecmesine, vucudunuzu alistirmaga bakin.

· SAGDUYUNUZA GUVENIN- Sicak yemeklerden uzak durun. Agir yiyeceklerden de, vucudunuzun isisini artirirlar. Bebekleri,cocuklari, ev hayvanlarini park etmis arabalarda asla birakmayin. Bebek ve cocuklari serince, bol, giydirin, yuz ve kafalarini sapka veya semsiye ile koruyun.Oglen saatlerinde gunese hic cikmayin, ozellikle de ciddi zarar verebilecek plajlardan uzak durun. Bebek ve cocuklarin yeterince su icmelerini temin edin. Ev hayvanlariniza bol taze su verin, sularini golgede birakin.

SICAKLARDA SAGLIK ACIL DURUMLARI

Kisa suren sicaklar dahi ciddi saglik problemlerine yol acabilir. Iki sik rastlanan problemse, isi carpmasi (heat exhaustion) ve isi felcidir (heat stroke).

ISI FELCI- Isi felci vucudun isiyi kontrol edemedigi durumda gorulur, vucut isisi hizla artar, terleme mekanizmasi bozulur ve tamamen durur ve artik vucut kendi kendini sogutamaz olur. Vucut isisi 10-15 dakika icinde 41 derece ve daha fazla olur. Isi felci eger hemen acil yardim yapilmazsa, olume ve surekli sakatlanmalara ( beyin ve ic organlarinda geri donulmez hasarlanmalar) sebep olabilir.

ISI FELCINI NASIL TANIYABILIRIZ? IKAZ ISARETLERI DEGISEBILIR AMA GENELDE SOYLEDIR :

· Cok yuksek vucut isisi , agizdan 39.5 derece ve ustu

· Terleme yoktur, kirmizi, sicak ve kuru cilt

· Hizli ve guclu nabiz

· Ani kotu basagrisi

· Bas donmesi

· Mide bulantisi

· Zihin bulanikligi, saskinlik

· Baygin olma

NE YAPILMALIDIR? Bu isaretlerden herhangibirini gorurseniz, hayati onemi olan acil durumla karsi karsiyasiniz demektir.Siz hastayi sogutmaya baslarken, mudahale edecek bir doktor, ambulans cagirin, hastahaneye goturmek icin.

Ilk 10-15 dakikada acil mudahale cok onemli oldugundan, ILK YARDIM

MUDAHALENIZ SOYLE OLMALIDIR:

· Hastayi golgeye alin.

· ELINIZIN ALTINDAKI TUM IMKANLARI KULLANARAK HASTANIN VUCUDUNU SOGUTMALISINIZ. Mesela, hastayi doldurulmus kuvete sokun, serince dusa sokun, hortumla sulayin, veya nem orani dusukse, islak carsafa sarin ve vantilatorle, buyuk gazete vs ile yelpaze ile hizla serinletin.

· Vucut isisi 38. 5 dereceye dusunceye kadar devam edin bu islemlere. Ambulans gecikirse, hastahanenin acil kismini telefonla arayarak tavsiyelerini sorun.

· Hastaya alkol asla vermeyin.

· En kisa surede doktora, hastahaneye ulastirin.

Bazen hastanin kaslari kontrol edilemez bicimde hareket eder, isi felci nedeniyle. Boyle bir durumda hastaninkendine zarar vermesini onleyin, agzina birsey koymaya calismayin, sivi vermeyin, bogulabilir. Kusma varsa, yana cevirerek, bogulmasina engel olun.

ISI CARPMASI- Terlemeyle tuz ve vucuttaki fazla sivi kaybina vucudun tepkisidir isi carpmasi.Yuksek risk grubundakiler yaslilar, yuksek tansiyonu olanlar, ve sicak cevrelerde calisan, egzersiz yapanlardir.

ISI CARPMASINI NASIL TANIYABILIRIZ? Ikaz isaretleri soyledir;

· Cok fazla terleme

· Renginin ucuk olmasi

· Kas kramplari

· Yorgunluk

· Kendini zayif hissetmek

· Basdonmesi

· Basagrisi

· Mide bulantisi veya kusma

· Bayilma

· Cilt serin ve nemli olabilir.

· Nabiz hizli ve zayiftir

· Soluma hizli ve zayiftir

· Hemen tedavi edilmezse isi felcine donusebilir.

· Eger semptomlar, belirtiler agir ve kotuyse ve hastanin, kalp veya yuksek tansiyon problemi varsa hastahaneye gidin, derhal doktor yardimi isteyin

· Bunlar yoksa, hastayi golgeye alin ve hemen serinletin, belirtiler kotulesirse, veya bir saatten fazla surerse doktora goturun.

NE YAPMALIYIZ? Serinletme metodlari uygulanmalidir:

· Serinletin, alkolsuz icecekler verin

· Dinlendirin

· Serin dus yaptirin, kuvete sokun, veya islak sungerle silin

· Varsa klimali yere alin

· Az giydirin

SICAKLARDAN KAYNAKLANAN OTEKI SAGLIK PROBLEMLERI

SICAK KRAMPLARI- Zorlu aktivitelerde cokterleyen kisilerde gorulur genelde.Bu yogun terleme vucuttaki tuz ve nemi tuketir.Kaslardaki dusuk tuz seviyesi agrili kramplara sebep olur.Isi kramplari sicak carpmalarinin da isareti olabilir.

SICAK KRAMPLARINI NASIL TANIRIZ? Sicakdan kaynaklanan kramplar genelde karin, kollar veya ayaklarda cok zorlanan aktivitelerde gorulebilen kas agri ve spazmlaridir. Eger kalp problemleriniz varsa, veya az tuzlu diyetteyseniz, derhal doktorunuzla gorusun, yardim isteyin.

NE YAPMALISINIZ? Eger doktor gerekmiyorsa, sunlari yapin:

· Ne yapiyorsaniz DURUN, hic hareket etmeyin ve serin bir yerde oturun

· Su icin

· Kramp ve agrilar gectikten sonra birkac saat isinize donmeyin, yani ne yapiyor idiyseniz artik devam etmeyin, devaminiz isi carpmasina, veya isi felcine yol acabilir.

· Eger bir saat icinde kramplariniz gecmezse, hastahaneye, doktora gidin.

GUNES YANIKLARI- Gunes yaniklari cilde cok zarar verir ve onlenmelidir. Rahatsizlik genelde onemsizdir, bir hafta icinde de iyilesir, ancak daha kotu yaniklarda doktor yardimi gereklidir.

GUNES YANIGINI NASIL ANLARIZ? Cilt kizariktir, agrilidir, gunesten sonra anormal sekilde sicaktir cilt.

NE YAPILMALIDIR? Eger yaniklar bir yas altindaki bebekteyse veya asagidaki belirtiler varsa doktora danisin mutlaka:

· Ates vrsa

· Ici sivi dolu su toplamis kabarciklar varsa

· Cok agriliysa

Ayrica gunes yanigindan sonra gunese hic cikmayin tamamen iyilesene kadar.Soguk suya batirilmis ince tulbent, havlu,sunger ile bastirmadan soguk kompres yapin veya yanik kismi serin suya sokun.Yanik yerlere iyi bir nemlendirici surun.Yag, yagli seyler surmeyin.Su kabarciklarini patlatmayin!

ISILIK- Sicak ve nemli gunlerde asiri terleme neticesinde olusan ciltteki kizarikliklardir- kirmizi minik noktaciklar ya da minik su toplamis sivilce yigini halindedir. Her yasta gorulebilir ama en cok kucuk cocuklarda rastlanir. Boyunda, goguste, kasiklarda, gogus altlarinda, kollarin ic dirsek kisminda gorulur en cok.

NE YAPILMALI? Daha serin ve daha az rutubetli ortam gerekir.Hasta kisimlari kuru muhafaza edin. Bebek pudrasi rahatlatir ancak yaglar, kremlerden uzak durun, cildi sicak ve nemli tutarlar ve daha da kotulestirirler. Tedavisi basittir, doktor yardimi pek gerekmez.

BU SICAKTAN KAYNAKLANAN HASTALIKLARLA BASA CIKMA ONERILERI DOKTORUN YERINI TUTMAZ AMA SIZIN PROBLEMI HEMEN TANIMANIZA VE IKAZ ISARETLERINI GORMENIZE YARDIMCI OLUR. En iyi savunma, onlemektir! Serin yerde oturun, vucudunuzu her sekilde serinletin, bol sivi alin, aktiviteleri kisitlayin, az, bol, acik renk giyinin, sapka, semsiye kullanin ve saglikli olun. (CDC Prevention Guides For Emergencies and Disasters)

http://www.redcross.org/disaster/safety/guide/heat.html Kizilhac Asiri sicaklardan, sicak dalgalarindan korunma

http://cnn.com/HEALTH/9907/07/heat.disorders.ap/index.html Sicakla Ilgili HastaliklarI Tanimak ve Onlemler, linkler.

http://www.cnn.com/WEATHER/9907/27/heat.wave.03/ Sicak dalgalarina hassas olanlara , ISI+NEM CIFTE PROBLEM.

http://www.cnn.com/HEALTH/seniors/9907/26/heat.stroke/index.html YASLILARA TAVSIYELER.

http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH?t=9300&c=234642&r=EMIHC000 Sicak dalgasindan Korunmak ,linkler.

http://www.tdh.state.tx.us/heat98.htm Lutfen bu ACIL DURUM-SICAK DALGASI bilgilerini herkesle paylasin, duyurun, fotokopi yapin dagitin. ABD Texas Eyaleti Acil Durum Bolumu.

• Sicak havalar , sicak dalgalari devam ettigi surece olumleri onlemek icin kendinize ve baskalarina, asagidaki onlemleri alarak yardimci olunuz.
• Sicak havada kimseyi, hayvanlari kapali veya camlari az da acik olsa , park etmis arabada birakmayin-10 dakika icinde olebilirler.
• Cok bol su icin (idrariniz cok cok acik renk olmalidir, sariysa susuzluk zaten baslamis demektir), alkollu ickiler , cok sekerli ve kafeinli icecekler icmeyin, http://www.discoveryhealth.com/DH/ihtIH?d=dmtJHE&c=194266&r=EMDSC000 Vucudun susuz kalmasi nasil onlenmelidir?
• Spor ve yogun aktiviteyi sabah erken , ya da aksam gec saatlerde yapin,
• Mumkun oldugunca icerde klimali yerlerde vakit gecirin, sicaga dayanikli ve toleransli iseniz o baska.
• Klima yoksa, perdeleri, pancurlari YARI kapatin, pencerelerden karsilikli esinti yaptirmaga calisin, elektrikli vantilatorler kullanin.
• Cok yuksek nemli sicaklarda vantilatorleri acik PENCEREDEN ICERI dogru cevirin.
• Disarda calisiyorsaniz, sik sik ara verin.
• Daha sik sik yiyin, ancak cok hafif ve dengeli beslenin.
• Diuretik (idrar sokturucu), antihistaminik/alerji ilaclari vs , ve oteki ilaclari kullananlar doktorunuzla, ilacin sicakla etkilesimini gorusun.
• Bebekleri kalin seylere sarmayin, cok hafif ve az giydirin.
• Hasta ve yaslilari, yasli arkadaslarinizi, komsularinizi sik sik kontrol edin, yardima ihtiyaclari olabilir.
• Sicaktan hastalananda basdonmesi, bulanti, basagrisi, kas kramplari gorulur once, serin bir yere gecin, biraz dinlenin ve agir agir soguk su icin. Durumunuzda duzelme olmazsa doktor yardimi isteyin.
• SPF 15 veya 20 gibi faktorlu koruyucu gunes kremi surun, sapka takin, bol, genis ve ince kiyafetler giyerek, SEMSIYE ile gunesin zararli isinlarindan korunun. En yararli korunma seklidir hala.
• Cok bunaldiysaniz, buzlari islak havluya sarip kol alti, boyun, kasik gibi yerlere kompres yapin, ayaklarinizin altina koyun kisa kisa surelerle ferahlayincaya kadar.
• Mutlaka yaninizdaki, yakininizdaki, mahallenizdeki, sehirdeki,ulkedeki herkesi, sicaktan kaynaklanan rahatsizliklar, bu acil durum ciddiyeti hususunda egitmenizi siddetle tavsiye ederiz.Bu bilgileri e-maille, faxla, gazetelerde, TV lerde,radyoyla sik sik her yarim saatte bir duyurunuz, paylasiniz mutlaka.

http://www.redcross.org/fl/tampabay/heatwave.html Amerikan Kizilhac ‘tan Sicak Hava Indeksleri Tehlikeli Seviyelere Ulasinca Korunma ve Hazirlikli olma Talimatlari, Kilavuz Bilgiler. SU TERIMLERI OGRENIN :

• SICAK DALGASI- 48 saatten uzun suren-surecek olan, 32 C derece ve ustunde, ve en az %80 ve ustunde yuksek nem orani olan havalara denir. Bu asiri sicak ve nemlilikte, Ulusal Hava Servisi halki alarma gecirir ABD de ve radyolar ve TV ler araciligi ile surekli yayin yapar, yapilmasi, yapilmamasi gerekleri surekli halka tek tek tekrarlar.
• SICAK INDEKSI-Hava sicakliginin gercek nem miktari ile birlesince cilt ustundeki gercek hissedilen isiya denir. Nem ve sisli gibi hava sicakligi hava sicakligini artirir cilt ustunde. Bu nedenle aslinda 29 derece olan isi, nemle birlikte degerlendirildiginde deri ustunde 35 derece olarak hissedilir, buna da isi 29 derece, ancak Sicak Indeksi 35 dir denir.
• SICAK KRAMPLARI-Vucut zorlanirsa kas agrilari, kramplari olusur ve de cok fazla terleme ve su kaybina sebep olur. Bu kramplar genelde karin kaslarinda ve bacaklarda, kollarda gorulur.
• SICAK CARPMASI, BITKINLIGI-Hafif bir sok durumu gorulur, cok fazla terleme vardir, halsizlik, soguk ve nemlidir cilt, zor hissedilen nabiz, bayilma ve kusma ve koyu sari renkli veya portakal renkli/oranj renkte idrar gorulur. EGER HEMEN TEDAVI EDILMEZSE, DAHA DA KOTUYE GIDER DURUM. Vucut isisi artmaga devam eder ve sicak felci gorulebilir, olumle neticelenebilir. Serin yere alin.
• SICAK, ISI FELCI-Gunes veya sicak felci de denir. Artik vucut terleyemez, terleme durur. Ve vucut isisi o kadar fazla yukselir ki beyin ve ic organlar hasarlari ve olum gorulur 10 dakikadan daha az bir sure icinde. Belirtiler; sicak, kuru cilt, terleme durmustur, kas kramplari gorulur, yuzun kipkirmizi olmasi, zorca duyulan nefes, hizli ama zayif duyulan nabiz, vucut isisi 40 derece ustundedir. Hemen ambulans cagirin, en yakin hastahaneye atin hastayi. ILK ON- ONBES DAKIKADA MUDAHALE EDILMESI GEREKIR, HASTA OLEBILIR, BEYNI, IC ORGANLARI GERI DONULMEZ ZARAR GOREBILIR..

• Bu arada gececek sureyi iyi degerlendirmek icin yapilmasi gereken ILK YARDIM:

1. Hemen hastayi serince bir yere alin,
2. Soyup, hangi metod daha uygunsa o anda derhal harekete gecin: serince dusa sokun, kuveti doldurup sokun, veya bayginsa soyup, tamamen islak carsafa , pikeye sarin, hafifce dik oturtun ve ustune devamli su dokun
3. Hastahaneye gotururken, kol alti, kasik ve boynuna islak havluya sarilmis buz koyun,
4. Acikta kalan yuzunu, basini islak bir bezle, islak sungerle yavasca surekli islatin.
5. Evdeyseniz vantilatorle, veya elle yelpazeleyerek ( klima degil!) serinlemesine yardimci olun surekli.
6. Vucut isisi 38. 5 dereceye dusunceye kadar, ya da dokundugunuzda serinledigine emin oluncaya kadar bu islemlere devam edin.
7. Baygin degilse kisi su, meyva suyu vs verin.
8. Gercek isi felci hastalari mutlaka hastahanede tedavi edilmelidirler. SICAK FELCI HAYATI TEHLIKESI OLAN BIR DURUMDUR, HEMEN ACILEN ILK 10-15 DAKIKADA TEDAVISI GEREKIR. BUNLARI OGRENIN, HAYAT KURTARABILIRSINIZ.

http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH?t=1034&c=819&p=~br,IHC|~st,408|~r,EMIHC000|~b,*|&d=dmtAHA YETISKINLERDE ISI FELCI NEDIR? BELIRTILERI NEDIR? NASIL TEDAVI EDILIR? ETKILERI KAC GUN SURER?

AKRABANIZ, KOMSUNUZ, APARTMANINIZDAKI, MAHALLENIZDEKI TUM YASLILARI, PSIKIYATRIK ILACV KULLANANLARI BIZZAT ZIYARET EDEREK BU SARTLARIN TEMIN EDILMESINE YARDIMCI OLUNUZ.

SICAK DALGALARINDA NELER YAPMAMIZ LAZIM;

• Evden cikmayin ve cok fazla isi degisikligine sebep olacak seyler yapmayin.
• Yavaslayin. Islerinizi, aktivitelerinizi sabah 9 dan once yapin.
• Icerde kalin mumkun oldugunca. Klima yoksa, evinizin en serin yerini secin, en alt katlari secin, gunesten uzak olan yeri secin. Varsa kuveti havuz gibi suyla doldurun, serinleyin icinde. Elektrikli vantilatorler havayi sogutmaz ama terinizin buharlasmasina ve vucudunuzun boylece serinlemesine sebep olurlar. Elle yelpaze kullanin devamli.
• Susamasaniz bile asiri miktarda su icin. Vucudunuzun serin kalabilmesi icin suya ihtiyaci vardir. Su en emin ve saglikli icecektir. Idrarinizin cok acik sari renkte olmasina dikkat edin. Koyu sari ise vucudunuz susuz kalmis BILE demektir.(Kullandiginiz vitaminler, ilaclar nedeniyle rengi koyu olabilir, doktorunuza sorun) Alkollu ve kafeinli ve fazla sekerli tenekeli vs seyleri ,icecekleri asla icmeyin-sizi gecici olarak serinletebilirler ancak vucudunuzun aslinda cok daha fazla susuz kalmasina sebep olurlar.
• Az ve sik sik yiyin. Proteini yuksek, etli yemeklerden uzak durun bunlar metabolizmanin isisini artirirlar.
• Tuzlu iceceklere, tuza saldirmayin. Bol ayran icin.
• SICAK DALGALARINDA IDEAL ICECEKTIR: 4 TATLI KASIGI SEKER+1/4 TATLI KASIGI TUZ+ ¼ SU BARDAGI KAYNAYAN SUDA ERITIN+ ¼ SU BARDAGI TAZE PORTAKAL SUYU VEYA 2 LIMON SUYUNU+ 4 SU BARDAGI SOGUK SUYU IYICE KARISTIRIN VE BUZDOLABINDA SOGUTUN IYICE. Vucuttaki su ve tuz kaybina cocuk ve yetiskinlere, hepimize cok iyi gelir.
• Ev hayvanlarinizi evin icinde muhafaza edin, su kaplarini surekli dolu tutun.
• Mutlaka disari cikmak zorundaysaniz, en az SPF 15 ve daha yuksek koruma faktorlu gunesten korunma kremi surun bir saat once, ve mutlaka ensenizi de orten 10-15 cm genis kenarli sapka takin, semsiye kullanin, yuzunuzu ve basinizi mutlaka koruyun.
• Puskurtucu sprey siseye koyacaginiz suyu yuzunuze, vucudunuza puskurtun.
• Veya vucut ,yuz vs surekli olarak soguk suyla islatilmis islak sungerle silinmelidir hafif hafif.
• Ayaklarinizi icinde su olan kovalara sokun, cok iyi gelecektir.
• Haberleri dinleyin ve tum tavsiye ve talimatlara uyun.
• Varsa asiri sicak dalgalarinda, acil durumlarda nasil mudahale edilir, hayat kurtarilir kurs alin, mahalli hastahanelere sorun, talep edin. Onceden hazirlanarak ve gerekli onlemleri alarak, siz ve aileniz, KOMSULARINIZ, emniyette olabilirsiniz ve de dunyamizin son asiri sicaklarindan kendinizi, sevdiklerinizi, halkimizi koruyabilirsiniz.

http://www.gb.nrao.edu/~dgordon/wx/heatsafety.html SICAK DALGALARINDAN KORUNMA ONLEMLERI. ABD DE HER SENE ASIRI SICAKLARDAN INSANLAR OLMEKTEDIRLER. Hava sicakligi indexi 32 Celsius dereceyi gecince “acil durum” onlemleri almamiz lazim (yani 90 Fahrenheit dereceyi 90- 32= 58 x 5= 290/9= 32.2 C derecedir):

• Yavaslayin. Agir, yogun aktiviteler azaltilmali, yapilmamali, veya gunun en serin zamanina ertelenmelidir. Risk grubunda olanlar mumkun olan en serin yerlerde oturmalilar,bu herzaman evin ici demek degildir.
• Yaza gore giyinin. Ince, hafif, bol, acik renkler tercih edilmeli ve vucudunuzun serin kalmasina yardimci olur.
• Az yemek yiyin. Protein ( etler vs ) gibi yiyecekler vucut metabolizma isi uretimini arttirir ve su kaybini da hizlandirir.
• Bol su ve alkolsuz seyler icin. Vucudunuzun serin olabilmesi icin bol suya ihtiyaci vardir. Susamis olmasaniz dahi 10-12 bardak su icin. Sara, bobrek, kalp, karaciger hastalari, suyu kisitli icmek zorunda olanlar, acilen doktorlari ile gorusmelidirler. Idrarinizin rengi asla koyu sari olmamalidir, bu vucudunuzun susuz kaldiginin isaretidir cogunlukla. 10-12-16 bardak bol su ictiginizde idrarin rengi cok cok acik olacaktir, ideali de budur.
• Asla alkollu ickiler icmeyiniz.
• Tuz kullanmamak zorunda olanlar, tuz miktarini arttirmadan doktorunuzla gorusun.
• Klimali yerlerde daha cok vakit gecirin. Evde yoksa bile, klimali bir carsi, supermarket, kutuphane vs gibi yerleri tercih edin. Sizi riskli durumlardan korur.
• Guneste fazla kalmayin. Yaniklar riski daha da arttirir.

Asagidaki semptomlari ve terimleri bilin:

1. GUNES YANIGI – Cilt kizariktir ve aci, agri vardir. Daha kotu durumlarda da su kabarciklari, ates ve basagrisi birlikte gorulur.
2. SICAK KRAMPLARI-Ayak ve karin kaslarinda agrili spazmlar mumkun. Cok fazla terleme gorulur.
3. SICAK CARPMASI- Cok fazla terleme vardir, cilt ise soguktur, solgundur, nemli ve yapiskandir, kas kramplari gorulebilir. Bayilma ve kusma gorulur. Vucut isisi normal olabilir.
4. SICAK FELCI, veya GUNES FELCI DE DENIR- 41 C derece veya daha yuksek vucut isisi vardir, kirmizi, sicak ve kuru cilt, hizli ve net duyulur nabiz, catlar gibi ani basagrisi, kusma, zihin bulanikligi, bayginlik. Ilk 10 dakika icinde mudahale edilmezse olur, doktora ulasmalidir. Siz de ilk mudahaleyi yapabilmek icin bu yaziyi dikkatlice okuyun.

http://www.physsportsmed.com/issues/1997/06jun/sandor.htm Isidan- SICAKTAN KAYNAKLANAN HASTALIKLAR , Online teshis, careler. Doktorlara da kilavuz bilgiler, guidelines

http://www.bom.gov.au/climate/environ/travel/thermal.shtml Meteroloji , Sicaktan korunma talimatlari

http://www.discoveryhealth.com/DH/ihtIH?d=dmtJHE&c=194266&r=EMDSC000 Sicak havalarda su geregi ve vucudun susuz kalmasini onlemek, belirtiler.

http://www.nih.gov/nia/health/pubpub/hyperthe.htm SICAK HAVADA YASLILARIN KORUNMASI, OLUMLERIN ONLENMESI. Mutlaka yakinlarinin, komsularin ilgilenmesi, GUNDE 2 DEFA GIDIP BAKMANIZ tavsiye edilmektedir!!!

CDC TAVSIYELERI SOYLE: Hava sartlari ne olursa olsun insan vucudu isisi 37 derece olacak sekilde ayarlanmistir. Sicak havalarda ve egzersiz yaptiginda kisi terler ve bu ter ciltten buharlasip uctugunda insan serinler. Eger bu sicaga maruz kalma suresi uzarsa, vucut gerektigi gibi cevap verme kabiliyetini kaybeder, ve hipertermia denen hayati durum ortaya cikar.Bu durumu onlemek icin:

· Susamis olmasaniz dahi bol ve sik su icin. (Normal zamanda bu 8 su bardagidir, susamadan icmelisiniz. Susadiginizda vucut zaten susuz kalmistir bile! Simdi ise 10-12 bardak icin!) Idrariniz cok acik limonata rengi gibi olmalidir, rengi koyu ise vucudunuz susuz kalmistir bile!!!!

· Ince, acik renk, bol , vucuda yapismayan, ve hafif sadece % 100 tam pamuklu giysiler giyin. Yaslilar sicagi hissetmedikleri icin, fazla giyinebilirler. Bir arkadas ya da yakininin uygun giysiler secmesi tavsiye edilir.

· Yaslilarin, cocuklarin ozellikle de saglik risk grubunda olanlarin, sicak ve nemli gunlerde disari kesinlikle cikmamalari, evlerinde oturmalarini ve alabilecekleri onlemleri ABD de oldugu gibi, televizyon ve radyolar 10-15 satirlik standart bilgileri her saat basi hatirlatmali, ikaz etmelidir.

· 10:00-16:00 arasi direkt gunesten kacin.

· Oglen sicaginda, 12:00 ve 16;00 arasinda sokaga cikmayin, egzersiz vs yapmayin.

· 10-12 cm genis kenarli sapka takin veya semsiye kullanin disarda.

· Mumkunse klimali yerlerde vakit gecirin, evde korkusuzca klimanizi devamli kullanin. Klima yoksa evin karsilikli camlarini acarak yatin gece, vucudunuza islatilmis ve sikilmis , nemli havlu vs sarin ve vantilatorun karsisina oturun dayanilmaz sicaklarda. Gunde 3-5-7 dus alin, kurulanmayin. Sprey siselere su koyarak ( ciceklere su puskurten cinsten) yuzunuze, vucudunuza devamli su puskurtun devamli. Vantilator onundeki havaya YARIM METRE ONUNDE su sikin sik sik, serinletir. Ayaklarinizi icinde bol su olan kaplara sokun devamli. Gunduz gunes alan pencere vs lerin perde, gunesten korunun. Ancak tum camlari vs acik tutun.

· Sicak ve agir yemekler yemeyin! Yemek pisirmeyin, sik sik hafif , zeytinyagli ve soguk seyler yiyin, bol su ve sut icin, meyva, yogurt yiyin.

· Taze meyva ve sebze sulari icin;KENDILERINI YIYIN.

· Doktorunuza kullandiginiz ilaclar nedeniyle ozel bir risk grubunda olup olmadiginizi sorun.

· Kisinin riskte olmasi icin havanin isisinin 31- 32 dereceye bile cikmasi gerekmiyor! Insanin genel saglik durumu, yasam bicimi , sicaga bagli hastaliklarin sizin de basiniza gelme riskinizi malesef arttirmaktadir.

· SICAGA BAGLI SAGLIK FAKTORLERI RISKLERI SOYLE SIRALANABILIR:

1. Kotu kan dolasimi, yetersiz calisan ter bezleri, normal yaslanma nedeniyle ciltte olusan degisiklikler.

2. Isi, akciger ve bobrekten kaynaklanan hastaliklar, tum genel halsizlik veya ateslenmeye sebep olan hastaliklar,

3. Yuksek tansiyon, az tuzlu beslenmek zorunda olanlar, (ancak bu nedenle tuz almayin, doktorunuzla onceden gorusun.)

4. Diuretikler (idrar sokturuculer), sedatifler-sakinlestiriciler, uyku ilaclari, bazi kalp ve yuksek tansiyon vs ilaclari kullananlarda, ilaclar nedeniyle terleyememe problemi olanlar

5. Bircok hastalik icin ilaclar aliyor olmak-ancak siz ilaclarinizi mutlaka alin, doktorunuzla gorusun.

6. Ciddi olarak asiri kilolu ya da cok zayif olmak.

7. Asiri yemek yemek

8. Alkollu icki icmek.

SICAKTAN HASTALANMIS KISIDEKI BELIRTILER ISE: Basagrisi, kusma, yorgunluk. Disarda sicakta kalmis kiside sicak yorgunlugu denen , serin ve nemli cilt, zayif nabiz ve bayilma hissi gorulur.

Ilk Yardim: Golgeye serin bir yere alin kisiyi, 1/2 cay kasigi tuz konmus 1 bardak su icirin, ve serin bir yere yatirin, ayaklarini 30 cm kadar kaldirin altina birsey koyarak yerden.

SICAK FELCI DENEN OLUMLE NETICELENEBILEN HAYATI DURUMDA BELIRTILER VE DOKTORA ULASINCAYA KADAR ILK YARDIM NASIL YAPILMALIDIR?

Once yorgunluk, halsizlik hissi, bayilma hissi, asiri terleme.Ancak sonra asiri terleme hemen hemen yok olur ve terleme tamamen durur.Cilt isinir ve sicaktir, kurudur ve kizarmistir, solunum cok yavastir,nabiz hizlidir ve zor algilanir.

SICAK FELCI denen vucut isisinin 40- 41 derece ustune cikmasi ise HEMEN ACILEN MUDAHALE EDILMEZSE cok tehlikelidir, uzun sure alisilmayan ve cogunlukla yuksek nemli isida kalan vucutta hayati durum basgosterir, vucudun isi ayarlama mekanizmasi calismaz ve vucut tehlikeli bicimde 40 derece ustunde isinir. Bazen vucut isisi 41. 5 derece ve ustune ulasir. ilk 10-15 dakikada ACILEN mudahale edilmezse, komaya girer ve kisa surede olur. Ilk belirtiler basladiginda acil mudahale gerekir. Yukarida anlatilan saglik risk faktorlerinin de etkisi vardir.

TEDAVISI: Acile hastahaneye goturulmelidir. Bu pratikte mumkun degilse, uzaksa, zaman yoksa, veya hastayi doktora gotururken, zaman kazanmak icin siz bu arada hemen sunlari yapin: Serince bir yere alin,Ciplak olarak soguk suya TAMAMEN sokulmus carsafa sarilmalidir hemen hastanin vucuduna. Ve carsafa tasla, hortumla, surahi ile su dokulerek hep islak tutulmalidir. Kasiklarina , boynuna ve koltuk altlarina islak havluya sarilmis buz koyunuz. Vucudun sogumasina yardim etmek icin vantilator VEYA ELLE YELPAZE de kullanilmalidir.Bayginsa yari oturtun. Bu uygulamaya,tedaviye hastanin rektal vucut isisi 38 C dereceye dusunceye kadar,ya da vucuda dokundugunuzda serin hissedilinceye kadar devam edilmelidir. Ayiksa,kendindeyse,suuru yerindeyse yani, tuz tableti verilebilir, veya 1/2cay kasigi az tuz karistirilmis 1 bardak su, ayran icirilir Erken ve hemen acil tedavi edilirse hemen, genelde hasta tamamen iyilesir. Cocuklarda

http://www.discoveryhealth.com/DH/ihtIH?t=6919&r=EMDSC000 COCUKLARDA ISI FELCI.Belirtiler gorulunce ilk 10 dakika icinde mutlaka mudahale edilmelidir. Aynen buyuklerdeki gibi mudahale edilir ilk yardim olarak

http://web.parenting.aol.momsonline.oxygen.com/agesandstages/babies/article.asp?key=BF000814 Sutunuzu arttirmak-anne sutu webleri , http://www.aol.com/webcenters/women/home.adp

http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH?t=6919&p=~br,IHC|~st,6024|~r,EMIHC000|~b,*|

http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH?t=345&c=37674&p=~br,IHC|~st,333|~r,EMIHC000|~b,*|&d=dmtICNNews COK ISINMIS, cok su kaybetmis, BEBEKLERDE TEK COZUMSE kendinden herseyi ayarli BOL ANNE SUTU VEYA FORMULA, YANI BEBEK MAMASI AMA ASLA COK COK SU DEGIL!!! Gereginden fazla su bebeklerde zararli olabilir.Okuyun.

http://www.aap.org/family/funsun.htm Bebeklerde gunes-Cocuk Doktorlari Akademisi webi.

North Shore Hospital, Dr. Jeff Horwitz ise ASIRI SICAKLARDAN KORUNMA tavsiyelerinde soyle diyor:

· Iki uc gun suren sicaklarda dahi, 50 yas ustu, ozellikle de ilac kullanan, kronik hastaliklari olanlarda, solunum problemleri basgosterebilir, bas donmeleri, halsizlik ve zayiflik, vucut isisinda artma, ve konsantre olma zorluklari ve basagrilari gorulmektedir, ve bunlar ciddiye alinmasi gereken ikazlardir. Hastayi acile goturun der.

· Gunde en az 10-12 su bardagi soguk su icin muntazam olarak.

· OZELLIKLE DE PSIKOLOJIK VE PSIKIYATRIK ILACLAR KULLANANLARDA VUCUTTA SUSUZLUK TEHLIKESI VARDIR SICAKLARDA;COK BOL SU ICINIZ.

· Kafeinli, alkollu, cok sekerli icecekler icmeyin.Kafein sicaklarda kotu etki yapar.Vucudunuzun daha da susuz kalmasina neden olur bunlari icerseniz.TEHLIKELIDIR.

· Tuz hapi, ya da tuz kullanmayin doktor tarafindan verilmedikce. Beslenmenizdeki tuz yeterlidir.

· Egzersizi azaltin.

· Mumkunse disari cikmayin, varsa klimali yerlerde oturun. Degilse islak havluyla vantilator karsisinda oturun, su puskurtun vucudunuza, basiniza, ayaklariniza.

· Komsulariniza, ve akrabalariniza mutlaka goz kulak olun, ozellikle de yuksek risk grubundaki 50 yas ustundekilere VE DE PSIKOLOJIK VE PSIKIYATRIK VE KRONIK HASTALIKLARI ICIN SUREKLI ILACLAR KULLANANLAR!

· Gerekiyorsa hemen en yakin tam tesekkullu hastahaneye goturun.

· http://www.montcopa.org/health/heat_safety.htm Saglik Departmani Acil Duyurusu-Bu Yaz Sicaklar Oldurebilir Acil Alarm Bilgileri

· http://www.intelihealth.com/IH/ihtIH?t=348&c=190904&p=~br,IHC|~st,333|~r,EMIHC000|~b,*|&d=dmtICNNews Kirmizi Ozon Alarmi nedir?

· http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heatillness.html SICAKTAN KAYNAKLANAN HASTALIKLAR

http://www.cdc.gov/health/environm.htm CDC-Cevre problem ve felaketleri, hava kirlenmesi, asiri sicak, asiri soguk, sel felaketleri, tornado, kursun zehirlenmesi, deprem, karbon monoksit zehirlenmesi.

http://www.discoveryhealth.com/DH/ihtIH?t=20798&c=227850&r=EMDSC000 Isidan Kaynaklanan Acil Durumlar.

http://theview.csueastbay.edu/index.php?Itemid=106&id=731&option=com_content&task=view

http://www.epa.gov/naturalevents/extremeheat.html

http://www.coastalnet.com/weather/nwsmhx/heatsafe.htm

http://208.229.231.93/shape/kids/exercise2.html

http://www.womens-news.com/library/august/feat_heat.htm

http://thriveonline.aol.com/shape/kids/exercise2.html

http://www.rrca.org/publicat/heat.html Kosuculara, sporculara sicak havalarda ikazlar!

http://www.discoveryhealth.com/DH/ihtIH?d=dmtJHE&c=36163&r=EMDSC000 Sicaklarda Egzersiz.