INTAHARLARDA TEHLIKE ISARETLERINI TANIMAYI OGRENIN

INTAHARLARI HEP BIRLIKTE ONLEYELIM.

TEDAVI EDILMEYEN DEPRESYON EN YUKSEK INTAHAR RISKIDIR.

UNUTMAYIN, DEPRESYON TEDAVI EDILEBILEN BIR HASTALIKTIR. BUNLARI YASAMAK ZORUNDA DEGILSINIZ;YARDIM ISTEYIN, UZANIN!!!

http://www.milliyet.com.tr/2004/06/01/yasam/ayas.html depresyondayim

http://www.hurriyetim.com.tr/haber/0,,sid~2@nvid~261833,00.asp BATMAN’DA NELER OLUYOR? DOGU ANADOLU’DA TORE CINAYETLERININ OTEKI ADI DA INTAHAR MI????

DEPRESYONDAN CIKIS YOLU http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=172571 http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=172674 http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=172687 http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=172802

IMDAT HATTI “182” YI ARAYIN

Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi bünyesinde hizmet veren bir bolum var; İntihara Müdahale, Danışma Ve Araştırma Terminali. Halkımız buna İmdat Hattı” diyor.. Telefonda ücretsiz olarak 182'yi çeviriyor ve ulaşıyorsunuz buraya.

http://kidshealth.org/teen/mind_matters/feelings/suicide.html genclerle Intahar hk acik acik konusmak ve bilmek istediginiz oteki seylerin hepsi! Vucudun, seksuel buyumen, aklin, beynin,tum aklina taktiklarin yani kendinle ilgili sana ogretilmesi gerekenler bunlar http://kidshealth.org/teen/question/index.html

http://www.nimh.nih.gov/publicat/index.cfm HER TURLU MENTAL/BEYIN ,DAVRANIS HASTALIKLARIMIZ HAKKINDA BILGILENME KAYNAKLARIMIZ

www.nami.org http://www.nami.org/helpline/brochures.html

http://www.safeyouth.org/flash.htm

http://www.DBSAlliance.org. Mod hastaliklari,depresyon ve manik depresyon=bipolarli insanlarin hayatini iyilestirmek,destek ve dayanisma webi-NDMDA nin

http://www.rcpsych.ac.uk/info/index.htm BROSURLER

http://www.rcpsych.ac.uk/info/strees.htm

http://www.rcpsych.ac.uk/info/eatdis.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/eatdis.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/bereav.htm http://www.rcpsych.ac.uk/publications/gaskell/bereav/index.htm yas paketi

http://www.rcpsych.ac.uk/info/help/index.htm http://www.rcpsych.ac.uk/campaigns/cminds/leaflets.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/factsheets/index.htm http://www.rcpsych.ac.uk/campaigns/index.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/index.htm

www.ruki.org/cocukcinseltaciz.htm neden kendilerini kanatiyorlar;kesiyorlar? Travma nedir? Kimler travma yasarlar=post travma sendromu da denir.Travmayla nasil basa cikilir?

GENCSIN VE ACI CEKIYORSUN!

COK ACI CEKTIGINI BILIYORUM AMA HEMEN TEDAVI ILE, ILACLARLA, BIRAZ SABIRLI OLARAK VE SENI SEVENLERDEN HERTURLU DESTEGI-YARDIMI ALARAK ESKI GUNLERE DONEBILIRSIN. HER HASTALIK GIBI DEPRESYONUN DA MUTLAKA HEMEN TEDAVI EDILMESI LAZIM KI SABAH UYANMAKTAN YINE KEYIF AL; SEVDIGIN SEYLERI KEYIFLE YASAYABIL. SENI SEVIYORUZ. SANA YARDIM ETMEK ISTIYORUZ.

BU SAYFAMI OKUYAN GENC;EGER KENDINE ZARAR VERMEYI DUSUNUYORSAN LUTFEN BANA MESAJ CEK. DOKTOR DEGILIM AMA BINLERCE KILOMETRE OTEDEN DE OLSA CEKTIGIN GERCEK ACIYI ANLAYABILIRIM; SENINLE KONUSABILIRIM. SANA YARDIMCI OLABILIRIM. EN AZINDAN MUTLAKA DENEMEK, YARDIMLASMAK, SENINLE MESAJLA TANISMAK ISTERIM. UZMANLAR KRIZ ANINDA BIRCOK KISININ HATTA TANIMADIKLARI INSANLARA BASVURMAK ISTEDIKLERINI SOYLUYORLAR. ISTE BEN BU KISI OLABILIRIM SENIN ICIN. LUTFEN YARDIM ISTE VE MUTLAKA BIRILERINE UZAN. YARDIM ISTEMEK OK DIR!

DURUMUNUN DAHA DA KOTULESMESINI ONLEMEK VE CIDDI HAYATI TEHLIKEDEN UZAK DURMAK ICIN, LUTFEN, YALVARIRIM ALKOL VE TUM UYUSTURUCULARDAN DA UZAK DUR VE HEMEN COK SEVDIGIN AKILLI BIRISI ILE KONUS-SENI DOKTORA IYI BIR PKILOGA-PSIKIYATRISTE GOTURSUNLER HEMEN. DEPRESYON+ALKOL VE/VEYA UYUSTURUCULAR INTAHARLARA YOL ACABILIR.

VE LUTFEN BANA VE KENDINE SU SOZU VER; EN KOTU ANINDA, KENDINE ZARAR VERECEGINI DUSUNDUGUN ANDA MUTLAKA ARAYACAGIN, SANA KESINLIKLE YARDIMCI OLABILECEK, SENIN GUVENDIGIN BIRISINI, BIRILERINI SEC VE SIMDI YEMIN ET ONA ULASACAGINA. VARSA BU DOKTORUN DA OLABILIR, SENI COK IYI ANLAYAN VE SENIN SEVDIGIN BIR AKILLI ARKADASIN, SENI SARTSIZ SEVEN YAKININ DA OLABILIR. TERCIHAN SANA HEMEN YARDIMCI OLACAK GENCLERI SEVEN, ONLARI ANLAYAN CAGDAS TEDAVI YONTEMLERININDE UZMAN VE IYI BIR CAGDAS , KENDISINI SUREKLI YENILEYEN, DUNYADAKI TUM GELISMELERI TAKIP EDEBILEN, COK IYI BIR LISAN BILEN BIR PSIKIYATRISTI VE PSIKOLOGU SECIN AILENLE BIRLIKTE.TESEKKUR EDERIM.

INTAHAR SECILMEZ; ELINDEKI KAYNAKLARLA ACILAR BASA CIKILAMAYACK ,TASINAMAYACAK KADAR ARTINCA INTAHARA BASVURULUR.

INTAHAR EDECEGINI SOYLEMEK VEYA DENEMEK ASLINDA YARDIM ISTEME CIGLIGIDIR!

http://www.ozgurpolitika.org/2002/06/27/hab15b.html Intahar kenti Urfa

Eger cocukken cinsel tacize ugramis bir yetiskinsen,lutfen www.ruki.org/cocukcinseltaciz.htm sayfalarima ulas ve bilgilen ve kendine,baskalarina yardimci olmayi ogren.

AMACIMIZ KURTARABILDIGIMIZ KADARINI;HATTA BIR KISI BILE OLSA KURTARMAKTIR. ruki@ruki.org

11-17 MART BEYIN BILGILENDIRME,EGITME HAFTASIDIR

http://www.dana.org/brainweek/ http://www.dana.org/brainweek/education.cfm OKULLARA,COCUKLARA,GENCLERE

http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/

MENTAL YANI BEYINDEKI HASTALIKLAR KAPSAMINDAKI BIRCOK HASTALIK DEPRESYON HASTALIGIDIR; DEPRESYONLA BIRLIKTE GORULMEKTEDIR. DOLAYISI ILE ASLINDA HEPSINE DE “OTEKI DEPRESYON” HASTALIKLARI DEMEK YANLIS DEGILDIR KAYNAKLARA GORE.

INTAHAR SECILMEZ; ELINDEKI KAYNAKLARLA ACILAR BASA CIKILAMAYACK ,TASINAMAYACAK KADAR ARTINCA INTAHARA BASVURULUR.

INTAHAR EDECEGINI SOYLEMEK VEYA DENEMEK ASLINDA YARDIM ISTEME CIGLIGIDIR!

http://www.nami.org/illness/index.html HER MENTAL HASTALIK ICIN EN IYI KAYNAK NAMI VE DE NIMH DEVLET WEBI http://www.nimh.nih.gov/publicat/index.cfm http://www.nami.org/helpline/brochures.html

http://www.dbsalliance.org/ depresyon ve bipolar dayanisma,bilgilendirme

http://www.suicidology.org/index.html Amerikan Intahar Tibbi Cemiyeti-non profit intahari anlamak ve onlemek webi .En cok incelemeniz gereken web budur.Asagida cok degerli tercumeler bulacaksiniz.

KENDINE ,VUCUDUNA ZARAR VERMEK,KESMEK,JILETLEMEK NEDIR? http://www.mosaicminds.org/safe-clr.shtml http://velvetdragon.com/etc/selfinjury.html http://www.healthyplace.com/Communities/Self_Injury/healingtouch/index.html

http://www.selfinjury.freeserve.co.uk/index.html Ingiltere’den Kendi kendine,vucuduna zarar vermek webi, brosurler http://www.selfinjury.freeserve.co.uk/infind.html http://www.selfinjury.freeserve.co.uk/resind.html http://www.selfharmalliance.org/Causes.htm http://www.selfharmalliance.org/Links%20and%20Resources.htm http://www.ncb.org.uk/projects/selfharm.htm http://www.siari.co.uk/ http://www.helen.ukpet.com/

http://www.selfinjury.org/ ABD de http://www.selfinjury.org/nsiad/ http://www.selfinjury.org/docs/selfhelp.html http://www.safe-alternatives.com/

http://www.ncb.org.uk/selfharm/shgenaa.htm Bu gruplara hizmet veren,tedavi eden Ingiltere’deki kurumlar

http://www.selfinjury.freeserve.co.uk/links.html Tum kendine zarar vermek,vucuduna zarar vermek,yaralamak webleri

http://crystal.palace.net/~llama/psych/injury.html Cocukken Cinsel tacize ugrayanlarda Gizli Utanc =Vucuduna, kendine her turlu zarar vermekle,KESMEKLE VS ilgili cok uzun,detayli guzel bir TIBBI kaynak-nedenleri, niyeleri,kimler yapar ve nasil tedavi edilir (Self Harming,Self Injury,Self Mutiliation)

Asagidaki belirtiler –yani kendine,vucuduna keserek,yakarak vs herturlu zarar vermek-cocuklukta agir travma yasamis, agir fiziksel taciz ve/veya cinsel taciz yasamis cocuk, genc ve yetiskinlerde gorulebilmektedir-BUNLARINDA % 90 I OFKESINI, YASINI ,UZUNTUSUNU, KIZGINLIGINI ACIK ACIK KELIMELERLE IFADE ETMESI ENGELLENEN, MUSAADE EDILMEYEN KISILERDIR. Yogun depresyonda, intahari dusunenlerde,intahara yatkin olanlarda da gorulebilmektedir. Ancak cok genis bir konudur; bak www.ruki.org/cocukcinseltaciz.htm de konu hakkinda daha fazla tercume vardir,

Arastirmalara gore ,erkeklere gore kadinda daha fazla gorulmektedir; kendine,vucuduna zarar vermek sunlari da icine almaktadir;

· kendisini bir sekilde kesmek % 72

· kendisini sigara vs ile yakmak % 35

· kendine bir sekilde vurmak,dovmek,yaralamak,kendini bicaklamak %30

· Yaralari surekli didikleyerek vs iyilesmelerini engellemek %22

· Sac yolmak %10

· Kendi kemiklerini kirmak 8 %

· Yukarida yazilanlarin birden fazlasini bir arada uygulamak % 78

”Tipik” intahar, teshis konabilen depresyon ve depresyonun oteki tiplerinden, bipolar/manik depresyon, sizofreni, alkoliklik gibi bir psikiyatrik rahatsizlik nedenlidir ve kognitif bozukluklarla birlikte gorulurler ve bu da insanin etkin problem cozme becerilerini etkiler/bozar.

Bu durum da inanilmaz bir umitsizlik ve uzuntuye sebep olur cunku hasta kisi problemlerinin cozulemeyecegine ve bir omur boyu surecegine inanir.Mutsuzlugunun gecici oldugunu gorebilmek yerine ,bu kategorideki insanlar (yanlislikla) sadece iki secimleri olduguna inanmaya baslarlar; bu dayanilmaz aciyla sonsuza kadar yasamak veya olumle bu aciya son vermek.

Bu kisiler kendileri inanmasalar da bircok kisi tarafindan cok sevilen kisilerdir hepsi. Bu kategorideki insanlarin cogunun baskalarina zarari yoktur ancak gecmisinde siddet gorulen ve birinci dereceden es,sevgili,partner gibi “onemli oteki kisiyle” problemli olan kisi hem intahar edebilir ve hem de cinayet isleyebilir. Her yil intahar edenlerin ortalama % 2 sinden fazla degildir hem kendilerini ve hem de baskalarini oldurenler.Bu webdeki tum bilgileri,linkleri inceleyin lutfen.

Yollara dusup Satanist aramak yerine,tibbi, ilimi,bilimi takip edelim; ciddi cagdas tibbi, psikolojik, psikiyatrik , beyin arastirmalarindan, mental saglik gerceklerinden , davranis bozukluklarini anlatan CAGDAS psikiyatrik bilgilerden, CAGDAS ADOLASAN GENCLIK PROBLEMLERINI ANLATAN TIPDAN faydalanalim. Aydinlanalim.

http://www.ceko.org http://www.hanimeli.com.tr/CeylanKonuk/ ANNE BABALAR bu sayfalardaki “BELGELER” e tiklayin ve gencler arasi chatleri okumanizi tavsiye ederim.Sonra da sik sik bu sayfalarimdaki tercumeleri okuyun ve de genclerde gorulebilen mental/beyin /davranis hastaliklari ile bu olaylar arasinda baglanti kurmaga,anlamaya,onlemeye,yardimci olmaya calisin. Yardimci olacaginiz,kurtaracaginiz cocuk sizinki olmayabilir;bir baskasinin cocugu olabilir-ne fark eder ki ?ONLAR HEPIMIZIN COCUKLARI. Ve hatta Ingilizce bilenler bu sayfalarda verilen kaynaklarda cok daha fazla bilgiye ulasin ve yazilanlarla,okuduklarinizi anlamaya calisin;hic bir sey sir degil;satanistlik hic degil.Her sey tipla,psikiyatrik gerceklerle aciklanabilir.

INTAHAR SECILMEZ; ELINDEKI KAYNAKLARLA ACILAR BASA CIKILAMAYACK ,TASINAMAYACAK KADAR ARTINCA INTAHARA BASVURULUR.

INTAHAR EDECEGINI SOYLEMEK VEYA DENEMEK ASLINDA YARDIM ISTEME CIGLIGIDIR!

http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/ INSIDE THE TEENAGE BRAIN –FRONTLINE-PBS TV- Adolasan gencte/ergenlikte beyinlerinin icinde neler olup bitiyor anlamak.Frontline PBS TV .

Neden adolasan gencligin cogu uzaydan gelmis gibi-ve siz neler yapmalisiniz ?Cunku beyinleri hala gelismektedir;ergenlikte beynin on frontal korteks denen kontrol merkezi kismi hizla ve asiri hucre uretimi olusmakta;zor ve stresli bir donemdir beyin icin. Oyle ki bu bebek-cocukluktan bu yana yasanan,gorulen en hizli gelisim devresidir.

Eskiden 3 yasta beyindeki bu gelismelerin bittigi sanilirdi;YANLIS.Cogu ortalama gunde 7 sat uyku ile yetinmekte ve butun gun uyuklamaktadirlar. Gelismek, kavramak, ogrenmek ve egitimleri icin,basarili olabilmeleri icin gunde 8.5-9.5 saat uyku sarttir ;oglenlere kadar uyuyarak vucudun biyolojik saat ritmini bozmamalidirlar;hafta sonunda 1-2 saat fazla uyunabilir.Dusuk ders notlarinin, basarisizligin, yorgunlugun onemli nedenidir uykusuzluk diyor bu dunyanin en unlu arastirmaci uzmanlari.Saat 10 da yatilmalidir.MRI,uyku ile yapilan deney ve arastirmalarin neticesidir bu bilgiler.

http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/from/ . Bu yaslarda beyin bir agac gibi buyumekte ve dal budak salmaktadir; bu dal budaklar ise cocugun ilgilendigi aktivitelere,egitimine,aileye,topluma vs gore ya gelismekte ya da korelmekte ve yok olmaktadir;yani kullanilmayan beyin hucreleri gelismemektedir=korelmektedir ne yazik ki .Bu yaslarda egitim, okullarda ne ogretildigi ve nasil ogretildigi,cagdas ve ilgi cekici metodlarla dogru bilgiler verilmesi, toptan egitimin her turlusu, spor, aktiviteler, okul sonrasi ugraslarin secimi ,oncelikler kisinin beyninin gelisiminde asiri ve cok onemlidir bu nedenlerle. Ne yazik ki alkol ve uyusturucu meraki,denemeleri de bu yaslara rastlamaktadir uzmanlara gore.Onlari uyusturucu ve uyusturucu grubuna giren sigara ve alkolden koruyabilmek icin ulkemizde de,bizde hala var olmayan AB ve ABD deki gelismis ulkelerdeki gibi ,cocuklari,gencleri koruma kanunlari,21 yas altina icki satmama dahil,tum kanunlar derhal ve acilen cikartilmalidir.

Genclere,ailelere,profosyonellere son arastirmalari ve bilgileri de iceren cok onemli bilgiler. Sonuc; Bu bilgileri ogrenin+paylasin ve mutlaka sunlari unutmayin; gencler,couklar ailelerine onem vermiyormus gibi gorunseler de sizlerle cok daha uzun ve kaliteli zamani birlikte gecirmek istiyorlar;sizden kendileri direkt yardim istemeyebilirler ama siz her gun onlarla mutlaka konusmalisiniz uzun uzun ve DINLEMELISINIZ; onlarla konusun; ”Gunun nasil gecti?” deyin ve dinleyin.DINLEYIN KI KAFALARINDAN,BEYINLERINDEN NELER GECIYOR OGRENIN.ACIK OLUN;sizinle karsilikli ve diledikleri gibi konusabilmeliler;hicbir konusma ya da sorunun aptalca olmadigini,akilli olduklarini,cocuk,genc olduklari icin kimsenin onlarin fikirlerine deger vermedigini, dinlemedigini dusunmelerine asla musaade etmeyin.

Bircok soylediginizi sizin kastettiginiz anlamda anlamayabilirler;cunku daha beyinleri gelismesini tamamlamadi (deneylerle bu ispatlaniyor bu programda);bu sure erken yirmili yaslara kadar suruyor.Eskiden beynin buyume faaliyetlerinin 6 yasta tamamlandigi sanilirdi;evet beynin fiziksel buyumesinin,gelismesinin % 95 si 6 yasa kadar gerceklesiyor.

Ancak Frontline bilim adam-kadinlari bebeklikten ,cocukluktan sonraki en hizli ve en az o kadar onemli on alindaki (frontal kortekste) beyin buyume ve hucre ,mesaj ileten transmiterler agi gelismesinin ergenlikte gerceklestigini soyluyorlar http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/work/ .En az bu kadar hizli buyume yetiskin gibi dusunme, anlama, kavrama,planlama vs beynin erken 20 li yaslarda buyumesinin, gelismesinin tamamlanmasi ile gerceklesebiliyor.Bilim adam-kadinlari bizlere sunlari soyluyorlar http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/science/ Okuyun,bu webi MUTLAKA inceleyin; ogrenelim ve paylasalim.Bir saatlik TV programiydi.Gencler “ Bizler size ihtiyacimiz olmadigini soylesek,sizleri ittirsek bile oradan ayrilmayin;bize yardim edin” diyorlar.PBS TV de yayinlanan her programin video kasedi ABD icinde PBS ten satin alinabilir.

Bu bir saatlik programin videosu ise $ 29.98 .Siddetle tavsiye ederim herkese.Bu programi hazirlamakta emegi gecen,roportaj yapilan unlu profosyoneller sunlar; her birinin ne dedigini okuyun,ogrenin http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/interviews/ http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/etc/tapes.html http://www.shop.pbs.org/cust/cdeploy?ecaction=ecwalkin&template=shoppbs/homepage/index.en.html

http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/teenbrain/etc/aliens.html Ailelere Tavsiyeler ve linkler

BEYNIN GIZLI HAYATI- http://www.pbs.org/wnet/brain/ PBS TV- 5 KISIM-BEBEKTE,COCUKTA, 14-17 yas arasi ADOLASAN GENCLIKTE,18 ve ustundeki YETISKINDE,YASLILARDA BEYNIN GIZLI HAYATI TUM BILIMSEL GERCEKLER VE SON ARASTIRMALARLA ACIKLANMAKTA .INANILMAZ BILGI VE ANLATIMLA TUM SORULARINIZIN CEVABI BURADA.NEDEN ADOLASANDA MENTAL SAGLIK RISKLI?NEDEN BAGIMLI OLMAGA YATKINLAR?BUNUN ADOLASAN BEYNI ILE ILISKISI NE? NEDEN ADOLASAN DONEMDE GENCLIGE DOGRU AKTIVITE,DOGRU SPOR,DOGRU DEGERLER VE ILGI ALANLARI COK ONEMLI? DOKUMAN ISTEDIM ;GELIRSE SIZLERIN DE FAYDALANMASI ICIN AKTARACAGIM ILERDE.

OZET OLARAK BIR IKI CUMLE YAZAYIM; son arastirmalara gore genclerde frontal korteks denen beynin on alin kismindaki noron gelismeleri,MESAJ ILETISIM agini kontrol ediyor ,beyindeki tum aktiviteyi denetliyor bir anlamda..Genclerde bu yasta bu bolum hizla aktivite kazaniyor ve adeta mesaj ileten transmitterler agi olusuyor hizla.Ama ergenlik/adolasan genclik oyle zor,stresli bir donem ki beyindeki gelismeler,anatomik degisiklikler ve hormonal degisiklikler olarak;bu BEYNIN ALIN KISMINDAKI frontal lob, normal beyin gelismesi gorulen genclerde bile, bu hizli ve karisik ve cok zor aktivite ile cok zor basa cikabiliyor.

Ama anne karninda eksik ve yetersiz beslenme veya grip gibi her turlu virutik=virusle ilgili hastaliklar nedeni ile hasar gordugu sanilan bebekteki beyin, normal cocuklardaki gibi gelisemiyor ve tum bu problemlere,oteki cocuklara gore bagimliliga,mental hastaliklara yatkinliga ve hatta sizofreniye zemin hazirliyor.yani bazi cocuklar otekilere gore adolasan cagda daha yatkin bu mental saglik problemlerine.Hangi cocuklar mental hastaliklar riskinde (alkoliklik, bagimlilik, sizofreni vs dahil,ve nihayet intaharlar) ,hangileri daha cok alkolik olmak riskinde (kilolarina gore ayni miktarda icki verilen adolasan genclerle yapilan arastirmada uzmanlar, kolay sarhos olanlar degil;daha gec sarhos olanlar alkolik olma riskinde diyorlar; cunku sarhos olan icmeyecektir ama gec sarhos olan icmege devam edecegi icin neticede hem daha cok sarhos olacak hem de kolayca bagimli=alkolik olacaktir diyorlar.Gec sarhos olan daha cok icki icerek vucudunun tahammul sinirini asiyor surekli cunku.) gecmise donulup o cocuklar incelendiginde ne ozellikler gorulmus;bebek ve cocugunuzun gelismesinde emeklemesi muntazam mi; elleri, kollarini nasil kullaniyor vs ;sizofreni gorulen 12 yas ve ustu cocuklar neler anlatiyorlar; tipik, musterek belitiler ne, hepsine ilaclar ayni cevabi veriyor mu;neden bazilari son ilaclardan cok faydalaniyorlar ,hatta universiteye gidiyorlar; bazilarina ise tedavilerin cogu cevap vermiyor gibi intaharlar dahil ,son bilimsel arastirmalar dahil bircok ilginc ve guzel bilgi var. Ailede alkoliklik varsa, ve/veya mental hastalik varsa cocuktaki etkileri ve farkli tedaviler. Deneyler. http://www.pbs.org/wnet/brain/about.html .

Bu dizinin videolari su adresten satin alinabilir PBS TV den-hepsi,5 kisim birden $ 79.98 . Siddetle tavsiye ederim herkese.Birileri bu videolari satin alip+print edilecek dosyalarla birlikte adolasan genclige yardim, danismanlik edecek psikolog, psikiyatristler, Milli Egitime, Saglik Bakanligina vs ekiplerine hediye etmelidir mutlaka.. http://www.shop.pbs.org/cust/cdeploy?ecaction=ecwalkin&template=shoppbs/homepage/index.en.html

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/print.html Adolasan Genclik Beyni (12-17) 45 sayfa; Yetiskin Beyni 45 sayfadir-cok degerli basabileceginiz bilgiler.YASLANAN BEYIN 12 Subat’ta verilecek TV de;o zaman genclik pdf bilgileri yok olacak bu sayfadan-yaslilik beyni texti verilecek;LUTFEN HEMEN SIMDI DOWNLOAD EDIN-AKROBAT BROWSERI ICINDEKI DISKET IKONUNA BASIN ve kendi komputerinizda dilediginiz yere save edin VEYA TAMAMINI ACELE PRINT EDIN.Cok degerli bilgiler var herkese.Ama konu videolarla bir butun.

http://www.nap.edu/catalog/10112.html Kitabini satin alabilirsiniz. http://www.dana.org/books/press/ Beyinle ilhgili tum kitaplari DANA BEYIN ORGANIZASYONU YAYINEVINDEN satin alabilirsiniz.

http://www.dana.org/ Beyin Merkezi Organizasyonu

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/print.html Su ana kadar islenmis bolumlerin tamamini ve tam renkli beyin resimlerini tek tek Download edebilirsiniz http://www.pbs.org/wnet/brain/scanning/index.html

http://www.pbs.org/wnet/brain/pdf/brainteenguide.pdf PBS TV DE BASLAYAN BU DIZI OLDUKCA ILGINC.OZELLIKLE DE ADOLASAN GENCLIKTE BEYINDEKI GELISME VE SON ARASTIRMA NETICLERI ILE BIRLIKTE UYUSTURUCU, SIZOFRENI VE INTAHARLAR ACIKLANIYOR. BEYIN VE AKILIN ILGINC ILISKISI ACIKLANIYOR. http://www.pbs.org/wnet/brain/episode3/index.html

http://www.pbs.org/wnet/brain/episode3/resources.html

http://www.pbs.org/wnet/brain/episode3/cultures/index.html GENCTE SIZOFRENI

http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/outreach_resc.html Ilk,orta,liselerde ogretmene beyinle ilgili ders hazirlamasi icin kaynaklar http://www.pbs.org/wnet/brain/outreach/lesson1.html

http://www.dana.org/books/radiotv/gm_1298.cfm Adolasanlar ve beyin radyo transkripti http://www.dana.org/books/radiotv/ oteki transkriptler

http://www.dana.org/books/radiotv/gm_0397.cfm Depresyon transkripti

Barlara girmek,icki satin almak yasini 21 e cikartmak icin daha ne bekliyorsunuz? Kanunlari acilen cikartin.

http://www.psycom.net/depression.central.children.html Cocuk ve Ergenlikte/adolasanda Depresyon

http://www.pbs.org/weblab/living/lws5.html

http://www.save.org/ Kurtaralim! http://www.save.org/question.shtml Bu webde buldugunuz herseyi kullanma yetkisi veriyorlar.Sadece SAVE cemiyetini ve yazari kaynak olarak belirtmeniz isteniyor. http://www.save.org/depfacts.shtml http://www.save.org/suffer.shtml http://www.save.org/whattodo2.shtml

http://www.save.org/SugRdList.shtml Buyuklere ve genclere kitaplar

http://www.1000deaths.com/ 1000 defa olmek- Olenler bir kere oluyorlar;geride kalanlar ise 1000 defa oluyorlar.Sevgi yetmez;neler yapabileceginizi ogrenin; bilgilenin. Bu site intahari denemis ve hayatta kalmayi basarmis kisilerce yurutuluyor.Lutfen her sayfasini,tum linklerini inceleyin;ogrenin. http://www.1000deaths.com/photos/index.html

http://www.tearsofacop.com/index6.html Her 24 saatte bir polis intahar ediyor;baski altindaki polisin gozyaslari

http://www.nimh.nih.gov/publicat/depsuicidemenu.cfm

http://www.awesomelibrary.org/Office/Counselor/Psychology/Suicide_Prevention.html Intaharlari onlemek-en onemli webler

http://www.pbs.org/weblab/living/ PBS Halk TV sinden “ Intahari Yasamak”-gercek ve paylasilmis tecrubeler ve kaybedilenler http://www.pbs.org/weblab/living/lws1.html Aileler intaharlari toplumdan,birbirlerinden saklarlar;baska yerlerdeki sessizligin sebebi her ne olursa olsun,bu webde sadece intahardan sonra yasayanlarin acik acik konusmalari,sesi var

http://www.nimh.nih.gov/research/suicidefaq.cfm Intahar hakkinda sik sorulanlar ve cevaplari

http://www.aafp.org/afp/20000415/tips/22.html hangi hastalarda intahar riski yuksek?

http://www.nimh.nih.gov/research/suifact.htm Intahar gercekleri

http://www.nimh.nih.gov/research/suichart.htm 1997 de yaslara gore intaharlar

http://www.befrienders.org/info/statistics.htm Uluslararasi ulkelerde intaharlar WHO

http://www.who.int/mental_health/Topic_Suicide/suicide1.html WHO Dunya Saglik Organizasyonundan ulke ulke Mental Saglik ve Beyin Hastaliklari yuzdeleri-Turkiye bildirmemis!!!Bilgi yok.Cunku taranmiyor;kayitlara gecmisyor;teshis ve tedavi edilmiyor;cunku ULKEMIZDE MENTAL BEYIN SAGLIGI VE BEYIN HASTALIKLARI ERKEN TESHIS VE ERKEN TEDAVI NETWORKLERI YOKTUR 21. ASIRDA.CUNKU BIZ GEREKSIZ BIRCOK SEYLE COK MESGULUZ.BUNLAR GELISMIS TOPLUMLARDA EN ONEMLI KONULARDIR!

Insanlar neden kendilerini oldururler? Cogunlukla intahar edenler ya agir depresyon hastasidirlar veya oteki tipteki depresyon hastaliklardan birini yasiyorlardir; bu hastaliklar da kisinin beynindeki kimyevi dengelerin bozulmasi ile ortaya cikarlar ve bir sekilde gundeme gelirler.SAGLIKLI INSANLAR KENDILERINI OLDURMEZLER.Depresyonlu olan insan ,kendini iyi hisseden oteki insanlar gibi DUSUNEMEZ.Hastaliklari onlarin gelecege bakmalarini, gelecekle ilgili herhangi birsey dusunmelerini engeller.Sadece BU ANI,SIMDIYI DUSUNEBILIRLER ve gelecegi hayal etmek,kurmak kapasitelerini kaybetmislerdir. Bircok defa, cogunlukla da tedavi edilebilir bir hastalik yuzunden aci cektiklerini bile anlamazlar ve onlara kimsenin yardim edemeyecegini sanirlar.Yardim istemek fikri ise akillarina bile gelmeyebilir.

Ailelerini,arkadaslarini,etraflarindaki insanlari dusunmezler hastaliklari yuzunden. Duygusal,cogunlukla da gittikce dayanilmaz hale gelen fiziksel agrilar,aci cekmeler nedeni ile mesguldurler;tukenirler.Hicbir cikis yolu goremezler. Umitsiz ve caresizdirler.Olmek istemezler ama aci cekmelerini durduracak tek secimdir.Mantiksiz-rasyonel olmayan,gecersiz bir cozumdur bu. Depresyonda olmayi,yasamayi kimse kendisi isteyerek secmedi-kimse davet etmedi depresyonu;tipki diyabet ya da kanseri secmedigimiz gibi.Ama depresyonun tedavi edilebilen bir hastalik oldugunu biliyoruz.Insanlar kendilerini yine eskisi gibi iyi hissedebilirler!

Lutfen sunu unutmayin;hatirlayin-depresyonda iseniz alkol veya uyusturucu olumunuze sebep olabilir.Insanlar cogunlukla hastaliklarinin belirtilerini bastirabilmek icin icki icerler veya uyusturucu kullanirlar.Alkol ve/veya uyustucular hastaligin DAHA DA KOTULESMESINE SEBEP OLURLAR.Iste bu durumda intahar riski artar cunku alkol ve/veya uyusturucular mantigi,akli yavaslatir;ani ve atak hareketlere sebep olurlar.Kaynak-devamini bu webden inceleyiniz http://www.save.org/

Intahar nedir?

Birisinin bilerek kendi hayatina kasden son vermesidir.

§ Intaharlar ABD de genclerde 15- 24 yaslari arasinda her yil onde gelen olum sebeplerindendir.Toplumda genel nufustaki sayilarda artis olmamasina ragmen, genclikte intaharlarda cok hizli artis gorulmektedir.

§ ABD de genclerde ortalama her yil 5000, digerlerinde ise 25000, toplam 30.000 intahar rapor edilmektedir.

§ Yaslilarda intahar cok sik gorulmektedir.

§ Aslinda bu rakam cok cok daha yuksektir ancak bunlar “ kazaen olum” diye rapor edilmektedirlr.

§ Binlerce genc de intahara tesebbus etmekte ve sansliyiz ki, her tesebbus edilen intahar oldurucu olmiyabiliyor.

§ Gencler arasinda intahar ciddi bir problemdir ama bircogu da onlenebilir.

§ Intaharla ilgili herhangi bir imayi cok ciddiye alin.

§ Yasamlarini, odalarini, esyalarini yakinen ve sik sik ,surekli gozlemleyiniz.

§ Eger kisiye yardim edilirse veya ihtiyaci olan yardim verilirse, intahar onlenebilir.

§ Intaharlar hakkinda ne kadar cok sey bilirseniz, o kadar faydali olabilirsiniz yeri geldiginde.

Intahar hakkinda bunlari neden ogrenmem lazim ki ? Cunku bir hayat kurtarabilirsiniz! Hatta intahari dusunuyorsaniz, belki de kendi hayatinizi kurtarabilirsiniz! Intahar edecegini soylemek ,intahar etmeye tesebbus aslinda “ yardim isteme cigligidir ”.Oyle ki artik dayanilmaz hale gelen acilarina, problemlerine caresizce son verme arayisidir bu ciglik aslinda.Intaharlar hakkinda ogrenerek, bilgilenerek, cok gec olmadan bu cigliklari duymaniza ve yardim etmenize yarayabilir.

Depresyonlu donemde ise kisi:

§ Kendini degersiz, caresiz ve umitsiz hissedebilir

§ Insanlara ve aktivitelere tum ilgisini yitirebilir

§ Kilo alir veya kaybedebilir

§ Her zaman yorgunluk hisseder

§ Normalden fazla uyur veya uyumakta gucluk ceker

§ Konsantre olmakta zorluk ceker

§ Nedeni izah edilemeyen agrilari, sancilari vardir

§ Olumu dusunebilir veya intahari deneyebilir.

Her donemdeki sure degisebilir, gunler de olabilir, aylar da.Ve genelde de ne zaman manik doneme veya ne zaman depresyona girecegini onceden bilmek de mumkun degildir.Bipolar hastaligi baska hastaliklari da andirabilir.Kesin emin olmanin tek yolu ise komple fiziksel ve mental muayene olmaktir.

http://psychcentral.com/helpme.htm BANA YARDIM EDIN- Intahari dusunenlere online yardim sitesi.

INTAHAR SECILMEZ; ELINDEKI KAYNAKLARLA ACILAR BASA CIKILAMAYACAK ,TASINAMAYACAK KADAR ARTINCA INTAHARA BASVURULUR.

INTAHAR EDECEGINI SOYLEMEK VEYA DENEMEK ASLINDA YARDIM ISTEME CIGLIGIDIR!

INTAHARLARDA TEHLIKE ISARETLERINI TANIMAYI OGRENIN!

Intahar genelde bu ikaz isaretleri olmadan olmaz! Ipuclari ise soyle:

Daha Once Intahara tesebbus etmis olmak-Intahar eden bircok genc ve kisi daha once de denemislerdir.

Sozle Tehditler-“Bensiz daha iyi olursunuz” veya “Keske olsem”, “Hicbirsey onemli degil”, “Artik ise yaramaz” gibi cumleler ciddiye alinmalidir.

Davranislarda Degisiklikler-Mesela normalde aktif gencler icine kapaniklasabilir; cok dikkatli, temkinli kisilerse gereksiz riskler almaya baslarlar.

Depresyon isaretleri- Bunlar yemede, uyuma aliskanliklarinda degisiklikler, endise, huzursuzluk, yorgunluk, umitsizlik ve sucluluk hisleri ve sevdikleri aktivitelere ilgi kaybolmasi gibi belirtilerdir.

Okulda problemler- ders notlarinda ani bir dusme,okulda-derste uyuklama/uyuma, duygusal vahsi/cilgin ve benzeri daha once gorulmeyen davranislar bazi talebelerde dikkat edilmesi ve endiselenilmesi gereken davranislardir.

Olum temalari-Kisinin olmek istemesi resimlerinde, siirinde, hazirladigi yazida , odasindaki resimlerde vs ortaya cikabilir.

Uyusturucu kullanmak-Bazi intahar girisimlerinin alkol ve oteki uyusturucularla iliskili oldugu anlasilmaktadir.

Garip alisverisler- Kisi silah, ip veya suphenizi uyandiracak benzeri seyler satin alabilir.

Sahsi esyalarini dagitmak, birilerine vermek- Intahara karar veren kisi sahsi seylerini, bant, CD lerini, favori en cok sevdigi giysilerini vs baskalarina verebilir

Ani ve beklenmeyen mutluluk- Uzun sureli depresyondan sonra ani gelisen mutluluk, kisinin rahatladigini gosterebilir, cunku sonunda karar vermistir ve …intahar edecektir.

Oteki isaretler- Bunlar fiziksel sikayetler, sikca kazalar,hiperaktif olmak,agresif-saldirgan olmak, birden fazla kisiyle veya onune gelenle seks yapmak,dikkat cekici davranislar, veya bir kayiptan sonra cok uzayan yas, uzuntu donemi.

RISK ALMAYIN! Intaharvari,supheli davranislar sergileyen birisinin hic de intahar etmek gibi bir dusuncesi olmayabilir. Ama oyle mi degil mi bosa zaman gecirmeyin. Hemen harekete gecin!!!

BAZI MUHTEMEL INTAHAR NEDENLERI: asagidaki faktorlerin bir arada gorulmesi intaharlara sebep olabilir:

§ Depresyon- Insan depresyondayken, problemlerini cozemez, kendini caresiz hisseder.Artik islerin yoluna girecegine dair hicbir umit yoktur.Cekilen cok fazla aci ve yasananlardan tek kurtulus yolu intahar olarak gorulur.

§ Oteki mental/beyin/davranis hastaliklari- sizofreni, kisilik ,davranis hastaliklari intahara yol acabilir.

§ Aile problemleri- Bosanma, evlilikte stabil olmama-dengesizlikler ve oteki problemler kisinin reddedilmis veya kendine guvensizlik hissetmesine sebep olabilir.Intahara tesebbus eden bircok genc, ailelerinin kendilerini hic anlamadiklarini dusunmektedirler.

§ Onemli bir kayip- Bazen intahar sunlardan birine reaksiyon olabilir; Sevdigi birisinden olum, bosanma veya ayrilma nedeni ile ayrilik.Arkadaslarinin bulundugu, buyudugu, sevdigi yerden vs tasinmak.Sagligin bozulmasi.Kiz arkadasi, erkek arkadasi, yani sevgilisi ile ayrilmak.

§ Sosyal izolasyon- Bazen bazi gencler arkadaslari tarafindan reddedilirler, aralarina alinmazlar. Bazilari da seksuel secimlerinden dolayi, gay vs olduklari icin bu dislanmayi yasayabilirler.

§ Buyume Problemleri- Genclik, degisikliklerle dolu, insanin kafasini karistiran zor bir donemdir.Bazi gencler de daha fazla sorumluluklar almaya, yeni iliskilere, fiziksel degisikliklere vs hazir degillerdir.Bazilari da caresizdirler cunku onlar daha buyuk sorumluluklar ustlenmeye hazirdirlar ama bu sefer de cemiyet izin vermez.

§ Basarma, basarili olma baskisi- Gencler su konularda kendilerini baski altinda hissedebilirler: iyi notlar almak, iyi okullara girmek, iyi bir is bulmak ve girmek.Bir cok genc icin bunlari kazanmak cok onemlidir.Basarisizliga hic yer yoktur!

§ Kendine guven eksikligi- Degersiz oldugu hakkindaki dusunceleri sunlardan kaynaklaniyor olabilir: fiziksel, bedenen ve yasca buyurken hissedilen gariplikler, notlarda veya atletik, fiziksel aktivitelerde basarisizlik (ABD de tum okullarda atletizmdeki basari sonsuz onemlidir, burslarda, okul secimlerinde vs dahi birinci faktordur;iyi atletlere universiteler burs vermek icin yarisirlar)

§ Alkol kullanimi-bazen alkol intahar nedenidir.Bazi kisiler de depresyonla basa cikabilmek icin, depresyona katlanabilmek icin alkol icerler.Depresyonda olmayan kisilerde de alkol intahara sebep olabilir.

§ Uyusturucular- Insanin karar vermesini zorlastirir, intahar dusuncelerini cesaretlendirirler.Mesela, kokain kullanicilari bir halusinasyon sirasinda veya kokain bulamadiklarinda “down” olduklarinda kendilerini oldurmeyi deneyebilirler.Alkol ve uyusturucularda etkili olabilen tedaviler vardir.

§ Oteki faktorlerse:

1. Aile gecmisi-aileden birisi intahar etmistir ve kisinin riski vardir.

2. Beyin kimyasi- Seratonin denen beyindeki kimyevinin dusuk oldugu kisilerde intahar riski otekilere gore yuksek olabilir.

3. Ciddi hastaliklar- Kronik agri cekenler veya sakat birakan hastaliklari olanlar intahar edebilen gruplar icindedirler.Bu kisiler intahari cektikleri aciya son vermek olarak gorebilmektedirler.

INTAHARLAR HAKKINDA YANLIS BILDIKLERIMIZ

DOGRU MU?

Intahar etmekle tehdit eden kisi aslinda intahar etmez!

Dogru degil! Genelde intahar eden kisiler sik sik intahar etmekten soz ederler intahar etmeden once.

Sadece aklini kaciran kisiler intahar eder.

Intahar eden kisiler umitsiz ve depresyonlu olabilirler ama bu gercekle iliskileri kopmus, akillarini kacirmislar demek degildir.

Tanidiklarim icinden kimse intahar edecek tipte degil.

Intahar her tipten genclerde gorulmektedir-zengin, fakir, atletik ve atletik olmayan, populer ve populer olmayan vs

Intahari basarisizca deneyen kisiler dikkat cekmeye calisiyorlardir bence.

Olabilir, ama onun ihtiyaci olan bu dikkati ona birisi vermezse, ona zaman ayirmazsa, sonuc oldurucu olabilir.Kisi bu eylemle yardim istiyor, ciglik atiyor yardim icin demektir.Bu sefer yardim edilmezse, bir dahaki sefere basarabilir.

Intahar hakkinda konusmak, o kiside intahar fikrini dogurabilir.

Yine yanlis. Intahara meyilli kiside bu fikir zaten var.Konuyu acikca konusmakla, ona deger verdiginizi ve onu ciddiye aldiginizi gosteriyorsunuz.Bu zarali degildir, tam aksine ona faydalidir.

Intaharlar yaslilar arasinda problemdir, gencler arasinda degil.

Intaharlarin yaslilarda problem oldugu dogrudur. Ama son yillarda 15-24 yas arasindakilerde ve genc yetiskinlerde intaharlar artmistir. Erkeklere gore de daha cok kadin intahari denemektedir. Ama daha cok erkek gercekten kendilerini oldurmektedirler. Kizilderililer ve beyazlar en cok intahar gorulen gruplardir. Evlilerde intahar orani bekar,bosanmis, ayri yasayanlarda, bosanmis olanlarda, yalniz yasayanlara gore dusuktur. Calismayanlarda calisanlara gore intahar orani daha yuksektir.

Bir insan bir kere intahar etmeye karar verdiyse, o insani hicbirsey durduramaz.

Bu kriz ani kisitli bir suredir sadece. Kisi yardim alirsa duzelebilir, daha iyi olabilir.Tam aksine, bir cok kisi hayatlarina son vermeden durdurulmak isterler ve durdurulabilir de.Ama unutmayin, herkeste bu basarili olamayabilir, yine de bu deneme bir hayat kurtarabilir.

Intahara bas vuranlar gercekten olmek isteyenlerdir.

Inanmayin.Bircok kisi cektikleri acinin durdurulmasini isterler, hayatlarina son vermek degil aslinda!Ama kendilerinin ya da baska birisinin ona yardim edebilecegi umidini kaybetmislerdir!

SUNLARI ASLA YAPMAYIN

§ Olaya hafifletici faktorlerle yanasmayin- Bos guvenceler vermeyin, “Bircok insandan daha iyi durumdasin”vs gibi.Tam aksine ona yardim edilebilecegini defalarca tekrarlayin.

§ Kisinin intahara sebep gosterdigi seyleri, motivasyonlari analiz= kritik= tenkit etmege kalkmayin.Mantik yurutmeyin.

§ Bildiginizi sir olarak saklamaya kalkmayin- Arkadaslar birbirlerine sir verip saklarlar ancak arkadasinizin hayati tehlikedeyse sir saklamayin.Guvendiginiz bir yetiskine hemen anlatin.

§ Kisiyi yalniz birakmayin- Yardim edebilecek (tercihen profosyonel) birisini arayin ve yardim gelene kadar onu yalniz birakmayin sakin.

Kisiyi kurtarmak icin kendinizi sorumlu hissetmeyin- Birisine ona deger verdiginizi ve sevdiginizi gostererek ve yardim ederek profosyonel yardim almasina yardim edebilirsiniz.Ama onun neye karar verip uygulayacagini kontrol edemezsiniz.

Intahar,siddet,taciz gorulen okullarda,geride kalan travmali tum ogrencilere psikolojik yardim,destek,mutlaka danismanlik hizmetleri verilmelidir.Cagdas ulkelerde bu boyledir.

EGER INTAHARI DUSUNUYORSANIZ, DERHAL UZMAN BIR DOKTORA, ACILE ULASIN VE SUNLARI AKLINIZDAN CIKARTMAYIN.HAFIF VE ORTA DEPRESYONLARDA, SELF HELP KENDI KENDINIZE SOYLE YARDIMCI OLABILIRSINIZ- OLMALISINIZ:

§ Yalniz degilsiniz-Neredeyse herkes dusunur intahari hayatinin bir doneminde.Intahari dusunmek anormal oldugunuzu veya kacik oldugunuzu gostermez.

§ Insanlar, aileniz, arkadaslariniz size onem veriyorlar,sizi seviyorlar.Insanlar problemlerinizin giderilmesi icin size yardim etmege hazirlar.yardim istemege korkmayin.

§ Bu kriz de gececek- Bazen problemler dayanilmaz ve cok agir gelebilir.Ama hic bir problem omur boyu surmez, suremez, BITER ve nihayet duygusal aciniz da sona erecek.Gecici bir problemi temelli,acilar,izler birakacak bir cozumle ozmege kalmayin.

§ UTANMAYIN- Dusundugunuz seyler icin utanmaniza hic gerek yok.Ama mutlaka birisiyle konusmaniz lazim eger ciddi intahar dusunceleriniz varsa.

§ Gerginliginizi ve ofkelerinizi azaltmaya yarar-,baskalari ile, birisi ile mutlaka paylasin derdinizi.

§ Bir akrabaniz veya arkadasinizdan sizinle kalmasini isteyin.

§ Hatira defteri yaziyorsaniz, arkadasinizla birlikte okuyun, o da size yardim edebilir.

§ Kafanizdaki her negatif dusuncesi, pozitif bir dusunce ile degistirmeyi ogrenin.

§ Dikkatinizi kendinizden uzaklastirmak icin, baska birisine yardim etmek icin birseyler yapin.

§ Degisik bir sey yapin!Yuruyun,araba kullanin,yeni bir mahalle pazarina ,kutuphaneye veya dans kurslarina gidin mesela.

§ Alkol ve oteki uyusturuculardan uzak durun mutlaka.Alkol ve ilac/uyusturucularin her cinsi depresyona sebep olabilir veya depresyonu daha da kotulestirir.

§ Semptomlarinizi, depresyonunuzu erken tedavi ettirin.

§ Semptomlariniz derin depresyonda oldugunuzu ya da kontrol disina ciktiginizi gosteriyorsa, asla yalniz kalmayacaginiz bir sistem kurun.

§ Doktor randevulariniza muntazam gidin.

§ Evde var olan tum oteki ilaclari, silah vs yi de atin, evden cikartin.Ya da sizin ulasamayacaginiz kilitli bir yere konmasini mutlaka temin edin.

§ Cok sevdiginiz kisilerin resimlerini gorunur yerlere bol miktarda koyun.

§ Yakin guvendiginiz birisine kredi kartlarinizi, ceklerinizi ve araba anahtarlarinizi teslim edin intahari dusunuyorsaniz.Bu sizin bu ortamlari hazirlamanizi engeller.

§ Gelecege umitle bakabilmek icin mutlaka ileriye donuk birseyler planlayin, amaclariniz olsun.

§ Terapi ve hastaliginiz konusunda kendinizi egitecek seyleri ogrenin surekli.

§ Kendinize guveninizi arttirin, negatif dusunceleri pozitife cevirmeyi ogrenin.

§ Kendinizi emniyette ve mutlu hissedeceginiz yasayacaginiz bir yeriniz, eviniz olmasi onemlidir.

§ Hosunuza gidecek bir meslek edinmek yardimci olacaktir.

§ Hayatinizin sakin ve huzurlu olmasini temin edin.Problemlerden, problemli kisilerden, dertlerinden , mutlaka da problemli TV den vs kendinizi soyutlayin, uzak olun.

§ Yipranmis, gevsemis, viciklasmis, ozverisi ve romantizmi, arkadasligi, durustlugu olmayan cirkin ve yoran, sizi adeta tuketen iliskileri bitirin,uzak durun.

§ Kendinize beslenme dahil cok iyi bakin.

§ Zamaninizi ve enerjinizi iyi yonetin. Aktif olun.

§ Hosunuza giden, gulen ve gulduren, pozitif ve moralinizi yukselten insanlarla vakit gecirin sadece. (Otekilerden uzak durmaga calisin!)

§ Gevsemenizi saglayacak seyler yapin- guzel bir kitap okuyun,ilik bir dus yapin, gevseme egzersizleri,yoga yapin, o gune kadar hep yapmayi isteyip de hic firsat bulamadaiginiz ,hep ertelediginiz hosunuza gidecek bir sey yapin! Onceliklerinizi gozden gecirip,degistirin.

§ Klasik, hafif, yumusak muzik dinleyin.

§ Dua edin; bilimsel olarak inancli olan,muntazam kiliseye giden vs insanlarin bagisiklik sistemlerinin daha guclu oldugu aciklandi ABD de.Hele de sizi rahatlattigini dusunurseniz,devam edin.

§ Kendinize basarma gucu, istegi,keyfi verecek yeni projeler bulun.Zor olmasi gerekmiyor,ama keyif alacaginiz birsey olmasi ve kendinizi ifade etmenize yaramali: webinizi kurmak,bir saglik vs dayanisma dernegine uye olmak, yazmak,resim yapmak,orgu ormek,dantel ,bir cocuga basket ogretmek, kosu yarislarina hazirlanmak, bahcenizde cicek, sebze ekmek, mahalle cocuklarina gunde, haftada belli 1-2- 5 saat x konuda yardimci olmak, 3- 5 gence (kiz ve erkek) yemek pisirmeyi,hamur acmayi ogretmek, egitmek bazilari .Simdilerde okullarda,egitimde ABD de orgu bu amacla kullanilmaktadirIyilestikten sonra, sizin kendi durumunuzda yasadiklarinizdan ogrenecekleri olan oteki kisilere aktarmak icin , bir kitap derlemek icin gunluk vs yazin surekli.Siz de baskalarinin hayatinda pozitif etkiler yapmayi becerebilirsiniz.

§ http://www.geocities.com/TheTropics/1538/stats.html Bu istatistiki gercekleri bilelim.

§ http://mentalhelp.net/psyhelp/ KENDI KENDINIZE PSIKOLOJIK YARDIM METODLARI,LINKLERI

§ http://www.mentalhealthrecovery.com Her turlu iyilesme stratejileri.

§ http://www.mentalhealthrecovery.com/read6.htm Travma da soz konusu ise okuyun.

§ http://www.ndmda.org/dealing.htm Depresyonla etkin bicimde basa cikma tavsiyeleri. http://www.DBSAlliance.org NDMDA NIN YENI MOD HASTALIKLARI WEBIDIR-DEPRESYON VE BIPOLARLI KISILERIN YASAMINA YARDIMCI OLMAK, DAYANISMA,BILGILENDIRME WEBI

http://www.metanoia.org/suicide/ Bunu okuyun.

BASKA INSANLARLA KONUSUN: Arkadaslariniz, ogretmeniniz, varsa okul rehberiniz, ablaniz, anneniz, doktorunuz yardim isteyebileceginiz kisilerden bazilari.Karsinizdakine sizi rahatsiz eden seyin ne oldugunu , bunu gidermek icin ne yaptiginizi ve neler planladiginizi anlatin.Hey, herkesin zaman zaman yardima ihtiyaci vardir.Varsa su 24 saat yardim etmege hazir dertlesme/intahar onleme-kriz telefonlarini arayin.Bu uzmanlar krizden cikmaniza yardim edecekler ve size profosyonel yardim kimler verebilir de bildireceklerdir.Eger bir kisiyle telefonda konusurken tarzini begenmezseniz, vazgecmeyin.Baska bir yeri arayin.Doktorunuz, Psikiyatristler dernegi,Psikologlar Dernegi, bir psikiyatristin veya psikologun ofisi ,cok sevdiginiz bir yetiskin, yakin arkadasiniz vs gibi.

DEPRESYONDA ISENIZ MUTLAKA DOKTORA/PSIKIYATRISTE GIDIN VE DE SUNLARI YAPIN KENDINIZ ICIN! SELF HELP=KENDI KENDINIZE YARDIM Tavsiyelerimiz:

§ Depresyonu inkar etmeye calismayin, KALP,SEKER gibi fiziksel bir hastalik oldugunu kabul etmege calisin.

§ Depresyon kendiliginden yok olmaz, once varligini kabul edin.

§ Is, evlilik veya para konularinda herhangi bir onemli karar vermeyi erteleyin ta ki kendinizi tekrar iyi hissedinceye kadar.

§ Simdilik hafizaniza guvenmeyin- notlar tutun, listeler yapin.Bu zamanla kendinizi iyi hissetiginizde duzelmege baslayacaktir.

§ Geceleri uyanmak cok sik rastlanan bir seydir.En iyisi yataktan cikin ve tekrar uykunuz gelene kadar kitap okuyun, hafif muzik dinleyin, bekleyin.

§ Genelde sabahlar felakettir.Gun genelde aksama dogru yasanabilir hale gelir sizin icin.

§ Uzunca bir sure evde yalniz kalmamaga dikkat edin.Yalnizken depresyonlu dusunceler daha da kotulesir.

§ Teknik, zor, komplike seyler okumayi falan unutun- bunlar konsantrasyon gerektirir.Siz hafif seyler, kisa yazilar, mecmualar falan okuyun.

§ Televizyona dikkat edin- komedi ve benzeri seyler uygun ancak. TV de seyredceginiz oteki hersey sizi simdi oldugunuzdan da cok depresyona sokacaktir.

§ Gunde en az bir defa yurumek icin falan sokaga cikin.

§ Hafif egzersiz, acik havada hizli yuruyusler iyilesmenize cok yardimci olur.

§ Eger is yapacaksaniz, ogleden sonra veya aksam erken saatlerde yapin.Bu saatlerde enerjiniz ve ilgili olma durumunuz en yuksektir.

§ Kendinizi daha cok ellerinizle mesgul edecek seyler bulun, asiri dusunmeyi gerektiren seylerden uzak durun.

§ Bir sure sevdiklerinizle veya arkadaslarinizla konusmak cok zor gelecektir.Sempati gosteren kisiler aslinda sizin bu donemde daha da kotu hissetmenize sebep olurlar.Kendinizi daha iyi hissedinceye kadar, tum gerekli olmayan sosyal aktivitelerinizi,randevularinizi iptal edin .

§ Depresyonda umitsizlik ve intahar dusunceleri cok vardir ve siz kendinizi iyi hissetmege baslayinca, bu duygular-dusunceler yok olacaktir.Bu dusuncelerinizden birisine konusarak bahsetmeniz de, bu dusuncelerin yok olmasina yardimci olacaktir.

§ Yemek yeme istahiniz da muhtemelen azdir simdi ve kilo da kaybetmis olabilirsiniz.Bunlar depresyonun ana belirtileridir ve tedaviyle normale donecektir.Bu arada az az ama sik sik besleyici seyler yiyin.En iyisi size baskalarinin yemek pisirmesi cok iyi olur.

§ Iyilesmege basladiginizda, duygu ve dusuncelerinizin birkac dakika icin de olsa cok normal oldugunu farkedeceksiniz ama bu fazla uzun surmez.Bu dakikalar saatlere donusecektir zamanla ve o zaman gunun buyuk bir kismi sizin icin cok iyi olacaktir.Tam iyilesme daha uzun surer, bazen bu birkac ay veya daha uzundur.

§ Bircok insanin kafasi karisabilir senin durumuna, ve sana ne diyeceklerini de bilemezler. Eger kendisi onemli bir depresyon gecirmemisse veya depresyonlu birisini tedavi etmemisse hickimse senin cektigin acilari anlayamaz.Sadece doktorunuz anlayabilir.

§ Yine soyluyorum, depresyonla kavga etme, dene ve depresyonun fiziksel bir hastalik oldugunu kabul et.Tekrar normal hayatina doneceksin. .Dr.A.Buchanan,University of British Columbia,Mood Disorder Association,Vancouver,Kanada.

BIRISININ HAYATI SECMESINE YARDIMCI OLABILIRSINIZ

§ Intaharin ikaz isaretlerini ogrenin.

§ Intahari dusunen kisiye yardim etmek icin elinizden gelen herseyi yapin. IYI BIR ARKADAS OLUN!

§ Dayanisma, kriz/intahari onleme gruplarinda gonullu calisin, egitim alin.

§ Intahari dusunuyorsaniz lutfen mutlaka birisinden yardim isteyin ve unutmayin bu krizli gunler de gececek.

§ INTAHARLAR ONLENEBILIR.

KENDINIZE SU SORULARI SORUN VE CEVAPLAYIN VE TAVSIYELERE UYUN LUTFEN.YARDIM ISTEYIN KI ERKEN TESHIS VE TEDAVININ TUM AVANTAJLARINDAN FAYDALANABILESINIZ.

Intahara tesebbus ettiniz mi? Intahar etmek icin planlar mi yapiyorsunuz?	ACILEN HEMEN BIR HASTAHANENIN ACILINE, EN YAKININIZDAKI DOKTORA/PSIKIYATRISTE GIDIN.		Sonraki soruya gecin.
Gunun buyuk bir bolumunde, neredeyse hergun,neredeyse son iki haftadir hergun, her turlu aktiviteye ilginizi,keyif alma ozelliginizi kaybetmis durumda misiniz? Yoksa gunun buyuk bir zamaninda, neredeyse her gun depresyonda misiniz ve asagidakilerden herhangi birini en az iki haftadir yasiyor musunuz? § Yavaslamis hissediyorsunuz veya yerinizde oturamiyacak kadar hareketli/sinirlisiniz § Kendinizi degersiz veya suclu hissediyorsunuz § Istahinizda ve kilonuzda eksilme veya artis var § Olum veya intahar dusunceleriniz var § Konsantre olmada, dusunmede, hatirlamada veya karar vermede probleminiz var. § Uyumada zorlaniyorsunuz veya cok fazla uyuyorsunuz § Her zaman enerjiniz yok veya her zaman yorgunsunuz § Basagrilari § Baska agrilar, sizilar § Sindirim problemleri § Seksuel problemler § Kotumserlik ve umitsizlik duygulari § Endiseli dusunceler veya asiri endiseden kaynaklanan dusunceler	Doktora gidin		Sonraki soruya gecin.
Depresyon en azindan uc haftadan fazladir gunluk aktivitelerinizi, islerinizi etkilemis, kesintiye ugratmis durumda mi?Normal aktivitelerden elinizi eteginizi cektiniz mi bu sure icinde?	Doktorunuzu arayin/psikiyatriste gidin		Sonraki soruya gecin
Depresyonunuz recetesiz satilan veya receteli bir ilacinizdan sonra mi basladi?	Doktorunuzu arayin	Sonraki soruya gecin
Depresyon kapali, karanlik,bulutlu havayla veya kisla mi ilgili, bahar gelince duzeliyor musunuz?	Doktorunuzu arayin	SELF HELP’TEKI KENDI KENDINIZE YARDIM KONULARINI ,TAVSIYELERI OGRENIN,UYGULAYIN

INTAHARLAR AILEYI NASIL ETKILER?

Sevdigimiz birisi olunce, onun kaybinin yarattigi normal duygulara sunlar da eklenecektir:

§ Sucluluk- Aile uyeleri kisiye yeterince destek ve sevgi vermediklerini dusunebilirler.Kisinin olumu icin haksiz yere kendilerini suclayabilirler.

§ Ofke- Kisiyi kurtarmadiklari icin aile uyeleri kendilerine kizabilirler.Intahar eden kisiye de kizabilirler kendilerine bu uzuntuyu ve duygulari yarattigi icin.

§ Oteki negatif duygular- Aile uyeleri depresyona girebilirler.Veya Kisinin niye olmek istedigi husususnda akillari karisabilir, ne dusuneceklerini bilemezler.

§ Psikiyatrist veya psikologdan , veya kendi kendilerine yardim eden dayanisma gruplarindan ( ayni acilari yasamis ve baskalarina da yardim etmede tecrube kazanmis kisilerden kurulmus kurumlar) yardim istenebilir.

§ Intihar girisimleri de ailede stres yaratabilir.Akrabalar, aile sevdikleri yasadigi icin sevinirler ama kisinin tekrar denemesinden korkarlar.

§ Dunyada her yil 400.000 kisi intahar etmektedir.Intahar onde gelen olum nedenidir.

§ Alkoliklik,uyusturucular ve depresyon intaharda onemli risk faktorleridir.Tedavi olun.

AILE NE YAPABILIR?

Ailede depresyonda olan kisi ev halkini uzer, endiselendirir.Bazilari ise kizginlik ve ofke hissederler.hasta kisinin “neden silkinip kendini kurtarmadigini” bir turlu anlayamazlar.Aklinizdan cikartmamaniz gereken ilk sey sudur: depresyondaki kisinin hissettiklerini, yasadiklarini kontrol etmek elinde degildir.Ani aglama krizler,ofke nobetleri ve umitsizlik cumlelerine sik rastlanir.depresyondaki kisilerin kolaylikla yapabileceklei mesguliyetler yaratarak,bularak onlarin dikkatini baska yone cekebilirsiniz.Sabirli olun ve guven verin: karar vermelerine yardimci olun,doktor randevularina gittiginden ve ilaclarini aldigindan emin olun.Uzun konusmalar yerine, kisa sohbetler daha iyidir.Iyilestikce daha aktiv olmalari icin yurklendirin ve hastalanmadan onceki sorumluluklarini ustlenmesini saglayin.Intahar insani uzer, ve endiselendirir.Intahar dusuncelerini ona sormaniz, onun intahar dusuncelerini cesaretlendirmek, tesvik etmek demek degildir.Intaharla ilgili dusunceleri hakkinda konusmak genelde depresyondaki kisiyi rahatlatir.Ancak canina ciddi sekilde kiymak isteyen birisinin acilen profosyonel, doktor yardimina ihtiyaci vardir bir trajediyi onleyebilmek icin.Aileler endiselerini ve bu gozlemlerini doktora bildirmelidirler. Dr.A.Buchanan,University of British Columbia,Mood Disorder Association,Vancouver,Kanada.

INTAHARLAR COCUKLARA NASIL ACIKLANABILIR?

Onlara ne soylemeliyiz?

Cevap, “gercegi”.

Hala bircok insan cocuklardan gercegin saklanmasi gerektigine ve bunun onlari bir sekilde koruyacagina inanmaktadirlar.Tam aksi dogrudur oysa.Cocuklara bu kisilerin olumuyle ilgili yalan soylemek, dogrulari saptirmak,degistirmek,veya yalan hikayeler anlatmak onlara iyilik yapmayi birakin, cok fazla zarar verir:eger gercegi baskasindan duyarlarsa size olan guvenlerini tekrar hic kazanamayabilirsiniz.Bilmemek korkunctur ve uzer.Her zaman durustluk en iyisidir demez miyiz, konu intahar olunca kurallar degismez.

Cocuklar sevdikleri birisinin intaharla olumunden sonra sunlari hissediyor olabilirler:

§ Terkedilmis- olen kisinin onlari sevmedigini dusunurler.

§ Olumun kendi suclari oldugunu dusunurler-Eger o insani daha fazla sevselerdi,veya daha baska turlu hareket etselerdi olmazdi zannederler

§ Kendileri de olecekler zanneder ve korkarlar

§ Baska birisinin de olacegini dusunerek endiselenirler veya kendilerine kim bakacak diye endiselenirler.

§ Sucluluk duyarlar-O insanin olmesini istemis veya dusunmus olabilirler.

§ Uzgundurler.

§ Utanmaktadirlar- baska insanlardan veya tekrar okula donmekten.

§ Kafalari oldukca karismistir.

§ Kizgindirlar-Olen kisiye, Tanriya, herkese.

§ Yalnizdirlar.

§ Inkar durumundadirlar-hicbir sey olmamis gibi davranirlar.

§ Uyusmus durumdadirlar- Hicbirsey hissedemezler.

§ Hersey olmamis olsa diye temenni ederler.

Cocuk veyetiskinlerde daha bircok dusunce ve duygular gorulebilir ayni anda veya hicbirsey hissetmeyebilirler.Hissetikleri hangisi olursa olsun,Mutlaka anlamalarini temin etmek zorunda oldugumuz sudur;hissettikleri ya da hissetmedikleri hersey normaldir.Bu duygular neyse bunlari disa vurmaga da haklari oldugunu ogretmeliyiz.Ama onlar bir sure bu duygulari kendilerinde saklamak isterlerse, bu da normaldir.

Cocuklara nasil mi anlatacaksiniz? Imkansiz gibi gorunur, ya da denemesi bile cok karisik gibi ama iste tam boyle yapmaliyiz, denemek zorundayiz! Ne kadar anlayabileceklerinde ve ne kadar anlatmaniz gerektigi konusunda yaslari faktordur.Bazi cocuklar 1-2 tam cumle ile yetineceklerdir,otekiler surekli sorular soracaklardir.Bu sorularina musaade edilmelidir ve cevap verilmelidir.Ilk sorulari intaharin ne oldugu olacaktir.Onlara insanlarin degisik sekillerde olduklerini, bazilarinin kanserden,kalp krizlerindn,kazalarda,bazilarinin da bunu kendi kendilerine yaptiklarini anlatin.”Nasil” diye sorduklarinda ise, cevaplamak zor olacaktir ama, durust olun.Neden intaharlar olura durust bir cevap da “ Beyin vucudun kalp,karaciger ve bobrekler gibi bir organidir.Bazen beyin de hastalanir oteki organlarimiz gibi.Depresyon denen bir hastaligi vardi ve olmesine sebep oldu” denebilir.Eger cocugun kendisi veya tanidigi birisi depresyon tedavisinde ise, vurgulanacak konu “depresyondan bazi insanlar olur, herkes degil , hem de yardim icin bircok tedavi metodlari vardir ilaclar,psikoterapi veya ikisi birden” denmesi gerekir.Daha detayli bir aciklama ise “ Dusunce ve duygularimiz beyinden gelir,ve bazen kisinin beyni cok hastalanir-hastalik kisinin kendi icinde kendini cok kotu hissetmesine yol acabilir.Hem de kisinin dusunceleri oyle birbirine karisir ki dogru ve uygun sekilde dusunemez.Bazi insanlar da bu cektikleri aciyi durdurmak icin baska care dusunemezler.Oyle aci cekmeleri gerekmedigini, tedavi olup iyileseceklerini bilemezler” olabilir.Ayrica depresyonda tedavi olurken de olenler oldugu soylenmelidir.Oteki hastaliklarda oldugu gibi,insanin en iyi sekilde tedavi olabilecegi ve buna ragmen yasamayabilecegi, depresyonda da boyle olabilecegi mutlaka soylenmelidir.Eger ailede yasanan da boyleyse, cocuklar ve gencler bu aciklamalari anlarlar.

Cocuklara olen kisinin onlari cok sevdigini soylenmelidir.Ama hastaliktan dolayi bunlari kendisi soyleyememistir cocuklara veya yine hastalik nedeniyle kendi olumunden sonra cocuklarin neler hissedecegini dusunememistir deyin.Intaharin kendi suclari olmadigini, yaptiklari, yapmadiklari, soyledikleri, soylemedikleri hicbirseyin olume sebep olmadigini bilmek zorundadirlar cocuklar,gencler.

Bazi cocuklar intaharin ahlaki yonunu merak ederler, iyi/kotu, yanlis/dogru gibi.Bu konudan uzak durmalidir en iyisi.Intahar bunlarin hicbiri degildir. Intahar ancak kisinin asiri aci cekmesiyle basa cikamadigi zaman basvurdugu birseydir.

Cocuklar bu konuda konusabileceklerini, sorular sorabileceklerini ve dinleyecek kisiler oldugunu etraflarinda bilmelidirler.Onlara su anda hissettikleri aci ve uzuntunun hep boyle surmeyecegini,yavas yavas iyiye dogru duzelecegini, sevileceklerini ve ne olursa olsun onlara bakilacaigini SOYLEYELIM. Kaynak: http://www.save.org/EXPLSUIC.HTM Tavsiye edilen kitaplar arasinda olumu anlatan “Dinazorlar Olunce” kitabi da var cocuklar icin.Bizler de cocuklara hikaye vs kitaplari yazarken psikologlarla,psikiytristlerle,bu kaynaklarla is birligi yapalim.Hem yazalim hem de onlari yas gruplarina gore gercek hayata hazirlayalim, bilgilendirelim.

Intaharda bir numarali risk faktoru tedavi edilmemis depresyondur.

http://www.yellowribbon.org/ Yellow Ribbon-Sari kurdela, Intaharlari Onleme.

http://www.save.org/ SA\VE Suicide Awareness- INTAHAR BILGILENDIRME-KURTARMA-Intihar etmek isteyenlerle konusmak ve kurtarmak ve onlari temsil etmek.Nasil yardim edebiliriz? Bilgiler, linkler.Bu bilgiler tum okullarda ogrencilerle, genclerle sohbet seklinde paylasilmalidir. Bu tur webler her okula turkce konmalidir, halkla da paylasilmalidir.Genclerin nerelerden yardim isteyebilecekleri acik secik ortaya konmalidir.

http://www.aacap.org/ Amerikan Cocuk,genc Doktorlari- genclerde intahar

http://www.nami.org/youth/whatmtr.html Cocugumuz depresyonda mi?

http://psychcentral.com/resources/

http://www.nami.org

AILEDE HERKES BIRBIRINE YAKIN VE GOZLEMCI OLMALIDIR.ANNE BABALAR HER YASTAKI COCUKLARI ILE BIRLIKTE COK DAHA FAZLA ZAMAN HARCAMALIDIRLAR. COCUK/GENCLIK AILE ILISKILERI ULKEMIZDE COK ZAYIFLAMISTIR;KOPMUSTUR.HERKES AYRI VE KENDI DUNYALARINDA YASAMAKTADIRLAR.TOPLUMDA YASANAN DEPREMLER GENCLERIN SAGLIKLI YETISEBILMESI ICIN GEREKLI OLAN STABIL POZITIF DEGERLERI YIKMIS,YERLE BIR ETMISTIR.GENCLER BIRCOK KONUDA AMA OZELLIKLE KENDI VUCUTLARI,BEYINLERI,MENTAL SAGLIKLARI KONULARINDA CAHIL VE EGITIMSIZ BIRAKILMISTIR; ISIKSIZ, HEDEFSIZDIR; ONLARI HIC ANLAMAYAN,BILIMSEL OLARAK ANLAMAK VE TANIMAK ICIN HIC CABA SARF ETMEYEN BIR AILEDE VE TOPLUMDA YASAMAK ONLARI KAHREDIYOR.CUNKU % 99 ZU SEVGISIZ VE ILGISIZ,BILGISIZ BUYUYORLAR.BU GENCLERDEKI PROBLEMLER BIZ BUYUKLERIN,PROFOSYONELLERIN, TOPLUMUN,ULKENIN,EGITIMIN,YONETIMIN CIDDI BASARISIZLIGIDIR.COK IYI INGILIZCE BILEN ANNE BABALARIN BILE KOMPUTER BASINA OTURUP COCUGUNDA NELER OLUP BITIYOR,DUNYADAKI UZMANLAR NE DIYOR INTERNETTE ARASTIRMAMASI,OGRENMEMESI URKUTUCUDUR;UZUCUDUR.

COCUKLARIMIZI TANIMIYORUZ;GENCLIK GELISMESI KRITERLERI NEDIR,PSIKIYATRISI NEDIR,TEHLIKELER VE ISARETLERI NEDIR BILMIYORUZ;ONLEYEMIYORUZ.

AILELERIN COCUK,GENCLIK EGITIMI,PSIKOLOJISI,GELISMESI HAKKINDA SAGLIKLI VE GUNCEL BILGI VE BECERILERI YOKTUR. ADOLASAN GENCLIK KIMLIK ARAYISI BUNALIMINDAN CIKAMIYOR;YARDIM ALAMIYOR;OKULLAR DAHIL GENCLIGE EGITICI SUREKLI BILGI VERILMIYOR; GENCLERE DEPRESYONLA,HAYATLA,BUYUME ILE SAGLIKLI BASA CIKMA,KENDINE GUVEN BECERILERI KAZANDIRILMIYOR.

OLAYLARA BILIMLE,TIPLA YAKLASMAYI, YORUMLAMAYI,EGITMEYI, ONLEMEYI OGRENMELIYIZ;OGRETMELIYIZ.UYANIN. BILGI SILAHTIR.BILGILENEREK ONLEYEBILIRIZ. AILELER,ARKADASLAR BILGILENIN VE COCUKLARIMIZI KORUMAK,YARDIMCI OLMAK ICIN “KRIZ ONLEME” MERKEZLERI KURUN.TEK CARE BILGI.

HERKES IS BASINA.

BU SAYFAMI OKUYAN GENC;EGER KENDINE ZARAR VERMEYI DUSUNUYORSAN LUTFEN BANA MESAJ CEK.DOKTOR DEGILIM AMA CEKTIGIN ACIYI ANLAYABILIRIM;SENINLE KONUSABILIRIM.SANA YARDIMCI OLABILIRIM.EN AZINDAN MUTLAKA DENEMEK ISTERIM.YARDIM ISTE VE MUTLAKA BIRILERINE UZAN….

INTAHAR SECILMEZ; ELINDEKI KAYNAKLARLA ACILAR BASA CIKILAMAYACK ,TASINAMAYACAK KADAR ARTINCA INTAHARA BASVURULUR.

INTAHAR EDECEGINI SOYLEMEK VEYA DENEMEK ASLINDA YARDIM ISTEME CIGLIGIDIR!

SIZ PROFOSYONELLER,SIZ COK IYI DERECEDE INGILIZCE BILEN GENCLER ASAGIDAKI WEBLERDEN YAPACAGINIZ TERCUMELERI,WEBIMI KAYNAK VEREREK BENIM WEBIMDEN ALACAGINIZ SAYFALARI, BIRER SAYFA DA OLSA KURACAGINIZ WEBLERINIZE KOYUN;KIMBILIR BELKI SIZ DE BIR HAYAT KURTARIRSINIZ! BIR INTAHARI ONLEYEBILIRSINIZ.

http://www.familydoctor.org/handouts/285.html Aile Doktorunuzdan-gencler nasil saglikli ve iyi olabilirsiniz..

http://www.familydoctor.org/handouts/278.html stres isaretleri

http://www.familydoctor.org/healthfacts/086/ Saglikli olmak icin yapilmasi gereken en onemli seyler

http://www.kidshealth.org/teen/question/general/depressed.html Depresyonda miyim?nasil anlarim?

http://www.kidshealth.org/teen/index.html genclik sagligi-herturlu merak ettikleriniz ve cevaplari

http://www.faqs.org/faqs/suicide/ Bilgilenelim;sik sorulan sorular ve cevaplar

http://www.aap.org/advocacy/childhealthmonth/effects.htm Siddetin cocuklar ustunde etkileri

http://psychcentral.com/resources/Suicide_and_Crisis/ Intahar ve krizleri onlemek webleri

Intaharlari Onlememe,Bilgilendirme webleri

http://www.kidshealth.org/teen/question/general/talking_about_suicide.html Bir arkadasin intahardan bahsediyorsa…

http://kidshealth.org/Search01.jsp

http://www.notmykid.org/ Benim Cocugum Intahar Etmez/uyusturucu kullanmaz vs vs http://www.notmykid.org/frame.asp?page=parentArticles/default.htm

http://www.notmykid.org/frame.asp?page=parentArticles/default.htm Intahar ,bilgi ve hatta tavsiye edilen kitaplar!

http://www.notmykid.org/frame.asp?page=parentArticles/default.htm Internet bagimliligi ve isaretleri

http://www.teachhotline.org/ Sevgili genc eger bir tanidigin,arkadasin intahara egilimli ise….

http://www.yellowribbon.org/ sari kurdela Intahari Onleme Organizasyonu-Online yardim webi

http://www.suicidology.org/index.html

http://www.suicidology.org/ http://www.suicidology.org/index.html Intahar Tibbi Bilimi Cemiyeti Webinden genclikte Isaretler VE SIZ NE YAPABILIRSINIZ?

http://www.safeyouth.org/topics/suicide.htm http://www.cdc.gov/ncipc/ http://www.nimh.nih.gov/ http://www.apa.org/

http://www.familydoctor.org/handouts/587.html Aile doktorunuzdan depresyon nedir brosuru

http://www.familydoctor.org/healthfacts/046/ Depresyon-hey boyle kotu hissetmeniz,bunlari yasamaniz gerekmiyor brosuru….Sola tiklayin

http://www.suicidology.org/index.html

http://www.safeyouth.org/home.htm Gencler Emniyette olmalidirlar-intarlarin onlenmesi egitimi webi http://www.safeyouth.org/topics/suicide.htm ve oteki konular indeksi http://www.safeyouth.org/directory/index.htm

http://www.healthfinder.gov dan herturlu konuda,genclik,ve sagligi dahil tum kaynaklar ABD devletinden

http://www.healthfinder.gov/justforyou/

http://www.nimh.nih.gov/publist/nih3561.cfm Depresyon brosuru

http://www.familydoctor.org/handouts/045.html depresyonda ilaclar nasil yardim eder?

http://www.familydoctor.org/handouts/443.html kadinda depresyon

http://www.familydoctor.org/handouts/498.html depresyon,icki ve kumar iliskisi

http://www.familydoctor.org/handouts/588.html yaslilarda depresyon

http://www.nimh.nih.gov/publist/puborder.cfm Brosurler

http://www.1000deaths.com/library/links.html#prevent Onleme Bilgileri,webleri

http://www.1000deaths.com/library/links.html#health mental/beyin sagligi ve depresyon bilgileri webleri

http://www.1000deaths.com/library/links.html#advocacy Intahari arastirmak,ogrenmek webleri

http://www.1000deaths.com/photos/index.html 1000 adet olenin fotograflari;buraya fotograf ekleyebilirsiniz http://www.1000deaths.com/photos/all.html Aramizdan ayrilanlardan bazilari;oysa cogu onlenebilir.Lutfen yardim isteyin;guvenin;ogrenin.

http://www.1000deaths.com/library/links.html#crisis Intahardan sonra yasamayi

basaranlar

http://www.1000deaths.com/library/links.html#sites Deneyip yasayanlarin webleri

http://www.1000deaths.com/library/links.html#crisis geride kalanlara destek olmak weblerinden

http://www.1000deaths.com/library/links.html#Grief/Healing Yas tutmak,iyilesmek

http://www.1000deaths.com/library/links.html#support Online destek veren,yardim eden webler

http://www.1000deaths.com/library/links.html#mem anma webleri

http://www.1000deaths.com/library/links.html#spirit Spirituel webler

http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=832&super=112&section=5 Intaharlari Onlemek webleri,bilgileri

http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=832 Intaharlar

http://aepo-xdv-www.epo.cdc.gov/wonder/prevguid/tp_00873.shtml CDC den genclik intaharlarinionleme metodlari-kilavuz bilgiler

http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=14&super=112&section=5 Adolasan genclik psikiyatrisi webleri

http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=827&super=112&section=5 Sigara,icki dahil uyusturucu kullanmak bilgilenme webleri

http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=830&super=112&section=5 Uyusturucu kullanimi tedavileri webleri

http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=11&super=112&section=5 Adolasan genclik sagligi webleri

http://www.save.org/worst.html Korktugumuz basa gelirse…

http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/99/12/10/turkiye/23tur.htm Depremzedenin intahari…..

http://schizophrenia.nami.org/pressroom/991028.html Genclik ve intaharlarla ilgili bir arastirma.

http://www.who.int/msa/mnh/mnd/prev.htm#suicide WHO intahar.

http://www3.sympatico.ca/mdamt/ Mood Disorder Association-Kanada.Depresyon ve otekiler

http://www.mentalhealth.com Internet Mental Health-Akli-beyin ve kisilik rahatsizliklarini tanimlama.Guzel bir site. Online teshis, magazinler, linkler, ansiklopedik bilgiler.

http://www.save.org/linkspage.html Tum oteki intahar linkleri.

http://www.rcpsych.ac.uk/publications/index.htm ingiliz kraliyet psikiyatri kolejinden bilgilenme webi-brosurler,gercekler http://www.rcpsych.ac.uk/info/young.htm cocuk,genclik; http://www.rcpsych.ac.uk/info/dep.htm depresyon; uyusturucular ,gereksiz ilac kullanimi http://www.rcpsych.ac.uk/info/submis.htm ; http://www.rcpsych.ac.uk/info/sleepdis.htm uyku problemleri ve otekilere de siz bakin http://www.rcpsych.ac.uk/info/help/index.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/index.htm

http://www.nimh.nih.gov/publicat/harmaway.cfm NIMH ABD de intaharlar.

http://www.mentalhealth.com/ , http://www.mentalhealth.com/fr13.html Mental saglik konularinda tum linkler gruplar halinde.

http://www.aacap.org/resource/index.htm Onemli kaynaklar Linkleri.

http://www.psych.org/ APA, Amerikan Psikiyatri Dernegi, Public information’a gidin.

http://www.aacap.org/publications/factsfam/index.htm Amerikan Cocuk Doktorlarindan, cocugunuz-genclerle ilgili her konuda hazir brosur bilgiler,online. http://www.aacap.org/info_families/index.htm

http://www.mhsource.com/ NARSAD dahil, tum hastaliklar listesi-herkese.+++++

http://www.nimh.nih.gov/publist/puborder.cfm Brosurler,sag tarafa klik edin.

http://wonder.cdc.gov/wonder/prevguid/p0000024/p0000024.asp Onleme Programi detaylari http://www.psycom.net/depression.central.children.html http://www.awesomelibrary.org/Office/Main/Involving_Students/Just_For_Teens.html

http://www.awesomelibrary.org/Office/Main/Involving_Family/Behavior_Problems.html

http://familyeducation.com/quiz/index/0,2081,1,00.html

http://www.awesomelibrary.org/Office/Main/Involving_Family/Involving_Family.html

Intahar,siddet,taciz gorulen okullarda,geride kalan travmali tum ogrencilere psikolojik yardim,destek,mutlaka toplu danismanlik hizmetleri verilmelidir.Cagdas ulkelerde bu boyledir.

INTAHAR SECILMEZ; ELINDEKI KAYNAKLARLA ACILAR BASA CIKILAMAYACK ,TASINAMAYACAK KADAR ARTINCA INTAHARA BASVURULUR.

INTAHAR EDECEGINI SOYLEMEK VEYA DENEMEK ASLINDA YARDIM ISTEME CIGLIGIDIR!

HER INTAHARDA MUTLAKA GENCLERDE MENTAL SAGLIK,BEYIN,DEPRESYON,DAVRANIS BOZUKLUKLARI BELIRTILERI VARDIR;ANCAK TOPLUMA ONLARCA YILLARDIR MENTAL SAGLIK BILGILERI VERILMEDIGINDEN, PAYLASILMADIGINDAN,BILINMEDIGINDEN BU BELIRTILERIN NEREYE OTURDUGU,HANGI HASTALIGA ISARETCI OLDUGU BILINMEMEKTE, BASKA NEDENLER ARANMAKTA,CARESIZ VE DE COK GEC KALINMAKTADIR.

EN ACISI DA GENCLERE YARDIM EDILEMEMEKTEDIR.

ERKEN TESHIS VE ERKEN TEDAVI COK ONEMLIDIR.

EGITIMSIZLIK NEDENIYLE KIMSE COCUGUNUN HASTA OLDUGUNU BILEMIYOR; KABUL ETMEK ISTEMIYOR VE UTANIYOR, SAKLAYABILIYOR. OYSA MENTAL=BEYIN SAGLIGI EGITIMI ARTARSA, NEDENLERI BILINIRSE VE OKULLAR, OGRETMENLER, AILELER VE TOPLUM BU ACI VE TRAJIK KAYIPLARIN NEDENINI ANLAYACAK, KAVRAYACAK, ELBIRLIGI ILE GERIDE KALANLARA TRAVMAYI GOGUSLEYECEK YARDIMLAR YAPILABILECEKTIR.

EN MUHIMI DE GENCLERE YARDIM EDILEBILECEKTIR.

TOPLUM OLARAK BILDIKLERIMIZI, BILMEDIKLERIMIZI CAGDAS BILGILERLE YENILEMELIYIZ. MENTAL SAGLIK,BEYIN ,DEPRESYONLAR HERGUN KONUSULMALIDIR. YOK SAYARAK, KONUSMAYARAK, EGITMEYEREK, SAKLAYARAK ONLARIN BIZLERI TERK ETMELERINI ASLA ONLEYEMEYIZ! YERYUZUNDE EN SON UTANILACAK SEY MENTAL,BEYIN,DAVRANIS HASTALIKLARIMIZDIR.

Lutfen okuyun;kendinizi egitin; tercumelerdeki belirtileri tanidiniz mi,sizin cocugunuzun yasadiklarina veya sizin kendi yasadiklariniza, hissettiklerinize benziyor mu?

Cocugunuzda depresyon, manik depresyon= bipolar, sizofreni, depresyon+ sizofreni vs mental hastalik= beyin=davranis bozukluklari hastaliklari belirtileri var miydi?

ABD deki uzmanlara gore vucut jiletlemek, vucut kesmek,vucut killarini, sac vs , kesmek/kazimak,her turlu sac,kas kazimak vs bilinen sizofreni belirtileri arasindadir. http://www.ruki.org/mentalfile.htm http://www.ruki.org/schizaileel.htm http://www.ruki.org/schizophel.htm ve oteki dosyalari inceleyininiz ve mutlaka cagdas,kendini yenilemis, bilgili, mutlaka genclik adolasan psikiyatrisinde uzman bir psikiyatristle gorusunuz.

Bu sayfalar kendi kendinize teshis koymak amacli degildir; ama aydinlanip bilgilenmek ve psikologa, psikiyatriste kosmak ve yardim almak icin gerekli tum bilgileri vermege gayret etmek amaclidir.Tercumeler cagdas ABD kaynaklarindandir ve kaynaklar da sizlere verilmektedir;cok iyi derecede Ingilizce bilen herkes faydalanabilir bu kaynaklardan.

ABD de adolasan psikiyatrisi ayri bir uzmanlik alanidir;bilebildigim kadari ile bizde hala bu uzmanlik dali yoktur.

Not;Her acili ailenin,cocugunun yasadiklarini anlayamiyan ailelerin bu sayfalara ulasmasi ,mental hastaliklari ogrenmesi,anlamasi,bilgiyle silahlanmasi umidi ve dilegi ile .

Dilerim birgun mental saglik,beyin,davranis hastaliklari bilgilerini cok daha fazla ve surekli konusan bir cagdas gelismis ulke olabiliriz.Olmaliyiz ki GENCLERE,TOPLUMA YARDIM EDEBILELIM.ABD DE 24 SAAT/7 GUN/365 GUN TV,gazete her turlu medya tarafindan mental ve genel saglik bilgileri ile bombardiman edilmektedir insanlar.8 yasindaki cocuk mental hasta yakinina,babasina,kardesine “ Ilaclarini surekli her gun almayi biraktin galiba;hastalanmaya basladin “ diyebilmektedir bu ulkede.Bizde ise daha 100 yil gerideyiz bu konuda da.KONUSALIM;OGRENELIM;PAYLASALIM.DESTEK OLALIM.

Zengin,cok zengin sorumsuz,sosyetik, sonradan gorme bircok ana babalarin yurt disina 17-18 yasta kucucuk cocuklarini “cocugum yurtdisinda okuyor” diyebilmek icin ,laf ola arastirilmamis siradan lisan kurslari icin , “egitim” icin gonderip,tek baslarina cocuklara ozel evler tutup, ellerine kredi kartlari verip,cocuklarini tek baslarina yabanci ulkelerde biraktiklarini gordum;bu cocuklarin yalnizliktan kendi gay arkadaslari ile ilk defa sevismek icin yataga girdiklerini; ayni kendi anne babalari gibi hafta sonlarinda son derece pahali dag tatillerine gittiklerini; gece barlardan cikmadiklarini, hicbirinin dogru durust okula, kursa ,lisan kursuna gitmediklerini, anne babalari telefon ettiginde ev telefonlarini acmadiklarini, telesekreteri devreye soktuklarini gordum; bu genclerin yurtdisinda kiralanan evlerde gece gruplar halinde kalip yanan mumlardan ev yaktiklarini ogrendim ; kiralanan evlerde ev sahiplerinin kilitledikleri, kullanmamalari gereken esyayi cikartip nasil tahrip edip , cogunun ”Turkler evimizi tahrip etti vs diye” konsolosluklara sikayet edildiklerini, skandalleri ogrendim; bu cocuklarin makyajsiz ve cok sik giyinmeden sokaga cikamadiklarini, cikarsa annesinin kendisini asagiladigini dinledim; her ogun disarida parasina bakmadan restoranda kredi kartlari ile harcadiklarini, surekli sikintidan marka alisverisleri yaptiklarini gordum; ABD dahil bazi yurtdisi lisan kurslarindan da “uyumsuz” ,”problemli” diye uzaklastirildiklarini dinledim. Babanin Turkiye’den cepten telefon edip, “yanimda bir fistik var …“ deyip, aklinca essek sakasi yapip, daha once de babasinin annesini defalarca aldattigini bilen 18 yasindaki genc kizin bir defa daha sinir krizi gecirmesine sebep olan, sonra da “saka yaptim, al anneni veriyorum telefona”diyen has maganda/insan olmayan erkek babalar, ayilar gordum.

Cocuklarinin duygusal yasamlarinda, gelismelerinde asla var olmayan bircok problemli , karisik, asiri problemli, alkolikligin standart yasam oldugu evler gordum .Cocuklariniz hep cok yalnizdilar….

Kendini egitememis ama hizla ve cok cok paraya kavusmus bir nesil ana babanin ilgisiz kaldigi, basindan attigi, sevgisiz buyuttugu kayip nesil, cok sanssiz cocuklardi bunlar.

Onlar icin, sizin cocuklariniz icin ben sizden cok once aglamistim ve hala da agliyorum! . O kadar cok mesgulsunuz ki….. Cocuklariniza ayiracak vaktiniz neredeyse hic yok….VE ONLARIN YALNIZLIGI , KORKUNC YALNIZLIKLARININ BOYUTLARINI GOREBILSEYDINIZ, ANLASAYDINIZ, ANLAMAYA VE GERCEKTEN YARDIM ETMEYE CALISSAYDINIZ EGER, COGU BUGUN HAYATTA OLABILIRDI BELKI DE… GERCEKTEN BASARABILIRSINIZ.

ONLAR SIZE , SIZ ANNE-BABALARA, SIZ TOPLUMA, SIZ PROFOSYONEL SAGLIK GOREVLILERINE EMANET EDILMIS BIRER MELEKTILER………LUTFEN GERIDE KALAN OTEKI MELEKLERI KURTARMAK ICIN TUM TOPLUM EL ELE VERMELIDIR HEMEN SIMDI, BUGUN…

www.ruki.org/mentalfile.htm beynimizle ilgili oteki konularimiz

http://www.nytimes.com/2002/04/28/magazine/28MIT.html Asagidaki ABD nin en prestijli 3-5 okulundan biri olan MIT talebesi Koreli Amerikali genc kizin yasadiklari, yazilanlar ;Turkiye’de cocuguma ne oldu, neden oldu diye hala dusunen,okullari, satanistleri vs suclayan, ama gercek nedenleri anlamakta, ogrenmekte zorlanan bircok anne babaya, kisilere ornek bir yazidir. Bircok kisiye isik tutacagini, bu yazinin size mental saglik agirlikli dusundurmeyi ogretecek ve universitelerde siki mental saglik hizmetleri verilmesi gerektiginin oncusu bir yazidir. Ayrica lutfen www.ruki.org/cocukcinseltaciz.htm deki degerli kaynaklari inceleyin; cocuklar, gencler ,kadinlar,insanlar neden kendilerini kesiyorlar?

Ozet ; adolasan yasinin sonlarindaki,16-17-18-19-20 li yaslarda genclerdeki mental saglik problemleri gorulebilir cunku bazi hastaliklarin ortaya cikma yaslaridir bu yaslar; onlem alinmasi, yakin takipte olabilmek icin neleri bilmeniz lazim?

Eger cocugu intahar etmis bir anne babaysaniz, belki de hala cevabini bulamadiginiz bazi sorulara bu asagidaki yazida ve de bu sayfalardaki tercumelerimde cevap bulacaginizi umuyorum;diliyorum.

Iyilesme evresine gecmenizi ve oteki ailelerle bilgi paylasmanizi, onlarin da iyilesmeleri icin sizlerin aktivist olmanizi Tanridan tum yuregimle istiyorum. BU OMUR BOYU SURECEK BIR YARDIMLASMADIR. Tanri yardimciniz olsun.

April 28, 2002

Who Was Responsible For Elizabeth Shin? By DEBORAH SONTAG

The day before Elizabeth Shin set herself on fire in her dormitory room at the Massachusetts Institute of Technology, her parents and little sister drove up from suburban New Jersey for a quick visit. The Shins did not know that Elizabeth had been threatening suicide or indeed that the very night before she tried and failed to summon the nerve to stick a knife into her chest. They did not know that a school psychiatrist had considered hospitalizing her. And so they saw what they usually saw, or perhaps what they wanted to see: their giggly, harried 19-year-old caught up in her busy, overachieving life.

It was a last-minute trip, a Sunday jaunt with a trunk load of presents. After unloading on Massachusetts Avenue in front of Random Hall, the Shins lugged cases of spring water and tomato juice, boxes of cereal and lo mein, up to their daughter's room. For a finale, they delivered and hooked up a new television and VCR. Elizabeth seemed like herself; she was palling around with a dorm mate whom she teasingly introduced as her male twin. Her eyes did look tired and puffy, but her parents knew that she had a lot going on, what with her studies, her clarinet performances, her fencing meets. That was M.I.T., they thought, and that was Elizabeth, always pushing herself.

During an early supper with her family at a Chinese restaurant, Elizabeth hunched over sheet music, preparing for a rehearsal later that evening of her chamber music quartet. She discussed getting passport photos taken for a summer trip to Korea, her parents' homeland. She invited her little sister, Christie, to spend a weekend with her. And then she more or less ran off, and her father, as usual, shouted after her, ''If you need us, we're only a phone call away.''

The Shins' phone call came the next night, but not from Elizabeth. ''There's been a fire,'' an M.I.T. official began. The Shins have been plagued ever since by that final visit with Elizabeth. They suspect that people wonder about them, about how they could have driven away that chilly April night and left Elizabeth to her fate. ''Some people might ask, 'How could you not see?' '' Cho Hyun Shin, her father, says. ''How we wish. How we wish we had seen some sign. How we wish that we had known. How we wish, more to the point, that we had been told.''

Two years after Elizabeth's death on April 14, 2000, the Shins have filed a $27 million wrongful death suit against M.I.T. in a Massachusetts superior court. The Shins claim that M.I.T., overly concerned with protecting Elizabeth's confidentiality, failed to inform them of their daughter's precipitous deterioration in the month before her death. This, they say, robbed them of a chance to oversee her care or perhaps even to save her life. M.I.T., the Shins claim, made matters worse by failing to act in their place, ''in loco parentis to the deceased.'' The school did not provide adequate, coordinated mental health care for their daughter, they claim, nor a proper emergency response to the fire.

The Shins do not blame the intense character of M.I.T. per se; they do not claim that M.I.T. drove Elizabeth to the brink and over it. But, with 12 suicides since 1990, M.I.T. is battling a reputation as a pressure cooker, and it is against this backdrop that the university is vigorously defending itself. M.I.T. denies any responsibility for what it described in a statement as a ''tragedy.'' More broadly, M.I.T. sees this as a high-stakes case that touches on timely, knotty issues affecting all institutions of higher education. ''We have to win,'' an M.I.T. official told me several times. ''If we don't, it has implications for every university in this country.''

Indeed, other colleges and universities are tracking Shin v. M.I.T. because it has the power not only to set legal precedent but also to sharpen an evolving national conversation about a more demanding, more needy and more troubled student body. Colleges are grappling to minister to what administrators describe as an undergraduate population that requires both more coddling and more actual mental health care than ever before. They are struggling with liability issues arising from student deaths. And they are scrambling to redefine their relationship with parents and their role in the nonacademic lives of students who are adults by many yardsticks, and yet not quite.

CHo and Kisuk Shin left Korea decades ago and met and married in the United States. He owns a real-estate business in Manhattan; she sold her beauty salon after Elizabeth died. Elizabeth was the oldest of three; Daniel, 20, attends Yale, and Christie is 14. The Shins make no bones of the fact that they always told their children, as Kisuk Shin says, that ''education is the most important thing in our lives.'' And education meant all-around education. The Shins spared, and still spare, no expense in supplementing school with private lessons. Christie now takes eight such lessons, which Cho Shin told me recently he finds ''a bit ridiculous.''

For the Shins, M.I.T., whose undergraduate population is 30 percent Asian-American, was the gold standard. Elizabeth was accepted at Yale too. It is possible, her mother says wistfully, that Elizabeth would have been happier there. She was an artistic soul, and if her SAT's were any measure, she was stronger in English -- she got 799 out of 800 on her SAT verbal and her SAT II writing test -- than in math and science. But Elizabeth wanted to do something important with her life, like find cures for diseases, as she put it. If that is your goal, her father says, and you get into M.I.T., ''you don't think twice about it.''

''As far as M.I.T., to me, it's the best institution on earth,'' Cho Shin says.

The Shins are strivers, but it's not solely classic immigrant striving; they live in an upper-middle-class America where many parents believe in giving their children every opportunity to enrich themselves, to excel, to become Uberkids. It's a culture of ambition but also one of high anxiety that is shaping a kind of Generation Stress. And colleges, whose ever-increasing selectivity fosters this phenomenon, reap the good and the ill effects.

(Page 2 of 7)

''It starts with the fact that it's now harder to get into Harvard and to our competitors,'' Thomas A. Dingman, an associate dean at Harvard College, said. This is true for good public schools too. The University of Illinois, for instance, recently raised its admissions requirements because it was being swamped by significant yearly increases in applicants.

Administrators, especially at elite schools, worry about students who start college ready to do graduate-level research and yet are unprepared to be one among thousands of other ''perfect children.'' They talk about kids who seem as if they have been bred in a ''hothouse'' and who, after a high-school experience packed with electives, college-level courses, test preparation classes, internships and after-school activities, are simply burned out by the time they arrive for their freshman year.

''More and more kids want to position themselves to get into college early admission,'' Dingman continued. ''You have high-school juniors feeling right from the get-go that they can't make mistakes. Everything is too costly. Ultimately, this makes some of them less resilient and less equipped to handle college.''

Nonelite schools also believe that their students arrive at college stressed out by a high-school experience described as replicating ''the adult lifestyle too much too early,'' as Nancy Schulte, a therapist who works as an administrator at George Mason University in Fairfax, Va., put it. A greater number of them are working, to earn tuition money or simply to buy the extras that have become necessities: laptops and cars. Their school day starts at 7:15; their workday begins after school; their studying time -- more pressured because of new statewide standards of learning and graduation requirements -- stretches past midnight.

As a result, college freshmen's self-reported emotional well-being hit a ''record low'' at the start of this academic year, according to a large, national survey of student attitudes conducted by the Higher Education Research Institute at U.C.L.A. And that survey, the 36th annual one, was conducted before Sept. 11.

The repercussions have been felt by campus counseling centers across the country, which report staggering increases in visits. M.I.T.'s numbers are typical. Between 1995 and 2000, visits jumped by 63 percent. In 2000, the last year for which numbers are available, some 12 percent of the college's student body visited M.I.T.'s mental health services an average of five times each.

''We all have more needy kids,'' said Bill Murphy, spokesman for the University of Illinois. And it is not just rising anxiety but a complex cocktail of factors that is driving undergraduates to seek help. First, the stigma attached to seeking counseling, although it still exists, is eroding. Then, colleges say, students are having more trouble coping because their family lives are more complicated.

And finally the student population has changed in one fairly substantive way. It now includes many more college students with mental illnesses and learning disabilities; because of improvements in psychopharmacology, they succeed in high school and move on to college as never before. Many still need help though, often more help than campus counseling centers can provide.

And that shows up in other statistics. M.I.T., like other schools, reports a steep increase in the number of student psychiatric hospitalizations -- a 69 percent rise between 1995 and 2000. The overall number remains quite small, however. And, of course, some of those hospitalizations involve students whose problems first emerged only in college; late adolescence is the time when such illnesses as schizophrenia tend to manifest themselves.

But regardless of when a student's serious problems first come to light, universities are very worried about this trend. Suicide, while still relatively rare, is the second leading cause of death among college students; about one-third of colleges recently surveyed reported at least one suicide in the previous year. And every student death produces a sobering ripple within a college community, prompting a period of self-examination and sometimes, as at M.I.T., provoking litigation and change.

In a sense, I met Elizabeth before I met her parents. Her family's lawyer sent me a slick CD-ROM that contained pictures, writings, psychiatrists' reports and documents related to her death. A photograph of Elizabeth as a beaming salutatorian at her high-school graduation was followed, without warning, by a grisly black-and-white close-up of Elizabeth with her eyes closed and tubes snaking from her face. Click, I saw Elizabeth the accomplished clarinetist; click, I saw the charred remains of Elizabeth's brassiere on the singed carpet of her dorm room.

The disc also included entries from Elizabeth's journal, which were found on her computer by the campus police. Who can know whether she anticipated that there would one day be an audience for her reflections? They certainly do not have a ring of finality. But now they are being perused by a bevy of lawyers as a portal into the bedroom where she self-immolated. And they give an idea of Elizabeth's dizzying blend of charming, witty and disturbed thoughts.

Sometime on the day before the fire, Elizabeth apparently sequestered herself in her room, lighting four candles to create a soothing mood. ''Yoga chick,'' she began lightheartedly, musing on a workout that had afforded her a respite from her crushing anxieties. ''Unfortunately, I can't spend all of my life in a yoga position. Or, maybe I can?''

Then, quite suddenly, she shifted into dark verse, directed at a boyfriend who had recently broken up with her. ''May I have white roses when I die, my love?/ Will you place them at the head of my grave?'' Just as quickly, however, she caught herself. ''Uh oh, I am in a morbid mood. I only write death poetry (bad unpoetic stuff at best) when I am morbid.'' Elizabeth explained that she was trying to shake herself out of a state. ''Here I am, typing away aimlessly, hoping to exorcise my demons. Rats. It's turning out to be more like exercising them. Are my demons in better shape than me?''

Kisuk Shin has not read these diary excerpts. She has not been able to make herself read any of the documents that her husband, with the help of David A. DeLuca, a lawyer, has so assiduously gathered. Perhaps Kisuk Shin protected herself from painful information when Elizabeth was alive too. Though she and her husband consider themselves pretty touchy-feely for Korean parents, they deeply and instinctively respect privacy. ''I do not pry,'' Kisuk Shin told me.

(Page 3 of 7)

When I visited Elizabeth's parents this winter, I took a bus from Manhattan to the West Orange, N.J., skating rink, as Elizabeth had done so many times, and waited for her father to pick me up. I clambered into his black Lexus S.U.V., and we drove making chitchat to the Shins' modest ranch house in Livingston. At the door, I took off my shoes and put on the cushioned slippers that Kisuk Shin handed me. We settled into their living room with cups of barley tea.

For my visit, the Shins had displayed photographs of Elizabeth on their piano and also a large vase filled with origami cranes that students brought to the hospital while Elizabeth lay dying. On the coffee table, Kisuk Shin had built a hill of greeting cards. Elizabeth, it seemed, had sent them cards on every holiday short of Groundhog Day. Kisuk Shin was sensitive to the idea that I might get an impression from M.I.T. that Elizabeth didn't get along with her parents. Indeed, Matthew Cain, Elizabeth's friend and dorm mate, had told me point-blank in an Au Bon Pain on campus, ''Liz didn't like her parents, plain and simple.''

As if to refute any such idea, however, Kisuk Shin pushed toward me a Valentine's Day card. Two months before her death, Elizabeth wrote in purple gel: ''I just wanted to let you both know that I'll be thinking of you today. I hope that your day is filled with much love and happiness . . . and I'm going to be happy on Feb. 14 because I don't have lab (no lab on Mondays!) and can celebrate by . . . studying some more!!! Yippee! Love, Liz.''

Kisuk Shin says she always believed that she was close to her daughter and that Elizabeth told her not only ''what a mother should know,'' she said, but some pretty intimate things. (Sometimes, she disconcertingly speaks of Elizabeth in the present tense, but that is largely a language issue.)

''She talks about relationships with her dorm mates,'' Kisuk Shin said. ''She tells me about her good friend, he's gay. My friends, their children don't talk to them about gay. But I don't like to push her, because the time she's with us is for relaxing. She works so hard. I cannot believe this girl.''

Kisuk Shin continued: ''I ask her, 'Are you happy there?' She say, 'Yeah, I'm happy.' And I know Elizabeth. She's brilliant, beautiful, very self-oriented, very trustworthy. She's the kind of girl, when she gets a cold, she goes to the doctor. When she gets knee pain, she goes to the doctor. She take care of herself ever since she's young. And I believe in my heart that Elizabeth is in good hands -- best hands -- at M.I.T.''

Like many parents, and especially immigrant parents (whose numbers are growing), the Shins did not fully comprehend the nature of the university-parent-student relationship in America and how it has evolved over the years. Educators are so well versed in the way that the pendulum has swung from hands-on to hands-off and then started back again that they sometimes don't realize parents and students are often fuzzy about the history.

Universities began withdrawing from their role as surrogate parents during the late 1960's with a rapidity and completeness that revolutionized campus life. By the time 18-year-olds got the vote in 1972, curfews and dress codes and dorms were already archaic. Students were put in charge of every aspect of their lives that universities used to govern -- from laundry to libido, as an education journal once put it. New federal privacy regulations made students the guardians of their own academic, health and disciplinary records too. Many students moved off campus, most professors out of dormitories. And parents? They didn't really factor in. Colleges began sending students the bills, and the grade reports too.

With new rights came new responsibilities for students. Across the country, state courts found that colleges were not obliged to protect students from their own bad judgment; if they wanted to be adults, they would be treated like adults. In Colorado, courts concluded that it wasn't a university's duty to keep trampolines off frat-house lawns to prevent drunk students from falling off them. In Louisiana, the courts found that a university had no special obligation to prevent students from sledding downhill on garbage-can lids and crashing into light poles. In states like Massachusetts, where the common-law doctrine of in loco parentis has not been seriously tested -- it will first be by Shin v. M.I.T. -- it remained the law of the land; that is, universities were still, legally speaking, standing in the place of students' parents. But it was presumed that it was only a matter of time before in loco parentis died legally as it had socially.

That presumption changed, however, after the legal drinking age was raised to 21 in 1987. Suddenly, most college students were no longer fully adult, altering the dynamic on campuses since drinking still thrived and binge-drinking gradually became almost epidemic. To protect against liability and litigation, universities began passing new rules that once again made them overseers of their students' nonacademic lives. And then Congress amended privacy laws to allow universities to report drinking violations -- and other risky behavior -- to students' parents, which most colleges now do. Some schools started parent orientation programs and began to engage mothers and fathers in a kind of co-parenting alongside the university; others simply started debating what parents should be told when.

''It's a real Pandora's box,'' Nancy Schulte from George Mason's Center for the Advancement of Public Health said. ''Is it fair to parents who are paying the bills to find out after it's too late to do anything that their child has been asked to sit out a semester? If there are once again higher expectations on colleges and universities to look after the welfare of students, shouldn't we be asking parents to help us? Or is that a real affront to the students' right to privacy?''

No one expects a full return to the past. But it remains to be seen how colleges will redefine parents' rights and responsibilities and their own new hands-on role. Many schools are creating so-called living-and-learning communities that break larger campuses into more manageable units and take professors back into student residences for the first time in decades. Even M.I.T., which long had a culture of granting freshmen a considerable amount of independence, has changed its housing policy -- although, in a striking example of how tragedy and liability are reshaping campuses, that was a result of a student death before Elizabeth Shin's.

(Page 4 of 7)

In the fall of 1997, five weeks after he started college, Scott Krueger, 18, died of alcohol poisoning incurred during an ''Animal House Night'' at the fraternity where he lived. For years afterward, his parents railed against M.I.T. for refusing to own up to any responsibility for Scott's death. But in the fall of 2000, after considerable legal negotiation and a good deal of negative publicity, the president of M.I.T., Charles M. Vest, flew to Buffalo to apologize to the Kruegers. And M.I.T. paid them a $6 million settlement -- which includes a scholarship fund in Scott's name -- acknowledged its failures and overhauled its housing policy to require freshmen to live on campus.

The Shins see the Krueger case as a model for what they expect from the university -- an apology, a settlement that compensates them and honors Elizabeth's memory and a change in school policy. But when I chatted with M.I.T. students, their greatest fear was that the university would ''overreact,'' which is what many think the school did by changing its housing policy, and enter a new era of greater intrusion in their lives and closer contact with their parents.

In the Shins' living room in New Jersey, the heartbreak, self-torment and anger were palpable. The Shins were engaged in what felt like a slow-motion wrestling match with their own feelings and, in a detached, enervated way, with each other.

They maintain in their lawsuit that their daughter developed her psychological problems after she arrived at M.I.T. The university denies this and says that Elizabeth's ''emotional problems'' predated her matriculation. ''They are taking the stance that they took over some damaged goods from high school and did their best,'' Cho Shin said. His wife winced. ''Don't put it in those words,'' she said, grabbing her husband's hand to stop him from making a slicing motion across his wrist.

M.I.T., which has chosen to respond to the specifics of the lawsuit only in court documents, backs up its assertion with what it refers to obliquely as ''circumstances at the time of her high-school graduation.'' It is a reference to Elizabeth's admission to psychiatrists that she cut her wrists very superficially after she was bumped from valedictorian to salutatorian of West Orange High School.

The Shins say that they did not know that Elizabeth had done this until it was revealed in the records that their lawyer obtained. They did know, however, that she was upset by what happened at the end of her senior year in high school; Cho Shin was, too.

Elizabeth, despite having the highest grade point average, was disqualified from being valedictorian because she missed a physics test, and she never made it up, giving her a D. He told Elizabeth, ''We know it's not justified in your mind, but once you go out into the world, valedictorian or salutatorian doesn't matter.'' But he himself wondered if Elizabeth was denied the top honor because of racism. He considered suing the high school, he said, but he didn't want to sour things with Daniel's graduation coming up the following year. And then Daniel ended up having to share valedictorian with ''let's say, two white girls,'' Cho Shin said.

As her husband spoke, Kisuk Shin looked fretful, but she waited him out and then wondered aloud if he should have revealed this. She didn't want him to come across as overly concerned with his children's success or paranoid or litigious.

And her concerns are well placed. Although M.I.T. is tight-lipped about its legal strategy, the lawsuit, by its nature, has started a blame game about who is more responsible for putting pressure on a girl who ultimately put unbearable pressure on herself. And about who knew what and who should have come to her rescue -- if, indeed, she could have been rescued.

The Shins insist that they were kept in the dark by a teenager who loved them so much that she didn't want to disappoint them, worry them or cause them pain. M.I.T., however, is suggesting in its court filing that the Shins knew more than they are letting on and chose to ignore evidence of Elizabeth's troubles and deflect responsibility onto the school.

It is, in many ways, a tawdry fight. And on the M.I.T. campus, it is reviving the trauma of Elizabeth's suicide for those who lived through it and in many cases remain haunted by it. Elizabeth's former dorm master as well as deans, campus psychiatrists and campus police officers are named as co-defendants in the suit; her friends are being deposed.

DeLuca, the Shins' attorney, who specializes in wrongful-death and product-liability cases, told me that he doesn't enjoy dragging the students back through the events surrounding Elizabeth's suicide. ''I have a great deal of sympathy for the kids. As we see it, they were the ones who took the lion's share of the effort to get some kind of effective treatment for Elizabeth. But M.I.T. had two years to extend an olive branch and open a dialogue with the Shins, like it did with the Kruegers -- and they never did that.''

The Shins' case grew out of a personal quest for answers that may not be obtainable, but it also grew out of an aggrieved sense of being treated from the very start, right after the fire, not like bereaved parents but like potential litigants.

''I can see how it would happen that way,'' one college president told me. ''Our society has become so litigious that we are often paying more attention to the legal ramifications of our interactions than to the human beings involved.''

M.I.T. is a decidedly urban campus, with none of the leafy grace of Harvard, its neighbor on the Charles River in Cambridge. M.I.T.'s buildings tend to be known by number, not name, and there is a similar nuts-and-bolts quality to the education. The students pride themselves on being problem-solvers and entrepreneurial. In Elizabeth Shin's dorm, the students have wired things so that they can tell whether the laundry machines and showers are in use by checking a Web page.

Some M.I.T. students rail at the school's reputation as a pressure cooker, but others nurture it. ''There are those who take a quiet pride in the fact that M.I.T. is so tough that students are driven to their death,'' Robert M. Randolph, an M.I.T. dean, told me. ''I've even heard kids exaggerate the numbers.''

(Page 5 of 7)

Much to the chagrin of M.I.T. officials, however, The Boston Globe last year compared M.I.T.'s suicide rate with that of other schools and concluded that it had a festering ''culture of suicide.'' It calculated that M.I.T. students were 38 percent more likely to commit suicide than Harvard students, and that M.I.T. had a suicide rate almost three times the national average for undergraduates.

M.I.T. officials, however, dismiss The Globe's statistical analysis as meaningless. ''You can't determine a trend with any number smaller than 20,'' Phillip L. Clay, the chancellor said. It's not that M.I.T. doesn't think it has a problem; it just thinks every college does, given the rising anxiety levels and mental health problems of this generation of students.

Some schools choose to confront suicide frontally. In a highly successful, model suicide-prevention program, the University of Illinois targets those students who make a nonlethal suicide attempt as high risk. Every suicidal gesture or attempt triggers an incident report and a follow-up response. Students are ordered to undergo four weeks of mandatory assessment sessions, and some continue on in therapy. Of about 1,500 students who have gone through Illinois's program over the last 17 years, none have committed suicide.

''Students who make attempts don't voluntarily seek help,'' said Tom Seals, the counseling center director. ''They are usually too busy reassuring everybody they didn't mean it and won't do it again.''

That's what Elizabeth did.

By the winter of Elizabeth's freshman year at M.I.T., she was starting to panic about academic success. M.I.T. seeks to ease the stress on freshmen by not recording first-year grades; students either pass a course or it is not mentioned on their transcripts. Nonetheless, Elizabeth saw it as a failure when she did not pass physics in her first term. She promised herself she'd redouble her efforts in her second semester, only to find herself battling an incredible fatigue. Then one day in February 1999, she found out she had mononucleosis. That night she took 15 of the Tylenol with codeine tablets that she had been prescribed. Her boyfriend found her disoriented and called the campus police, and Elizabeth was rushed to the hospital and then, as is standard in such cases, she was admitted for evaluation to McLean, a psychiatric hospital in Belmont. According to the discharge report, she explained the overdose as ''fatigue.'' She was released to her parents, who had been called by Nina Davis-Millis, a campus librarian who served as her dorm master, at Elizabeth's request.

''I was really shocked,'' Kisuk Shin said. ''Nina Davis asked me, 'Do you know your daughter try to suicide?' I said to Liz, 'I want to hear from you what happened.' She said: 'Mommy, I'm not stupid. I know how many pills you have to take to kill yourself.' She told me: 'I was so frustrated. There was a test coming. I had to study. I took what I thought was just enough pills to sleep really well and get up fresh.' I believed her. I trusted her.''

M.I.T., however, said in its legal response that McLean records show that Elizabeth's mother indeed considered the overdose to be a suicide attempt, adding that she was ''reported to be'' not only saddened but also angry at her daughter and disappointed in her. M.I.T. also notes that the Shins escorted their daughter from the hospital right back to M.I.T.

Several days after Elizabeth got out of McLean, her boyfriend accompanied her to the mental health center for a follow-up visit with a psychiatrist. The doctor reported her mood as ''up and happy.'' In early April, the M.I.T. doctor saw her again, noting that Elizabeth continued to ''minimize her OD'' but ''feels happy that the suicide was not successful.'' The doctor assessed her to have only ''situational issues'' and recommended that she buy ''Feeling Good,'' a book that bills itself as a ''drug-free treatment'' for ''anxiety, guilt, pessimism, procrastination, low self-esteem, and other 'black holes' of depression.''

Elizabeth ''survived'' her first year at M.I.T., as she put it to a friend, returning home to work in her uncle's legal office over the summer. The summer was very normal, her parents said. Elizabeth read ''Harry Potter'' in Spanish, which impressed her mother. She talked to her family about joining the Peace Corps after college and then getting a Ph.D. in genetics. She jogged; she Rollerbladed. Elizabeth never talked about ''the McLean incident,'' and her parents didn't bring it up. ''She was so happy and relaxed,'' her mother said. ''I can see her face glowing, lying in bed with her stuffed animals all around her. I knew that if she needed help at M.I.T., she would find it there.''

In the fall of her sophomore year, Elizabeth returned to her tight-knit dorm, Random Hall, a series of interconnected old row houses. She began the year with intense anxiety that she would not excel academically; her friends told me that she was objectively doing well at M.I.T. in almost every regard, academically, socially, athletically and musically, but was nonetheless overwhelmed by feelings of inadequacy.

I asked Kisuk Shin if she thought her daughter was a perfectionist, and she said yes. Before Elizabeth's death, however, she didn't think that was a bad thing. She told me about a performance of the New Jersey Youth Symphony at Carnegie Hall in which Elizabeth gave a clarinet solo. Afterward, Elizabeth was practically in tears. ''She said this squeak sound came out of her clarinet,'' Kisuk said. ''We said we didn't notice any squeak sound. She insisted. We said, 'If you did make a squeak sound, it's done, you have to go forward.'''

Her sophomore fall, after a breakup with a boyfriend, Elizabeth voluntarily made her first visit of the year to the campus mental health center. A therapist there reported that Elizabeth told her that she had ''passive thoughts'' about death -- 10 percent of college students do, according to a C.D.C. study -- but did not have any plan to kill herself. Elizabeth did, however, report that she was cutting herself, superficially.

The act of cutting had apparently become a habit. She described the self-mutilation in counseling sessions as a way of forcing herself to feel something when she otherwise felt hollow or to distract herself from emotional pain. In the journal entries, she described it more graphically: ''My blood spills out. No, it seeps out. It fascinates me to watch the little beads forming, coming to the surface, emerging until a thin red line forms and then wells up, spilling out of the incision, slice, cut, whatever. A moment of absolute interest and fascination, peace and beauty.''

(Page 6 of 7)

In November, Elizabeth's friends pushed her to meet with a dean. Elizabeth described the cutting to him, rolling up her sleeve at his request to show him six or seven scratches. The dean called M.I.T.'s chief psychiatrist and made an immediate appointment for Elizabeth at the mental health center.

The next month, Elizabeth sent an e-mail message to a biology instructor, in which she said she was despondent over getting a low score on a test. She confessed that she had purchased a bottle of ''sleeping pills'' but that she fell asleep before taking any. Her boyfriend then walked in and saw her ''little pile of blue pills,'' and she was caught, she wrote. She signed off: ''Sigh. I let myself down too much.''

The instructor, ''freaked out,'' forwarded the e-mail message to a professor, who sent it to the same dean. ''No action was taken in response to the e-mail message,'' the Shins claim in their lawsuit. M.I.T. denies this in its court filing but without elaboration. DeLuca said he sees the e-mail message as one of many cries for help that went ignored. ''An awful lot was left to Elizabeth herself,'' he said. ''You promise to throw away sharp objects, right? You promise not to hurt yourself, right?''

Despite the anxieties roiling Elizabeth, she did not hide in her dorm room and still came across as gregarious. In fact, her room was a magnet for her dorm mates because she had affixed to the door a protective torso from fencing; students would take turns putting their professors' names in the name tag and then jabbing it with one of Elizabeth's old epees.

By mid-March, though, after another break-up with a boyfriend, Elizabeth's behavior grew more worrisome. After midnight one night, her friends woke up their dorm master to alert her that Elizabeth was very upset and had a knife. Davis-Millis, whom the Shins portrayed to me as very caring, rushed Elizabeth to the infirmary. There, the psychiatrist on duty described Elizabeth in his 5 a.m. notes as a ''quiet, sad'' young woman who ''struggles with chronic feelings of hopelessness, helplessness and worthlessness.'' He wrote that she did not have ''acute suicidal plans''; his impression was that she suffered from a ''depressive disorder'' and a possible borderline personality disorder. He admitted Elizabeth to the infirmary for observation; he released her the next day for spring break.

Elizabeth's father picked her up; he knew she had been in the infirmary, but he didn't know why because the school wouldn't say, he said. He didn't ask Elizabeth; she fell asleep in the car on the way home. Over the next few days, her mother took Elizabeth to a Korean grocery to stock up on supplies; she gave her a facial wax; they went with Christie for a Ladies Night at the Olive Garden. Kisuk Shin gently questioned her daughter about what might have landed her in the infirmary.

''We had some talk inside the car,'' her mother said. ''I said, 'Obviously you are upset.' She said, 'Oh, Mommy, I don't want to talk about it.' I said, 'Whatever upset you, it's not worth it.' She said, 'O.K., Mommy, let me be quiet and think.' Later, we giggle. Make a lot of jokes. All signs, so far good. She told me she break up with her boyfriend. I say, 'If he upset you in any way, it's not worth it.' ''

Until the very end, Elizabeth retained an ability to right herself that made it difficult even for clinicians to gauge the seriousness of her situation. To her parents, she seemed fine. They saw no reason to keep her home. But she wasn't fine, and the next doctor to be brought into the orbit of her despair started Elizabeth on antidepressants. That doctor, an independent contractor working at the health center, found her anxious about her schoolwork and afraid of disappointing her parents, although she mentioned that Elizabeth considered her mother supportive.

A week later, a boyfriend accompanied her back to the mental health service; her friends were taking turns staying up late at night with her. They were all concerned, if not scared, and Elizabeth was upset about upsetting them. Often she would switch gears from hysterical to subdued by the time they brought her situation to an adult's attention. This night, however, the doctor -- the same one who started her on antidepressants -- saw that Elizabeth seemed worse. She confessed morbid thoughts -- watching herself bleed to death, thinking about hanging herself. The doctor instructed her to report to the medical center immediately if she felt she couldn't get sufficient support from her friends or if she was suicidal. The doctor made Elizabeth aware that ''hospitalization is an option and may be recommended.'' The doctor contacted a dean of students.

The next day, Elizabeth stopped by to see that dean to ask about dropping organic chemistry; he reported that she was worried that her parents would stop paying tuition if she didn't graduate on time. ''She also said that she sometimes wonders why she worries about long-term plans because she thinks she may not live long enough, that she might just end it one day,'' the dean wrote.

The dean did not contact Elizabeth's parents, although, unlike a psychiatrist, he is not proscribed from doing so by privacy laws. But M.I.T., like many universities, does not usually involve parents; it asks students to do so themselves. Administrators only engage parents directly if they have reason to believe the parents will provide invaluable assistance. They decide on a case-by-case basis; M.I.T., like many schools, operates from the premise not that parents have a right to know but that students are adults with a right to privacy and a responsibility for self-care. And Elizabeth specifically asked that her parents not be contacted, M.I.T. officials have said. Her friends told me that they never would have considered calling the Shins, either, because, Cain said, ''getting them involved wouldn't have helped, by our estimation.''

After another few days, Elizabeth was referred to an outside social worker, who quickly came to the conclusion that Elizabeth needed more than she could provide and started making arrangements for her to attend a five-day intensive program in dialectic behavior therapy at a center near M.I.T.

(Page 7 of 7)

On Saturday, April 8, Elizabeth's friends got so nervous that they called in the campus police. The officers found her crying, with another student's arms wrapped around her. The student told the police that Elizabeth said she wanted to kill herself by sticking a knife in her chest but that she couldn't bring herself to do it. The officers persuaded Elizabeth to go with them to the mental health center. The health center called the psychiatrist on call -- another doctor still. The psychiatrist spoke with Elizabeth by phone, and decided it would be fine for her to return to her dorm. He jotted down in his report that she wanted to go to sleep early so that she could attend a yoga class the following morning. That was the class that she described later in her journal.

On Sunday, April 9, Elizabeth's parents and little sister paid her that quick visit. Later that same night, she started melting down. She asked a friend to erase her computer files, told him that she was preparing to kill herself with a cocktail of alcohol and Tylenol, then fell asleep. He went to wake the dorm master. Davis-Millis phoned the campus psychiatrist on call. Together, they decided to let her sleep and contact administrators in the morning. Again, if anyone discussed contacting Elizabeth's parents, it was not mentioned in the written records.

The Shins cannot bear the thought that everyone but them knew that Elizabeth was in a downward spiral. ''We know about privacy laws and we respect them,'' Kisuk Shin said. ''But this was a life-or-death situation. They told us Elizabeth didn't want us to know. Was she in right state of mind to make judgments?''

The next evening, Elizabeth locked her door and lighted some candles. At about 9 p.m., a student smelled smoke and heard a smoke detector sounding inside Elizabeth's room. He wrestled with the door handle and called for another student; they could hear Elizabeth crying and moaning. Together they called the campus police and told the dispatcher that Room 421 was on fire and that its resident was suicidal. There were two sprinklers in Elizabeth's room, but they did not go off, according to the local fire inspector's report. The dispatcher told the students to pull the fire alarm and leave the building. Elizabeth's dorm mates rushed outside without coats and, in some cases, without shoes. Then they stood shivering on the cracked sidewalk as emergency vehicles arrived.

The campus police officers kicked in Elizabeth's door, found a fireball in the middle of the room and a young woman flailing about engulfed in flames. They blasted her and the room with fire extinguishers. The smoke was thick. One officer managed to fan it aside and find Elizabeth's foot. He dragged her into the lobby. The police poured gallons of water from the dorm bathroom on her. They performed CPR, put her on oxygen, placed her on a stretcher and sent her to Mass General.

The Shins rushed to Boston. A doctor told them that Elizabeth had suffered third-degree burns on 65 percent of her body. Several days later, Elizabeth died, and the medical examiner ruled Elizabeth's death a suicide.

At first, the Shins suspected ''foul play,'' thinking, Who could have done this to her? Then they wondered if her death had been an accident -- a desperate gesture for help that got out of control,'' Cho said. Elizabeth, who was so expressive, had left no note; the self-immolation seemed out of character for someone squeamish about pain and seemingly too sensitive to put a dorm full of friends at risk. Cho Shin found a receipt for a week's worth of groceries purchased just before the fire.

As the Shins gradually obtained more information, however, they came to accept the medical examiner's conclusion. They came to believe that, although her illness was never fully diagnosed, Elizabeth had been mentally ill and finally succumbed to a potent combination of antidepressants, academic pressures and hopelessness.

At their Presbyterian church, the Shins know, the other Korean families pray for them. But no one pries. ''They don't dare ask questions because this is a mental issue,'' Cho Shin said. Kisuk interrupted him to say that there was nothing shameful about mental issues. ''It's not shameful,'' Cho Shin continued, ''but people think if we were the perfect family, why would someone suffer mentally?''

In the end, it remains unknown, of course, whether anyone could have predicted or prevented Elizabeth's death. But these days more and more universities are taking the positions that they don't want to fall short of trying to do all that they can. ''I think I'd rather err on the side of overextending to someone who isn't in trouble than missing those who are,'' said Judith Rodin, a psychologist and president of the University of Pennsylvania. ''We are a community, and we need to be responsible for each other. You can't guarantee these things don't happen, even if you create that ethos. We had two suicides this year after 10 years with none. But you can provide the social and psychological support.''

Like Harvard, which was traumatized by a murder-suicide in 1995, M.I.T. has started reordering its priorities. Clay, the chancellor there, talks about creating a ''more effectively caring community,'' about sponsoring more official ''fun,'' about putting more adults in mentoring roles in students' lives. After Elizabeth's death, the school created a mental health task force, although it didn't include her parents or those of any other student suicide. And two years later, it is starting to put into practice some of the task force's recommendations: increasing staff and extending hours at its busy mental health center, promoting ''campus-wide awareness'' of mental health issues and resources and figuring out a ''communications protocol'' for dealing with a student's family in an emergency situation.

As M.I.T. moves forward, however, the Shins are feeling left out, even shunned. Now they see more clearly the clues they missed, and they regret that, working on the assumption that ''the university knows best,'' they weren't more aggressive with their daughter or with her school. If only, they say, again and again. If only they had known they could have done something -- hospitalized Elizabeth, devoted themselves full time to coordinating her care, something.

''If they just let us know, just the one phone call, we -- she -- would be alive right now,'' Cho Shin said. His wife nodded and dabbed at her eyes. Then she quietly began packing away Elizabeth's personal effects -- the greeting cards, the stuffed animals, the condolence notes. Christie would be home soon.

Deborah Sontag is a staff writer for the magazine.The New York Times

http://www.ozgurpolitika.org/2002/06/27/hab15b.html

Gizlenen intihar kenti

Gelecek belirsizligi, umitsizlik ve asiret kulturu kadini olduruyor! Son 6 ay icinde Urfa'da 18 kadin intihar etti. Intiharlar hastane raporlarinda bircok nedenden dolayi gizleniliyor

NORMAL kosullarda kadinlarin intihar olayi erkeklere gore cok daha az iken, bu durum bircok Kurt illerinde tam tersine donmus durumda.

Siyasal ve ekonomik nedenlere bolgedeki feodal yapinin etkileri de eklenince dort duvar arasina hapsedilen, evlilik ve yasamin tum evrelerinde rolu erkekler tarafindan belirlenen kadinlar careyi olumde buluyor. Son yillarda Batman'daki intihar olaylariyla gundeme gelmisti bolge kadini. Batman'da intihar sayisinin dusmesi insanlari sevindirirken Urfa'da ise son alti ayda intihar oranlari giderek artiyor. Hem de Batman'i golgede birakacak duzeyde. Batman'da 1999 ve 2000 yillari icinde toplam 27 kadin intihar ederken Urfa'da sadece resmi kayitlara gore 1 Ocak-15 Haziran arasinda 18 kadin intihar etti, 30'u ise intihar girisiminde bulundu. Urfa'da tore cinayetleri ve intiharlar Batman'dan daha fazla oldugu halde farkli nedenlerden dolayi medyaya yansimiyor. Bunun baslica nedenleri arasinda asiret sisteminin yogun oldugu Urfa'da intiharlarin asiret kulturu icinde 'utanc verici bir olay' olarak algilanarak hastane raporlarinda dahi 'gida zehirlenmesi ve dusme' olarak gecirilip gizlemeye calisilmasindan tutalim, boylesi bir yasamin medya icinde olagan gorulmesine kadar pek cok neden var.

"ARKADASI YOKTU, COK MAGAZIN SEYREDERDI"

Urfa merkeze yasanan yogun goc, ekonomik durumun bozuklugu ve 'ara kulturu' dedigimiz, yani dort duvara hapsedilen kadinin arayislara girmesi ozellikle TV programlarindan kaynakli burjuva yasama ozenti ve bunun onda yarattigi cikmaz, baslica intihar nedenleri oluyor.

Ulkede yasanilan belirsizlik ortami intihar oranini iyice arttirmis durumda.Gunler hatta aylar oncesinden tasarlanan, yurekte muthis gelgitlere neden olan intiharlarin gorunur nedenleri ise basit ve rahat bulunabiliyor. 'Bir dugune goturulmemek', televizyon izlerken 'bulasik veya yemek icin mutfaga gonderilmek' gibi. "Arkadasi yoktu, cok magazin seyrederdi" cumleleri intihar olaylarini biraz da "magazinel" olarak inceleyen bir Istanbul gazetesinin konuyla ilgili haberinden ve konunun bir yonunu olusturuyor.

15-16 yasinda bir kiz cocugunun 50 yasinda bir erkege ikinci es olarak evlendirilebilindigi bolgede tercih hakki olmayan kadinlara sozde 'namus' anlaminda yuklenen sorumluluk da intiharin en buyuk nedenlerinden biri.

"TRAFO BITISIGI, KARSI MAHALLE"

Semra Kurt, 15 yasinda. Ilkokul ucten sonra evde annesinin yaninda kardeslerine bakmak icin gorevlendirilmis. Dokuz kardesin ikincisi. Halfeti nufusuna kayitli, Birecik'te oturur. Saman yukleyerek gecimini saglamaya calisan baba Hanifi'nin dokuz cocugu ve esi icin tutabilecek parayla buldugu evin resmi kayitlarda adresi bile yok. Semra'nin olayi polis kayitlarinda adres "Trafo bitisigi, Karsi Mahalle" diye gecmis.

ARABESK OLUM GETIRDI

Viransehir'in Karatas koyunden Fatma Cimen (17) ilkokul mezunu. At arabasiyla yuk tasiyarak gecimini saglayan babanin 7 cocugundan biri. "Fatma'nin arabeskci Hakan Altun'u dinlemekten baska bir seyi yoktu" diyor ailesi. "Zaten oldugu anda da arabeskcinin "Giderken yanima askimi aldim/Her sevda bir olummus/Cok gec anladim/Vazgecmek degil bu caresiz kaldim" seklinde surup giden sarkisini dinliyordu."

Cozum onerileri

Kadin orgutleri ve demokratik kitle orgutlerinin konuyla ilgili calismalarinda sorunlarin cozumu icin sunlar dile getiriliyor:

- Kadinlar icin rehabilitasyon merkezlerinin acilmasi (taciz, siddet, tecavuze ugrayan kadinlar icin)

- Kadin siginma evlerinin acilmasi

- Kadinlarin uretime katiliminin saglanmasi ama bunu CATOM gibi kadinlari ozunden uzaklastiran kurumlar olarak degil kadinin kendi ozunu ortaya cikaran emegini pazarlayabilen ve ureten ortamin saglanmasi

- Kadin derneklerinin kurulmasi, kadinlara yonelik egitimlerin verilmesi kadinlarin bilinclenip orgutlenmesi kadina mevcut konumunu belirleyip ezilmisliginin ortaya konup haklarinin bilincine varilmasi, kadinlarin siyasal mucadeleye katilmasi

- Mevcut yasalarin degismesi (namus cinayetlerindeki tesvik olayini duzenleyen yasalarin degismesi) erkek ve kadin arasindaki esitsizligin giderilmesi.

- Topraklarimizda bilincli olarak surdurulen feodalizmin cozulusu icin gerekli adimlarin surdurulen tarafindan atilmasi. URFA

ruki@ruki.org

devami icin bu sayfalara da tiklayin

http://www.ruki.org/mentalfile.htm beynimizle ilgili oteki konularimiz

http://www.ruki.org/cocukcinseltaciz.htm kendini kesmek, kendine zarar vermek nedir? Travma nedir? Nasil basa cikabilirsiniz? Kaynaklari ile aciklanmistir.

www.ruki.org/mentalfile.htm beynimizle ilgili oteki konularimiz

http://www.ruki.org/mental.htm

http://www.ruki.org/Uyusturucudrugs.htm

http://www.ruki.org ana sayfamdir.