HEPATITI
NEDIR, NASIL ONLERIZ, NEDIR?
KISISEL
ONLEMLERIMIZ NELER OLMALIDIR?
NEDEN SESSIZ
SALGIN DENMEKTEDIR?
KARACIGERIMIZ
NEDEN COK ONEMLIDIR?
KARACIGERIMIZ
HEPATIT A VE B NIN ASILARI VARDIR; HEPATIT C NIN
ISE ASISI YOKTUR.
HEPATIT B
ASISI DOGAR DOGMAZ, UC AY ICINDE 3 ADET YAPILIR.HALA YAPILMAMISSA, EN GEC
CINSEL OLARAK AKTIF OLMADAN 11-12 YAS GRUBU GENCLIGE MUTLAKA ASI YAPILMALIDIR.
HEPATIT B HEM
DE CINSEL BULASICI HASTALIKTIR; DIKKAT!LATEKS KONDOM KULLANIN.
GENCLER CINSEL
OLARAK AKTIF OLMADAN ONCE MUTLAKA HEPATIT B ASILARI YAPILMIS OLMALIDIRR. HALA
YAPILMADIYSA HEMEN SIMDI YAPILMALIDIR!
HEPATIT TESTI
VE 3 ADET HEPATIT B ASINIZI OLDUNUZ MU?
HER YENI
DOGANA MUTLAKA 3 DEFA HEPATIT B ASISI YAPILIYOR MU? TUM ANNE ADAYLARINA TEST
YAPILIYOR MU?
SUREKLI COK
ASIRI YORGUN MU HISSEDIYORSUNUZ? GOZLERINIZIN AKI,VUCUDUNUZDA SARILIK MI
BASLADI? HEPATIT OLABILIRSINIZ! DOKTORUNUZLA GORUSUN http://www.gastro.org/public/brochur9.html
http://www.noah-health.org/english/illness/gastro/hepat.html
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hepatitis.html
HEPATIT
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hepatitisa.html
HEPATIT A
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hepatitisb.html
HEPATIT B
http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hepatitisc.html HEPATIT C
Her hepatitte sarilik
gorulmese de, halk arasinda sarilik da denir.Nedense fazla anlatilmaz,
ogretilmezdi.Hep sanki herkesin sarilik olmasi oksurmek gibi cok siradan ve
olaganmis gibi bir tavir takinilirdi.Kimse ciddi,HATTA
OLUMCUL OLABILECEK tehlikelerinden, korunmadan, onlemekten, dogar
dogmaz asilardan bahsetmezdi; hatta sariligin
karacigerimize zarar verdigini hatta bazen iflasina yol actigini da
anlatmazlardi.Olenlerin neden bu kadar cok karaciger kanseri, sirozundan
oldukleri ,hepatitle,karacigerle iliskisi, hele de kan
ve cinsel bulasici hastaliklar sinifina da girdikleri hicbirimize anlatilmadi,ogretilmedi.Kimse nasil
bulastigini bile bilmezdi hepatitin- anlatilmadi.
ABD ye yillar once geldikten
sonra “Mutlaka Sessiz Olduren Hepatit Testi Olun” posterlerini CADDELERDE,HER YERDE gorup,aile doktorumuzdan israrla ailemize
hicbir belirti,semptom vs olmamasina ragmen mutlaka Hepatit testleri yapmasini istedim-ABD de doganlara ciddi bir
durum olmadikca Hepatit B testi yapmiyorlar istekle cunku hepsi dogduklarinda
asilanmislar ve de saglik sigortalari da elinden geldigince gereksiz masrafi
onluyor! Ama test neticeleri belli olup da durum kesinlesince,dogdugunuz
ulkelerdeki salginlari onlar bizden iyi biliyorlar ve cografi bolgelere gore de
degerlendirmeler yapiyorlar (ve bu nedenle kisinin hakkinda bircok seyi ABD de
sormalari yasakken insan haklarina gore) saglik nedenli bir tek bu soru
soruluyor eger ciddi bir durum varsa-dogdugunuz ulke neresi diye. Ogrendiklerim beni dehsete dusurdu;cunku testler sonucunda hepatit B gecirdigim;
sansliymisim ki vucudumun bunu attigini ve bagisiklik
kazandigimi; yani ne kimseye bulastirma
ve ne de tekrar HIC KIMSEDEN Hepatit B almam riski olmadigini ogrendim–hatta
doktorum sansli oldugumu, en azindan bundan sonra Hepatit B alma riskimin artik
hic olmadigini soyledi. Esimde de Hepatit A cikti-Karaiblerden yeni donmustuk
ve tatilde BU TIP YERLERDE beslenmek kaynakli bir sorundu- HALBUKI COK
DIKKATLIYDIK AMA ONUNUZE KONAN YTIYECEKLERI UCAKTA, GEMILERDE,EN LUKS DAHI OLSA
OTELLERDE,RESTORANLARDA KONTROL ETME SANSINIZ HIC AMA HIC YOK!!En iyisi
evinizde beslenmek. Ama bazi varis noktalari otekilerden cok daha fazla
tehlikeli.(O gundur bugundur disarda beslenmemiz de artik minimumda!)Iste bu
nedenle artik cagdas bir insan olarak seyahat edeceginiz yore ve ulkelerdeki
salgin hastaliklari cek edip, asilarinizi olarak yola cikmali,tek tek ne
onlemler gerektigini de bilmek zorundasiniz.
Doktorumuzla tum risk
faktorlerini tek tek gozden gecirdik hepatit B icin ve ancak oncelikle dogumda
anneden almis olma sansimin bu tip ulkelerde cok fazla olabilecegini
soyledi.Hatta Cin gibi Asya ulkelerinde
bunun cok daha fazla ve sik goruldugunu vs salginlari onleme metodlarina,dogar
dogmaz yapilmasi gereken ssilara vs degindi.Tabii gercek nedeni bilme sansim
hic yok! Ama bildigim bir sey vardi artik-ulkemizde de salgin bir hastalik
oldugu! O gunden sonra hepatiti
arastirmaga basladim ve mutlaka bu hayati bilgileri sizlerle paylasmam
gerektigini dusundum.Cunku ogrendiklerim hayati
bilgilerdi ve bilgili ve saglikli toplum ve birey olmanin, hayatta kalmanin yolu
da egitimden gececek. Herkes benim kadar sansli
olmayabilir!
http://www.milliyet.com.tr/1997/10/20/haber/hep.html Simdi Internet sayesinde parmaklarimizin ucunda
olan bu cagdas bilgilerle kendimizi, ailemizi ,tum toplumu egitelim ve
koruyalim lutfen.
http://www.milliyet.com.tr/2000/07/27/yasam/yas02.html
Yoksullugun Rengi Kirmizi
http://www.gastro.org/adhf/hep-sched.html ASILAR,DOZLARI
http://www.gastro.org/adhf/drdan-vhep.html
http://www.gastro.org/adhf/vhfacts1.html
http://www.medem.com/MedLB/articleslb.cfm?sub_cat=284
http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hepatitis/resource/brochures.htm
http://www.niddk.nih.gov/health/digest/pubs/hep/index.htm
http://www.hepfi.org/infomenu.htm
http://www.noah-health.org/english/illness/gastro/hepat.html
http://www.liverfoundation.org/
http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hepatitis/index.htm
http://www.gastro.org/adhf/drdan-vhep.html
http://www.scn.org/health/hepatitis/index.htm
http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hepatitis/resource/links.htm
http://www.niddk.nih.gov/health/digest/digest.htm
http://www.gastro.org/phys-sci/viral-hep.html
http://www-medlib.med.utah.edu/WebPath/LIVEHTML/LIVERIDX.html gercek karacigerimizden kesitler
http://search.yahoo.com/search?p=hepatit+
http://www.niddk.nih.gov/health/health.htm#a-z
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
http://healthlinks.washington.edu/subjects.html
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
|
|
HEPATIT
A (HAV) |
HEPATIT B
(HBV) |
HEPATIT C
(HCV) |
HEPATIT D
(HDV) |
HEPATIT E (HEV) |
|
Nedir? |
HAV virustur.Ve
karacigerde enfeksiyona,yangilanmaya yol acar. Ama kronik hastaliga yol
acmaz. |
HBV karacigerde
hastalanmaya yol acan bir virustur.Karacigerde hucrelerde hasara sebep
olur-siroz ve kansere yol acabilir. |
HCV karacigerde
hastalanmaya yol acan bir virustur.Karacigerde hucre hasarina ve siroz ve
kansere yol acabilir. |
HDV karacigerde
hastalanmaya yol acan bir virustur.Sadece HBV li ,hepatit B li kisilerde
gorulur. |
HEV karacigerde
enfeksiyona sebep olan bir virustur.ABD de cok enderdir.Kroniklesmez. |
|
Inkubasyon/ortaya
cikma suresi nedir? |
Virus vucudunuza
girdikten sonra hastaligin ortaya cikmasi 2-7 hafta arasindadir.Ortalama 4
haftadir. |
6-23 haftadir.Ortalama
17 haftadir. |
2-25 haftadir.Ortalama
7-9 haftadir. |
2-8 haftadir. |
2-9 haftadir.Ortalama
40 gundur. |
|
Nasil bulasir? |
Diski/agiz
iliskisi,yoluyla,kisisel yakin temasla,ve hastalik bulasmis yiyecek ve
sizintili/hastalikli su ile bulasir. |
Hastalikli kan,penisten
cikan her turlu sivi/meni,vajinadan cikan her turlu
salgi/sivi,akinti,bulasikli enjektor ve ignelerle,herturlu dovme ve
vucut/kulak delme aletleri,anneden dogumda bebege,insan isirmasi ve
cinsel/seksuel temasla bulasir. |
Hastalikli
kan,bulasikli kas/damar icine yapilan igne/enjektorlerle,jiletle,tras
aletleri ile,dovme ve vucut delme tum aletleri ile ,hasta anneden yeni dogan
bebege.Seksle kolay bulasmiyor. |
Hasta kanla.hastalik
bulasikli/kanli kullanilmis enjektor ve ignelerle,HDV li= Hepatit D li
insanla seksuel,cinsel yakinlikla bulasiyor. |
Diski=kaka ve agiz yolu
ile bulasiyor.Oteki ulkelerde ise diski kanalizasyon sizintili sularla
bulasiyor. |
|
Belirtileri,semptomlari
nedir? |
Hic olmayabilir.Bazi
kisilerde ise saman renkli kaka,veya koyu renkli idrar,yorgunluk,ates,mide
bulantisi,kusma karin agrisi ve sarilik gorulebilir. |
Hic olmayabilir.Bazi
kisilerde grip gibi belirtiler gorulur, koyu renkli idrar-cay gibi,saman
gibia cik renkli kaka,sarilik,yorgunluk ve ates. |
HBV deki,Hepatit B deki
gibi. |
Hepatit b deki gibi. |