MANIK DEPRESYON YANI BIPOLAR HASTASI VE AILELERINE, SEVENLERINE AYRILMISTIR BU KOSE
RUKI’NIN BIPOLAR BILGILENME, SEVGI VE DAYANISMA KOSESINE HOS GELDINIZ!
AMACIM SIZIN VE SIZI SEVENLERIN,AILENIZIN YASAMLARINIZI KOLAYLASTIRMAK,BILGILENMENIZE VE YASAMLARINIZDA DAHA URETICI OLABILMENIZE, KALITELI YASAMLAR SUREBILMENIZE YARDIMCI OLMAK.
PAYLASMAK, DAYANISMAK,YARDIMLASMAK.
MANIK
DEPRESYON=BIPOLAR HASTALIGI NEDIR?
BIPOLAR
YANI MANIK DEPRESIF MIYIM ACABA?
Bipolar
karakter, sahsiyet, kisilik hatasi, eksikligi, zayifligi asla degildir;
bu hastalikta kiside asiri inis cikisli ruh hali-modlar, dusunce,enerji ve
davranislarinda asiri degisiklikler gorulmektedir. Tedavi olup basarili
yasamlar surebilirsiniz; nasil diyabet hastalari omur boyu diyabeti kontrolleri
altina almak icin bilgilenmek ve tedavi olmak zorundaysa, bu hastalik icin de
en onemli sey cok iyi bilgilenmek, yardimlasmak, dayanismak, yardimlasmak ve
mutlaka bu konuda uzman olan psikologa+ psikiyatriste tedavi olmaktir. Bu bilgilenme
zincirine sizi sevenler, ailemiz, saglik profosyonelleri, kanun yapicilar,
uygulayicilar ve toplum da, 70 milyon herkes de katilmak ve anlamak, yardim
etmek zorundadir. Gelismis toplumlarda bu gercekleri ilkokul cocuklari bile
biliyor…
ZAMAN
AYIRIN; OKUYUN; DINLEYIN; ANLAYIN; VE MUTLAKA DA YARDIM EDIN!!!
·
BIPOLAR HASTALARI TOPLUMLARDA % 1-3
ARASINDA GORULMEKTE IMIS ISTATISTIKLERE GORE. BAZI TOPLUMLARDA BU YUZDELERIN
COK DAHA FAZLA OLDUGU ARASTIRMALARLA KANITLANMISTIR.
·
TURKIYE’DE BIPOLARLI HASTAMIZ 700.000-
2.100.000 ARASINDADIR EN AZ.
·
BEYINDEKI
KIMYEVI DEGISIKLIKLER SONUCUNDA GORULUR. BUNLAR HASTA OLAN, ACI CEKEN KISININ
KENDI SUCU DEGILDIR.BU HASTALIKLARIN SEBEBI DE
“ZAYIF” VEYA “ DENGESIZ KISILIK”
DE DEGILDIR.MOD DEGISIKLIKLERI HASTALIKLARI TEDAVI EDILEBILEN TIBBI
HASTALIKLARDIR VE BU INSANLARIN COGUNA DA YARDIMCI OLABILEN BELLI OZEL ILACLAR
VARDIR.
· Hala bu beyindeki kimyevi denge bozuklugundan kaynaklanan ve tum dunyada boyle oldugu ispatlanmis,kabullenilmis,kanunlarla da boyle oldugu onaylanmis, fiziksel olan bu FIZIKSEL BEYIN hastaliklarimiza-depresyonlar,manik depresyon, OKD, sizofreni ve otekilere- israrla “ruh hastaligi” diyenleri de cagdisi ilan edin artik. Kendimizi yenileyelim.Bilgilenelim.BEYIN HASTALIGI.BEYINDE KIMYEVI MADDELERIN DENGELERININ BOZULMASI SONUCUNDA YASADIGIMIZ HASTALIKLARDIR BUNLAR VE HEPSI.
· BU UZUN YOLCULUKTA BILGILENMEK VE SARTSIZ SEVGI,ONYARGISIZ DESTEK VE ERKEN TESHIS VE ERKEN SUREKLI TEDAVI COK ONEMLIDIR;HASTANIN HAYATINDAKI YASAM KALITESINI OLUSTURAN EN DEGERLI SEYLERDIR.
· http://www.DBSAlliance.org DBSA- ABD DEPRESYON DEVLET WEBI NDMDA NIN YENI MOD HASTALIKLARI WEBIDIR-DEPRESYON VE BIPOLARLI KISILERIN YASAMINA YARDIMCI OLMAK, DAYANISMA,BILGILENDIRME WEBI http://www.ndmda.org/ http://www.medifocus.com/zps002.php?assoc=pendulum.org
· COCUK VE GENCLERDE MANIK DEPRESYON=BIPOLAR http://www.aacap.org/publications/factsfam/bipolar.htm http://www.nami.org/Template.cfm?Section=By_Illness&template=/ContentManagement/ContentDisplay.cfm&ContentID=13107 cocukta ve gencte bipolar http://www.aacap.org/publications/factsFam/BIPOLAR.HTM http://www.schizophrenia.com/sznews/archives/000695.html ;HASTA COCUKLARIN SUC ISLER HALE GETIRILMELERI http://www.psychiatrictimes.com/p000201a.html
· http://www.rcpsych.ac.uk/info/help/manicdep/index.htm iki uclu/IKI KUTUPLU hastalik da denen /bipolar hastaliktaki ayilari taniyin;biri daglarin tepelerinde geziniyor;oteki depresyonda ; http://www.rcpsych.ac.uk/info/bipdis.htm Ingiliz Kraliyet Psikiyari Kolejinden Bipolar webi;otekiler http://www.rcpsych.ac.uk/info/index.htm diger beyin/psikiyatrik hastaliklarimiz. http://www.rcpsych.ac.uk/sitemap.htm
· http://www.nimh.nih.gov/publicat/manic.cfm UCLARA EKSTREMLERE GITMEK, BIPOLAR NEDIR http://www.nimh.nih.gov/healthinformation/bipolarmenu.cfm http://www.nimh.nih.gov/
· ANLAMAK http://www.aacap.org/publications/factsfam/84.htm http://www.mind.org.uk/Information/Booklets/Understanding/Understanding+manic+depression.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/mhgu/newmhgu22.htm http://www.rcpsych.ac.uk/info/factsheets/pfacchild.asp
http://www.narsad.org/dc/bipolar_disorder/
http://www.narsad.org/dc/bipolar_disorder/ame.html
http://www.narsad.org/dc/pdf/facts.childhoodbpd.pdf
http://www.narsad.org/dc/pdf/facts.bpd.pdf
NARSAD DEPRESYONU ARASTIRMA KURUMUNDAN BIPOLAR BROSURLERIDIR
http://www.narsad.org/cgi-bin/getpdf.pl http://www.nimh.nih.gov/HealthInformation/bipolarmenu.cfm
http://www.nimh.nih.gov/Publicat/bipolar.cfm
http://www.mentalhealth.com/book/p40-ma01.html
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/bipolar/bipolar.htm http://www.mentalhealth.com/dis/p20-md02.html
http://www.healthyplace.com/communities/bipolar/serious.asp
http://www.nami.org/Template.cfm?Section=By_Illness&Template=/TaggedPage/TaggedPageDisplay.cfm&TPLID=54&ContentID=23037
;
· http://www.narsad.org/sitemap.html http://www.narsad.org/dc/a_z/
http://www.hurriyet.com.tr/anlatbakalim/3690519.asp?gid=82
Türk kadınlarının ruh sağlığını
yaşadığı ortam bozuyor
http://www.nimh.nih.gov/Publicat/bipolar.cfm http://www.nimh.nih.gov/HealthInformation/bipolarmenu.cfm http://www.narsad.org/dc/bipolar_disorder/
http://www.nami.org/Template.cfm?Section=By_Illness&template=/ContentManagement/ContentDisplay.cfm&ContentID=13107
cocukta ve gencte bipolar
http://bipolar.about.com/cs/crime/index.htm
manik bipolarlar
· MENTAL HASTALARIN COCUKLARI GORUNMEYEN KURBANLARDIR COGUNLUKLA CUNKU YALNIZ VE TRAVMALIDIRLAR VE ONLARA DA MUTLAKA YARDIM EDILMELIDIR http://www.aacap.org/publications/factsfam/84.htm http://www.aacap.org/publications/factsfam/parentmi.htm http://www.youngminds.org.uk/family/ http://home.vicnet.net.au/~nnaami/kimina.htm http://www.puberty101.com/aacap_parentmi.shtml http://www.sssalas.com/ac.html http://www.howstat.com.au/comic/ http://www.thisisawar.com/ChildrenMentalParents.htm http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0470851376.html http://teenadvice.about.com/b/a/243768.htm
BIPOLAR HASTALIGI BROSURU-NIMH
Bipolar =manik depresyon hastaligi kisinin modunda= hislerini/ hissettiklerini, davranislarini ve dusuncelerini, enerjisini ve yasama fonksiyonlari kabiliyetlerini anormal sekilde etkileyen bir beyin hastaligidir.
Bu insanlarin gunluk yasamda yasadiklari inis cikislardan
cok farklidir; bipolar semptomlari cok asiridir, zordur, agirdir. Bipolar
hastaligi iliskilerin zarar gormesine, iste ve okulda basarisizliklara, kotu
performansa, basarisizliklara sebep olur ve hatta intaharlara sebep olabilir.
Ama iyi haber de var; bipolar hastaligi tedavi edilebilir ve bipolarli insanlar uretici ve kesintisiz, dolu dolu yasamlar
yasayabilirler.
2 milyondan fazla Amerikali yetiskinde bipolar hastaligi
vardir;ki bu 18 yas ve ustu Amerikan toplumunun % 1.2 sidir- genellikle % 1-3 arasidir oran. Bipolar hastaligi
tipik olarak adolasan/ ergenlik yillarinin sonunda veya erken yetiskinlik
yillarinda gelisir. Ama bazi insanlar ilk semptomlarini cocuklukta yasarlar
ve bazilarinda da yasamlarinin ilerdeki yillarinda ortaya cikar. Genellikle
hastalik oldugu bilinmez, anlasilmaz ve insanlara dogru teshis konmadan ve
gerektigi gibi dogru tedavi edilmeden once, kisiler yillarca cok fazla aci
cekebilirler. Diyabet gibi, bipolar hastaligi da uzun vadeli bir hastaliktir
ve bu hastalik cok dikkatle kisinin yasami boyunca kontrol altina alinmali ve tedavi
edilmelidir.
“Manik depresyon dusunceleri carpitir/ bozar, korkunc
davranislari uyarir, mantikli dusuncenin temelini yok eder ve siklikla da
yasama istegi ve arzusunu yok eder. Kok olarak biyolojik bir hastaliktir ama
kisi onun sebep oldugu psikolojik tecrubelerini yasar; avantaj ve zevkleri de
olan ama hastalik uyandiginda dayanilmaz acilara ve hatta cogunlukla intahara
sebep olabilen bir hastaliktir.
“Ben bu
hastaliktan olmedigim icin sansliyim, sansliyim ki en iyi tedavilere
ulasabildim ve faydalandim ve sansliyim ki arkadaslarim, is arkadaslarim ve
ailem var” diyor Kay
Redfield Jamison, Ph.D. , ”AN UNQUIET MIND” adli 1995 de basilmis kendi
yazdigi kitabindan, kendi yasamindan alintidir; sayfa 6, Random House. Yazar kendisi bipolar olup,
yasadiklarini yazan bir psikiyatrist doktordur (John Hopkins Universitesinde
psikiyatri profosoru olmustur).
BIPOLAR
HASTALIGININ SEMPTOMLARI NELERDIR?
Bipolar cok dramatik duygu/his/dusunce=mod
degisikliklerine sebep olur-bu adeta cok yuksekten ucmak gibi “high olmak”
yani “yuksek” diyebilecegimiz asiri enerji dolu durumundan, uzgun,umitsiz
duruma gecis, sonra hep bu iki durum arasinda ileri geri gidip gelmektir.
Genellikle bu iki durum arasinda normal modlar da yasanir.Enerjide ve
davranislarda asiri uctaki degisikliklere, bu modlardaki degisiklikler eslik
eder ayni zamanda.Bu yuksek periyodlara manik atak=manik epizod ve ve alcak
periyodlara da depresyon epizodlari denir.
MANYA= MANIK EPIZOD= MANIK ATAK ISARET VE SEMPTOMLARINA
SUNLAR DAHILDIR;
MANIK EPIZOD TESHISI-Eger bu high=yuksek olma, yani manik atak durumu eger 3 veya daha fazla adette yukarda belirtilen oteki semptomlarla birlikte ve gunun cogunda,hemen hemen hergun, en az 1 hafta veya daha uzun sure olursa, manik epizod teshisi konur. Eger asiri hassasiyet,tepki gostermek,kolayca tepki gostermek,stimulasyona/yani uyariya ani tepki gostermek, kotu davranmak demek olan iritabil modda/durumda ise hasta, en az 4 ilave semptomun daha birlikte gorulmesi gerekir.
DEPRESYON=DEPRESIV EPIZOD ISARET VE SEMPTOMLARI SUNLARI
ICERIR;
DEPRESYON TESHISI- Eger bu semptomlardan 5 tanesi
veya daha fazlasi bir arada gorulurse, ve bunlar gunun buyuk bir cogunlugunda,
hemen hemen her gun, 2 hafta veya daha fazla surerse, depresiv epizod teshisi
konur.
HIPOMANYA-Hafif ve
orta derecedeki manik duruma hipomanya denir.Hipomanya bunu yasayan
insana iyi duygular yasatir;iyi gelir ve hatta fonksiyonlarda iyilik ve
ureticilikte artisa sebep olabilir. Boylece hatta arkadaslar,aile mod
degisikliklerini muhtemel bipolar hastaligi olacagini dusunurler/boyle dusunmeyi
ogrenirler;aile ve arkadaslar bu semptomlari ve donemleri kendileri
taniyabildikleri halde,hasta kisi bunu inkar edebilir;herseyin yolunda
oldugunu;hicbir seyin ters gitmedigini soyleyebilir.Ancak gerekli tedaviyi
olmayan kisilerin bazilarinda ,hipomanya
giderek asiri manik duruma gecer ve de depresyona kayar.
PSIKOZ SEMPTOMLARI- Bazen agir
manik durum epizodlari veya depresyonlar, psikoz semptomlarini/ya da
psikotik semptomlari da icerirler.Sikca rastlanan psikotik belirtiler halusinasyonlardir-yani
gercekte var olmayani duymak, gormek veya orada olmayan seylerin varligini
baska turlu hissetmek gibi-, deluzyonlar-ki bunlar kisinin kendi
kulturel inanclari ile izah edilemeyen, mantikli dusunce ve izahlardan/
aciklamalardan da etkilenmeyen ,ama dogru olmayan,cok guclu
inanclardir.Bipolardaki psikotik semptomlar o anda asiri mod durumunu
yansitirlar. Mesela kendisinde buyukluk /granduaz hisleri gorulmesi;baskan,X
unlu insan, peygamber vs oldugu veya cok ozel gucleri veya serveti oldugu gibi
seyler gorulebilir manik durumda=manik ataklarda; deluzyonlar veya sucluluk
veya degersizlik, yani mahvolmus, bes parasiz, ya da korkunc bir suc islemis
olduguna dair inanclar gorulebilir depresyon sirasinda. Bu semptomlari olan
bipolarli insanlar bazen yanlis sekilde, o da baska bir agir mental hastalik
olan sizofreni ile karistirilirlar.
Bipolarda bu degisik ve cesitli mod durumlarina bir
yelpazedeki devamlilik gibi bakmak faydali olabilir.Bir ucta ,diyelim ki en
altta “asiri agir depresyon” vardir,bunun biraz ustunde “normal orta
karar depresyon” gorulur ve de en ustte normale yakin cizgide de “hafif
dusuk/yavas mod” ki buna da insanlar kisa surdugunde “sikinti” vs
derler.Ama ucuncu durum ,yani sikinti da uzun yasanirsa,kronikse buna
“dysthymia” denir.Sonra da tam ortada “normal veya dengeli mod” vardir
orta katta.Ve sonra da normal cizginin ustunde,”hafif ve orta karar
hipomanya” , “manik durum”
ve sonra en ustte de “asiri manik” durum vardir.
KARISIK SEMPTOMLU
BIPOLAR DURUMU- Ancak bazi insanlarda, manik ve depresyon
belirtileri birlikte gorulur ve buna KARISIK SEMPTOMLU BIPOLAR DURUMU DENIR
(bipolar with mixed semptoms).
Karisik bipolar epizodunun semptomlari siklikla sunlardir;
Bipolar mental hastalik olmaktan da ote bir problem olarak
da gorulebilir-mesela alkol ve uyusturucu kullanimi, okulda ve iste kotu
performans ve cok zorlanan kisisel iliskiler,herbiri problemdir. Bu problemler aslinda mod /hissetme, davranis
bozukluklari hastaliklarinin belirtileridir.
Oteki mental hastaliklar gibi, bipolar hastaligi da
fizyolojik olarak taninamaz-mesela bir kan testiyle veya beyin MRI yi gibi
vs teshis koymak mumkun degildir.Bu
nedenle de bipolar hastaligi teshisi, semptomlara dayanarak,hastaligin
geslimesine,durumuna gore ve varsa ailenin gecmisine bakilarak konur.ABD de
bipolar hastaliginin teshis kriterleri American Psychiatric Association- Diagnostic
and Statistical Manual for Mental Disorders,fourth edition
(DSM-IV).Washington,DC, American Psychiatric Press,1994 DE YAYINLANMISTIR http://www.psych.org/public_info/dsm.pdf
.
Bipolar hastasi degisik kisilerin verdigi kendi tarifleri
,bu hastalikla ilgili kendi ic dunyalarina cok degerli bakislar ,degisik mod
durumlarini anlattigi icin cok degerlidir;
Depresyon; Herhangi bir seyi iyi yapmak
kabiliyetim oldugundan bile tamamen supheliyim. Sanki aklim yavaslamis gibi ve
sanki aklim tamamen yandi/tukendi de virtuel olarak tamamen kullanilmaz hale
geldi.Tum bunlardan kaynaklanan caresiz umitsizlik ve herseyden korkunc
korkuyorum….baskalari bana “Bu sadece gecici, gececek,yeneceksin, basaracaksin”
diyorlar, ama tabii benim asla neler hissettigimden hic haberleri yok ama onlar
yine de bildiklerine eminler.Eger hissedemezsem, hareket edemezsem,
dusunemezsem, deger vermezsem,o zaman amacim ne ki???
Hipomanya=hafif ve orta derecede manik;”high”
yuksek oldugumda onceleri bu harika… Dusunceler cok hizli..sanki daha
parlaklari ortaya cikana kadar tum yildizlara tek tek ates etmek gibi..Tum
utangaclik kaybolur, uygun kelimeler, uygun el kol hareketleri, uygun davranislar
aniden yerli yerindedir…hic de ilginc olmayan insanlar, seyler birden cok
ilginc gelmeye baslarlar…Dokunarak hissetmek,bir anlamda cinsellik ’sensuality”
one cikar; bastan cikartmak, bastan cikartilmak dayanilmaz olur..Sanki omurganizdaki ilik inanilmaz duygulardan
kolaylik,guc,iyilik,kendini iyi hissetmek,asiri guclu olmak,ustun
olmak,eforilerle beslenmis gibidir….herseyi yapabilirsin.. ama, biryerlerde bu
degisiverir.
Manya=manik; Hizli dusunceler artik cok daha
fazla hizlidirlar ve cok fazladirlar…netligin yerini inanilmaz saskinlik
kaplar…artik bu hiza erisemezsiniz ve hafiza yok olur…bulasici eglence de artik
sizi eglendirmez..arkadaslariniz korkmaga baslarlar…hersey ters gitmektedir
…irritabilsinizdir ((asiri hassasiyet gostermek,alinganlik,kolayca tepki
gostermek,stimulasyona ani tepki gostermek, kotu davranmak) ..ofkelisinizdir,
korkarsiniz, kontrolsuzsunuzdur ve kapana sikismis hissedersiniz kendinizi.
Bipolarli bazi kisiler intahari dusunurler,denerler.
INTAHARI DUSUNEN HERKESIN ACILEN YARDIMA,TERCIHEN DE MENTAL/BEYIN SAGLIK DOKTORUNA, PSIKIYATRISTE IHTIYACI VARDIR. INTAHAR EDECEGINI SOYLEYEN,IMA EDEN HERKES COK CIDDIYE ALINMALIDIR. Bipolar hastaliginin ilk zamanlarinda intahar riski daha yuksek gibi gorulmektedir.Bu nedenle de bipolar hastaligini erken tanimak ve onu kontrol altina almayi erken ogrenmek, intahara nedenli olum riskini azaltabilir.
Intahar dusuncelerine eslik eden,birlikte gorulebilen
isaret ve semptomlar sunlari da icine alir;
|
EGER
INTAHAR ETMEYI PLANLADIYSANIZ/ ISTIYORSANIZ, DUSUNUYORSANIZ VEYA TANIDIGINIZ
BIRISININ INTAHAR ETMESINDEN KORKUYORSANIZ ;
www.ruki.org/intaharionlemek.htm
e tiklayiniz. |
Bazen bazilari intahari uzun zaman icinde cok dikkatle
planlarlarsa da, bazilari bunu aniden ve cok dusunmeden yaparlar;boylece
yukaridaki kutuda son nokta olarak ikaz edilebilecek baska bir nokta da,
bipolarli insanlar icin DEGERLI UZUN-VADELI STRATEJILERIN olusturulmasidir. Her
halu karda, intahara meyilli dusunceler ve hareketlerin bu tedavi edilebilen
bipolar/manik depresyon hastaliginin
semptomlari oldugunu bilmemiz cok onemlidir.Gerekli uygun tedavi ile
intahar dusunceleri gecmiste kalabilir.
BIPOLAR =MANIK DEPRESYON HASTALIGININ SEYRI ,SERGILEDIGI
TABLO ZAMANLA NASILDIR?
Manik ve depresyon epizodlari=surecleri=devreleri yasam suresince tipik olarak gorulur.Bu epizodlar arasinda,bircok bipolarli kisi semptomlardan/hastaligin belirtilerinden kurtulurlar;ancak 1/3 gibi bipolar hastasinda kalinti semptomlar hala vardir.Bu bipolarli hastalarin kucuk bir yuzdesi de,tedavilere ragmen kronik ve yok olmayan semptomlar yasayacaklardir.
BIPOLAR I-Hastaligin
klasik seklinde manik ve depresyon epizodlari sik sik birinden otekine gecer;buna
BIPOLAR I denir.
BIPOLAR II- Ama
bazilari asla agir manik epizod sergilemezler ama depresyonla sik sik
yer degistiren daha hafif az/orta manik durum olan hipomanya yasarlar.Depresyon ve hipomanya
epizodu arasinda sik sik gidip gelen hastaligin bu sekline BIPOLAR II
denir.
HIZLI DONUSUMLU BIPOLAR