DEZENFEKTE ETMEK VE SANITIZE ETMEK NEDIR?NASIL YAPILIR?

 

NEDEN TOPLUM SAGLIGI ICIN EVLERDE VE ISYERLERINDE CAMASIR SUYUNUN BASKA HIC ALTERNATIFI YOKTUR MUTLAKA OGRENMELIYIZ

 

ACIL DURUMLARDA,FELAKETLER,SEL BASKINLARI,DEPREMLER, SALGIN HASTALIKLAR VS. DURUMLARINDA SULARI NASIL DEZENFEKTE ETMELIYIZ?

 

GENEL ANLAMDA DEZENFEKTE ETMEK NE DEMEKTIR?

Temizlemekle dezenfekte etmek arasindaki hayati fark nedir?

 

 

http://www.epa.gov/ogwdw000/faq/emerg.html  EPA-ACIL DURUMLARDA SUYU DEZENFEKTE NASIL EDERSINIZ?Lutfen inceleyiniz.

 

·          KAYNATMA VE

·          CAMASIR SUYU VE

·          TENTURDIYOT ILE ICME SULARINI ICILEBILIR HALE GETIRMEK VE DE

·          GENEL DEZENFEKTE METODLARI

 

KAYNATMA; HASTALIKLARA NEDEN OLAN, SUDAKI KUCUK GOZLE GORULEMEYEN CANLI MIKRO ORGANIZMALARI OLDURMEK ICIN FOKUR FOKUR TERCIHAN 3-10  DAKIKA KAYNATMAK YETERLIDIR. Tadi biraz bozuk olur ama bunu da kaynatilmis suyu, dezenfekte edilmis bir kaptan oteki kaba havadan dokerek, birkac saat bekleterek,ve her bir litre su icin bir cimdik tuz ilave ederek daha icilebilir hale getirebilirsiniz.

Kaynatmanin   cozum ve pratik olmadigi durumlarda ise hipoklorayd, klorin (camasir suyu) ve iodine (tenturdiyot veya tabletleri ) kullanilir.

 

CAMASIR SUYU ILE GENEL SANITIZASYON VE DEZENFEKTE VE TEMIZLIK ICIN:

 

1)       DEZENFEKTE ICIN KUVVETLI, ZEHIRLI KARISIM- BANYOLARI, TUVALETLERI, YERLERI, LAVABOLARI, YUVALARDA, EVLERDE COCUK BEZI DEGISTIRILEN YERLERI VS DEZENFEKTE ETMEK ICIN: 4 LITRE SOGUK SUYA 1 TURK KAHVE FINCANI/ YA DA 1/4 KAP  CAMASIR SUYU KOYUN YA DA

2)       KUVVETLI, ZEHIRLI KARISIM- 1 LITRE ODA ISISINDAKI SOGUK MUSLUK  SUYUNA 1 YEMEK KASIGI DOLUSU CAMASIR SUYU KOYUN ( BU TARIF %5.25 SODIUM HYPOCHLORITE ICINDIR,ELINIZDEKI SISENIN USTUNDEKI YUZDE DAHA DUSUKSE,BIRAZ DAHA FAZLA KOYABILIRSINIZ CAMASIR SUYUNU)  CAMASIR SUYU KOKUSU VARSA CAM ACIN, YA DA 20-30 DAKIKA ORADAN UZAKLASIN.BUHARLARI NEDENIYLE ZEHIRLIDIR.ZEHIRLI KARISIMLARLA YIKANAN SEYLER2-3 DAKIKA  SONRA DURULANIR NORMAL dezenfekte eilmis SU ILE VEYA HAVADA KURUMAGA BIRAKILABILIR.

3)       SANITIZASYON ICIN AZ ZEHIRLI OLAN DAHA ZAYIF BIR KARISIM- COCUK PLASTIK OYUNCAKLARI ,CATAL KASIK,TABAK,COCUKLARIN AGIZLARINI SUREBILECEKLERI HERSEY VE HERYERI ,COCUK YUVALARINDA HIJYEN ICIN, CAY VE KAHVE OCAKLARINDA ,TEMIZLEMEK VE DE  DEZENFEKTE ETMEK ICINSE: 4 LITRE ODA ISISINDAKI SOGUK SUYA SADECE 2 YEMEK KASIGI CAMASIR SUYU KOYUN. BU KARISIMDA 10 DAKIKA BEKLETECEGINIZ SEYLERI ALIP , DURULAMADAN, KURULAMADAN ACIK HAVADA KURUMAGA TERKEDINIZ. BOYLECE BIRCOK MIKROBU OLDUREBILIRSINIZ.

 

SADECE   SOGUK MUSLUK SUYUNA CAMASIR SUYUNU ILAVE EDINIZ. BU SOLUSYONLAR GUCUNU CABUK KAYBEDER. ORGANIK MADDELER, BUHARLASMA, ISI, GUNES ISINLARI ETKISINI DUSURURUR. BU NEDENLERLE, EMIN OLMAK ICIN BU SOLUSYONLARI HER GUN TAZE HAZIRLAYINIZ.( MESELA BIRCOK KISININ KULLANDIGI KLOZETTE SUREKLI ZEHIRSIZ KARISIMI KULLANMAK ICIN) GUNUN SONUNDA ARTAN KARISIMLARI DOKUNUZ.

 

BANYO YUZEYLERI, DUVARLARI, KUVETLER, KLOZETLER, TUVALET KAPAKLARI ,YERLER,  GENEL HALK VE ISYERI , RESTORAN, EGLENCE YERLERINDEKI, OZELLIKLE DE UCAKLARDAKI, HAVAALANLARIMIZDAKI TUVALETLER  VS, GENEL TEMIZLIK  ICIN BU KUVVETLI KARISIMLARI HERGUN, SUREKLI KULLANINIZ.

 

COCUK YUVALARINDA COCUKLARIN EL VE AGIZLARINI SUREBILECEKLERI YUZEYLER , BEBEK BAKIMI YAPILAN, ALTI DEGISTIRILEN  YERLERDEKI HIJYEN ICIN,SALGIN HASTALIKLARI ONLEYEBILMEK VE COCUKLARIN OYUNCAKLARINI DEZENFEKTE ETMEK ICIN, EVIMIZDE, OZELLIKLE HASTANIN KAP KACAK,CATAL, KASIKLARINI,CAY OCAKLARINDA , ISYERLERINDE BARDAK VE FINCANLARI, BULASIK MAKINASI KULLANMAYAN EVLERDE  VS DEZENFEKTE ETMEK ICINSE AZ ZEHIRLI -ZAYIF KARISIMI KULLANIN.

 

CAMASIR SUYUNU SOGUK MUSLUK SUYUNDAN BASKA HICBIRSEYLE ASLA KARISTIRMAYIN, BASKA SEYLERLE KARISTIGINDA KIMYASAL REAKSIYONA GIRER,  ZEHIRLI GAZLAR CIKARTABILIR. HERGUN HAZIRLANAN SOLUSYONU SERIN BIR YERDE,GUNES ISINLARINDAN VE COCUKLARDAN, HAYVANLARDAN UZAK TUTUN.

 

ICME SULARINI DEZENFEKTE ETMEK-SEL FELAKETLERI, SIK SIK SU KESILMELERINDE, CAMURLU, BULANIK SULAR ICIN VS YA DA BASKA NEDENLERLE ICILEMEZ HALDEKI SULAR ICIN:

ICME SUYU, YIYECEK PISIRMEK ICIN KULLANILAN SULAR, CAY DAHIL HERTURLU ICECEKLER ICIN KULLANILAN SULAR, DIS FIRCALAMA SULARI DAHIL MUTLAKA UYGUN SEKILDE DEZENFEKTE EDILMELIDIR.

ACIL DURUMLARDA (SEL FELAKETLERI VS) ICMEK ICIN SUYU DEZENFEKTE ETMEK:

 

1)        CAMASIR SUYU ILE:  1LITRE ICME SUYUNA 10 DAMLA SAF (KOKUSUZ OLAN, YA DA BASKA GUZEL KOKULAR ILAVE EDILENLER DEGIL) CAMASIR SUYU DAMLATIN. SU BULANIK VE RENGI BOZUK SU ISE 20 DAMLA CAMASIR SUYU  DAMLATIN. IYICE KARISTIRIN SUYU VE 30 DAKIKA BEKLETIN. SUYUN COK AZ CAMASIR SUYU KOKMASI LAZIM, KOKMUYORSA TEKRAR DAMLATIN VE 15 DAKIKA BEKLETIN. EGER BU SEFER DE COK FAZLA CAMASIR SUYU KOKUYORSA, DEZENFEKTE EDILMIS BIR KAPTAN OTEKI KABA BIRCOK DEFA HAVADAN DOKEREK BIRKAC SAAT BEKLETIN. PARAZITLERIN HEPSINI OLDURMEYEBILIR BU YONTEM.

 

2) TENTURDUYOT ILE:  1 LITRE ICILECEK, DIS FIRCALANACAK SUYA 5 DAMLA TENTURDIYOT DAMLATIN. SU   BULANIK ISE 10 DAMLA DAMLATIN VE SUYU 30 DAKIKA DINLENDIRIN.

Not-  KULLANDIGINIZ CAMASIR SUYU MARKASININ DA AMBALAJINDAKI BILGILERI MUTLAKA OKUYUNUZ.

 

http://www.mayohealth.org/mayo/askdiet/htm/new/qd991215.htm?ref=nutrition

Mayo clinik- ASAGIDAKI METODLARDAN BIRINI kullanarak suyu icilebilir duruma getirin;

·         Suyu fokur fokur 10 dakika kaynatin-sogutun ve sanitize edilmis temiz-dezenfekte edilmis kaplarda agzi kapali saklayiniz.

·         Her 4 litrelik suya  8 damla sivi has-guzel koku vs ilave edilmemis camasir suyu  damlatin (icinde sabun olmayan ve sadece sodyum hipoklorayd olan camasir suyundan) veya yine her 4 litre suta 8 damla tenturduyot damlatin ve 30 dakika bekletin.Sanitize edilmis temiz kaplar icinde agzi kapali saklayin

Ilaveten her insan icin en azindan 4 litre/gunluk su hazirlayin bu sekilde.Bu kisiye bir gunde ortalama yetecek ,yemek hazirlama dahil,dis fircalama dahil sudur.

 

http://www.milliyet.com/1999/09/13/yasam/yas01.html 168 saatlik Rezalet..

 

NOT; TEMIZLIK,YER SILMEK, KUSMUK, DISKI, KAN  VS TUM INSAN SALGI/ SALYA/SIVISI BULASMIS YUZEYLERI ,YERLERI VS TEMIZLEMEK ICIN BIRE 9 FORMULUNU EZBERLEYIN; YANI 9 KAP/ OLCEK/ VEYA LITRE VS SOGUK MUSLUK SUYUNA YINE 1 KAP/ OLCEK/ VEYA LITRE HAS CAMASIR SUYU KARISTIRARAK DEZENFEKTE EDIN, TEMIZLEYIN, SILIN.

 

YANI;

 

EVLERDE,ISYERLERINIZDE, HASTAHANELERDE; Vucuttan cikan her turlu salgi ve siviyi,diski,idrar,salya,kumuk dahil  kan sizintisini, damlalarinin ustune hemen camasir sulu solusyon puskurtun-sikin bolca ,en az bir dakika bekleyin sonra da vs kalin lateks veya poliuretan eldivenle ve cok dikkatli temizleyin-kagit havlularla alin atin once kaba seyleri.

Sonra da yine 1 OLCU CAMASIR SUYU+ 9 OLCU SU karisimi ile TEKRAR TEMIZLEYIN. HASTAHANELER, ISYERLERI, EVLER, UCAKLAR DA DAHIL.Temizlikte kullanilan herseyi de camasir suyu karistirilmis suda tekrar dezenfekte ediniz-yer sungerleri,bezleri,supurge vs dahil. http://www2.hepb.org/livingwith.html  Hepatitli birisi ile birlikte yasiyorsaniz neleri bilmelisiniz? Eslere, ailelere ,dezenfekte etmek kurali dahil.

 

1 OLCU CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMLI SPREY SEKLINDE PUSKURTUCU SISENIZI HER GUN TAZE HAZIRLAYIN VE EL ALTINDA HAZIR BULUNDURUN.HASTA OLAN VEYA OLMAYAN,COCUKLAR DAHIL HERKESI HASTAYMIS GIBI VARSAYIN VE KAN,KUSMUK,DISKI VS YANI VUCUTTAN CIKAN ,DOKULEN,DUSEN HER TURLU SIVI,SALGI,KAN USTUNE  HEMEN 1 OLCU KOKU VS VERILMEMIS SAF CAMASIR SUYU+9 OLCU SOGUK SU KARISIMI SOLUSYONU PUSKURTUN. EVLERDE,ISYERLERINDE,SAGLIK MERKEZLERINDE EL ALTINDA BULUNDURUN..

 

DEZENFEKTE ETMEK ILKESI;Insanlara,isyerlerinde,okullarda,yuvalarda vs basit ve anlasilir kelimelerle gercekleri anlatin.Sizin cocugunuz Hepatit B tasiyicisi veya HIV li  ise soyleyin ki gerekli onlemler alinsin.Ama sunu da hemen uygun dille anlatin;sadece sizin cocugunuza degil,  zaten tum cocuklara,  tum insanlara kaza,felaketler,depremler aninda, bir kesik, kanama, kusma,yani vucuttan herhangi bir sivi, salgi, salya, kan,kusmuk  vs cikmasi halinde heryerde,herkesin almasi gereken en onemli onlemlerdir bunlar.Herkesin kani vs cok cok dikkatle temizlenmelidir bu talimatlar dogrultusunda.CDC  ise Amerika’da Bulasici Hastaliklari Onleme Merkezi olarak herkesin “musterek tum dunyada gecerli onlemler almasini “tavsiye ediyorlar.Bu su demektir;

1.     Kaza,kanama,sizinti,kusma vs  aninda vs herkesin kani,salya,sivilari,salgilari sanki enfeksiyonluymus gibi muamele edilmelidir.

2.     Muhtemelen enfeksiyonlu tum salgi,sivi,salya,kan,kusmuk vs ile temas etme riskinde olanlar mutlaka eldiven takmalidirlar ve kesinlikle dezenfekte kurallarini adim adim uygulamalidirlar.(Buna mesela ucakta dogum olmasi durumu dahil,cocuk parkinda bir cocugun dusup kanamasi,baska bir cocugun yuvada kusmasi,bir trafik kazasinda bir yarali ,evde dusen basini carpip kanayan babaniz,asiri kanamali bir kadin, gecelik odunc verdiginiz bir arkadasinizin reglisi bulasmis olmasi gibi, aniden bayilmis sokakta rastladiginiz bir yaslinin kusmasi/kanamasi,size bir saatligine birakilmis arkadas cocugunun dizinin kanamsi vs  gibi bircok senaryo uretilebilir.)

3.     Dokulen,sacilan salgi,sivi,kan vs yi temizlerken lastik veya lateks eldiven takin.

4.     Her zaman yaninizda,yakininizda 1 olcu  saf camasir suyu + 9 olcu soguk su ilave edilmis ve sprey siseye konmus karisim bulundurun (bahar kokusu vs gibi ozel kokular ilave edilmemis olan camasir suyu kullanmalisiniz)

5.     Kan,kusmuk veya oteki vucut salgi/sivilari sizdiysa,dokulduyse hemen o bolgeyi sisenizdeki camasir sulu karisimla spreyleyin   ve tam bir dakika bekleyin ve sonra kagit pecete vs ile silin,alin,atin.

6.     Eger giysilere,carsafa,havluya vs evde,hastahanede vs kan vs bulastiysa, yine camasir makinanizda, veya elde ise lateks eldivenle ve camasir suyu konmus suyla.deterjanla yikanmasi lazimdir.(iste bu nedenle Amerika’da tum deterjanlarin icinde camasir suyu vardir zaten!Bu nedenle enfeksiyonlari yok denecek kadar minimuma cektiklerini soyleyebiliyorlar-cunku yer,vs temizleyen sivi ve tozlar dahil,deterjanlarin hepsinde camasir suyundaki madde ile mikropsuz,enfeksiyonsuz yasiyorlar-bulastirmiyorlar.Lutfen acilen bizde de uretin artik!)

7.     Evde kullanilan,eczanelerde satilan rubbing alcohol denen alkol de virusu oldurur Hepatit B de.

8.     Atmak istediginiz havlu veya oteki yer bezi,temizleme vs seylerini plastik bir torbaya koyun ve agzini hic acilmayacak sekilde,emniyetli baglayin,atin.

9.     Ellerinizi bu temizlik islerinden sonra mutlaka bol su ve sabunla cok detayli yikayiniz bol su altinda.

10. Dezenfekte kurallari sadece Hepatit B tasiyicilarinin kani, kusmugu,salgi ve vucut sivilari soz konusu oldugunda degil, HERKESIN KANI,SALGI VE SIVILARI icin uygulanmasi gerektigini ogrenin,ogretin.

11. Baskalarina mesela cocugunuzun Hepatit B tasiyicisi oldugunu soyle soyleyebilirsiniz;”Benim cocuguma da,her cocuga dikkatle bakacaginiz ve sorumluluk duyacaginiz sekilde muamele ediniz. Cocugumun Hepatit B risk nedeni olabilecegini biliyorsunuz ama oteki cocuklarin ne riskler tasidigini bilmiyorsunuz” (zaten kanunlarla kres,yuva yonetimi,cocuk bakiminda tum bu konular tek tek belirlenmistir toplum sagligini korumak icin.)

 

§          CAMASIR SUYU-Evlerimizdeki, isyerlerimizdeki tuvaletlerde herturlu enfeksiyonu onlemek ve dezenfekte etmek, sterilize etmek icin, her gun su islemi yapalim (isyerlerinde daha sik tabii); rezervuari cekin, su bosalinca, tuvaletin icine ORTALAMA  ½ SU BARDAGI GIBI , en iyisi 1 su bardagi kadar saf,yani bahar kokusu vs karistirilmamis has camasir suyu dokun, fircayla dikkatlice ovun, 3- 5 dakika oylece birakin.Sonra tekrar suyu cekin, gitsin. “25 gramlik tedbirle, 1 kiloluk hastalik ve masrafi onleyebilirsiniz” deyimdir ABD de.Evlerinize bahar kokusu vs koku ilave edilmemis HAS ,HAKIKI IS GORECEK camasir sulari alin.

§          DEZENFEKTE ETMEK-Evlerde, yuvalarda, okullarda, hastahanelerde, isyerlerinde vs kan, kusmuk, herhangi vucuttan cikan bir salgiyi, kan,salya,diski,idrar, dokuldugu, sizdigi yerden, kan esinizin, cocugunuzun dahi olsa, mutlaka ustune once asagidaki olcude hazirlanmis solusyon dokun,puskurtun bol bol-TAM BIR DAKIKA BEKLEYIN-sonra lateks veya naylon eldivenle once kagit havlu ile vs alip kabasini temizleyip atin ve 1 kap camasir suyu+ 9 kap su seklinde ve bu oranda  hazirlayacaginiz camasir suyu ile de arta kalanlari ,ustunuze sicratmadan dikkatlice temizleyin mutlaka.Yerleri temizlemek icin de mutlak dezenfektan amacli da kullanalim camasir suyunu.CAMASIR SUYU DUNYANIN BIR NUMARALI DEZENFEKTANIDIR, EVLERIMIZ ICIN BASKA DA YOKTUR. “ANTIBAKTERIYEL” lafi ABD de de belli urunleri satabilmek amacli kullaniliyor ancak yapilan arastirma ve testlerde % 99.9 hic de oyle olmadiklari cikiyor ortaya. Sagduyunuza, akliniza ve mantiginiza VE BAHAR KOKUSU VS KARISTIRILMAMIS,SAF CAMASIR SUYUNUZA GUVENIN VIRUS VE MIKROPLARI % 99.9 OLDURMAK ICIN.YIKAMAK BASKA SEY,% 99.9 MIKROP VE VIRUSLERI,MESELA GRIP, HEPATIT A,HEPATIT B VIRUSUNU  OLDURMAK BASKA SEY!!!

 

 

DEZENFEKTE ETMEK,BAKTERI VE MIKROPLARI

OLDURMEK,SALGINLARI ONLEMEK

EVINIZDE, ISYERINIZDE,OZELLIKLE DE OTEL,RESTORANLAR DAHIL BUFELER,YIYECEK HAZIRLANAN, ELLENEN HER YERDE,OKULLAR,KRESLER VE YUVALARDA,TOPLU YASANAN YERLERDE,ASKERIYEDE,YASLILAR EVLERINDE,HASTAHANELERDE VS  HASTALIK,SALGIN HATTA OLUMLERDEN UZAK DURMAK ICIN;

  1. ORTALAMA 4 LITRE VE EN FAZLA 43 C DERECE GIBI ILIK SUYA 15 ML=1 IRI CORBA KASIGI HAS  BAHAR KOKUSUZ, HAKIKI CAMASIR SUYU KOYUN
  2. VE ICINE 3-5 ELBEZI,EL HAVLUSU,BULASIK SUNGERLERINIZI  ATIN.
  3. BU BEZLERLE SIK SIK CALISILAN ,SEBZE, ET KESILEN, DOGRANAN TEZGAHLARI,MUSLUKLARI ,HER TURLU YIYECEK DEGEBILECEK /DEGEN MASA VE YUZEYLERI SILINIZ;
  4. ICINE SANITIZE ETMEK ISTEDIGINIZ OYUNCAKLARI,ALET EDEVATI ATIN 5 DAKIKA BEKLETIN ALIN VE KURULAMADAN ACIK HAVADA KURUTUN. VE BEZLERI YINE BU KABIN ICINE ATINIZ.
  5. BU YUZEYLERIN EN AZ BIR DAKIKA BU ISLAK SIVI ILE TEMAS ETMESI GEREKMEKTEDIR.
  6. (EN FAZLA HER 5 KISIYE BIR DERIN ILIKCA/SICAK SU+CAMASIR SUYU KABI HAZIRLAYIN,MUTFAKTA 20 KISI CALISIYORSA 4 ADET DEZENFEKTE KABI HAZIRLAYINIZ)
  7. HER 2 SAATTE BIR BU SUYU DOKUP YENISINI HAZIRLAYINIZ CALISMA SURECINCE.
  8. OZELLIKLE DE ET/TAVUK VS KESILEN TAHTA VE PLASTIKLERI,ALET VE BICAKLARI ICINDE ASAGIDAKI ,HATTA DAHA GUCLU ORANDA CAMASIR SUYU OLAN DERIN KAPLARDA YATIRARAK BEKLETIN VE SICAK SUYLA VE DETERJANLA YIKAYIN BOL SUYLA HER GUN.

 

 

 

http://www.ruki.org/gidazehirlenmeleri.htm  http://www.ruki.org/dez.htm

 

 

http://www.epa.gov/ogwdw000/faq/emerg.html   Acil durumlarda,FELAKETLERDE  icme suyunu dezenfekte etmek

 

 

ruki@ruki.org

 

www.ruki.org Ana sayfamiza donebilirssiniz.