BEYNIN
GIZLI HAYATI
BEYINLE
ILGILI SON ARASTIRMALAR HAKKINDA TUM BILMEK ISTEDIKLERINIZ
BEBEK,COCUK,GENC,YETISKIN VE YASLIDA BEYIN
http://www.ruki.org/mentalfile.htm
GECMISTE
SANILANIN AKSINE, SON ARASTIRMALARA GORE 1990 LI YILLARDA BEYNIN KENDINI
YENILEDIGI, ILERI YASLARDA DAHI YENI NORONLAR URETTIGI KESINLESTI. HATTA
SUREKLI EGZERSIZ,MUNTAZAM SPOR YAPANLARDA BEYNIN COK
DAHA
GENC KALDIGI DA KANITLANDI . HATTA ESKIDEN BEYIN KRIZI NEDENLI FELC OLANLARDA
ILK BIR YILDA NE HAREKETLILIK KAZANIRSA KISI,HAREKET KABILIYETININ ANCAK O
KADAR OLACAGINI SANILIRDI.YANLIS!!!
ISRARLI
VE HERGUN UZMAN YARDIMI VE EGITIMLE FELCI EL,KOL HEMEN HEMEN ESKISINE YAKIN
ISLEV KAZANABILIYOR;AMA ISRARLA EGITIM,TERAPI VE EGZERSIZLERLE.NETICEDE BEYINDE
OLEN VE KUCULEN HUCRELER BILINMEYEN BIR SEKILDE YENILENIYOR VE HAREKET
KABILIYETI KAZANILIYOR...HASTAYA SAGLAM ELI,KOLU KULLANDIRTILMIYOR BU EGITIMDE
KI SUREKLI KULLANAMADIGI KOLU EGITILSIN,KULLANILSIN DIYE.NETICEDE BEYINDE KRIZ
NEDENI ILE OLEN,HASARLANAN VE KUCULEN MERKEZ,ESKI HACMINE,BUYUKLUGUNE ULASIYOR
ARASTIRMALARLA TESPIT EDILDIGINE GORE. ALZHAYMIRIN ASISI DA UFUKTA GORUNDU AMA
DAHA YILLAR SUREBILECEK BIR CALISMA GEREKIYOR-AMA 40-50 LI YASLARDAKILER BU
ASIYI GOREBILECEKLER MUHTEMELEN.BEYNINIZI HER TURLU KULLANIN;UYARIN;HEP MERAKLI
OLUN; HEP YENI SEYLER OGRENIN SUREKLI; SIMDIYE KADAR ILGI ALANINIZA GIRMEMIS
SEYLERI KESFEDIN; OGRENIN; SPOR YAPIN.
http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/print.html beyin,genclikle
ilgili kurum ve universitelere,psikiyatri ve psikologlar derneklerine,
egitimcilere, terapistlere,Saglik Bakanligina; bu sayfanin en
altindaki adrese mesaj cekerek ya da verilen adrese mektup yazarak bu
programdaki beyinle ilgili,GENCLIK BEYNI VE YETISKIN BEYNI BASILI DOKUMANIN
TAMAMINI 'EGITIM AMACLI" bedava talep edebilirsiniz ama ilk basvuran
15000 kisiye HANGISINI VEYA IKISINI DE ISTIYORSA IKISI BIRDEN verilecek ve de
neden istediginizi yazmaniz isteniyor. Ben ikisini de istedim geldi;
gerekce olarak"once kendimi egitmek, ogrenmek istedigimi, sonra da webimde
ilgili bilgileri Turkce olarak Turkiye'de gencleri, aileleri,halki egitmek
icin" kullanacagimi bildirdim. Kendi gerekcenizi yazin ve her ikisini de
isteyin! Hatta icinden cikan kartta, eger ilerideki benzeri egitim
programlarindan egitim brosurleri , basili dokuman istersem doldurup iade etmek
uzere kart da cikti. Icindekileri daha sonra sizlerle parca parca surekli
paylasmak istiyorum.
"15,000
each, of the Teen Guides and the Adult Guides, are being distributed to public
television stations, partner organizations, and formal educational venues.
15,000 adult Guides will also be available to public television stations and
partner organizations.
Obtaining Copies
While supplies last, individuals can request them by e-mailing us at guiderequest@thirteen.org.
Please briefly describe how you plan to use the materials. You also may mail
requests to Teen Brain Guide or Adult Guide, PO Box 245, Little Falls, New
Jersey 07424-0245."
BEYNIMIZ-depresyon,otekiler
sayfalarimi gezin.
LISA
SIZOFRENI MI?
Lisa
diyecegimiz kiz endiseli kendisi ve yasam tarzi hakkinda.Onun hatira defteri
hayali ama yazdigi problemleri gercek.Herkes
bu dusunce ve hislerin bazilarini yasayabilir.Ama bazi kisilerde, az da
olsa birkac kiside –dunyada her 100 kisiden bir kiside- bu belirtiler
sizofreni teshisine sebep olabilir.
“
Sevgili Hatira Defterim,
Bende birseyler yolunda gitmiyor;birseyler
yanlis!Bu gercegi simdi kabul etmek zorundayim. Aylardir bu problemi inkar
ediyorum;yokmus var sayiyorum;bahaneler buluyorum, bunlari ben hayalimde
yaratiyorum diyorum,ya da gidecekler,yok olacaklar diyorum.Ama bu dogru
degil.Ben konusurken bazen insanlar bana garip sekilde bakiyorlar.Annem sadece
aptalca seyler konustugumu soyluyor ve babam kafasini salliyor surekli ben
konusurken.Sozler,cumleler agzimdan cikiveriyorlar ama nedir bunlar? Artik hic
bilemiyorum.
Okulda
da bazi cocuklarin benim pesimde olduklari,beni okuldan attirmak, uzaklastirmak
icin planlar yaptiklari,hatta benim canimi yakacaklari gibi dusuncelerim var.
Arkadaslarim bunlarin dogru olmadigini soyluyorlar ama ben hala aksini
dusunuyorum ve kendi dusunduklerime
inaniyorum. Yemek yiyemiyorum; herseyin tadi bir garip ve ben cok kilo
kaybettim.Aynaya bakiyorum ve goz kirpmadigimi goruyorum.Bu dumduz gozunu
dikmis bakan,ifadesiz bana bakan yuzu goruyorum aynada.Bazen uyuyamiyorum;ve
hersey beni endiselendirmege yetiyor.Baska zamanlarda ise 12,hatta 14 saat
uyanmadan dumduz uyuyorum ve hicbirsey umurumda degilmis gibi
hissediyorum.Erkek kardesim bir kitap oku veya TV seyret diyor ama ben
konsantre olamiyorum.Camdan disari bos bos hicbirseyi seyretmeden bakiyorum
oylece. Her zaman hep yanlis seylere guluyorum.Belki de hep yanlis zamanlarda
da agliyorum.Sevgili hatira defterim,benim neyim var? “
Lisa’da
sizofreni mi basliyor?
Belki,
ama sadece yetkili bir uzman doktor guvenilir bir teshis koyabilir.Lisa’nin
sikayetlerinden bazilari normal.Herkes bazen uyumnakta zorlanabilir ve
hastayken,problemliyken kilo kaybi da cok anormal degildir.Ama Lisa vucudundaki
ve beynindeki bu degisikliklere onemsiz dememelidir.
Lisa
ne yapmali?
Guvendigi birisi ile acik
acik ve durustce konusmalidir-ailesi,ogretmeni,doktor veya danisman/ rehber
ogretmen veya danisman gorevli,psikolog,uzman psikiyatrist.Bu diyalog Lisa’nin
ihtiyaci olan yardimi alabilmesi icin ilk adim olabilir.Kaynak; PBS Halk
TV sindeki FRONTLINE programindan "Adolasan gencte beyinde
neler oluyor"
http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/ INSIDE THE TEENAGE BRAIN
–FRONTLINE-PBS TV- Adolasan gencte/ergenlikte beyinlerinin icinde neler olup
bitiyor anlamak.
Frontline PBS TV .
Neden adolasan/ERGENLIKTEKI gencligin cogu uzaydan gelmis gibi- ve siz
neler yapmalisiniz ? Cunku beyinleri hala gelismektedir; ergenlikte beynin
on frontal korteks denen kontrol merkezi kismi hizla ve asiri hucre uretimi
olusmakta; zor ve stresli bir donemdir beyin icin. Oyle ki bu
bebek-cocukluktan bu yana yasanan, gorulen en hizli gelisim devresidir.
Eskiden 3 yasta beyindeki bu gelismelerin
bittigi sanilirdi;YANLIS.Cogu ortalama gunde 7 sat uyku ile yetinmekte ve butun
gun uyuklamaktadirlar. Gelismek, kavramak, ogrenmek ve egitimleri icin,basarili
olabilmeleri icin gunde 8.5-9.5 saat uyku sarttir ;oglenlere kadar uyuyarak
vucudun biyolojik saat ritmini bozmamalidirlar;hafta sonunda 1-2 saat fazla
uyunabilir.Dusuk ders notlarinin, basarisizligin, yorgunlugun onemli nedenidir
uykusuzluk diyor bu dunyanin en unlu arastirmaci uzmanlari. Saat 10 da
yatilmalidir. MRI,uyku ile yapilan deney ve arastirmalarin neticesidir bu
bilgiler.
http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/from/
.Ergenlik-Adolasan-Bu yaslarda beyin bir agac gibi HIZLA
aileye,topluma vs gore ya gelismekte ya da
korelmekte ve yok olmaktadir;yani kullanilmayan beyin hucreleri gelismemektedir=korelmektedir
ne yazik ki .Bu yaslarda egitim, okullarda ne ogretildigi ve nasil
ogretildigi,cagdas ve ilgi cekici metodlarla dogru bilgiler verilmesi, toptan
egitimin her turlusu, spor, aktiviteler, okul sonrasi ugraslarin secimi
,oncelikler kisinin beyninin gelisiminde asiri ve cok onemlidir bu nedenlerle. Ne
yazik ki alkol ve uyusturucu meraki,denemeleri de bu yaslara rastlamaktadir
uzmanlara gore.Onlari uyusturucu ve uyusturucu grubuna giren sigara ve alkolden
koruyabilmek icin ulkemizde de,bizde hala var olmayan AB ve ABD deki gelismis
ulkelerdeki gibi ,cocuklari,gencleri koruma
kanunlari,21 yas altina icki satmama dahil,tum kanunlar derhal ve acilen
cikartilmalidir.
Genclere,ailelere,profosyonellere son
arastirmalari ve bilgileri de iceren cok onemli bilgiler. Sonuc; Bu bilgileri
ogrenin+paylasin ve mutlaka sunlari unutmayin; gencler,couklar ailelerine onem
vermiyormus gibi gorunseler de sizlerle cok daha uzun ve kaliteli zamani
birlikte gecirmek istiyorlar;sizden kendileri direkt yardim istemeyebilirler
ama siz her gun onlarla mutlaka konusmalisiniz uzun uzun ve DINLEMELISINIZ;
onlarla konusun; ”Gunun nasil gecti?” deyin ve dinleyin. DINLEYIN KI
KAFALARINDAN, BEYINLERINDEN NELER GECIYOR OGRENIN. ACIK OLUN; sizinle
karsilikli ve diledikleri gibi konusabilmeliler;hicbir konusma ya da sorunun
aptalca olmadigini,akilli olduklarini,cocuk,genc olduklari icin kimsenin
onlarin fikirlerine deger vermedigini, dinlemedigini dusunmelerine asla musaade
etmeyin.
Bircok soylediginizi sizin kastettiginiz
anlamda anlamayabilirler;cunku daha beyinleri gelismesini tamamlamadi
(deneylerle bu ispatlaniyor bu programda);bu sure erken yirmili yaslara kadar
suruyor.Eskiden beynin buyume faaliyetlerinin 6 yasta tamamlandigi
sanilirdi;evet beynin fiziksel buyumesinin,gelismesinin % 95 si 6 yasa kadar
gerceklesiyor.
Ancak Frontline bilim adam-kadinlari
bebeklikten ,cocukluktan sonraki en hizli ve en az o kadar onemli on alindaki
(frontal kortekste) beyin buyume ve hucre ,mesaj ileten transmiterler agi
gelismesinin en hizli sekilde ergenlikte gerceklestigini soyluyorlar http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/work/
. yetiskin gibi dusunme, anlama, kavrama,planlama vs beynin erken 20 li
yaslarda buyumesinin, gelismesinin tamamlanmasi ile gerceklesebiliyor.Bilim
adam-kadinlari bizlere sunlari soyluyorlar http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/science/ Okuyun,bu webi MUTLAKA inceleyin;
ogrenelim ve paylasalim.Bir saatlik TV programiydi.Gencler “ Bizler size
ihtiyacimiz olmadigini soylesek,sizleri ittirsek bile oradan ayrilmayin;bize
yardim edin” diyorlar.PBS TV de yayinlanan her programin video kasedi ABD
icinde PBS ten satin alinabilir.
Bu
bir saatlik programin videosu ise $ 29.98 .Siddetle tavsiye ederim herkese.Bu
programi hazirlamakta emegi gecen,roportaj yapilan unlu profosyoneller sunlar;
her birinin ne dedigini okuyun,ogrenin http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/interviews/
http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/etc/tapes.html
http://www.shop.pbs.org/cust/cdeploy?ecaction=ecwalkin&template=shoppbs/homepage/index.en.html
http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/etc/aliens.html
Ailelere Tavsiyeler ve linkler
http://www.DBSAlliance.org. Mod hastaliklari,depresyon ve
manik depresyon=bipolarli insanlarin hayatini iyilestirmek,destek ve dayanisma
webi-NDMDA nin yeni webi
BEYNIN GIZLI HAYATI- THE
SECRET LIFE OF THE BRAIN- http://www.pbs.org/wnet/brain/
PBS TV- PBS TV- HERBIRI BIRER SAAT 5 KISIM-
http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/print.html
1- Bebek,adolasan Genclik Beyni (12-17) 45 sayfa; 2-Yetiskin Beyni ve
Yaslanma,Alzhaymir,Beyin krizinden sonra felcte felc olan eli,kolu yeniden
eskisi gibi kullanabilme terapileri dahil 45 sayfadir-cok degerli basabileceginiz bilgiler. Egitim amacli
cogaltilabilir der web. YASLANAN BEYIN 12 Subat’ta verilecek TV de;LUTFEN
SIMDI DOWNLOAD EDIN-AKROBAT BROWSERI ICINDEKI DISKET IKONUNA BASIN ve kendi
komputerinizda dilediginiz yere save edin VEYA TAMAMINI ACELE PRINT EDIN.Cok
degerli bilgiler var profosyonellere, ailelere,egitimcilere, herkese.Ama konu
videolarla bir butun.Ve hatta kitabini da
alin okuyun.
OZET OLARAK BIRKAC PARAGRAF NOTLARIMDAN
YAZAYIM; son arastirmalara gore genclerde frontal korteks denen beynin on alin
kismindaki noron hucre gelismeleri,MESAJ ILETISIM agini kontrol ediyor
,beyindeki tum aktiviteyi denetliyor bir anlamda=bu nedenle de beynin C.E.O su
deniyor..Genclerde ergenlikte ,bu yasta bu bolum hizla aktivite kazaniyor ve
adeta korkunc bir hizla mesaj ileten transmitterler agi olusuyor.Ama
ergenlik/adolasan genclik oyle zor,stresli bir donem ki ,ayni anda yasanan beyindeki
bu hizli ve yogun gelismeler, anatomik degisiklikler ve hormonal degisiklikler ;bu
BEYNIN ALIN KISMINDAKI frontal lob, normal beyin gelismesi gorulen genclerde
bile, bu hizli ve karisik ve cok zor aktivite ile cok zor basa
cikabiliyor.Puberte denen ergenlikte beyinin on kisminda cokfazla hucre
gelismesi yasanmaktadir ama tamamlanmasi erken 20 li yaslarda olacaktir.Hatta
bu yas grubuna insan yuzleri olan, korku, uzuntu, mutluluk vurgulayan
fotograflar gosteriyorlar; genclerin hemen hepsi bu fotograflara sadece "
cok uzgun" diyorlar; "korku" vs gibi yuz ifadelerini dogru
algilayamiyorlar! Beynin on kismindaki cok hizli hucre gelismeleri faaliyetleri
nedeniyle,bu gelismeler bitmedigi surece de beyinleri dusunme, mantik,
gelecege ait akillica planlar yapmaktan yoksundur henuz.Bu da erken 20 li
yaslardir diyor uzmanlar.
Hangi cocuklar mental hastaliklar riskinde
(alkoliklik, bagimlilik, sizofreni vs dahil,ve nihayet intaharlar) ,hangileri
daha cok alkolik olmak riskinde (kilolarina gore ayni miktarda icki verilen
adolasan genclerle yapilan arastirmada uzmanlar, kolay sarhos olanlar
degil;daha gec sarhos olanlar alkolik olma riskinde diyorlar; cunku sarhos olan
icmeyecektir ama gec sarhos olan
icmege devam edecegi icin neticede hem daha cok sarhos olacak hem de kolayca
bagimli=alkolik olacaktir diyorlar.Gec sarhos olan daha cok icki icerek
vucudunun tahammul sinirini asiyor surekli cunku.) gecmise donulup o cocuklar
incelendiginde ne ozellikler gorulmus;bebek ve cocugunuzun gelismesinde
emeklemesi muntazam mi;DIGER COCUKLARDAN NELERI FARKLIYDI; elleri, kollarini
nasil kullaniyor vs ;sizofreni gorulen 12 yas ve ustu cocuklar neler
anlatiyorlar; tipik, musterek belirtiler ne, hepsine ilaclar ayni cevabi
veriyor mu;neden bazilari son ilaclardan cok faydalaniyorlar ,hatta
universiteye gidiyorlar; bazilarina ise tedavilerin cogu cevap vermiyor gibi
intaharlar dahil ,son bilimsel arastirmalar dahil bircok ilginc ve guzel bilgi
var. Ailede alkoliklik varsa, ve/veya mental hastalik varsa cocuktaki etkileri
ve farkli tedaviler. Deneyler. http://www.pbs.org/wnet/brain/about.html
.
SIZOFRENI-Cocuklarin
beyin MRI larinda farklilik var; sizofrenili beyinde ventrikul denen
bosluklarda daha fazla sivi var;on frontal beyinde hasarlanma var;bu da
sizofreni sebebi.Peki ne tetikliyor bunu gencte? Adolasan gencte prefrontal
/alin kismindaki beyinde noronlar arasi baglantilar korkunc hizla artmaktadir
bu yasda.Beyin bunlardan hangilerini muhafaza edecek,hangilerini
koreltecek,yok edecek ,gencin kendi aktivitelerine,yoneldigi ilgi alanlarina
gore beyin karar verir.Bu adolasan donem beyin icin cok stresli zor bir
donemdir.Normal beyin gelismesi yasanan genclerde bu ergenlik gelismesi donemi
bile, beynin on kismi tarafindan cok zor basa cikilir.Yani prefrontal lob
zor baseder bu donemle. Sizofrenide ise donup cocukluga bakmak lazim;eski
cocukluk,bebeklik filmlerinde asimetrik emekleme,surekli tek elini kullaniyor
olmak,elde,ayakta vs garip gerilme,sekiller gibi on belirtiler vs.Ama anne
karninda eksik ve yetersiz beslenme veya grip gibi her turlu virutik
hastaliklar nedeni ile hasar gordugu sanilan bebekteki beyin, normal
cocuklardaki gibi gelisemiyor ve tum bu problemlere,oteki cocuklara gore ilerde
hatta bagimliliga, mental hastaliklara yatkinliga ve hatta sizofreniye zemin
hazirliyor.Yani bazi cocuklar otekilere gore adolasan cagda daha yatkin bu
mental=beyin saglik problemlerine.
Sizofreninin dusunme ve duygular ustunde
anormal negatif etkisi vardir.Yapilan deneye/
arastirmalara gore hasta olan ve olmayan cocuklara ayni fotograflar
seyrettiriliyor ve beyinleri MRI da resimleniyor (2 milyon dolarlik simdi bu
imkani veren aletle).Sizofrenide beyinde ayni noktalarda ayni etkilere
rastlanamiyor-buna apathy deniyor=duygusuzluk=hicbir sey hissetmemek- uzuntuyu,
mutlulugu, hicbir keyfi algilamiyor,hissetmiyor; sadece bir bosluk hissediyor
ve canli.iste bu yuzden intahara tesebbus ediyorlar.Ayni zamanda olmayan
sesler duyarlar,halusinasyonlar yasamaktalar;bize gore var olmayan ama onlarin
beyinlerinde gercek olan igrenc korkunc sesler duyarlar.Sesler derin ve
genizden korkutucu sesler "kendini oldur;yasamaga
degmezsin;degersizsin;asagiliksin" derler ona surekli. Sizofreni hastasi
bir 15 yasindaki kiz bu programda, "siyah kukuletali bir adam beni surekli
takip ediyor ve beni bogmaga calisiyor."diyor.Annesi ise kizinin kendisine
surekli anlattiklarina gore "ayni adamin surekli onu takip ettigini,bazen
ona dokundugunu,elledigini,bazen sadece onu seyrettigini, bazen de onu
oldurmege tesebbus ettigini;bazense "oldur kendini,oldur kendini"
diye tempo tutarak sarki soyledigini" soyluyor.Isac ise kendisini cok
rahatsiz eden ve cok gercek sesler duyup hastahaneye yatirilan bir cocuk.Bu
sesler o kadar gercek ki;ama onun hatali calisan beyni uretiyor bu
sesleri-artik o bu yuzden dokunmayi, duymayi, gormeyi sadece beyni araciligi
ile yapabiliyor-yani beyni var olmayan seyleri "goruyor, seylere dokunuyor
ve duyuyor cunku hatali calisiyor".Psikozda ise dusunme
gerceklesemiyor- sonucsa var olmayan seslerin algilanmasi. Normalde dopamin
beyindeki kimyevi reaksiyonu stimule ediyor/uyariyor.psikozda ise bu yok.Isac 3
haftalik ilac tedavisinden sonra realiteye dondu; hafizasi,konsantrasyonu geri
geldi antipsikotik tedaviden sonra. Ama bu ilaclar sizofreiyi kokunden tedavi
etmiyor simdilik;omur boyu ilaca devam edilmesi lazim ki hastalik kontrol
altina alinabilsin. Bazi kisilere, Isac gibi, ilaclar,tedavi hemen cevap verirken,bazilarinda
ise bir turlu ise yaramiyor. Herkesin durumu degisik. Biri koleje bile devam
ederken, otekinde ailesi hicbir ilactan hala cevap alamadiklarini soyluyor ve
uzgunler.
ABD de her yil 300.000 kisiye sizofreni
teshisi konmaktadir.
Prefrontal korteks denen beynin alin kismi
karar vermek,mantik kullanmak sorumluluguna sahiptir ve tam gelismis degildir
adolasan yastaki genclikte (12-18 yas arasi gibidir adolasan ) ve gelismesi de
ancak erken 20 li yaslarda tamamlanmaktadir uzmanlara gore.Bu nedenle de
uyusturucular (alkol, sigara dahildir) adolasan genclik icin ciddi tehlikedir
bu yaslarda.Bunlarin herbiri, bagimlilik dahil BEYIN HASTALIGIDIR.Jessie 11
yasinda ve alkolik+marihuana kullaniyor;16 yasinda kokain bagimlisi; 17 yasinda
ve bircokgencle hastahanede drug rehab'de -bagimliliktankurtulma tedavisinde
yani.Bilim adamlarina gore uyusturucular beyni nasil degistiriyor?
Uyusturucular beyinde dopamini taklit ediyorlar ama asiri inanilmaz yuksek
dozda dopamin gibi keyif verme hatlarini surekli ele geciriyorlar beyinde.Yani
uyusturucular beyinde norotransmitter/mesaj iletici noktalardan gecerken,
orgazmdan da yuksek dozda dopamini taklit ederler daha ilk denemede.Alkol ve
uyusturucular beyinle tanisinca, beslenme,spor,oteki hayati gunluk keyifler kis
uykusuna yatiyorlar; beyinde hersey alkol ve uyusturucuya, bir dahaki doza
konsantre olur sadece. BEYINDE,HAYATTAKI TUM NORMAL KEYIFLER YOK OLUR. Bircok
genc uyusturucu etkisinde degilken;yani "high" degilken,
uyusturucular (alkol dahil) "ondan nefret ettim" diyor. Tabii hicbiri
de zaten, ben uyusturucu bagimlisi olacagim diye baslamiyor bu ise! Ama bagimli
olan bu cocuklarin beyinlerinde onemli degisiklikler gorulmektedir MRI
resimlerinde-bu su demektir;bu cocuklar uyusturuculara oteki cocuklardan daha
da hassaslar; daha yuksek tehlike grubundalar yani oteki cocuklara gore.Yapilan
deneyin birinde, kilolarina gore esit miktarda alkol veriliyor genclere. Erica
oldukca sarhos; dili dolaniyor ve sarhoslugun butun belirtilerini gosteriyor,
yasiyor. Justin ise hic oyle degil ama konusulana konsantre olamiyor.Justin'in
kaninda alkol var tabii;ama henuz kendini oyle hissetmiyor.iste bu yuzden
Justin icmege devame diyor.Erika sarhos oldugu icin artik icmiyor.Uzmanlara
gore,Justin icmege devam edecek ve alkolik=bagimli olacaktir. Ailede
alkoliklik, genetik olmasi genclerde alkoliklikte/ uyusturucuda yuksek
risktir.Bu genclerin alkolden, uyusturuculardan ,oteki genclerden cok daha
fazla uzak durmasi gerekir.
Alkol ve uyusturucular beyni ,beyindeki
elektrik,mesaj iliskilerini tamamen negatif olarak surekli
degistirmektedir. Iyilesen bagimlilar eski
mahallelerine,eski arkadaslarina donduklerinde kokain, eroin vs icin dayanilmaz
istek duymaktadirlar.Uzun sureyle kokain kullanan ve tedavi edilip,en az 2
haftadir hic kullanmayan temiz kisilere, bir tabiattan cok hos bir resim vev
bir de uyusturucu resmi gosteriliyor ve 2 milyon dolarlik MRI da beynin
reaksiyonu,o andaki aktivitesi resimleniyor. Normal kiside tabiat resmi
beynin belli noktalarini harekete gecirirken,eski bagimlida/iyilesmeye calisan
bagimlida bunun cok fazlasi, beyinde sadece uyusturucu resmini seyrederken
resimleniyor-beyinde cok yogun arzu,istek aktivitesi goruluyor.Bu beynin
icine gercek ve elle tutulur MRI resimleri ile bir bakis!
Bagimlilar iste bu uyusturucu (alkol ve
sigara dahil) istegi ile kivranma sirasinda onu elde edebilmek icin, tum
kendi degerlerini bile hice sayabildiklerini,tum sinirlari asabildiklerini
hatta normal zamanda asla yapmam dedikleri seyleri bile yapabildiklerini
soyluyorlar.
Bagimlilari tedavi sirasinda verilen kas
gevsetici bir ilacin ,bu denek grubunda (once bagimlinin ifadeleri ile fark
edildi bu etki, cunku artik uyusturucu kivranmalari hissetmiyorlardi) beyindeki
bu uyusturucu kivranmasini durdurdugu ogrenildi;bunu incelemek icin MRI
kullanildi ve yine uyusturucu resimleri gosterildiginde beyindeki eski
faaliyet/hizli aktiviteye gercekten de rastlanmadi-beyindeki aktivitenin yok
olmasi MRI resimleri ile de tesbit edildi.Arastirmalar hala surmektedir.Bu
ilac ilerde belki bagimlilarin tedavisinde cok onemli gelismelere yol
acabilecek. Bilim adamlarinin soylediklerine gore,uyusturucular (sigara ve
alkol dahildir) kullanildiginda beynin cok onemli bir kismi adeta uyusturucular
tarafindan kacirilmaktadir=ele gecirilmektedir ve beyinde yeniden eletronik
devreler kurulmaktadir adeta-ciddi olarak degisiklikler olusmaktadir
beyinde.Iyilesen bagimlinin bunu kendisinin durdurmasi gerekir.Aslinda
beynin bu kismindaki aktiviteler yok edilemez ama beynin oteki kisimlari kisi
tarafindan surekli aktif hale getirilerek bagimlilikla
savasilabilir."Kendine guvenmek,yeni aktiviteler,yogun spor vs ".
BEYNINIZI GENC
TUTABILMEK,SUREKLI YENILEYEBILMEK ICIN,GENC KALMAK ICIN, HAFIZANIZI SUREKLI
CANLI TUTABILMEK ICIN SUNLARI YAPIN (YASLILIKTA
BUNAMAK OLAGAN DEGILDIR; HASTALIKTIR)
Arastirmalar 1200 adet 70-80 yas arasindaki
kiside yapildi. 10 yil sure ile izlendi bu kisiler.Arastirmacilar beyinlerini
muhtesem durumda koruyup, beyin fonksiyonlari inanilmaz iyi durumda olanlarda
musterek 3 sey buldular;
·
fiziksel olarak aktif kisilerdi,
hergun yuruyorlar,hala hergun spor yapiyorlardi;
·
mental-beyin olarak son derece
aktiftiler;
·
ve ailelerine ve topluma katkida
bulunduklarina inanan kisilerdi bunlar.Siz kac tane "basariyla yaslanmis
" kisi taniyorsunuz? Onlarin musterek kaliteleri nedir?
1.
Gunluk otomatik ,rutin
aktivitelerinizi kokunden sallayin;degistirin.Disinizi
oteki elinizle fircalayin;hergun gittiginiz yol yerine ara sokaklardan
yuruyun;is masanizi yeniden organize edin;herseyin yerini degistirin.
2.
Hep herseyle ilgili olun!Emekliligi
erteleyin;kendi alaninizdaki oteki kisilere mentorluk yapin;"challenge
olan" yani baskalarinin,siradan insanlarin
yanasmadigi,korktugu,kactigi,denemedigi seylere talip olun;egzotik yerlere
seyahat edin;torunlarinizin hayatinda kalici pozitif izler birakin,onlarla
yakindan ilgilenin;topluma kalici gonullu hizmetlerde bulunun ;kendinize
surekli yeni hedefler koyun;yeni amaclar edinin.
3.
Duyularinizi doyurun ve ara sira da
onlari sasirtin;yaniltin-Hafiza sadece gorus ve seslerle
sinirli degildir; dokunma, duygular hatta kokular da hafizanin bir
parcasidir.Cevrenizdeki Hint veya Asya ve benzeri pazarlara,baharat satanlara
gidin ve yeni kokularla,tanimadiginiz yiyeceklerle tanisin.
4.
Kendinize yeni hobiler bulun;yeni
dersler alin,kurslara katilin veya beyninizin daha farkli bolumlerini
calistiracak isler yapin-Bbbalo danslari idealdir.Kisa
hikayelerden Tolstoy'a kadar okumak ve komputerden astrofizige kadar tum yeni
konularin hepsi muhtesem beyin yenileyicilerdir.
5.
TV yerine oteki uyaricilari kullanin.
Bahcede calismayi,birseyler ekmeyi,satranc oynamayi ,hatta hatiralarinizi
yazmayi deneyin TV seyretmek yerine.
6.
Yeni iliskiler kurun;yeni seyler
deneyin-Gozunuzu acip kahve icip,kahve kokusunu
icinize sindirmek yerine bir defa da kahveden de once,ilk once taze vanilya
cubugunu veya vanilya ozu sivisini koklayin.Size anlamsiz gibi gelebilir ama
boyle yeni tadlarla,kokularla vs tanismak,yeni iliskiler kurmak-hatta
bazilarini istemeye istemeye yapsaniz dahi-inanilmaz beyin yenileyicisidirler.
7.
Normal olarak hic
ilgilenmediginiz,hic dinlemediginiz insanlarla KONUSUN VE DINLEYIN-Hafizanizi
tazelemeyi surekli gerceklestirin,deneyin-Otobus soforune adini sorun,sohbet
edin,,bir dahaki sefere adiyla hitap edin.Eger size oglunun dersindeki
sikintisindan bahsederse,bir dahaki sefere onun derslerinin nasil oldugunu,bir
gelisme var mi diye sorun.Hafizayi tazelemek,yenilemek programina gecis sadece
eski aliskanliklari bir kenara atmak degildir;ama hem de yeni ve daha
dinamik,daha hareketli seyler yaratmaktir.Kaynak www.myprimelife.com dan PBS dan
PBS TV
Frontline;sunlara da tiklayin www.premiumhealth.com
www.memorytalk.com .Tercumeler
RUKI
DEVAMI BEYNIMIZ-depresyon,otekiler http://www.ruki.org/mentalfile.htm
Bu
dizinin videolari su adresten satin alinabilir PBS TV den-tanesi 20 dolar veya hepsi,5 kisim birden $ 79.98 . Siddetle tavsiye ederim
alabilecek olan Birileri ,ABD deki kurumlar bu
videolari satin alip+print edilecek dosyalarla birlikte adolasan genclige
yardim, danismanlik edecek psikolog, psikiyatristler, Milli Egitime, Saglik Bakanligina
vs ekiplerine hediye etmelidir mutlaka. http://www.shop.pbs.org/cust/cdeploy?ecaction=ecwalkin&template=shoppbs/homepage/index.en.html
http://www.dana.org/books/press/danabook/secret/
"The
Secret Life of the Brain" kitabini satin alabilirsiniz;beynin nasil
calistigini, beinde bazen ne terslikler oldugunu ve bilim adam/kadinlarinin bu
beyin=norolojik rahatsizliklari gidermek ve tedavileri icin neler
yaptiklarini anlatiyor.
http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/print.html
Adolasan Genclik Beyni (12-17) 45
sayfa; Yetiskin Beyni 45 sayfadir-cok degerli
basabileceginiz bilgiler;LUTFEN HEMEN SIMDI DOWNLOAD EDIN-AKROBAT
BROWSERI ICINDEKI DISKET IKONUNA BASIN ve kendi komputerinizda dilediginiz yere
save edin VEYA TAMAMINI ACELE PRINT EDIN.Cok degerli bilgiler var herkese.Ama
konu videolarla bir butun.
http://www.nap.edu/catalog/10112.html
Kitabini satin alabilirsiniz. http://www.dana.org/books/press/ Beyinle ilhgili tum kitaplari DANA BEYIN
ORGANIZASYONU YAYINEVINDEN satin alabilirsiniz.
http://www.dana.org/
Beyin Merkezi Organizasyonu
http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/print.html
Su ana kadar islenmis tum 5 bolumun tamamini ve tam
renkli beyin resimlerini tek tek
Download edebilirsiniz http://www.pbs.org/wnet/brain/scanning/index.html
http://www.pbs.org/wnet/brain/pdf/brainteenguide.pdf PBS TV DE BASLAYAN BU DIZI OLDUKCA
ILGINC.OZELLIKLE DE ADOLASAN GENCLIKTE BEYINDEKI GELISME VE SON ARASTIRMA
NETICLERI ILE BIRLIKTE UYUSTURUCU, SIZOFRENI VE INTAHARLAR ACIKLANIYOR. BEYIN
VE AKILIN ILGINC ILISKISI ACIKLANIYOR. http://www.pbs.org/wnet/brain/episode3/index.html
http://www.pbs.org/wnet/brain/episode3/resources.html
http://www.pbs.org/wnet/brain/episode3/cultures/index.html
GENCTE SIZOFRENI
http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/outreach_resc.html Ilk,orta,liselerde ogretmene beyinle ilgili
ders hazirlamasi icin kaynaklar http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/lesson1.html
http://www.dana.org/books/radiotv/gm_1298.cfm
Adolasanlar ve beyin radyo transkripti http://www.dana.org/books/radiotv/
oteki transkriptler
http://www.dana.org/books/radiotv/gm_0397.cfm Depresyon transkripti
BEYNIN
GIZLI HAYATI
Essay1 A,B-Beynin
Inanilmaz Hucre Yenileme Ozelligi-Richard Restak, M.D
Beynin Gizli Hayatinin bu
sayfasini okurken ,su anda okumakta oldugunuz
sayfayi esas alin; olculeri 21 cm genislikte ve 27.5 cm uzunlukta bir
sayfadir ve bu sahayi isgal eder.Zamanla da bu olculeri degismez (tabii
yirtmadiginizi var sayarsak).Ama tabii bircok degisik alternatifler
yapabilirsiniz;cantaniza sigacak olcude katlamak,veya kiristirmak,veya ustune
kahve damlaciklari dokmek.Ama bu normal sayilan eskime ve asinmalar kagidin
asil buyuklugune,olculerine asla degisiklik yapmaz.
Bizler de daha onceleri
insan beynini aynen bu anlamda biliyorduk;bir kere gelisip belli bir duzeye
erisince, bebeklikle yaslilik arasinda
gelisen,olusan bazi biyolojik eskime,asinma,noron kaybi disinda, beyin
orada hep aynen kaliyor zannediyorduk.Ama bu varsayimimizin artik yanlis
oldugunu anliyoruz;goruyoruz.
Beyin bir seneden oteki seneye,gunden
gune,hatta hayatimizdaki her dakika
degisen dinamik bir yapidir yasamimiz boyunca.Norobilimcilerin
“plasticity” dedikleri,beynin inanilmaz degisim, yenilenme kapasitesine borcluyuz bunu. Plastisite olmadan,beyin
bir makineye benzeyecekti ve beynin degisik durumlara ve degisen sartlara uyumu
ve adaptasyonu cok sinirli olacakti.Halbuki beyin surekli uyum saglar,adapte
olur.beynin yaptigi her isin altinda plastisite vardir-kendini surekli
yenilemesi,uyum saglamasi.hatta siz simdi bu kelimeleri okurken bile,beyniniz
degismektedir.
Plastisite ozellikle de en cok bebeklikte
belirgindir,vardir.Kucucuk bir hucre topundan beyin
gelisir,buyur ve kendini organize eder.Sonra sira beynin onemli/major
bolumlerinin olusmasina ve de noronlarin
yaratildiklari orijinal yerlerinden, gorev alacaklari son pozisyonlarina
hareket ederek gelmelerine gelir.Bu asamalardan birinde birseyler yolunda
gitmezse felaket sonuclar dogabilir.Gercekten de, dogumda bebekte var
olan=koncenital beyin ozurlerinin cogu;sizlere aciklanan noronlarin normal
buyume,gelismeleri ve nihayet gorev yapacaklari beyin bolgesine gocleri
sirasinda “plastisite” denen normal gelisme programinin bir kesintiye
ugramasindan kaynaklanirlar.
Beyin hucreleri ana rahiminde buyurken,gelisirken
ve gittikce daha da kompleks hale gelirken,beyin hucreleri birbirleri ile
iliski halindedirler;yani birbirleri ile adeta konusmaktadirlar.Yeni olusan
noronlar birbirleriyle baglantilar kurarlar ve bu noronlarin birbirleriyle
iliskileri beyinin edinecegi “tecrube “
ile gittikce daha da artacaktir.Beynin
edinecegi her tecrube ile yeni noron baglantilar olusmaktadir.Tecrubeyi
degistirirseniz;beyni degistirmis olursunuz.Mesela, eger bebegin beynini
isik,ses ve insan temasindan soyutlarsaniz;bebek bunlardan mahrum birakilirsa,
bebegin beyni normal gelisemez. Erken,premature dogumlar nedeniyle,beyin
dunyaya cok erken gelirse, ve donandigi noronlarla basa cikabileceginden de
fazla stimulasyon alacagi icin ,beyinde anormallikler gorulecektir.
Cocuklukta ki
bu yasamin ikinci donemidir, baska turlu bir plastisite-beyin gelismesi one
gecer.Hamilelikte noronlar cok hizla cogalirlar.Bebekligin sonuclanmasi
ile,heykeltraslik donemi baslar;beynin sekillendirilmesinde en buyuk etkendir
artik.Bu noktada beyin gerektiginden cok fazla norona sahiptir ve fazlalik
noronlar beynin temel operasyonuna uygun olarak budanir ;”Ya kullan ,ya da
kaybet” kurali gecerlidir bu
asamada.Pratik olarak bu su demektir;kullanilan noron baglantilari guclenir; ve
kullanilmayanlar da yok olur,tukenir gider.hamilelikte ve bebeklikte olusan
noronlar, edinilen tecrubeye gore azaltilirlar, secilirler,yok
edilirler.Hic kullanilmayan veya cok ender olarak kullanilanlar yok olur;yogun
olarak kullanilan yollar serpilir ve daha cok gelisir.Norolojik baglantilarin
olusmasina,yeniden olusmasina ve noronlarin baglantilarinin guclenmeleri proseslerine sukurler olsun ki,kucuk,genc cocuklar dikkate
etmek ve hatirlamak ve dunyayi kesfetme ,ogrenme kabiliyetlerini inanilmaz
sekilde arttirirlar.
Adolasan=ergenlik yillarinda beyinde
plastisite ikinci bir buyume ve ikinci budanma asamasina girer.Bu defa asiri
hizli buyume ve budanma frontal lob denen on alin kisminda gerceklesir-alnin
tam arkasindaki bu bolge insanin kendi davranislarinin neticesini,sonuclarini
gormesine yarayan,planlama, muhakeme,sebep-sonuc iliskisini kurabilmek ve
duygularini kontrol edebilmek gibi cok onemli konularla ilgili bir merkezdir.
On alin beyin loblari henuz tamamen
gelismedigi,gelismesini tamamlamadigi icin,adolasan genclik bazen beynin bu
bolumunden kaynaklanan bazi ciddi problemler yasarlar; aniden,dusunmeden
hareket etmek,sonucunu dusunmemek,kisa dikkat sureleri,hareketlerinin muhtemel
negatif sonuclarini gorememek gibi.Bu bolumdeki buyume ve noronlarin
gocu,fazlaliklarin budanmasi islemi bitiiginde ise,adolasanlar cok daha
dusunceli olurlar.
Yetiskinlerin yasamlarinda
plastisite devam eder ama cocuklukta ve adolasan donemde gorulen inanilmaz
hizli ve cok budama/yok etme gorulmez.Yetiskinde, plastisite daha cok kisinin
kendi ilgi ve aktivitelerine gore olusmus,olusacak noron devrelerinin
olusmasi ve bakimini icerir.yeni bir lisan ogrenmek, tenisini ilerletmek,
kisinin meslegini degistirmesi ;bunlarin hepsi milyonlarca beyin hucresinden
olusan yeni networklerin olusumunu saglar beyinde. Eger yetiskin kisi
insanlara,olaylara ilgisini yitirirse, kendi yasayacagi tecrube ve
olaylari,yenilikleri kisitlarsa, veya yeni seyler ogrenmezse,yeni beceriler
kazanmazsa; ozetle kendini surekli yenilemezse, beyinde var olan noron
networkleri/aglari yok olur,azalir,kompleks olmak yerine azalir,olur. Beyinle
ilgili tum arastirmalarda en onemli buluslarin en enteresan olani ise,beyindeki
onemli degisikliklerin asiri kisa surelerde olusabilmesidir.Mesela,
parmaklarimizin ucunda mesaj alan beyin bolgesinde ,goremeyen korlerin Braille
okuyanlarinda, okumaga bir hafta gibi kisacik ara verenlerinde, beyinin bu
bolgesinde cok onemli degisme gorulmektedir.
Yaslilarda
plastisite yeni zorluklari ve yeni firsatlari icermektedir.Yaslilik bir
zamanlar eski kazandiklarimizi elde,beyinde tutmak,basarmak ve de gerilemeye
mumkun oldugunca az imkan vermek ve hastalanmamak cabalari iceren bir proses
sanilirdi.Simdi bildiklerimize gore bu eski bakisimiz cok kotumser.yaslanmis
kisinin saglikli beyninin hala muhtesem bir yenilenme ozelligi vardir;hala
beyni plastisite sahibidir;yani daha iyiye ve daha kotuye degisiklik imkani
hala vardir ;kisinin elindedir bu imkan.Gercekten de, yasli kisinin
beyniyle saglikli bicimde fonksiyonlarini yapmaga ve yaratici olmaga devam
edebilir; veya kullanilmadigi icin,veya beyin herturlu tacize
ugradigi icin beynin gucu kayip
gidebilir elden. Ve yasli insanin da secim hakki vardir; Yaslilik hakkinda
stero tip klasik soylenen sacmaliklara inan ve bir kosede otur veya aktif ve
hareketli ol;yasami sev;dolu dolu yasa.
Yaslanan beyin yeni seyler ogrenmekte ,yeni
bilgileri HIZLA almak, manipule etmek/ kullanmakta biraz daha yavassa da,hala
yenilenir durumdadir=plastiktir ve
kendini kolayca adapte eder-(bu nedenle de kelime yarislarinda
yarismacilar daha cok genclerdir),Mesela yaslica kolej profosorleriyle yapilan
arastirmada,bu kisilerin yeni bilgileri,eski bilgilerle entegre
etmek/birlestirmek hususunda cogunlukla genc meslekdaslarini fersah fersah
astiklari goruldu.Ama bu ustun ozelliklere sahip olabilmek icin insanin kolej
profosoru olmasi gerekmiyor. M.O 44 de Cicero’nun da “ On Old Age” “Yaslilik
Hakkinda” yazisinda da soyledigi gibi
“Intellectual activity gives buoyancy to the mind’= Entellektuel aktivite akila
yardimcidir.
STEM CELLS-STEM HUCRELERI VE
PLASTISITENIN GELECEGI;
Son strem hucreleri arastirmalari
hasarlanmis ve yok olmus noronlarin yerlerine birgun yenilerinin konabilecegi
hakkinda umit vermektedir.
Aslinda stem hucreleri ilkel,belli bir
kategoriye ait olmayan hucrelerdir ve olgun hucre olabilirler surekli
bolunerek,ve surekli yeni hucreler saglayarak.Son defa bir yerinizi
kestiginizde, kemiginiz kirildigi ani dusunun.Cildinizdeki ve kemiklerinizideki
stem hucrelerinin isidir iste bu iyilesmeyi saglamak.Stem hucreler hem
de karacigerdeki hucrelere,bagirsaklarin icini saran dokuya,kandaki tum
hucresel seylere hayat verirler;yeni hucrelerin dogmasini saglarlar.beyindeki
stem hucrelerinin kesfedilmesi de ,bunlarin yetiskin noronlara donusme
kapasitelerinin oldugunu gostermistir.
“Stem hucreleri bolunebilir;beyinde
gezinebilirler,belli bir noktaya ulasip,orada tam kapasite norona donusurler”diyor Fred Gage,Salk
Enstitusundeki Genetik Profosoru.”Bu olgun bir beyin hucresinin hucrelere
bolunmesi demek degildir;ama daha cok, bu islemin,hala gelismenin yetiskin beyninde de goruldugudur.Ve bu da
plastisitenin ne oldugunu,daha buyuk fotografi
anlamakta anahtar bir ozelliktir “diyor.
Boylece yakin bir zamanda iki bolumlu bir
strateji devrede olabilir dementia/bunamanin tedavisi icin;sinir hucrelerinin
cogalmasini baslatmak ve geri donmez sekilde kaybedilmis noronlari ya yetiskin
veya fetal bebek kokenli stem hucreleri ile degistirmek.Bu her iki strateji de su
anda tedavi edilemez durumdaki hastaliklari tedavi edebilir ;hatta normal beyin
yaslanmasina da katkida bulunabilir daha verimli calismasi vs icin.10 Mayis
2002
http://www.pbs.org/wgbh/takeonestep/depression/index.html
depresyon programi 2008 guncel, videolari izleyin http://www.pbs.org/wgbh/takeonestep/depression/video-ch_01.html
BEYIN CANLI VE KANLA SUREKLI BESLENMESI GEREKEN BIR ORGANIMIZ-
DEPRESYONDA OLAN DA OLMAYAN DA MUTLAKA SU KURALLARI BILMELI-
DR DANIEL AMEN http://www.randomhouse.com/author/results.pperl?authorid=50907 http://odeo.com/audio/17689923/view "BEYNINIZI DEGISTIRIN;YASAMINIZI
DEGISTIRIN" -HIC SIGARASIZ, HIC ALKOLSUZ, UYUSTURUCUSUZ BIR YASAM SURMELISINIZ+
CEVRENIZDE YASAMINIZDA TOKSIK GAZLAR , CEVREDEKI GIDALARDAKI HAVADAKI VS TOKSIK
ETKENLER , SOLVENTLER VS OLMAMALI+ EN AZ HAFTADA 4 DEFA AMA IDEALI HAFTADA 5
DEFA EN AZ 1 SAAT HIZLICA YIRIMELISINIZ+ HERGUN EN AZ 10.000 EVET ONBIN ADIM
ATMAK DEPRESYON ILACLARI YANINDA VEYA TEK BASINA COK ETKILI-EN AZ ILACLARIMIZ
KADAR DAHA ETKILI+ HERGUN KAVANOZDA BUZDOLABINDNA SAKLANMAKTA OLAN CEVIZDEN 6-7
YARIM ADET YIYIN EN FAZLA OMEGA 3 BUNDA+ HAFTADA 2 DEFA YAGLICA BALIKLARI AMA
KIZARTMADAN YEMEK SART, OMEGA 3+ KOLESTROL, TANSIYON, DIYABET, KALP VARSA OTEKI
TUM KRONIK HASTALIKALIRNIZ MUTLAKA KONTROL ALTINA ALINMALI+ EVE MUTLAKA BIR
TANSIYON ALETI ALIN VE GUNDE 2 DEFA OLCUN, YAZIN SABAH VE AKSAM 10 DAKIKA
DINLENIP OLCUN KOLUNUZ MASANIN USTUNDE OTURURKEN+ GUNDE BIR ADET MULTIVITAMIN
VE OMEGA 3 BALIK YAGI ICIN MUTLAKA+ YEMEKLERINIZ SEBZE HASLAMA SARIMSAK OTLAR
VE BAHARATLAR AGIRLIKLI OLSUN, ZEYTINYAGI KULLANIN VE TUZLA VEDALASIN, COOOOK
AZALTIN+ KAHVE VS DAHA AZ KAFEIN ICIN, GUNDE EN FAZLA 1 KAHVE YA DA CAY+ MASA
TENISI OYNAMAK BEYIN FONKSIYONLARI VE BEYNE KAN GITMESI ICIN EN IYI SPOR -
SIRAYLA GOLF , BEYZBOL, TENIS DE OK + EN AZ 7-8 SAAT UYUMALISINIZ, 6 SAAT
ALTINDA UYKU BEYNE KESIN ZARARLI+ BEYIN HUCRELERIMIZIN DE CALISTIRILMASI
SARTTIR AYNEN KASLARIMIZ GIBI; DEVAMLI KENDINIZI YENILEMEK ICIN YENI HIC
BILMEDIGINIZ SEYLER OGRENMELISINIZ SUREKLI-YENI BIR KONUDA KITAPLAR OKUMAK VE
ARASTIRMA YAPMAK, CEVRENIZDEKI BIR UNIVERSITENIN HER YAS GRUBU ICIN HAZIRLADIGI
SERTIFIKALI VEYA SERTIFIKASIZ KURSLARINA, HATTA EGITIMLERINE DEVAM ETMEK, DIL,
YENI BIR ULKE OGRENMEK, YENI BIR BECERI, YENI BIR MESLEK, YENI BIR HOBI, YENI
BIR EGITIM, YENI BIR KURSA GITMEK, DANS ETMEYI OGRENMEK, MASA TENISI OGRENMEK
VS VS- YOKSA BEYINDEKI NORONLAR+HUCRELER
YETERINCE SIK VED EGISIK AMACLARLA
KULLANILMADIKLARI ICIN OLUYORLAR;AMA MESELA YEMEK PISIRMEYI BILEN
BIRISININ YENI BIR TARIF PISIRMESI DEMEK DEGIL BU, BUGUNE KADAR HIC
BILMEDIGINIZ BIR SEY OGRENMEK- MESELA BIR DIL OGRENMEK, YENI BIR ULKEYI
ARASTIRMAK TANIMAK, VAR OLAN EGITIM KAYNAKLARINDAN OMUR BOYU HER YASTA SUREKLI
FAYDALANMAK, OZELLIKLE DE YAPTIGINIZ IS SIZIN KENDINIZI BEYNINIZI SUREKLI
YENILEMENIZI GEREKTIRMIYORSA DIYORLAR + NEGATIF DUSUNCELERINIZDEN , DUSMANLIK,
OFKEDEN KURTULUN+ HAFTADA 3 DEFA SEKS YAPIN SEVDIGINIZ PARTNERLE-ESLE+ MUTLAKA
BEYNINIZE KAN GITMESI VE SAGLIKLI DUSUNEBILMEK, SAGLIKLI AKILLICA YASAYABILMEK
ICIN YAPMANIZ GEREKEN, YAPABILECEGINIZ COK SEY VAR YOKSA YASAMINIZDAKI NEGATIF
ETKILERDEN DOLAYI BEYNE KAN GITMEDIGI ICIN, BEYNINIZI DEVAMLI YENI SEYLER
OGRENEREK YENILEMEDIGINIZ ICIN, BEYNINIZ KUCULUYOR, DELIK DELIK ISVICRE PEYNIRI
GIBI OLUYOR VE AYNI NEDENLERLE DE, http://www.nytimes.com/2008/05/13/health/13brain.html?_r=1&oref=slogin ALZHAYMIR RISKLERIMIZ DE TAVANA VURUYOR VE
KALP, FELC, KANSER VS RISKLERIMIZ DE TAVANA VURUYOR KI BU GUNUMUZDEKI BEYIN
FOTOGRAFLARI ILE ISBATLANMISDIR. http://www.salon.com/mwt/mind_reader/2008/05/12/daniel_amen/index2.html KAYNAK http://wordpress.com/tag/dr-daniel-amen/ VE PBS
HALK TV http://brainworkshealth.wordpress.com/2008/03/05/dr-daniel-amen-brain-in-the-news/ ;WLIW HALK TV http://www.wliw.org/secure/wliw_joincart/product.cfm?sku=P13954 http://www.wliw.org/secure/wliw_joincart/product.cfm?sku=P13957 ; http://www.amenclinics.com/ VE BU DURUMLARIN HERBIRINI BEYIN
IMAJLARINDA-RESIMLERINDE SEYREDIN, GORUN http://www.amenclinics.com/bp/spect_rotations/ ; DEPRESYONDAKI BEYIN AKTIVITESI RESIMLERLE
MUKAYESELI http://www.amenclinics.com/bp/atlas/ch7.php ;ALKOLIK BEYNI ISTE BU http://www.amenclinics.com/bp/spect_rotations/viewimage.php?img=ls-aa_BS.gif ;ISINIZDE TOKSIK FAKTORLER MESELA MARANGOZSA
SOLVENT VARSA ISTE BEYNINIZ http://www.amenclinics.com/bp/spect_rotations/viewimage.php?img=twe_CS.gif ;BEYNI SAGLIKLI OLAN KISI http://www.amenclinics.com/bp/spect_rotations/viewimage.php?img=healthy_CS.gif ;BEYIN SPEKLERI ATLASI, NORMAL VE NORMAL
OLMAYAN BEYINLER http://www.amenclinics.com/bp/atlas/ ; http://www.creativityatwork.com/articlesContent/Brain/amen-optimize-brain.html ; BEYIN BEYNIMIZ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/brainandnerves.html http://www.brainexplorer.org/ http://www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/know_your_brain.htm http://www.kidshealth.org/kid/htbw/brain.html http://faculty.washington.edu/chudler/introb.html http://en.wikipedia.org/wiki/Human_brain http://brain.oxfordjournals.org/ BEYIN ATLASI http://www.med.harvard.edu/AANLIB/home.html
;
BEYNIMIZIN
GIZLI HAYATI http://www.pbs.org/wnet/brain/
ana sayfam www.ruki.org
dur
http://www.ruki.org/mentalfile.htm
beynimiz, depresyonlar, problemler, otekiler