TOPLUMDA DEPRESYONLU HASTAMIZ VARSA,
AILEMIZDE,KOMSUMUZDA, MAHALLEMIZDE,
YAKINLARIMIZDAN BIRI HASTAYSA, BEYIN, MENTAL (ESKI CAGDISI
DEYIMLERLE RUH AKIL) SAGLIGI BOZULMUSSA NELERI BILMELIYIZ?
DEPRESYON VE DEPRESYONUN OTEKI TIPLERI, MENTAL
BEYIN, DAVRANIS HASTALIKLARI NELERDIR, BELIRTILERI NELERDIR?
NASIL ANLARIZ?
ERKEN TESHIS VE ERKEN TEDAVI NEDEN ONEMLIDIR?
MAYIS MENTAL SAGLIK
BILGILENDIRME AYIDIR
8 Mayis Cocukluk/GENCLIK depresyon bilgilendirme gunudur.
http://www.mentalhealth.org/publications/allpubs/SMA96-3118/default.asp
kelimeler zehir olabilir-kelimeler iyilestirebilir
http://www.hayad.org.tr/
HASTA VE HASTA YAKINI HAKLARI DERNEGI http://www.hayad.org.tr/index01.htm
DEPREM SADECE TOPRAKDA, EVLERIMIZDE DEGIL; YILLARIN BIRIKIMI,
IHMALI VE ILGISIZLIGI ILE,ERKEN TESHIS VE ERKEN TEDAVI OLMAYISI NEDENIYLE
BEYINLERIMIZDE, SAGLIGIMIZDA.TOPLUM SAGLIGI HICE SAYILMAKTADIR.RUKI
http://www.pbs.org/wnet/brain/ PBS TV den Beynin Gizli Hayati-bebek,cocuk,adolasan
genc,yetiskin ve yasli beynini de gorun
http://www.unhchr.ch/udhr/lang/trk.htm TURKCE INSAN HAKLARI
TURKIYE'NIN DE IMZALADIGI 54
MADDELIK COCUK HAKLARI
SOZLESMESI -TURKCE VE 3 BOLUMDE
http://boes.org/un/turun-b.html http://boes.org/un/turun-c.html http://boes.org/un/turun-d.html http://www.ogulcan.com/cocukhaklarisozlesmesi.htm
TOPLUMDA
BEYIN,DAVRANIS VE DEPRESYON HASTALIKLARI STIGMASININ YOK EDILMESINE VE
GONULLERDEKI BILGISIZLIK PASININ SILINMESINE, DISLAMA CEHALETININ KOKUNUN
KAZINMASINA YARDIM EDINIZ.
http://www.nimh.nih.gov/publicat/depression.cfm depresyon nedir?
http://www.mentalhealthscreening.org/sos_highschool/
Liselerde intaharlari onleme programi-SOS
http://www.mentalhealth.org/publications/allpubs/fastfact1/default.asp
Cocukta bu 12 belirti/semptom varsa profosyonel yardim isteyin;doktora goturun
http://www.nimh.nih.gov/publicat/depchildmenu.cfm Cocukta, gencte depresyon
http://www.nimh.nih.gov/publicat/depsuicidemenu.cfm
intahar
http://healthlinks.washington.edu/clinical/psychiatry.html
http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=544
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/psych.html
http://healthlinks.washington.edu/toolkits/patient.html
http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=14
http://www.healthfinder.gov/ mental health
diye arama yapin
http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=712
http://www.healthfinder.gov/scripts/SearchContext.asp?topic=713
http://www.aacap.org/publications/factsfam/index.htm
http://www.aacap.org/info_families/index.htm
http://www.aacap.org/resource/index.htm
http://www3.bc.sympatico.ca/me/patientsguide/ref.htm
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html
http://www.lib.uiowa.edu/hardin-www/electron.html#1077
http://www.nami.org NAMI
beyindeki tum hastaliklari anlatan, ABD de ve dunyada toplumu
bilinclendiren,hastalarin haklarini sonuna kadar koruyan, kanunlarin
cikmasina,duzeltilmesine ve uygulanmasina sahip cikan,stigmayi onleyen ve
kinayan,afise eden,pesine dusen, ABD de halkin bagislarla destekledigi ,hasta
ve ailelerine sozcu ve en aktif,egiten,bilgilendiren,her sehirde,eyalette
subeleri olan,ABD kanun yapici kongre ustunde etkili ,halkin en buyuk destek
grubudur.
http://www.hayad.org.tr/ HASTA VE HASTA YAKINI HAKLARI DERNEGI http://www.hayad.org.tr/index01.htm
http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/00/07/14/dizi/01diz.htm
Ruh hastalarinin=Beyin Hastalarinin Yasasi Daha Cikartilmadi
Beyindeki kimyevi maddeler dengesizligi olan VE
KANUNLARLA ABD DE FIZIKSEL HASTALIK OLDUGU KABUL EDILEN MENTAL, BEYIN
HASTALIKLARI en zor anlasilan organimiz beynin, mental hastaliklarinin
arastirilmasina,bir gun onlenebilmesi ve tedavisine ABD de cok fazla butce
ayrilmaktadir ve her gecen gun daha da umit verici gelismeler
kaydedilmektedir.TOPLUM OLARAK MENTAL HASTALIKLARIN ETIKETLENME, DAMGALANMA,
STIGMA FAKTORU OLMASINI EL ELE VE DE KANUNLARLA DA ENGELLEMEK VE INSANLARI
BILGILENDIRMEK,HASTALARIMIZI KORUMAK ZORUNDAYIZ KI, MENTAL HASTALIGI OLANLAR DA
SEKER,KALP VS HASTALARI GIBI RAHATCA ORTAYA CIKIP TEDAVI OLSUNLAR.ONLARI
SEVGIYLE VE SEFKATLE VE KANUNLARLA DA KUCAKLAYALIM.HASTALIKLARI GEREGI
SUREKLI CALISAMAZ DURUMDA OLANLARA ISE DEVLETTEN MAAS BAGLANMALI VE GEREKLI
YASAMA, BEDAVA BESLENME KUPONLARI VE BEDAVA TEDAVI IMKANLARI MUTLAKA
SAGLANMALIDIR.UNUTMAYIN HEPIMIZIN BASINA HER AN GELEBILIR VE KIMSE BU HASTALIKLARI
KENDISI SECMIYOR.TEDAVI OLABILIRSINIZ VE OLMALISINIZ DA.Sizlere
burada bu kolay anlasilir tuketici bilgilerini ve yine bol linkler ve ticari ve
para kazanmak amacli kullanilmasina musaade etmeyecegimiz ,izin alinmis onemli
sizofreni tercumeleri ile sunuyoruz. Egitim amacli kaynak vererek herkes
cogaltabilir, kopyeleyebilir, bastirabilir, dagitabilir, faydalanabilirsiniz.
Bu calismami :
·
EKSIK OLAN CAGDAS KANUNLARI VE UYGULAMALARI VE TUM
TURKIYEDE HASTA TESHIS VE TEDAVI
NETWORKUNU ELBIRLIGI ILE CIKARTALIM,
HAZIRLAYALIM,HAYATA GECIRELIM.
·
ABD de kongre uyeleri
ile, bizde ise hukumet uyeleri, milletvekilleri kimdir ve http://www.ndmda.org/cngrstalk.htm
onlarla nasil konusulur, KANUNLARIN CIKARTILMASI ICIN HUKUMETLE,
MILLETVEKILLERI ILE NASIL ISBIRLIGI YAPILIR!PATRON SIZSINIZ!
BU
BILGILERIN VE DE TUM DEGERLI ABD MENTAL SAGLIK KAYNAKLARININ SIZLERE
AKTARILMASINDAKI AMACIM:
§
INSANLARIN MENTAL
HASTALIKLARIN ON ISARETLERINI MUTLAKA CAGDAS ULKELERDEKI GIBI OKULLARDA DA
VERILECEK EGITIMLE AILEDE, ISYERLERINDE,TOPLUMDA TANIYABILMELERI,
§
BUNLARIN
KALP,DIYABET/SEKER,YANSIYON GIBI GERCEK FIZIKSEL BEYIN HASTALIKLARI
OLDUGUNUN ARTIK MUTLAKA BILINMESI VE KANUNLA DA KABUL EDILMESI GEREKIR
ULKEMIZDE DE
§
ABD deki Istatistiki bilgiler dunyadaki her 5 kisiden
biri ciddi depresyon hastasi;her 100 kisiden biri ise sizofreni hastasidir;her
40 kisiden biri ise OKD/OCD hastasi der.
§
ERKEN TESHIS,
§
ERKEN TEDAVI,
§
BILGI ILE DAHA KOLAY
BASA CIKABILMEK,
§
TEDAVININ ONEMI, TEDAVIDE
SON GELISMELERIN, ILACLARIN TUKETICILERCE DE TAKIBINE YARDIMCI OLABILMEK
§
ULKEMIZDE DE CAGDAS ULKELERDEKI GIBI COCUKLUKTAN ITIBAREN
INSAN PSIKOLOJISI / PSIKIYATRISININ GUNDEMDE OLMASINI VE ERKEN TESHIS,ERKEN
TEDAVIYI MUMKUN KILACAK TUM ULKEDE ACILEN MENTAL SAGLIK NETWORKU KURULMASI
VE TUM TURKIYEDE SISTEMIN,HAYATIN ICINE
SOKULMASI- INSANLARA YARDIMCI OLUNMASI-CAGDAS OLMAK-INSAN HAKLARINA
SAYGILI OLMAK VE UYGULAMAK
§
PROFOSYONELLERE DE ABD
DEKI ONLINE INTERNET DEGERLI KAYNAKLARI TANITABILMEK
§
AILELERIN DAYANISMASI,
DERNEKLER KURMALARINA YOL GOSTEREREK YARDIMCI OLMAK
§
HASTALAR VE YAKINLARININ
VAR OLAN DAYANISMA-BILGILENDIRME-EGITME DERNEKLERINE KATILMALARININ TEMINI
§
TOPLUMDA 365 GUN MENTAL
SAGLIK EGITIMLERINE MUTLAKA VE ACILEN BASLANMASI
§
HASTALARIN VE ARKADASLARININ,
AILELERIN BILGI ILE AYAKTA KALABILMELERININ TEMINI
§
EN IYI VE TECRUBELI
UZMAN DOKTOR VE HASTAHANELERI SECEBILMELERI ICIN BILGILENMELERI, EN DOGRU
SORULARI SORABILMELERI
§
TOPLUMDA YALNIZ
OLMADIKLARINI BILMELERI
§
BILGILENDIRILMELERI
§
SESLERINI DUYURABILMELERI.
§
BU KONULARDA EKSIK
KANUNLARIMIZIN CIKMASININ DESTEKLENMESI,KANUNLARIMIZIN GUNCELLESTIRILMESININ
TALEBI
§
TOPLUM OLARAK AKILLICA
VE BILINCLI SAGLIK VE YASAM SECIMLERI YAPABILMEK, STRESLE BASA CIKABILMEK,STRES VE OFKEYI KONTROL ALTINA
ALMAYI OGRENMEK,2-3-5 yasindakiler dahil ogretilmesi http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/stress/
stres virtuel kutuphanesi, http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/stress/manage.htm
§
ORTBAS ETMEK VE
UTANMAK,SAKLAMAK DEGIL, YUKSEK SESLE
KONUSULMASINI,PAYLASILMASINI TEMIN
ETMEK
§
CUNKU HER AILEDE EN AZ
BIR- IKI KISI VAR, ISTATISTIKLER BOYLE SOYLUYOR.
§
YARDIMLASALIM,ULKEMIZDE MENTAL HASTALIKLARI ONLEME,
YARDIM VE TEDAVI NETWORKUMUZU DERHAL KURALIM.
§
DEPREM SADECE
TOPRAKDA,EVLERIMIZDE DEGIL; YILLARIN BIRIKIMI, IHMALI ILE BEYINLERIMIZDE,
SAGLIGIMIZDA.
§
BILGILENDIRME,DESTEKLEME,PAYLASMA,DAYANISMA GONULLU
YARDIMLASMA SAYFALARIDIR.
MENTAL HASTALIKLAR DUNYADA HER 100 KISIDEN 20 KISIYI
ETKILEMEKTEDIR;YANI HER 5 KISIDEN BIRI HASTA.
18-24 yas grubunda intaharlar ABD
de ucuncu olum nedenidir. ABD CNN 13 Aralik
1999 mental saglik haberlerine gore, Japonyadaki once
intaharlarda yardim amacli kurulan hotline/acil kriz telefonlari artik 90 lara
ulasmis ulkede ve de artik tum mental
hastaliklar icin acil yardim amacli kullanilmaktaymis.Japonyada oncelikle gencler ve orta yasilarda depresyon vs kaynakli
intaharlarda artis olup, 33.000 kisinin intahar ettigi anlasilmakta CNN
raporundan. Japonyada son yasanan ekonomik krizin de etkilerini anlatan Japon
ilgili, isten cikarmalar, batililasmanin getirdigi degisikliklere uymak
zorunluluklarinin intaharlarin artisinda cok onemli etken oldugunu soyluyor.Hatta
yeni yeni calisanlara is yerlerinde mental saglik servisleri verilmege baslanmis.Mental hastaliklar karakter zayifligi, eksikligi,bozuklugu
degildir asla, belli tedavilere cevap veren, kanunlara uygun ,aynen
oteki tibbi tedavilere cevap veren kanser,damar sertlesmesi,kalp hastaliklari
gibidir.Genc nesilin dusundugu gibi konusabilme,uyum saglama yeteneginin
Japonyada,orta yaslilara gore daha fazla oldugu bildiriliyor. Biz ne onlemler
aliyoruz?
MENTAL HASTALIKLAR DA KALP, SEKER, KANSER
GIBI FIZIKSEL BIR HASTALIKTIR.
§
Kalp hastaligi veya
diyabet ,kanser gibi fiziksel bir hastaliktir
§
ABD de kanunla
fiziksel hastalik oldugu kabul edilmistir.
§
Beyin de vucudumuzun
bir parcasidir ve o da hastalanabilir.
§
Kimsenin sucu
degildir.Kisinin de, ailenin de bir sucu yoktur!
Mental
hastaliklarin bircok sebebi vardir:
§
Dogumda travmalar
§
Beyindeki kimyevi
dengesizlikler
§
Oteki biyolojik, cevre , sosyal
ve kulturel faktorler
§
Sizofreni- Halusinasyonlar, asiri kabuguna cekilme,
rahatsizlanmis, garip, anormal dusunme tarzi
ve davranislarla karakterize
edilen bir grup hastaliga verilen addir.
§
Depresyon- Isteksizlik,YORGUNLUK, istah kaybi, uyku
duzensizlikleri, intahar dusunceleri vs ile karakterize edilebilen surekli
mutsuzlukdur.
§
Organik beyin
hastaliklari- Beyin tumorleri, beyinde
hasarlanmalar, damarlarin sertlesmesi vs nin sebep oldugu akil=ruh=beyin
hastaliklaridir.
Mental hastaliklarin
siddetleri, dereceleri hafiften, insani calisamaz ve ozurlu (disability) olarak
tanimlamaya kadar degisen siddette olabilir.
Neden mental
hastaliklar hakkinda kendimizi egitmeliyiz
sorusunun cevabina gelince de:
§
Milyonlarca
insani etkilemektedir dunyada ama bircok kisi bu konularda hemen hemen hic bir
sey bilmemektedir.Toplumlarda , ozellikle de gelisen ulkelerde bu konu adeta
tabudur, saklanir, konusulmaz ve konu etiketleme amacli stigma olarak
kullanilmaktadir.
§
Hasta insanlarin size, anlayisiniza, desteginize ve
bilginize ihtiyaclari vardir.Aynen oteki saglik problemlerinde oldugu gibi.
§
Mental
hastaliklar tedavi edilebilen hastaliklardir.Uygun ve dogru tedavilerle, bircok
hasta iyilesebilir ve uretici bir yasam surerler toplum icinde.
§
UNUTMAYIN, BIR GUN SIZI VEYA BIR YAKININIZI DA
ETKILEYEBILIR BU HASTALIKLAR!
§
http://www.aacap.org/about/q&a.htm Amerikan Cocuk ve Yetiskinler Psikiyatrisi
Akademisi-Cocuk,genc ve yetiskin
psikiyatrisi hakkinda soru cevaplar! http://www.aacap.org/
§
Cunku mental hastaliklar
ailenin problemidir. ABD de, dunyada, Turkiyede de bircok aile
etkilenmektedir.
§
Mental hastaliklar duygusal,maddi
ve sosyal problemler yaratabilir tum aileye.
§
Mental hastaliklarda tum
hayatlarinin degisecegini AILE bilmek zorundadir.
Cunku aile tedavide faydali olabilir.Nasil mi ?
§
Hasta yakin/akraba icin ERKEN
TEDAVIYI SAGLAYARAK
§
Mental hastaliklar hakkinda
OGRENEREK, kendini egiterek ve nasil basa cikilacagini anlayarak
§
Bir yakininin mental hasta
oldugunu KABUL EDEREK
§
Ofkeyle reaksiyon gostermek
yerine SEMPATI, SEFKAT VE SEVGIYLE REAKSIYON gostererek.
Mental hastaliklar aileyi bircok sekilde etkilemektedir:
§
INKAR- Gercekten hasta degil, ben abartiyorum, bana oyle
geliyor, hasta olamaz, numara yapiyor.Bir problem oldugunu hisseder etmez,
sanki hicbir sey yokmus gibi davranmayin asla.Hemen doktora,
psikologa,psikiyatriste basvurun.
§
KORKU VE ENDISE- Intahar eder mi?,
Bize ne olacak?.Yakininizi doktora goturmek, tedavi ettirmek ve yetkili bir
uzman doktora endise ve korkularinizi anlatmak korkularinizi azaltabilir.
§
SUCLULUK HISSETMEK- Suclu ben miyim?Belki
yeterince sevgi dolu degildim.Sucluluk hislerinizi beslemeyin, sizi hasta eder
bu duygular.Mental hastaliklarin cok karisik ve kompleks sebepleri oldugunu hep
hatirlayin.
§
DUSMANLIK DUYGULARI SERGILEMEK- Hersey
senin sucun, duzelmek icin birsey yapmiyorsun, silkin kurtul su durumdan vs
.Aile uyeleri, hasta kisiyi endise, utanc, ailede uzuntuye sebep olduklari
icin suclayabilirler.Unutmayin mental hastaliklar gercek hastaliktir, yani
fiziksel hastaliktir ve tedavi
edilmeleri gerekir.
§
MUTLAKA PROFOSYONEL PSIKIYATRIK, UZMAN TERAPIST YARDIMI ISTEYIN eger duygulariniz ve/veya problemleriniz basa
cikamayacaginiz kadar agir gelirse.
§
MADDI SORUNLAR BASLAR-TEDAVI EDILMEYEN MENTAL
HASTALIKLAR NEDENIYLE KISI ISINI KAYBEDEBILIR VE TUM AILEDE MADDI SORUNLARA
SEBEP OLABILIR.Devletin kanunlarini ogrenelim, arastiralim. Boyle durumlarda
neden mental hastaliklar nedeniyle calisamaz durumda olanlara devlet saglik ve
maddi yardimi yapilmamaktadir?
BIRISININ MENTAL OLARAK HASTA OLDUGUNU
NASIL ANLAYABILIRIZ ?
Genelde bu kolay degildir her
zaman.Kisi genelde yavas yavas hastalanir.Su belirtilere karsi uyanik
olun:
§
SESSIZ VE ISTEKSIZ. ILGISIZ DAVRANIS BICIMLERI-Kendi kabuguna cekilmek,
aileye ve/veya ise, oyuna, arkadaslara ve gunluk aktivitelere ilginin
kaybolmasi kisinin bizim dunyamizdan uzaklasmakta oldugunun isaretleri
olabilir.
§
GUNLUK RUTIN HAYATTA DEGISIKLIKLER- daha cok uyuma veya yemek yeme gibi veya izah
edilemeyen fiziksel problemler.
§http://www.mentalhealth.org/cmhs/index.htm Mental Saglik Servislerine ornek
§http://www.narsad.org NARSAD ABD de Beyinle, DEPRESYON VE
SIZOFRENI ilgili arastirmalara para
tahsisati yapan tek organizasyon-non profit. TUM
DUNYA ICIN BULUNACAK SEBEP,NEDEN,ORTADAN KALDIRMAK, TEDAVI VS AMACLI
ARASTIRMALARIN DAHA DA HIZLANMASI ICIN BAGIS YAPMAK ISTEYENLERIN PARA VERECEGI
BIR YER. Hizli gelismeler kaydediliyor arastirmalarda.Ne kadar cok para destegi
verilirse,o kadar hizlanacak.Online kredi karti ile bagis yapilabilir.Tum
arastirmalar hepimiz,tum dunya icin!!!!!!!!!!!!!
§http://www.mhsource.com/narsad.html NARSAD-
BEYIN DEPRESYON VE SIZOFRENI ARASTIRMACILARI MERKEZI- TUM DUNYA ADINA BU
ARASTIRMALARA ABD de PARA TAHSISI YAPAN TEK MERKEZ
§http://www.mhsource.com/narsad/narsadinfo.html
NARSAD nedir?
§http://www.samhsa.gov/cleartable.htm
http://www.samhsa.gov/csat/csat.htm
§http://www.abcnews.go.com/onair/2020/2020_000308_mexicomental_feature.html Meksikadaki mental hastalar
zincirli,durumlari gizli kameralarla insan haklari organizasyonlari tarafindan
tesbit edilmistir. MDRI Uluslararasi Mental Ozurlu Insanlarin Haklari
Organizasyonu adresi de var.
§http://www.mdri.org Uluslararasi Mental Ozurlulerin Haklari Organizasyonu mdri@erols.com Mental problemli insanlarin uluslararasi korunmasi prensipleri http://www.mdri.org/intstnd/istandards.htm
hasta ve beyin ozurlu olanlar
§http://www.dana.org/brainweb/
Beyinle ilgili tum arastirmalarin guncel neticesini
de veren web,Uyusturucudan, Alzheimerza kadar beynin yeni elde edilen
arastirmalarin sonuclari, http://www.dana.org/dabi/dabi.html
§1999 Amerikalilarin doktorundan raporlar-mental
saglik dahil (Saglik Bakani karsiligi) http://www.mentalhealth.org/specials/surgeongeneral/index.htm
§http://www.geocities.com/TheTropics/1538/stats.html
Istatistiki Bilgiler ve GERCEKLER
§http://www.phrma.org/guides/index.html
Mental/beyin sagligi ile ilgili arastirmalar
§http://www.noah.cuny.edu/providers/cornell.html
The New York Hospital-Cornell Medical Centerdan Mental sagligimiz konulari
§http://www.apa.org/pubinfo/
Gunluk Hayatta Psikoloji
§http://www.nimh.nih.gov/publicat/index.cfm
NIMH
§http://www.mentalhealth.org/
Bilgi Paylasmasi Networku-Mental Saglik-Mental saglik servisleri merkezi http://www.mentalhealth.org/consumersurvivor/index.cfm,
http://www.mentalhealth.org/links/
§Medyada mental saglik guncel yeni haberler http://www.mentalhealth.org/newsroom/
§Yeni neler var? http://www.mentalhealth.org/whatsnew/
§
Cunku 50 milyon mental
hasta var ABD de .Bizde kac kisi var?
§
Istatistiki bilgiler dunyada her 5 kisiden biri
ciddi AGIR depresyon hastasi, her 100 kisiden biri ise sizofreni, her 40
kisiden biri OKD/ OCD hastasidir der.Bu rakamlar bizde daha da yuksek olabilir. http://www.mentalhealth.org/whatsnew/walktwalk.htm
§
Biz de Mayis ayinda bir gun
secip yuruyerek egitelim toplumu -bu webde de kampanya amacli anlatildigi gibi.
§Kutudan secin konunuzu, tum linkleri ile geliyor http://www.mentalhealth.org/cornerstone/index.cfm
§http://www.sciam.com
Scientific American Mecmuasi
http://www.nami.org/helpline/peoplew.htm MENTAL
HASTALIKLARI DOKUMANLA BELGELENMIS,DUNYAMIZA RENK KATMIS DUNYA CAPINDAKI UNLULER.
MENTAL HASTALIK BASA GELDIGINDE, YARDIM
ISTEYIN; HASTALIGIN FIZIKSEL BEYIN HASTALIGI OLDUGUNU ANLAYAN,KABUL EDEN, BU
ALANDA UZMAN OLAN,KENDINI SUREKLI YENILEDIGINI ISPATLAYABILEN, TUM AILEYLE EKIP
CALISMASI YAPACAK VE GUNCEL BILGILERLE DONANMIS ISINI, HASTALARINI SEVEN,
SABIRLI,ANLAYISLI,KENDINI HER GUN,SUREKLI YENILEYEN GUVENECEGINIZ BIR DOKTORA
GIDIN.
(ABD DE DOKTORLAR HER SENE SINAV
VERIRLER;KONGRELERE VS KATILDIKLARINI VS BELGELERLER VE CALISTIKLARI
EYALET/SEHIRLERDEKI GEREKLI KANUNLARA GORE HER YIL CALISMA LISANSLARINI
YENILEYEBILIRLER-HER DOKTOR OLAN OMRU BOYUNCA RASTGELE DOKTORLUK YAPAMAZ))
TOPLUMDA
BEYIN,DAVRANIS VE DEPRESYON HASTALIKLARI STIGMASININ YOK EDILMESINE VE
GONULLERDEKI BILGISIZLIK PASININ SILINMESINE, DISLAMA CEHALETININ KOKUNUN
KAZINMASINA YARDIM EDINIZ.
§
HASTAHANEYE HASTANIN
GONULLU, KENDI ISTEGIYLE GITMESI, BASVURMASI-Bazi hastalar tedavi icin kendileri giderler
hastahaneye. Bunlar ABD de tum sivil
haklarini korurlar.Cikmak istediklerinde de KENDILERI yazili muracaatte
bulunurlar.
§
GONULSUZ, MECBURI VE
ZORLA, ISTEK DISI,POLIS YARDIMI ILE
HASTAHANEYE YATIRILMA- Bazi kisiler tedavi olmayi reddederler ama
hastahaneye yatmalari sarttir.Bu islemleri iceren ABD eyalet kanunlari ve
kisinin sivil haklari eyalete gore degisebilir:
1. Bu islem en az iki doktordan,ki birisi psikiyatrist
olmak zorundadir; tibbi veya psikolojik sertifikali/raporlu muracaat dilekcesi
veya mahkeme emri veya ozellikle de uzun sureli tedavilerde ise mahkeme
gerektirebilir. Hasta avukat tutabilir bu islemler suresince.
2. Hastanin tedavi edilme hakki vardir; bu bazi tedavi
bicimlerini reddedebilecegi anlamindadir.Bazi sivil haklarini kaybedebilir.
3. Doktor talimati ile, hastanin ailesinin ricasi ile
veya mahkeme karari ile hasta
hastahaneden cikartilabilir.
4. http://www.nami.org/legal/index.html
Kanunlar-NAMI
5. http://www.hayad.org.tr/
HASTA VE HASTA YAKINI HAKLARI DERNEGI http://www.hayad.org.tr/index01.htm
http://www.hayad.org.tr/ HASTA VE HASTA YAKINI HAKLARI DERNEGI http://www.hayad.org.tr/index01.htm
Hasta ve Hasta yakini Haklari Dernegi
http://abone.turk.net/dcan/psikiyatri.htm
PSIKIYATRIDE HASTA HAKLARI,
http://abone.turk.net/dcan/haklar.htm
Hastalarin, hastaliklarinin gizlilik haklari-BU SAGLIK BILGILERI/DOSYALARI KANUNEN GIZLIDIR,KIMSEYE VERILMEZ,MEDYA DA ULUPORTA
YAZAMAZ- cag disidir,insan haklarina,hasta haklarina aykiridir.
ABD Saglik Bakanligindan,
stigma dahil http://www.surgeongeneral.gov/ ABD
Saglik Bakanligi webi http://www.surgeongeneral.gov/library/mentalhealth/toc.html#chapter7
http://www.psychlaws.org/New!/CTACstmt.htm California
Dayanisma,Kanunlar
http://www.unhchr.ch/udhr/lang/trk.htm
TURKCE INSAN HAKLARI , http://www.bugiad.org.tr/anayasa.htm
ANAYASA ,
http://www.saglik.gov.tr TC SAGLIK BAKANLIGI,
http://www.istabip.org.tr/yasa/ Saglik Mevzuati-Yasalarimiz vs.,
http://www.istabip.org.tr/gyasa/
Yasalarimiz
,
http://www.webring.org/cgi-bin/webring?ring=hukuk;list
Turk
Hukuk webringi ,
http://www.health.state.ny.us/nysdoh/consumer/patient/patient.htm
http://www.aclu.org/library/rtsmentdis.html
Mental ve
calisamaz/ozurliu kisilerin tum haklari adim adim anlatilmaktadir (istege
bagli,isteksiz hastahaneye yatmak detaylari
dahil) kitap/siparis verebilirsiniz.
http://www.hyperguide.co.uk/mha/overview.htm http://www.hyperguide.co.uk/mha/contents.htm#alpha
Mental hastalarin adim adim Haklari kilavuz bilgiler/online, http://www.hyperguide.co.uk/mha/contents.htm#num
, http://www.hyperguide.co.uk/mha/contents.htm
,Ingilterede Mental Hastaliklarla ilgili kitaplar http://www.hyperguide.co.uk/shop/index.htm
,linkler http://www.hyperguide.co.uk/mha/weblinks.htm
http://www.bazelon.org/
Haklari
http://mentalhelp.net/law/ Mental saglik/Psikiyatri ve
Kanunlar,linkleri
Psikoloji http://www.apa.org/
APA-Amerikan Psikologlar
Dernegi-Sizofrenide psikososyal rehabilitasyonla umit var!
http://www.psychologicalscience.org
APS-Amerikan Psikoloji Cemiyeti http://www.psychologicalscience.org/links.htm
http://mentalhelp.net/guide/pro29.htm
Forenzik Psikoloji ve
Psikiyatride kaynaklar++++
http://www.mentalhealth.org/links/legal.htm
Legal,HUKUKI linkler++++++
http://www.mentalhealth.org/publications//allpubs/ken98-0051/ken980051.htm
Haklari.
http://www.usdoj.gov/crt/ada/adahom1.htm Ozurlu/calisamaz haklari
http://www.aclu.org/library/rtsmentdis.html
Mental ve beyin ozurlu/disabilitity hastalarin insan haklari sendika kilavuz
bilgileri
http://www.mentalhealth.org/publications//allpubs/ken98-0051/ken980051.htm
ABD de mental hasta haklariniz
http://www.mentalhealth.org/links/legal.htm
Kanunlar acisindan tum kaynak ve linkler.
http://www.mentalhealth.org/publications//allpubs/CMH98-5021/rights.htm
ABD de insan=tuketici saglik haklariniz.
http://www.mentalhealth.org/stigma/bill.htm
Haklariniz,kanunlar
http://www.mentalhealth.org/publications//allpubs/ken98-0048/ken980048.htm
http://law.house.gov/1.htm KANUNLARLA ILGILI
BOL LINK.
BIZDEKI MENTAL HASTA HAKLARI KANUNLARI NE DIYOR
ARASTIRIN.
GUNCELLESTIRELIM, KOLLAYALIM, SAHIP
CIKALIM. CAGDASLASALIM.
Hasta ve Hasta yakini Haklari Dernegi
ADA-Americans with
Disabilities-Ozurlu/Calisamaz Amerikalilar Kanunlari http://www.usdoj.gov/crt/ada/adahom1.htm http://consumerlawpage.com/brochure/disab.shtml http://www.ncd.gov/ http://janweb.icdi.wvu.edu/kinder/ http://disabilitylawhelp.com/
http://www.connix.com/~narpa/
, http://adabbs.hr.state.ks.us/dc/ http://www.nccn.net/~freed/ada.htm mental hastaliklari da kapsayan, DISABILITY
ozurlu/calisamaz kanunlarinin esini ulkemizde de cikartalim ve bu kanunlara
uyalim
EKSIK
OLAN CAGDAS KANUNLARI ELBIRLIGI ILE CIKARTALIM. ABD de
kongre uyeleri ile, bizde ise hukumet uyeleri, milletvekilleri kimdir ve http://www.ndmda.org/cngrstalk.htm
onlarla nasil konusulur, KANUNLARIN CIKARTILMASI ICIN HUKUMETLE,
MILLETVEKILLERI ILE NASIL ISBIRLIGI YAPILIR!
http://www.istabip.org.tr/yasa/hhak.htm
Hasta Haklari
ETIK- http://ethics.acusd.edu/index.html
, http://www.med.upenn.edu/bioethics/
, http://www.utoronto.ca/jcb/ , http://www.utoronto.ca/jcb/encyclopedia.htm
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/psych.html
Tum
LINKLERLE
http://www.il-st-acad-sci.org/health/psychiat.html
Psikiyatri linkleri
http://www.mentalhealth.org/publications/publications.cfm?SubjectArea=Mental%20Health%20Publications
Brosurler.
ABD de ve dunyada toplumda
mental hastaliklarin tedavisinde ozel egitim gormus su insanlar yardimci
olmaktadirlar:
§
PSIKIYATRISTLER- Mental hastaliklarda uzmanlasmis tip
doktorlaridir. Hastalarla sik sik karsilikli goruserek,uzun uzun konusarak,
teshis koyarlar, recete ile ilac yazarlar.vs.
§
PSIKOLOGLAR-Insan davranisi ekspertizleridirler- testler uygularlar,
mental hastaliklara teshis koyarlar ve terapiler sunarlar. http://www.apa.org/ethics/homepage.html
Etik http://mentalhelp.net/guide/pro14.htm
http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/psi/
Psikoloji virtuel Kutuphanesi. Klinik Psikoloji kaynaklari http://www.psychologie.uni-bonn.de/kap/links_20.htm
, http://helping.apa.org/ , http://www.apa.org/pubinfo/ Gunluk
hayatta psikoloji, http://www.apa.org/ APA-Amerikan Psikologlar
Dernegi-Sizofrenide psikososyal rehabilitasyonla umit var!http://www.psychologicalscience.org
APS-Amerikan Psikoloji Cemiyeti http://www.psychologicalscience.org/links.htm
§
KLINIK SOSYAL
UZMANLARI- Psikiyatri agirlikli sosyal konularda cok ileri duzeyde egitilmis kisilerdir.Hastalarla uzun
uzun ve sik sik goruserek, genellikle de ailelerle de surekli goruserek,temas
halinde olarak yardimci olurlar ve bilgilendirirler.
§
PSIKIYATRI
HEMSIRELERI- Mental hastalara yardimci olabilecek sekilde
yetistirilmis uzman sertikiali=gercek hemsirelerdirler. Terapi saatlerini
yonlendirirler, ilac verirler vs.
§
NOROLOGLAR- Sinir sistemi
hastaliklarinda uzmanlasan tip doktorlaridirlar.Mental rahatsizliklarinin
nedeni fiziksel nedenler olanlara teshis koyarlar ve tedavi ederler.
§
OZEL TERAPISTLER- Mesleki, bos zamanlarda
yapilan spor vs agirlikli ve fiziksel
terapistlerdir bunlar ve hastalarin gunluk yasamlarindaki becerilerini
gelistirmege donuk yardimci olurlar.
§
Askerlikten kaynaklanan mental
saglik problemlerinde bedava tedavi gorurler eger rahatsizliklari hizmetle
ilgiliyse.V.A hastahaneleri vardir ABD de. Turkiyedeki GATA.
§
GENEL DOKTORLAR- Aile doktoru mental
problemleri ilk yakalayacak kisi olabilir.Tedaviye baslayabilir veya yardim
icin sevk eder uzmanina.
§
AILE TERAPISTLERI- Bu uzmanlarin alani tum
ailedir.Tahsilleri tip, psikoloji veya sosyal calisma olabilir. http://mentalhelp.net/guide/pro06.htm
Aile,evlilik terapisi webleri
§
KILISEDEN DIN
ADAMLARI-Degerli
bilgi kaynagi ve rahatlatma temin ederler.(Tum kiliselerde aile ve genclik,
toplum vs yi ilgilendiren tum konularda uzmanlarin gorusleri universite mezunlari din adamlari tarafindan halkla
surekli paylasilmaktadir.Evlilik,toplumda mental saglik, uyusturucularla
mucadele, evlilik kutsalligi, kisilerde ve toplumda hosgoru ve sevgi, cinsel
sagligimiz, cocuk yetistirmek , genclik ve mental hastaliklar, genclik ve tum
toplumu koruyucu saglik bilgileri vs
dahil tum uzmanlarin ve ekspertlerin bilgilerinin surekli aktarildigi
brosurler kiliselerde halka bedava sunulmaktadir) Ayrica
toplu ayinlerde de konusmalarda bu konular surekli islenmektedir ust seviyeli
bir anlayis ve dille ve saygi ve sevgiyle.Kiliselerdeki din adamlari o
mahalle/kasabadaki toplum mental sagligi ile de ilgilidir.
§
http://mentalhelp.net/disorders/ Meraklilara/tuketicilere ve
profosyonellere semptomlar ve teshis konmasi kriterleri.
§
http://www.mentalhealth.org/publications/allpubs/KEN95-0010/KEN950010.htm
Arastirma, Egitim ve Teknik Yardim Merkezleri
§
http://www.guideline.gov/BROWSE/mesh_tree.asp?leftkey=62973&rightkey=63236&levelnum=3
Doktorlara KILAVUZ BILGILER, National Guideline Clearinghouse http://www.guideline.gov/BROWSE/browse_disease_body.asp?type=&view=disease
, http://www.guideline.gov/STATIC/resources.asp?view=resources
§
http://www.guideline.gov/STATIC/whatsnew.guidel.asp?view=whatsnew.guidel
, http://www.guideline.gov/STATIC/resources.asp?view=resources
§
http://www.guideline.gov/STATIC/resources.asp?view=resources
§
http://medicine.ucsf.edu/resources/guidelines
Doktorlara-profosyonellere Ana Klinik Kilavuz Bilgileri
§
http://medicine.ucsf.edu/resources/guidelines/guide5.html
Mental hastaliklar-University of California-San Fransisco-UCSF,
§
http://www.themedengine.com/index.htm Tibbi aramalar motorlari ve
linkler
§
http://www.mentalhealth.org/links/KENLINKS.htm
Mental saglik
Linkleri+++++ http://www.mentalhealth.org/links/
§
http://mentalhelp.net/guide/pro02.htm
Kognitif ve Davranis Bilimi Kaynaklari+++
§
http://mentalhelp.net/guide/pro80.htm Mental Saglikla ilgili Dernekler ve
Organizasyonlar.
§
http://mentalhelp.net/guide/pro01.htm
Psikolojik Degerlendirmeler, online olanlari da var.
§
http://audiopsych.com/ Online Continuing Education in Mental
Health-Mental saglikta omur boyu online egitim.
§
http://www.behavior.net/grohol/web.html
Linkler
§
http://mentalhelp.net/prof.htm profosyonellere kaynaklar.Arastirma yazma
kaynaklari dahil.
§
http://mentalhelp.net/readroom.htm Mental Saglik-Okuma,guncellesme odasi
§
http://www.nationalpsychologist.com/
, http://mentalhelp.net/guide/pro82.htm
Doktorlara.
§
http://mentalhelp.net/guide/pro05.htm
Evlilik, aile,mental sosyal terapi gorevlileri/counselling webleri.
§
http://mentalhelp.net/guide/pro31.htm Psikoloji Egitimi webleri+
§
http://www.apa.org/ethics/homepage.html
Psikologlarda etik-is ahlaki olculeri
§
http://mentalhelp.net/guide/pro07.htm saglik ve spor webleri
§
http://mentalhelp.net/guide/pro31.htm Okullarda,egitimcilere psikoloji webleri++++
§
http://www.mentalhealth.org/links/FEDLINKS.htm
Federal devlet mental saglik linkleri
§
http://www.schizophrenia.ca/mental.html
Kanada Sizofreni Cemiyetinden her hastalikla ilgili kaynaklar linkleri
§
http://www.vnh.org/EmergPsychHB/TOC.html
Askeri Virtuel Gemi Hastahanesi-Acil Psikiyatri Servisi manueli-El Kitabi
§
http://www.mentalhealth.com/ Tum Mental
hastaliklar-Mental Health Net
§
http://www.vh.org/Providers/ClinRef/FPHandbook/15.html
Psikiyatri-Iowa Universitesi--Aile Sagligi El Kitabi
§
http://www.grafenwoehr.army.mil/1idmhs/informat.htm
Ordu Psikiyatri Dokumani
§
http://www.vnh.org/FSManual/06/SectionTop.html Ucuculuk-Ucus Psikiyatrisi
§
http://www.vnh.org/FM22-51/CSCTOC.html
Savas Stresi
§
http://mentalhealth.about.com/health/mentalhealth/?once=true&
Zengin Linkler
§
http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/psych.html
TUM LINKLERLE+++
§
OYUN TERAPISI- Cocuk oyun oynarken seyrederek, terapist cocugun
problemlerini ogrenebilir ve tedavi edebilir. http://mentalhelp.net/guide/pro31.htm
§
OTEKI TERAPILER- cocuklar ve yetiskinler bazen muzik, sanat veya
dans terapilerinden faydalanirlar. http://mentalhelp.net/guide/pro31.htm
http://ub-counseling.buffalo.edu/ccsitemap.html
AILENIN HATTA TOPLUMUN TEDAVIDE COK
ONEMLI HAYATI ROLU VARDIR
YANLIS BILDIKLERIMIZ
|
DOGRUSU
|
|
Mental hasta demek aklini
kacirmis, ruh hastasi, deli demektir. |
Beyinde bir bozukluk soz
konusu demektir. Boyle deli, psikopat vs gibi acimasiz etiketlemelerle
sadece insanlarda derin uzuntulere sebep olursunuz ve tedavi olmak
isteklerini yok edersiniz, hatta engellemis olursunuz! |
|
Hasta kisiler silkinip,
gayret etseler bu durumlarindan kurtulabilirler.Yeterince denemiyor, kisiligi
zayif, gucsuz vs |
Mental rahatsizliklar
kisilerin zayifliklarindan kaynaklanmadigi gibi kisisel olarak guclu olmalari
da onlari tedavi etmeye yetmez! Gerekli ve uygun tedavi iyilestirebilir
onlari ancak. Yani psikiyatriste gitmeleri gerekir. |
|
Cocuklarda mental hastalik
olmaz. |
Milyonlarca cocuk depresyon,
endise ve oteki mental rahatsizlardan hastadir. Acil tedavi olmalari sarttir. http://mentalhelp.net/guide/pro31.htm
|
|
Mental rahatsizliklari
olanlar genelde siddete basvuran saldirgan kisilerdir. |
Mental hastalar siddete sebep
olmaktan ziyade, daha cok kendileri siddete kurban olmaktadirlar.Hasta olduklari anlasilmayan, bilgilendirilmemis toplumlarda hastalarin kendileri siddete
hedef olmaktadirlar. |
|
Mental
hasta olanlar hep hasta olarak kalirlar, iyilesmezler. |
Bazi
kisilerde mental rahatsizlik diyabet gibi omur boyu surecek bir durum
olabilir.Ama diyabette de oldugu gibi, uygun ve gerekli tedavi ile bircok
mental hasta kisi tatminkar hayatlar surecektir. |
|
Mental hastaliklar beni etkilemez! |
Mental
hastaliklar aile gecmisinde mental hastalik olup olmadigina bakilmaksizin,
her yastan, her irktan ve her egitim ve gelir seviyesinden herkesi her an
etkileyebilir. |
http://www.mhsource.com/ Tum hastaliklar
indeks halinde +++++
http://www.nmha.org/infoctr/factsheets/index.cfm
Ulusal Mental Sagligimiz Webi
http://www.mentalhealth.org/ Bilgi
Degisim, Alisveris Webi
http://www.mentalhealth.com/p13.html
Hastaliklar,linkleri
MENTAL HASTA OLMAK NASIL BIRSEYDIR HIC DUSUNDUNUZ MU?
KENDINIZI HIC ONUN YERINE
KOYMAGA CALISTINIZ MI?
ANLAMAK, ONUN
YASADIKLARINI,CEKTIGI ACILARI KAVRAYABILMEK COK ZORDUR.
Sunlar size onlari anlamada biraz yardimci olacaktir.
DEPRESIF MENTAL HASTALIKLARDA-Soyle hayal edin:
§
Artik
hicbirsey size hos ve eglendirici gelmiyor.Hatta en hosunuza giden aktiviteler,
arkadaslarinizla vakit gecirmek,muzik dinlemek, tiyatroya gitmek artik size
hicbir tatmin ve guzel duygular vermiyor.Kendinizle barisik olamamak ve tum bunlari
hissetmek neye benzerdi acaba?
§
Aniden
okudugunuz seyleri hatirlamaniz
zorlasir veya hic hatirlayamaz olursunuz.Kitapta bir sayfa okursunuz ama kitabi
yerine birakinca, ne okudugunuzu bile hatirlayamazsiniz.Islerinizle, isinizde
veya okulda nasil basa cikabilirdiniz bununla?
§
Isyerinde
patronun, okulda ogretmeninizin soyledigi hicbir seyi hatirlayamazsiniz.Sinifta
veya toplantida oylece oturursunuz ve tum dikkatinizi vererek dinlemege
calisirsiniz.Ama bittiginde ne konusuldugunu dahi hatirlayamazsiniz.Her gun
okula veya ise gitmek hususunda ne dusunur neler hissederdiniz? Yasadiginiz
zorluklari patrona, ogretmenlerinize, ailenize nasil izah ederdiniz?
§
Dunyaniz
beyaz, siyah ve gridir, cunku tum renkler solmus, yok olmustur sizin
dunyanizda. Birisi adeta enerji fisinizi cekmistir ve enerjinizin % 20 si
bosalir, akar gider! En basit bir isi dahi yapamayacak kadar cok sicak bir
kum gibi cok yorgun hissedersiniz kendinizi.Normal aktivitelerinizi
yapmak, gunluk yasaminizi yasamak ne kadar kolay olabilirdi sizce?
§
Ne
giyeceginiz, hangi radyo istasyonunu dinleyeceginiz gibi otomatik olarak
yaptiginiz basit seyler anormal enerji gerektirmektedir.Karar verebilseniz
bile, sonra dogru mu karar verdiginizden dahi emin degilsiniz.Bu gunluk
yasaminizi ne kadar zorlastirirdi? Universite secmek, evlenmek, is bulmak, vs
gibi cok onemli kararlari nasil uygulayabilirdiniz bu durumda?
§
Haftalarca
her sabah kalkiyorsunuz ve yataktan cikmak icin bir tane bile iyi bir neden
bulamiyorsunuz.Uykumda olseydim diye dusunuyorsunuz ve dunyanin siz olmadan
daha iyi yasanacak bir yer olduguna inaniyorsunuz.Geleceginiz icin ne
umitleriniz olabilirdi ki?
§
Bu durumlarin 4 veya
daha fazlasinin bir arada yasandigini dusunun. Depresiv=depresyonda
olan insanin icinde yasadigi dunyasi
iste budur.O dunya karanlik ve korkutucudur, ciplaktir, orada hayat,
renk ve nese hic yoktur!
Onlar 24 saat, 365 gun ve yillarca hep boyle
hissedebilirler.Bazen
onlarin neden cok hos gorunmediklerini, pis ve daginik olabildiklerini, hatta
kendilerine bakamadiklarini anladiniz mi?Neden saclarini dahi
tarayamadiklarini, elbiselerini dahi degistiremediklerini anladiniz mi? Onlarin
neler hissettiklerini anlayabiliyor musunuz simdi?Simdi de bu durumuyla basa
cikabilmek icin tedavi edilebilse, ilaclari verilse,temin edilse neler
hissederdi hayal etmege calisin.Iste bu nedenlerle bazi mental hastalar bu
gunluk yasamlarina katlanabilmek icin sokak uyusturucularina bas vururlar.Ama
dogru ilaci aliyor olsaydiniz ve bu dusunce ve hisler cok daha iyi konumda
olsaydi diye dusunun bir de .Doktora gitmege ve ilaclara bir sans vermege
degmez mi? Kaynak:NAMI-MENTAL HASTALIKLAR BILINCLENDIRME KAMPANYASI
IMAGINE.
§
http://www.med.nyu.edu/Psych/public.html Online psikolojik testler-depresyonda misiniz?
§
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/friend-depressed/friend-depress.htm
Talebelere, arkadasiniz depresyonda ise sunlari ogrenin, yapin.
§
http://www.geocities.com/TheTropics/1538/stats.html
Istatistiki Bilgiler
§
http://www.mentalhealth.com/fr71.html
Kendinize online teshis koyun.
§
http://www.pueblo.gsa.gov/cic_text/health/factsabout-anxietydisorders/faxanxiety.htm
§
http://content.health.msn.com/content/dmk/dmk_article_1458454
Mental Sagligimiz-The World Book Rush-Presbyterian St.
Luke's Medical Center Medical Encyclopedia
§
http://mentalhelp.net/guide/dep2quiz.htm Depresyonda
misiniz?
§
http://psychcentral.com/depinv.htm Depresyonda misiniz her hafta yapmaniz
gereken test.
§
http://www.mentalhealth.com/fr71.html Kendinize online teshis testleri-sonra tabii
doktorunuza gitmek kaydiyla!
§
http://www.queendom.com/depression.html
TEST
§
http://www.queendom.com/selfhelp/index.html
Testler
§
http://www.queendom.com/tests.html
§
http://mentalhelp.net/guide/quizes.htm
Oteki online testler.
§
http://content.health.msn.com/content/dmk/dmk_article_58257
Kendi kendinize yardim,test.
§
http://www.nmha.org/ccd/index.cfm
Klinik Depresyon Nedir Egitim Kampanyasi++++
§
http://mentalhelp.net/psyhelp/chap6/ Depresyon ve Kendinize Bakisiniz.
§
http://mentalhelp.net/disorders/ Hastaliklar ve BELIRTILERI.
§
http://www.nmha.org/children/prevent/index.cfm
Bunlari nasil onleriz?
§
http://ub-counseling.buffalo.edu/selfhelp.html
Kendi kendimize
tecavuz,stres,iliskiler,uyusturucular, vs nasil yardimci olabiliriz?iyilesmek.
§
http://ub-counseling.buffalo.edu/Internet/index.html
Kendi kendimize yardim kaynaklari http://ub-counseling.buffalo.edu/resources.html
§
http://ub-counseling.buffalo.edu/ccsitemap.html
Universite talebelerine psikolojik terapi/kounsel merkezi-Kounseling/karsilikli
teke tek gorusme/terapi nedir tedavide?Universitelerde,okullarda vardir bu
hizmet ABD de.
§
http://ub-counseling.buffalo.edu/Readings/index.html
Okunacaklar
§
http://ub-counseling.buffalo.edu/Relationships/index.html
Ozel,yakin partner,es,sevgili,arkadas
iliskilerinde kendi kendimize yardim http://ub-counseling.buffalo.edu/Relationships/questions.html
http://ub-counseling.buffalo.edu/ccsitemap.html
§
http://ub-counseling.buffalo.edu/Relationships/Violence/index.html
Tecavuzden sonra
.
§
http://www.psikiyatri.org.tr/duyuru/depremana.htm Deprem dahil bilgiler TURK PSIKIYATRI
DERNEGINDEN, http://www.psikiyatri.org.tr
§
http://www.psikolog.org.tr/ Deprem dahil TURK PSIKOLOGLAR DERNEGI, http://www.psikolog.org.tr/bulten/yazilar/brosurler.htm
§
http://www.realtime.net/~mmjw/
Bircok guzel link
§
http://www.mentalhealth.org/links/selfhelp.htm
ABD de kendi kendilerine yardim,destek ,dayanisma gruplari webleri
§
http://www.mentalhealth.org/links/KENLINKS.htm
Hastaligi,konuyu secin,linkler geliyor.
§
http://www.mentalhealth.org/links/alternative.htm
Muzik dahil alternatif tedaviler linkleri
§
http://www.mentalhealth.org/links/disaster.htm
Felaketlerde mental sagligimizi korumak,desteklemek
§
http://www.mentalhealth.org/publications//allpubs/ken98-0044/ken980044.htm
Mental sagligimiza Alternatif Yaklasimlar
http://www.ndmda.org/dealing.htm IYILESMEK ICIN ONCE SUNLARI OGRENIN VE UYGULAYIN+++
http://www.mhsource.com/narsad/dep.html
NARSAD Ulusal
Depresyon ve Sizofreni Arastirma Dayanisma Merkezi- Depresyonu fethetmek!!!!
http://www.mhsource.com/
Tum hastaliklar liste halinde, herkese.
ETKILI BICIMDE
DEPRESYON VE MANIK DEPRESSIVE = BILPOLAR HASTALIGI ILE MUCADELE ICIN SUNLARI
UNUTMAYIN:
§
Bu
kisiler kendilerini artik ulasmaga calistiklari hedeflerine, amaclarina
ulasmayi engelleyen, omur boyu asiri
duygusal inis cikislara mahkum olmus
hissetmemelidirler.
§
Kendi
kendilerine yardim beceri ve stratejilerini uygulayarak tedavilerine yardimci
olabilirler, iyilesebilirler, hic bir zaman ulasamayacaklarini sandiklari
,kendilerini iyi hissedecekleri asamalara gelebilirler.
§
Bu
iyilesme bilgilerini size sunuyoruz.Siz kendinize uydurun.
IYILESMENIN ALTIN
ANAHTAR KURALLARI:
§
UMIT- Belirtileri iyi kontrol etmeyi ogrenerek, uzun
sureli kendinizi iyi hissedebileceginiz donemler yasamayi becerebilirsiniz.
§
KISISEL SORUMLULUGUNUZ-Oteki insanlar da size yardimci
olacak ama onlarin yardimiyla, duygu ve hissettiklerinizi kontrol altina almak,
harekete gecmek ve uygulamak sizin kendi sorumlulugunuzda.
§
KENDINIZI BU ISE ADAYIN- Istediginiz hayati yasamak ve
ihtiyaciniz olan servis ve tedavilere ulasabilmek icin etkin arastirma ve caba
gosterin.
§
EGITIM- Depresyon ve manik deprassive=bipolar hastaligi
hakkinda herseyi ogrenmege calisin, arastirin.Bu size hayatiniz ve
tedavilerinizin her asamasi hakkinda dogru kararlar verme sansi taniyacaktir.
§
DESTEK- Her ne kadar sizin iyilesirken stabiliteye
kavusabilmeniz ve yasam kalitenizi arttirabilmek icin baskalarinin destegine de
mutlaka ihtiyaciniz varsa da, Iyilesirken once siz mutlaka kendi kendinize
destek olun.
IYILESME ICIN :
§
Bu
konuda en iyi uzman tam tesekkullu universite, devlet vs uzman hastahane
hangisi, bu konuda en iyi ve tecrubesi cok hangi doktorlar iyi
arastirin.Hizmetin en iyisine layiksiniz ve kaybedecek zamaniniz yok.
§
Semptomlariniz
degistiginde veya kotulestiginde, ya da hersey yolunda gibi gozukse de senede
en az bir defa komple cek apa girin mumkunse.Bu sayede acaba bir tibbi durum mu semptomlariniza sebep olmakta
veya arttirmakta anlasilacaktir.
§
Doktora
gittiginizde ise, su anda aldiginiz tum ilac ve herseyi bir liste halinde
yazin.Varsa herhangi bir yeni, garip,rahatsiz edici veya agrili semptomlari da
yazin.
§
Sunlari ogrenerek ilaclarinizidan en
iyi sekilde faydalanmayi ogrenin-
1.
Ilaclarinizi,
nasil ise yaradiklarini, neler ummaniz gerektigini, muhtemel yan etkilerini,
varsa beslenme/yasam kisitlamalarini mutlaka sorun,ogrenin.
2.
Sadece
recetede yazildigi gibi kullanin ilaclarinizi.
3.
Muntazam
kullanmayi garantilemek icin, gunluk bir metod bulunuz.Mesela her ogunde
alinack ilaclarin onceden tabaklara, ya da Sali,Carsamba vs gibi gunlerin
yazili oldugu 5-7 gunluk ilaclari ayri bolmelere koyabileceginiz ilac kutulari
gibi vs.
4.
Artik
kullanmadiginiz ilaclari mutlaka atin.
5. Kotu ve
DENGESIZ bir beslenme, egzersiz yapmamak veya alkol, uyusturucu vs kullanilan,
kaotik, duzensiz yasam tarzlarinin soz konusu oldugu sartlarda ilaclardan
mucize beklemeyin.
§
Dikkatli
bir gozlem neticesinde, siz kendiniz, gununuz en iyi sekilde gecirebilmeniz
icin neler yapmaniz gerektigini ogreneceksiniz.Ayni zamanda da harici faktorlerin hangisinin
semptomlarinizi arttirdigini, patlayacak bir donemin erken isaretlerini ve
basinizin dertte oldugunu size haber veren semptomlari taniyacaksiniz.Bu
bilgilerle ve burada anlatilanlari da ogrenerek, sizin de kendi kendinize
kesfedeceginiz bilgilerle, SEMPTOMLARI
IZLEME VE CEVAP VERME SISTEMInizi olusturacaksiniz.Bu da duygularinizi dengede
tutmaga, stabilize etmege yarayacaktir.Bu sistemde sunlar olmalidir:
1.
Saglikli
olabilmek icin takip etmeniz gereken gunluk rutin isler mesela 3 defa saglikli
bir yemek yemek, alkol ve sigara kullanmamak, gunde yarim saat egzersiz yapmak
2.
Harici
olaylar semptomlarinizi ateslediginde ne yapmaniz gerektigi- mesela bir
arkadasla agiz dalasi, veya beklemediginiz odenecek yuksekce bir fatura ve bu
durumlarda durumunuzun kotulesmesini veya bu semptomlara sebep olmayi onleyici
onlemler.
3.
Semptomlarinizin
kotulesmekte oldugunu, sinirlilik veya endise gibi durumlarda erken ikaz
isaretlerini siz kendiniz hemen taniyarak ve bunlara karsi bir planiniz olmasi.
4.
Cilgin,
pervasiz ve laf-soz dinlemez,gozu kara, kontrolsuz oldugunuzda veya kendini
izole etmek=saklanmak,kimselerle gorusmemek vs gibi durumunuzun cok daha kotuye
gittigini gosteren semptomlari taniyarak,bu durumu stabilize edecek,dengede
tutacak plani onceden hazirlayabilmeniz.
§
Semptomlari
azaltmak ve iyi halin devamini saglamak icin;
1.
Varsa
mahalli dayanisma grup, derneklerine mutlaka uye olun.
2.
Doktorunuzla,
terapistle gorusun.
3.
Arkadasinizla
konusun,dinleyin.
4.
Gevsemenize,
konsantre olmaniza, stresi azaltmaniza
yardimci olacak egzersizler yapin.
5.
Duygu
ve dusuncelerinizi yazin gunlugunuze.
6.
Gunluk
programinizi yazin her gun bir yere.
7.
Alkol
ve uyusturuculardan uzak durun.
8.
Gun
isiginda,TERCIHAN GUNESLI BIR ACIK HAVADA
en az yarim saat gecirin hergun.
9.
Beslenmenizin
saglikli ve dogru olmasina dikkat edin.Kafein, seker ve asiri tuzlu
yiyeceklerden uzak durun.
10. Cevrenizdeki
stimulasyonlari=uyarici seyleri degistirin.
11. Durun, icinde bulundugunuz
durumu analiz edin ve pozitif secimler yapin kendiniz icin.
§
KRIZ DURUMU
PLANLAMASI Semptomlariniz agir ve/veya sagliginiz/kendiniz icin
tehlikeli duruma geldiginde, sizin adiniza sorumlulugu alacak kisilere
ihtiyaciniz olabilecek durumlarda bakiminiz icin sahsi planinizi yapin.Bunlar:
1.
Size
destek veren kisiler, kimler olduklari ve telefon nolari+ adresleri
2.
Kullandiginiz
tumilaclarin listesi ve unlari ne icin kullandiginizi tek tek yazin.
3. Sizin
adiniza sorumluluk almalarini istediginiz kisi/kisilerin hangi semptomlarda
devreye girmelerini istediginizi yazin- bunlar sunlar olabilir:
§
Kontrol edilemez sekile asagi yukari
hizli hizli yurume
§
Agir ve ajite depresyon
§
Takintili tekrarlanan davranislari
durduramama hali
§
Kendi kendine zarar verecek davranis
§
Kendine veya baskasina zarar
verebilecek veya siddete basvuran kontrol edilemez davranislar
§
Uyusturucu kullanimi (alkol dahildir)
§
Intahar tehditleri
§
Uyumada dikkati cekecek
degisiklikler-yataktan zor cikma
§
Yemek yemeyi reddetmek
§
Sizin adiniza karar verecek destek
veren kisilere ne yapmalarini istediginizi yazin.
§
Tamamlanmis kopyelerini de bu kisilere
verin.Gerek dudugunuzda bu planinizi yenileyin.ABD de mahalli destek kurumlari
da bu konularda yardimci olmaktadirlar.
§
http://www.mentalhealthrecovery.com/crisis.htm
Bu webe de bakiniz
§
http://www.mentalhealthrecovery.com/read7.html
Iyilesme Plani Stratejileri.
§
http://www.mentalhealthrecovery.com/read4.htm
Iyilesme
§
http://mentalhelp.net/psyhelp/ Kendi kendimize yardim etme
bilgileri,metodlari
§
http://content.health.msn.com/content/dmk/dmk_article_58257
Depresyonda
http://www.cpa-apc.org/frames/mi_frame.html
Mental Hastaliklar
Bilinclendirme.Kanada Psikiyatri Cemiyeti, online mental hastaliklar
brosurleri.Genclik dahil hepsi.
http://www.nmha.org/infoctr/factsheets/index.cfm
Online gercekler.
http://www.humanitarian.net/guide.html
http://www.nami.org/helpline/helpfacts.html#general
NAMI-genel+hastaliklar+tedavide
kullanilan ilaclar
http://www.nami.org/medical.htm
Indeksi.
BEYNINIZ SUNLARI KONTROL EDER
§
Nefes alma+ Gorme + Duyma +
Hafiza+ Konusma+ Denge+ Dusunme + Hareketler + Koordinasyon + Duygular + Kalp
atislari
Beyniniz
herhangi bir komputerden cok daha fazla karisik ve komplekstir.Tum bu islemleri
hem de ayni anda yapabilmektedir. Beyniniz milyarlarca sinir hucresinden
olusur.Her sinir hucresi de elektriki vekimyasal olarak bunlerce oteki hucreyle
de baglantilidir.Beynimiz vucuda mesajlar gonderir. Bir saniyeden daha az bir
zamanda beyniniz sinir hucresi boyunca elektriki mesaj gonderir.Bu elektriki
mesaj kimyevi mesaja donusur.Bu kimyevi mesaj da baska bir sinir hucresine
gonderiler.Buradaki hucre de kimyevi mesaji tekrar elektriki mesaja cevirir.Bua
dimlar tekrarlanir durur ta ki beynin mesaji yerine ulasincaya kadar.Eger bu
sistemdeki herhangi bir kisim gerektigi gibi calismiyorsa, mental hastaliklar
ve oteki saglik problemleri gorulur kiside.
DEPRESYON- Zaman
zaman uzgun olmaktan da ote hissetmektir. Depresyon surekli asiri mutsuz olma
ve caresizlik hissidir, uzun surebilir.Depresyonlu
kisi:
§
Hayattan zevk alamaz,
§
Cok uyur veya az uyur
§
Enerjisi yoktur
§
Kendini degersiz hisseder
§
Olum ve intahari cok dusunebilir
§
Olum ve intahari dusunen kisiler derhal
doktora gitmelidir.
§
http://www.med.nyu.edu/Psych/screens/depres.html
Depresyonda misiniz online NYU testini yapalim.
§
http://www.mentalhealthrecovery.com/quiz.htm
Depresyonda misiniz?
§
http://www.clas.ufl.edu/users/gthursby/stress/
Stress Virtuel Kutuphanesi
MANIK DEPRESIV=
BIPOLAR HASTALIGI- Kisi asir uclarda ruhsal belirtiler
gosterir.Bipolarli kiside su donemler gorulecektir:
§
Manya=manik
denen donemde cok fazla enerjisi vardir, cilgin, gozu kara
davranislar gorulur, birbiri ile yarisan dusunceler- herbiri kendisine anormal
mantikli ve yararli ve cikarlar saglayacak vs zannettigi hizli dusunceleri
vardir, az uyur, kendine asiri garip bir guveni vardir
§
Normal
enerji ve dusuncelerin oldugu donem
§
Depresyonlu
donem
§
Her donem gunlerce veya aylarca
surebilir.
Muhtemel
sebepleri ise biyolojik hastaliklar, beyinde kimyevi dengesizlik, ailede
genetik olmasi,stres ve oteki faktorlerdir. http://www.polymedicine.com/dir/Health/Mental_Health/Disorders/Bipolar_Disorder/ http://www.wingofmadness.com/links/bipolar.htm
SIZOFRENI- Garip,
normal olmayan dusunce, hareket ve duygulardan olusan bir rahatsizliklar
grubudur.Bolunmus veya cift kisilik hastaligi YA DA KOTU ANA BABADAN
KAYNAKLANAN bir hastalik degildir.Sizofrenili
kisi:
§
Genelde
baskalari ile anlasamaz, gecinemez, arkadas edinemez.
§
Kendine
bakamayabilir-kendine ve evine, ustune basina vs bakamaz.Yikanamaz.Yalniz
yasamasi cok dis destek gerektirebilir.
§
Konusurken
takib edemezsiniz konusmalarini, mantiksiz seyler soyler, kopuk kopuk veya
konudan konuya atlar veya kendisine gore realite neyse (aslinda realiteden
kismen veya tamamen kopmustur) onlardan bahsetmektedir.
§
Guclu
korkulari, halusinasyonlari (gercekte var olmayan ama ona gercek gelen ve
izdirap cekmesine neden olan ses ve goruntuler , zanlar vardir),
obsesyonlari=takintilari ve kendine gore dogru, bize gore gercekte var olmayan
fikir, gorus,inanclari vardir.
§
Gunluk
hayattan kacar, saklanir, insan icine pek cikmaz.
Muhtemel
nedenleri ise beyindeki kimyevi ve hormonal dengesizlikler, beyindeki genetik
anormallikler,son arastirmalara gore de agirlik kazanmakta olan anne karnindaki donemde yasanmis gripler dahil pek
cok virutik enfeksiyonlar ve oteki faktorler.Anne karninda beslenme, cevre ve
annenin hamileyken cocuk felci virusu almis olmasi da son arastirmalara gore
ihtimaller icinde. 16- 20 yaslarinda erkekler, 24- 30 yaslarinda genc kizlar, genclik en yuksek risk grubudur.Teshisin
erken konmasi ve erken tedaviye baslanmasi cok onemlidir.Cunku
tedaviye baslanmadan gecirilen her yil,ay, hastanin daha sonra duzelme,tedaviden maksimum faydalanma sanslarini yok
etmekte, azaltmaktadir.
http://www.msnbc.com/news/302460.asp
Sizofreni ile savasmak.-genc Lucanin sizofreni ile
mucadelesini kendi agzindan dinleyin.Sizofreniyi
tanitmak ve insanlari bilgilendirmek amacli hazirlanmistir.Gercek hayat
hikayesidir.
ENDISE BOZUKLUKLARI- surekli korku veya endise kaynaklidir.4 cesittir:
§
Genel endise- bir ay ve daha fazla suren
gerilim ve rahatsizlik
§
Panik ataklari ani korku veya dehsete kapilma
hisleri ki bunlar da kalp carpintisi, bas donmesi ve terlemeye vs yol acar.
§
Fobiler- birseyden, bir objeden, bir
yerden, bir durumdan asiri korkmak ( yukseklik veya asansor korkusu gibi)
§
OCD= Repetetif
Takintili Kisilik Rahatsizligi-Dusuncede, goruntude veya hareketlerde surekli tekrarlama
(surekli halinin puskullerine takilip duzeltmek, surekli temizlik yapmak,
surekli araba ile birisini ezdi zannetmek, ortusu bozulmasin diye bir yere
oturmamak,surekli elleri kizaracak vs kadar
sik yikamak vs gibi)
Muhtemel
sebepleri bircok faktoru icerir,mesela beynin endiseyi kimyevi
olarak kontrol altina alamamasi gibi.
http://www.med.nyu.edu/Psych/screens/anx.html NYU dan online endise testini yapalim.
http://www.realtime.net/~mmjw/ Kendi
kendinize yardim webi-mental hastaliklar.
Mental
hastaliklarda oteki rahatsizliklar ise:
§
Alkoliklik
ve uyusturucu kullaniyor olmak
§
Dementia-
Alzheimer gibi
§
Kisilik
Rahatsizliklari
§
Yeme
bozukluklari (Bulimia ve anoreksi) http://helping.apa.org/ 14-18 Subat Egitim,Bilgilendirme haftasidir.
§
Post
travmatik stres hastaliklari
§
Psikozlar
vs
HASTA YAKININIZ
HASTAHANEDE ISE:
§
Sik sik ziyaret edin veya
yazin.Tabii doktoru baska turlu talimat vermezse size.
EVDE ISE:
§
Yakininizin ilaclarini mutlaka
doktorun yazdigi recetedeki gibi aynen almasini temin edin.Hatta kendisini iyi
hissetse bile devam etmelidir.
§
Yakininizin onceden belirlenmis
tum terapilerine gitmesini temin edin.
§
Cocuklar dahil tum aile
uyelerine karsi durust olun ve yakininizin hasta oldugunu ve tedavi edildigini
bildirin,paylasin onlarla.
§
Bu kisiye zaman ayirin ve
iliskinizi gelistirin.O insana onu sevdiginizi, sizin sevginize ve
desteginize guvenebilecegini soyleyin.
Henuz doktora gitmemisse, doktora gitmesini soyleyin.
MENTAL HASTALIKLAR DA KALP, SEKER, KANSER
GIBI FIZIKSEL BIR HASTALIKTIR.
http://www.geocities.com/TheTropics/1538/stats.html
http://www.mentalhealth.org/stigma/index.htm ANTI-STIGMA,kisilerin mental
rahatsizliklari dolayisi ile cevrelerinde, toplumda damgalanmalari,
asagilanmalari, toplum ve medyada ilgili ilgisiz bazi kelimelerin sikca
kullanilmasi, malesef bu kisilerin utanmalarini ve saklanmalarini ve tedavi
olmak icin dahi ortaya cikmamalarina sebep olan, vs verilen genel addir.Onlarin
da normal toplum icinde kanunlarla vs temin tum kisisel,sosyal edinilmis her
turlu insan haklarindan faydalanmak haklaridir.Aksi durumlar insan
haklarina,hasta haklarina aykiridir, insanliga aykiridir.Bir kisi hasta oldugu
icin isten atilamaz.Olsa olsa ozurlulukten dolayi maas baglanabilir/bir cesit
emekli edilebilir.
http://www.nmha.org/newsroom/stigma/index.cfm
Stigma onleme,mucadele sitesi
http://www.mentalhealth.org/stigma/stigmaposter.htm Anti-stigma posteri.Biz arkadasiniz,
aileniziz, komsunuzuz.Duzeliriz, iyilesiriz. Topluma katkimiz vardir.Bize de
saygi duyun ve deger verin.Biz de sizlerden birisiyiz.
http://www.mentalhealth.org/consumersurvivor/Stigmanew.htm Insanlari etiketlemeden once icindekilere, ozune bakin. Kullandiginiz
kelimeler aci veriyor! Zalim ve acimasiz olmayin
Mental hastaliklari tarif
eden-depresyonlu,sizofrenik, manyak veya, hiperaktif gibi etiketleyici,
damgalayici kelimeler kullanildiginda, bu sozcukler yaralar insanlari.Stigmaya
neden olur cunku utanca neden olur ve adeta etleri damgalanarak daglanmis gibi
hissederler.Stigma insanlar arasinda ayirimciliga=diskriminasyona yol
acar.Herkes insanlarin irk,din,kultur veya goruntulerinden dolayi neden ayirim
yapilmamasi gerektigini bilir.Ama ayni insanlar, mental hastaliklar nedeniyle
bazi kisilere nasil ayirimcilik yapildigini pek farketmezler.Her ne kadar bu
ayirimcilik her zaman acik secik olmasa bile, var ve de hasta olanlari ve
ailelerini asiri uzmektedir.
Mental hastaliklar stigmasi
gercektir, vardir ve insanlarin hayatina cok zarar vermektedir.Stigma bu
insanlarin tedavi olmalarini ve normal, toplum icinde saglikli hayatlar
surebilmek icin ihtiyaclari olan destegi onlemektedir, engellemektedir.
STIGMA, DAMGALANMA,INSANLARIN KENDILERINI DISLAYACAKLARI KORKUSU;
Her 4 yetiskinden
birinin ve her 5 cocuktan birinin mental hastalik problemi olacaktir.
Erken ve uygun servis ve tedavi
veren hizmetler , hastaligin ilerlemesini ve daha da kotulesmesini onleyecektir.Bu
insanlarin cogu bu tedavi sanslarini kullanmiyorlar cunku mental hasta veya
deli olarak taninmak istemiyorlar.
STIGMA BU INSANLARIN IYI ISLER BULMALARINI VE ISLERINDE ILERLEMELERINI
ENGELLIYOR.Bazi isverenler mental
hastaliklari olanlari ise almak istemiyor.Tanriya sukur ki ABD de ADA=Calisamaz
Amerikalilar (Americans with Disabilities) sayesinde, bu tip ayirimlar yapmak
kanunlara aykiridir.Ama hala da goruluyor!
STIGMA KORKUYA, GUVENSIZLIGE VE SIDDETE SEBEP OLUR.Mental hastlaigi olanlarin cogu diger insanlardan
daha cok siddete basvuran kisiler
olmadiklari halde, TV seyircileri her hafta ABD de uc mental hasta gorurler ve
cogu da buyuk bir yanlislikla sanki siddete basvurmus, ya da meyilli gibi
gosterilirler.Bu tur dogru olmayan portreler insanlarin gereksiz yere mental
hastalardan korkmalarina yol acar.
STIGMA ON YARGILI VE AYIRIMCI OLMANIZA SEBEP OLUR.STIGMA ABD DE YETERSIZ SAGLIK VS SIGORTASI ALMANIZA SEBEP OLUR.Bircok
saglik sigortasi plani oteki hastaliklari kapsamlarina aldiklari kadar almazlar
mental hastaliklari.Cogunda bu hizmet varsa, kisitlanmistir,yetersizdir veya
uygunsuzdur.
Kelimeler insani iyilestirebilir.Size mental hastaliklarda
stigmaya son verecek 6 adimlik tavsiyemiz:
§
Daha cok ogrenin.Arastirin,
okuyun, kendinizi egitin.
§
Medyada gercek yaklasimlarda,
durustlukte, hassasiyette israrli olun.Bazen medya mental hastalari dogru
olmayan sekilde, yanlis tanitirlar ve bu da yaratilan stereo tiplerin
degistirilmesini daha da zorlastirir.Ikaz edin;kritik edin;protesto edin
§
ADA-Americans with
Disabilities http://www.usdoj.gov/crt/ada/adahom1.htm http://consumerlawpage.com/brochure/disab.shtml http://www.ncd.gov/ http://janweb.icdi.wvu.edu/kinder/ http://disabilitylawhelp.com/ http://adabbs.hr.state.ks.us/dc/ http://www.nccn.net/~freed/ada.htm ozurlu/calisamaz kanunlarinin esini
ulkemizde de cikartalim ve bu kanunlara uyalim.ABD DE DE 50 MILYON KISI BU DURUMDA.ADA bu calisamaz durumdaki mental
hastalara tum halka acik yerlerde, is yerlerinde, ev bulmada, is
bulmada, genel tasimacilikta ve her yerde ayirim=diskriminasyon yapilmasini
yasalarla engeller.Mental hastaliklar ADA kanunlari cercevesinde kabul
edilmistir.
§
Mental hastaligi olan ve dunyada ve ulkemizde topluma
katkilari olmus kisileri taniyin ve takdir edin;destek olunuz.Mental
hastaliklari olan kisiler ABD de topluma onemli katkilarda bulunmus
uretici, sanattan bilim adamlarina/kadinlarina,,tiptan eglence dunyasina, profosyonel
sporculara kadar bircok mental hasta vardir.1994 Nobel odulunu alan Prof.John
Nash sizofreni hastasidir. The Beautiful Mind onun hayatinin
filmidir;lutfen seyredin.2001
§
Insanlara hepimizin hakettigi
saygi ve degeri verin.Mental hastaliklari olan kisiler arkadasiniz,komsunuz ve
aileniz olabilir;hatta siz olabilirsiniz.
§
Etiketin arkasindaki
insanin icine, insan olusuna bakin.Insanlari tibbi teshislerle etiketleyip
damgalamayin.O bir sizofreni hastasidir
diyeceginize Onun mental hastaligi var veya beyin veya davranis hastaligi
vardir deyin.ASLA AKIL HASTASI, RUH HASTASI , DELI,KACIK GIBI INSANLIK DISI
SOZCUKLERI KULLANMAYIN.
http://www.mentalhealth.org/consumersurvivor/miftjnew.htm
is bulmak ve iste kalici olabilmeyi becermek.
http://www.hhs.gov/news/press/1999pres/991006.html
Mental hastalarin durumunu stigma olmaktan kurtarma, insanlari egitme, bilinclendirme,bilgilendirme
kampanyasi- Ekim 3-9 arasi
Toplumu Mental Hastaliklar Hakkinda Bilgilendirme, Egitme, Kutlama ve Stigma
olmaktan Kurtarma, Hastalara Farkli Muamelenin Toplum Icinde Kanunlarla ve
Sevgiyle Onlenmesi Haftasidir.
http://www.nmha.org/newsroom/stigma/samples/letter.cfm
Stigmayi protesto ornek mektubudur. Siz de Turkcesini yazip, bu konuda saygili
olmayanlari siddetle kinayin, protesto ediniz.
http://www.mentalhealth.org/links/stigmalinks.htm
Mental hastaliklarda Anti-stigma linkleri.
HASTANIZLA
ILISKINIZDE BAZI IPUCLARI:
ü
Sempatik
olun, anlayisli, sevecen ve kabul edici olun
ü
Evde,
disarda yardimci olabilecegi,yapabilecegi seylere yureklendirerek bagimsiz
olmasini yureklendirin mumkun oldukca.
ü
Istedigi
zaman yalniz kalmasina musaade edin ve Kisiligine,odasina,yalnizligina saygi
duyun.
ü
Kararli
olun.Mantiksiz isteklere yol acacak gereksiz sempatilere meydan vermeyin.
ü
Istemedigi
sosyal durumlara girmesine, bulunmasina musaade etmeyin, stresli durumlara
sokmayiniz.
ü
Cok
tenkit etmeyin.
ü
Beklentileriniz
cok yuksek olmasin.Iyilesme uzun surebilir.
ü
Moraliniz
bozulmasin. Bazi kotu gunler de olacak.Kolayca yorulabilir, kendini oldukca
kotu hissedebilir ve gecici olarak tekrar da hastalanabilir.
ü
Beyin ve mental
hastaliklar hakkinda kendinizi egitin.Unutmayin bu kimsenin kendi sucu olan bir
hastalik degil!
ü
Destek ve egitim,
bilgilendirme, dayanisma derneklerine gidin. Deli, kacik, psikopat vs
gibi etiketleyici sozleri medyada dahil kullandirtmayarak, mental hastaliga
sefkatli ve sevgi dolu, egitimli bilincli yaklasimlari tesvik
ederek, mental hastaliklarin stigma
olmaktan cikartilmasina yardimci olun.
ü
Mental
hastaliklar hususunda medyanin da daha hassas ve egitimli bilgili olmasi icin
caba sarfedin, bu cercevede gelismis ulkelerde oldugu gibi kanunlar
cikartilmasini saglayin.
ü
Kriz
merkezlerine telefonla basvurularin yapilabilmesi icin her sehirde bu telefonlu
uzmanlarin mudahale edebilecekleri, mental rahatsizliklari olanlara , intahar
etmeyi dusunenlere yardimci olacaklari,acil durumlarda el koyabilecekleri
merkezler arttirilmali ve duyurulmalidir.
2000 LI YILLAR TUM DUNYADA, BEYIN VE MENTAL HASTALIKLAR BILGILENME,
BILINCLENME EGITIM YILLARI OLACAKTIR. KENDIMIZI EGITELIM
SORULAR VE
CEVAPLARI:
§
Tekrar hastalanmalari normal ve sikca rastlanan bir sey
midir? Bazi
hastalarin tekrar hastahaneye donmeleri gerekebilir, ya da yatmadan gidip
gelerek tedavi olablirler.Ilaclarini devamli alirlarsa ve nasil oldugunu,
gelismeleri takip edecek terapilere giderse tekrar hastalanmasi
onlenebilir.Sizin iyimserliginiz de ise yarayabilir, yakininizin mutlaka tekrar
hastalanacagini dusunmeyin.
§
Tedavi
maliyetleri bircok aile icin dayanilmazdir.Ozellikle de uzun sureli, ya da omur
boyu surecek tedavilerde ilaclar cok pahali olabilmektedir.Bu da cogu hastanin
ilaclarini surekli kullanmamasinda onemli etken olabilmektedir Turkiyede.
§
Hastayla ilgili
kayitlardaki bilgiler gizli tutulmakta midir?ABD de EVET.Sadece yetkili otorizasyonu
olan psikiyatrist, psikolog vs gorebilir.Bazi durumlarda bu kayitlar avukatlara
verilir.Ulkelerdeki kanunlar degisiktir.Turkiyedeki kanunlari arastirin;cagdaslastirin.
EGER AILENIZDE BIRISINDE MENTAL RAHATSIZLIK VARSA,DEMEK KI YARDIM
EDEBILECEKSINIZ.
§
PROBLEMI
KABUL EDIN.Belitileri gormemezlikten gelmeyin.Erken teshis ve tedavi
cok onemlidir.
§
GERCEKLERI
OGRENIN, BILGILENIN.Mental =beyin hastaliklari hakkinda ne bulursaniz
okuyun, arastirin.Sorular sorun.Dayanisma derneklerine basvurun, gonullu olun.
§
ACIK
FIKIRLI VE SEFKATLI, ILGILI OLUN. Ilginiz, sevginiz ve desteginiz
hasta yakininiza ve tum aileye yardimci olacaktir.
§
GEREKIYORSA
KENDINIZE DE YARDIM ISTEYIN, DOKTORLA GORUSUN. http://www.cnn.com/1999/HEALTH/aging/12/09/caregiver.depression.wmd/index.html
§
YARDIMIN,
YARDIMLASMANIN OLDUGU YERDE UMIT DE VARDIR!
GENCLERDE, YETISKINLERDE,
YASLILARDA DEPRESYON ANA HATLARI
http://www.geocities.com/TheTropics/1538/stats.html
Istatistiki Bilgiler ve Gercekler.
http://www.psych.helsinki.fi/~janne/asdfaq/49.html
Depresyon ve
bipolar hastasi dunya capindaki unluler, sanatcilar listesi.
http://www.nami.org/helpline/peoplew.htm Unluler.Eserlerinde Dokumante edilenler.
http://www.nami.org/youth/depression.html NAMI-TV1-Genclerde ve yetiskinlerde depresyon. Depresyon
bilinclendirme bilgileri.
http://www.ndmda.org/education.htm
National Depressive and Manic Depressive Association-Hasta ve ailesinin,
medyanin egitimi.
http://www.aacap.org/publications/factsfam/bipolar.htm http://www.wingofmadness.com/links/bipolar.htm
Depresyon nedir?
Mental
yani beyni ve de vucudu da ilgilendiren bir hastaliktir.
Hepimiz
zaman zaman kendimizi kotu hissederiz, bu stres ve gerilim zamanlarinda gorulur..Ama
bu gercek hayatin bir parcasidir aslinda.Depresyon ise daha degisiktir, hem bu
duygular cok daha yogundur , hem de cok daha uzun surerler.Kendinizi 2 hafta
veya daha uzun sure, ya da her hafta 2 veya 3 gun cukurlarin en derinine dusmus
gibi hissediyorsaniz ,bu depresyondur.Herhangi birisi depresyona girebilir.Her
sene milyonlarca insan depresyon nedeniyle aci cekmektedir.Hala da yanlis
bilinen, anlasilamayan bir hastaliktir.Depresyon cogunlukla gormemezlikten
gelinir veya tedavi edilmez.Insanlar belirtileri bilmezler, zayif
gorunmekten-sanilmaktan korkabilirler, veya harekete gecemeyecek kadar
depresyondadirlar. Gencler de bu gruba
dahildir.Unutmayin
depresyon tibbi fiziksel bir hastaliktir ve tedavi edilebilir. Tedavi
edilmeyen depresyon is, aile ve sosyal hayat baglarinizi kopartir!
http://www.ndmda.org/intep_orig/index.html
Depresyon ve evliliginiz, sikintilar,seks isteksizligi,yoklugu.
Sizlere
bu sayfalarda anlatacaklarimizi ogrenerek, sizde veya bir yakininizda depresyon
var mi ogrenebilir ve yardim edebilirsiniz.Tedavi birkac haftada cevap verecek
ve kisi kendisini tekrar iyi hissetmege baslayacaktir.Kullanilan ilaclara
anti-depresantlar diyoruz.Aliskanlik yapmazlar.Her zaman doktorunuzun
talimatlarina aynen uyunuz.Alkol ve baska ilaclarla birlikte asla kullanmayin.
Depresyonun bircok
belirtisi vardir ama en onemli iki isareti:
§
Yapmaktan
hoslandiginiz seylerden artik zevk almamak, ilgi duymamak
§
Huzursuz
ve enerjisiz hissetmek
Otekilerse:
§
Sucluluk
veya umitsizlik hissetmek, kendini suclamak
§
Kendine
guvenini yitirmek
§
Bosluk
hissetmek
§
Genelde
davranislarda yavaslama
§
Sorumluluklarinda
ve goruntusunde ihmalkarlik
§
Zayif
hafiza
§
Dusunmede
veya dikkatte, konsantrasyonda problemleri olmasi, zorlanmasi
§
§
Aileye
ve arkadaslara sicak duygulardan yoksun olmak
§
Cok
fazla ofke hissetmek
§
Gerginlik
hissetmek veya cok endiseli olmak
§
Cok
aglamak
§
Cok
fazla yalniz basina kalmak
§
Cok
fazla veya cok az yemek yemek
§
Cok
veya az uyumak, erken kalmak/cok erkenden uyanmak, uykusuzluk
§
Yetiskinlerde
sekse ilginin azalmasi http://www.ndmda.org/intep_orig/disconnection.html
http://www.ndmda.org/intep_orig/antidepressants.html
http://www.ndmda.org/loveline.htm http://www.ndmda.org/intdep/quiz/index.html
http://www.ndmda.org/intep_orig/quiz/female.html http://www.ndmda.org/intep_orig/quiz/male.html http://www.ndmda.org/intep_orig/resources/index.html
§
Huysuz,
sinirli olmak,
§
Cok
yorgun hissetmek
§
Okulu
cok asmak
§
Olum
veya intahari dusunmek veya denemege kalkmak
§
Depresyonda
bas agrilari, sirt agrilari,vucutta agrilar, ve mide agrilari,hazimsizlik,diskilama
aliskanliklarinda degisiklikler gibi saglik
problemleri de gorulebilir.
§
BU BELIRTILERI GORMEMEZLIKTEN GELME, DOKTORA
GIT!
TIPIK DEPRESYON aniden
olusur, muhtemelen bir is, es vs kaybedince, hayatinda kriz ve onemli bir degisiklik
neticesinde olusur ve gunluk normal fonksiyonlarini yerine getiremez olur
kisi.Ve bu durum aylarca, yillarca surebilir tedavi edilmezse.Bir defa
yasanmasi da mumkundur,Ancak uzun suren ve kisinin hayati boyunca birkac defa
tekrarlayanina daha cok rastlanir.Bir cesidi de mevsim degisikliklerinde gorulur.Cogunlukla
sonbahar ve kisin baslar.Bir de dysthymia denen depresyon cinsi
var ki, bunda da kisi yillarca hafif bir depresyondadir.Gunluk fonksiyonlari
oldukca iyidir ancak isleri ve esleri/iliskileri vs zamanla cikmaza girer.Bipolar denen manik depresiv
de bu gruba giren bir seklidir.Bu kisiler manya=manik denen bu donemde
kendilerini inanilmaz ve anormal iyi ve high hissettikleri durumla, depresyon
arasindaki iki dunyada gidip gelirler.Manya halindeyken sunlar gorulebilir-
uykusuzluk, asiri kendine guven, birbiri ile yarisan hizli dusunce ve fikirler,
pervasiz=korkusuz=kistlamasiz=mantiksiz davranislar,asiri artmis enerji.Bu
davranis degisiklikleri genelde yavas yavas olur ama ani de
olablir.Her tipte de doktor yardimi gereklidir. http://www.nimh.nih.gov/depression/genpop/letstalk.htm
http://www.save.org/depfacts.html
Intaharlari Onleme Webi-Depresyon.
http://www.ndmda.org/success.htm
Yasayanlardan basari hikayeleri.
http://www.nmha.org/infoctr/factsheets/index.cfm
Ulusal Mental saglik Webi-ABD
http://www.mentalhealth.org/publications/publications.cfm?SubjectArea=Mental%20Health%20Publications
Brosurlerimiz.
http://www.psych.helsinki.fi/~janne/asdfaq/index.html
Finlandiyadan Depresyon.
http://www.pslgroup.com/DEPRESSION.HTM
Depresyon hk bilgiler ve tum linkleri ile.++++++
http://www.mediconsult.com/mc/mcsite.nsf/conditionnav/depression~sectionintroduction
Depresyon
http://www.abcnews.go.com/sections/living/InYourHead/allinyourhead_22.html
Yaslilarda Depresyon Kansere neden
olabiliyor, iliskisi.
http://mentalhelp.net/guide/pro17.htm Geriatri,yaslilik bilimi kaynak webleri++++
http://www.australiahealth.com/Health%20Conditions/mood.htm
http://www.mentalhealth.org/information/
Mental Saglik Bilgileri+++++
http://www.mentalhealth.org/cmhs/ Mental saglik Bilgi Alisverisi networku
Merkezi++++
http://www.mentalhealth.org/links/
LINKLER, http://www.mentalhealth.org/links/KENLINKS.htm
, http://www.mentalhealth.org/links/FEDLINKS.htm
Federal Mental Saglik Linkleri
http://www.mentalhealth.org/newsroom/
Haberler Odasi++++
http://sg.yahoo.com/Health/Diseases_and_Conditions/Mood_Disorders/Organisations
http://mentalhelp.net/disorders/ Hastaliklar Indeksi+++++ ve semptomlari.
http://www.nimh.nih.gov/practitioners/index.cfm
Doktorlara
http://www.health-net.com/depwom.htm Kadinda depresyon.
http://www.humanitarian.net/guide.html
Depression and Suicide ,Amerikan Intahari Onleme Kurumu
http://www.humanitarian.net/guide.html
Insani Kaynaklar Enstitusu
http://www.noah.cuny.edu/mentalhealth/mental.html
NOAH
DEPRESYON HERKESDE GORULEBILIR!
KADINLARA ERKEKLERE GORE DAHA COK DEPRESYON TESHISI KONMAKTADIR.
BIYOLOJIK FARKLILIKLAR VE DUYGULARINI DAHA COK IFADE ETMEK
ISTEDIKLERINDEN KAYNAKLANDIGI SANILMAKTADIR.
http://www.nimh.nih.gov/practitioners/patinfo.cfm
NIMH
http://mentalhealth.about.com/health/mentalhealth/?once=true&
Detayli,zengin bir web.KAYNAKLAR
http://www.mentalhealth.org/links/women.htm
Kadinda mental saglik Linkleri
http://femina.cybergrrl.com/explorer.htm
http://www.behavenet.com/dadinc/
Dogumdan sonra depresyon
http://www.mentalhealth.org/cornerstone/Keyword2.cfm?Keyword=Women
Kadinda beyin,mental,ruh sagligi-depresyonlar vs
Cumhuriyet, 5 Ocak 2000 den alinti:
DİYARBAKIR
-Dicle Üniversitesi uzmanları
tarafından son 5 yılda Diyarbakır'da meydana gelen intihar ve
intihar girişimlerinin ele alındığı bir
araştırmada,kentte her yıl bir öncekine göre intihar olaylarında artış gözlendiği
belirtildi.Araştırmada, Diyarbakır'da kadın
intiharlarının erkeklerin iki katı olduğu, bu durumun
toplumsal baskıdan kaynaklandığı savunuldu.İntihar
nedenleri arasında işsizlik, göç ve terör ilk sıralarda
gösterildi.
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri
Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Doç Dr. Aytekin Sır tarafından
yapılan araştırmada, Diyarbakır kent merkezinde son 5
yılda meydana gelen toplam 134 intihar ve intihar girişimi
incelendi.Araştırmadan çıkan sonuçlara göre, kent merkezinde intihar
girişimi her yıl bir öncekine oranla katlanarak artıyor.
Güvenlik güçlerinin 1993 yılından bu yana
teröre olan desteği azaltmak için bazı köy ve mezraları
boşalttığı, buralarda oturan insanların daha güvenli
olduğu düşünülen şehirlere yerleştirildiği belirtilen
araştırmada, köyünde hayvancılık ve tarım gibi
işlerle uğraşan insanların kentlerde büyük ekonomik
sıkıntılara düştüğü
vurgulandı.Araştırmada, ''İntihar ve intihar
girişimlerindeki artışın nedeni arasında terör, göç ve
işsizlik gibi etmenler sayılabilir'' denildi.Diyarbakır'daki
intihar olaylarında cinsiyetler arasında
karşılaştırmaların da yapıldığı
araştırmada, kadınların ihtihar oranının erkeklerin
iki katı olduğu, bu durumun Türkiye ortalaması ile
çeliştiği belirtildi. Araştırmada şu görüşlere
yer verildi:
''Bu durum kadınların Güneydoğu'daki
konumlarıyla açıklanabilir.Ne yazık ki, bölgede kadınlar
yoğun toplumsal baskıyla karşı
karşıyadır.Tepkilerini ortaya koyacak bir savunma yöntemleri
bulunmamaktadır.Evlilik öncesinde baba baskısının yerini,
evlilik sonrasında kocası almaktadır.Geleneksel aile
yapısı içinde kocanın akrabalarıyla sorunlar yaşamakta
ve kendisi için her hangi bir toplumsal destek bulamamaktadır. Benzeri bir
toplum örüntüsüne sahip Şanlıurfa, Iğdır, Van,
Adıyaman, Ağrı, Bitlis ve Hakkâri gibi illerde kadın
intiharlarının erkeklerden fazla oluşu bu görüşü
desteklemektedir.''
(KADIN-Kadinlar
erkeklerden iki kat daha fazla etkilenmektedirler depresyondan.Arastirmalar
devam etmektedir nedenleriyle ilgili olarak.Bu nedenle de en cok GENCLERI VE KADINLARI
BILGILENDIRMEK ZORUNDAYIZ ki erken teshis icin gerekli belirtileri
taniyabilsinler ve erken tedaviye basvursunlar.
http://www.nami.org/update/991110.html
NAMI-KADINLAR RISKTE.
http://www.nimh.nih.gov/depression/women/wom_pr.htm Kadin ve Depresyon)
Tum bu calismalarda okuyacaklarinizin yanisira, ozellikle
kadinlarda depresyon nedenleri uzerinde asagidaki konulara konsantre olmaktadir
arastirmacilar:
§
Kadinlarda Adolasan donem yuksek depresyon riski yani 15- 30
yas gruplarinda COK yuksek risktir depresyon calismalara gore.Bu yaslarda kadinlarda
beklentilerdeki roller ani ve cok degisir.Adolasan donemdeki stres faktorleri
ise kisilik olusturmak, cinselligine hazirlanmasi,tanimasi,aileden ayrilmak (
ABD de universiteye giden cocuk zaten artik hem calisip hem okuyordur ve
yetiskin olmak yolundadir, part time mutlaka calisir ve artik eve donmez.Bu
kuraldir, evde ailesi ile yasayan, eve donene hayatta simdiden basarisiz gozu
ile bakilir), hayatinda ilk defa kararlar veriyor olmak, oteki
fiziksel,entellektuel ve hormon degisiklikleri.Bu stresler erkek cocuklarda ve
kizlarda genel olarak farklidirlar ve de kadinlarda daha cok depresyon ile
iliskilidir.
§
Yetiskinlik-Iliskiler
ve isteki roller. Biyolojik olarak depresyona acik , meyilli kisilerde
stresin depresyona katkida bulundugu bilinmektedir.Bazi kisilerse bu kadinlarda
biyolojik olarak depresyona daha meyilli olmalarindan cok, goguslemek zorunda
kaldiklari belli streslerden kaynaklandigini teori olarak sunmaktadirlar.Bu
stres faktorleri evde ve iste yogun ana sorumluluklar ustlenmek, tek/bosanmis
annelik, cocuklara ve yaslanan anne-babalara bakmak olup su anda arastirma konusudurlar.Bu
faktorlerin kesin olarak kadinlari nasil etkiledigi henuz bilinmemektedir.
§
Ureme olaylari,
regli, hamilelik, kurtaj ,dusukler, hamilelik sonrasi,bebekleri
olmamasi,menapoz, ve bazen de cocuk sahibi olmama kararlari-Bu
olaylar kadinlarda depresyon dahil duygularinda inis cikislara sebep
olmaktadir.Arastirmacilar hormonlarin beyin kimyevilerinde etkili oldugunu,
bunlarin da duygu ve hal-tviri kontrol ettiklerini dogrulamaktadirlar ama
spesifik biyolojik mekanizma henuz bilinmiyor.Bircok kadin regli donemleri
sirasinda davranis ve fiziksel degisiklikler yasarlar.Bazilarinda bu
degisiklikler cok agirdir, hep surekli boyle olur ve depresyonlu duygular,
sinirlilik ve oteki duygusal ve fiziksel degisiklikler de bunlara eslik eder.
Regli oncesi sendromu denen bu durumun depresyonla iliskisi henuz
anlasilamamistir. Bazilari da bunun bir hastalik olup olmadigini
sorgulamaktadirlar.Arastirmalarin ilerdeki gunlerde gelismeleri bugune kadar
ihmal edilmis bu konuya isik tutacaktir.
§
Postpartum=Dogumdan
sonraki Depresyon- Dogumdan sonra hafiften, agira, kisinin tum kapasitesini
yok edebilen, psikoz depresyona kadar agir tablolar gorulebilmektedir-hatta ABD
de kendi cocuklarini olduren kadin vakalari vardir. Dogumdan sonra depresyon
yasayan kadinlarin genelde daha once depresyonlu donemler yasadiklari
anlasilmaktadir arastirmalar.Ancak bircok kadinda dogum sonrasi
depresyon hic bir iz birakmaz ve gecidir. http://www.behavenet.com/dadinc/ http://www.oprah.com/tows/pastshows/tows_past_20000107.html
§
Hamilelik- (Eger arzu edilen bir hamilelikse) cok ender olarak
depresyona neden olmaktadir.Kurtaj olmanin da cok yuksek bir depresyona neden
olmadigi sanilmaktadir genelde (ancak ABD de kurtaj cok dusuktur.Kisilere
hamileligin tamamlanarak gerekiyorsa dogumdan hemen sonra evlat verilmek uzere
devlete verilebilme firsati taninmaktadir.Tum kayitlar gizli tutulmakta, anne
cocuk izini kaybetmektedir.Yillar sonra bulusanlar da var.Ozellikle genc
anneler vs tumu dinen dogurmaga tesvik edilmekte, kurtaj siddetle
lanetlenmektedir.Dolayisi ile kurtajla ilgili calismalar bizdeki gercekleri
yansitmayabilir.Bizde kurtaj neredeyse tek cozumdur ve cok fazladir kadinlarin
hayatinda malesef.)Hamile kalamama, bebek sahibi olamama problemleri de asiri
stresli, endise ve uzuntu kaynaklaridir.Ilaveten,genc anneler de yuksek risk
grubundadirlar stres ve gorevin gerektirdigi sorumluluklar nedeniyle.
§
Kisilik ve psikoloji- Arastirmalara gore pesimist=hep
kotumser dusunen ve kendine guveni eksik olan,hayatindaki olaylari kontrol
etmede kendini eksik hissedenler, asiri endiseye,merak etmege yatkin kislerde
depresyon gorulme riski daha yuksekcedir.Bu ozellikleri olan kiside stresli
olaylarin olusmasi riski fazlacadir ve kisinin bunlarla mucadeledesi yine ayni
nedenlerle yetersizdir.Bazi uzmanlar da kiz cocuklarinin geleneksel
yetistirilmelerinde bulmaktadir kabahati ve bunun da daha yuksek sayida
depresyon gorulmesinde faktor oldugu bildirilmektedir.Kadinlarin depresive
duygulari kabullendikleri,itiraf ettikleri ve doktora gittikleri,ancak
erkekllerin de sosyal olarak bu tur duygulari vs inkar etmege yatkin
olduklarini,ve bu duygulari alkolle bastirmaga calistiklari gozlenmekte.Bu da
erkeklerde yuksek oranda alkoliklik nedenidir.
§
Cocukken taciz,
tecavuz edilenler, siddete maruz kalanlar, isyerinde cinsel tacize veya
lafla-sozle-elle-israrla, kaba saka ve fikralarla taciz edilenler- Cocukken
taciz/tecavuz edilen kadinlarda hic boyle birsey yasamamais olanlara gore,
ilerdeki hayatlarinda mutlaka bir gun depresyon yasama riskleri cok
yuksektir.yetiskin olarak da tecavuz edilenlerde cok daha yuksek oranlarda
depresyon goruldugu anlasilmaktadir arastirmalardan.Cocukken kadinlar erkeklere
gore daha fazla taciz/tecavuz edildikleri icin bu bilgiler de
gecerlidir.Fiziksel taciz ve isyerlerinde cinsel tatsiz taciz olaylarinin
herturlusune magdur olan kadinlarda da
yuksek oranda depresyon gorulmektedir.Tacizler kadinda kendilerine guvenlerini
kaybetmege, caresizlik duygularina,kendilerini suclamaga ve sosyal izolasyona
sebep olarak , nihayet depresyona kadar varmaktadir.Halen calismalar
surmektedir.
§
Fakirlik, parasizlik-ABD de fakir sayilanlarin % 75
sini kadinlar ve cocuklar olusturmaktadir.Dusuk ekonomik durumun
streslere,izolasyona,belirsizlige,sikca negatif olaylara,ve faydali kaynaklara
ulasamamaya sebep oldugu biliniyor.Uzuntu ve dusuk moral, sosyal
destekten,yardimdan yoksun dusuk gelirli
insanlarda sikca gorulur.Arastirmalar cevre stres faktorleri fazla olanlarda
depresyonun daha fazla goruldugu henuz kesinlesmemistir.Cok buyuk bir arastirma
ise bu hastaliklarin zengini de fakiri de ayni etkiledigini gostermistir.
§
Ileri yetiskin yasaminda depresyon- Menapozda
depresyon- Arastirmalar depresyonun menapoz donemine ait bir hastalik
olmadigini ortaya koymustur.Bu donemde buna yatkin olanlarsa daha once depresiv
donemler yasamis olanlardir.Coluk cocuk evden uzaklastiginda,evlendiklerinde
vs,kadinlarin yasam amaclari ve kisiliklerinde ciddi kayip yasayarak depresyona
girebildikleri biliniyor.Ama calismalara gore bu yastaki kadinlarda depresyon
hastaliklarinda bir artis yoktur.Genclerin ilaveten, yaslilarda da kadinlar
erkeklere gore daha cok depresyondan muzdariptir.Her yas grubunda da evli
olmamak (dullar dahil) de depresyon risk faktorudur.Bunlara ragmen ilerdeki
yasam yillarinda, depresyon normal bir fiziksel,sosyal ve ekonomik problemler
neticesinde gorulen bir sey degildir.Hatta ABD de arastirmalara gore,
yaslilarin cogu hayatlarindan memnundurlar.Her yil ABD de 800.000 kisi dul
kalmakta,cogu da yaslica,kadin ve farkli derecelerde eprasyon semptomlari
vardir.Cogunun ciddi tedaviye ihtiyaci yoktur,ama orta ve agir derecede uzgun
olanlar kendi kendilerine yardim eden dayanisma gruplarindan
faydalanmaktadirlar veya bircok psikososyal tedaviler gormektedirler.Dullarin
1/3cu olumu takip eden ilk ayda agir depresyon belirtileri gosterirler,
bunlarin da yarisi 1 sene sonra hala klinik olarak depresyondadirlar.Bu
depresyonlar standart anti deparsyon ilaclarina normal cevap verirler.Ama bu
konuda ilaca ne zaman baslamak lazim veya ilaclarin psikososyal tedavilerle
nasil birlestirilmesi gerektigi hakkinda oldukca az arastirma yapilmistir.
§
DEPRESYON TEDAVI EDILEBILEN BIR FIZIKSEL
HASTALIKTIR.
§
Kaynak: http://www.nimh.nih.gov/depression/women/wom_pr.htm
§
http://mentalhelp.net/psyhelp/ Kendi kendimize yardim etme
bilgileri,metodlari
Milliyet, 05 Ocak
1999 den alinti haber- Türkiye'nin ruh haritası
Her altı erişkinden biri ruhsal
açıdan sağlıksız.Kadınlarda iki kat fazla
İlginç araştırma
Sağlık
Bakanlığı'yla Ankara ve
Hacettepe üniversitelerinin işbirliğiyle,"Türkiye'nin Ruh
Sağlığı Profili" konulu bir araştırma
sonucunda ilginç sonuçlar ortaya çıktı. Araştırma ülke
genelinde 18 - 85 yaşları arasındaki 7 bin 479 kişiyle
görüşülerek gerçekleştirildi.
Tedavi oranı az
Yüzde 17.2'sinde (altıda biri) en az bir ruhsal
problem bulundu. Alkol
bağımlığı dışında Her beş kadından birine
bir ruhsal hastalık tanısı konulurken, erkeklerde bu oran onda
bir olarak saptandı. Deneklerin sadece yüzde 13.8'inin tedavi için başvurduğu
saptandı
Üfürükçüye gidenler
Tedavi olmak
isteyenler ilk olarak yüzde 39.2 ile psikiyatri uzmanına giderken, bunu
yüzde 33.1 ile nörolog ve dahiliyeci, yüzde 20.7 ile pratisyen hekim izledi.Yüzde 3.6'lık bir bölümün ise hekim olmayan
kişileri (hoca, üfürükcü gibi) tercih ettiği belirlendi.
http://www.surgeongeneral.gov/library/mentalhealth/toc.html#chapter4 ABD Saglik departmani, Yetiskinlerde mental
saglik.
§
Mental hastaliklar beyindeki fiziksel hastaliklardir ve insanin dusunme kabiliyetini, hissetmesini ve
baskalari ile iliskilerini ve cevrelerini cok yogun olarak kesintiye
ugratirlar, agir etkilerler.
§
Kanser, diyabet veya kalp
hastaliklarindan daha sik gorulur mental hastaliklar.
§
Her sene 5 milyondan fazla
Amerikali akut, agir bir mental hastalik alevlenmesi yasamaktadir.
§
Her 5 aileden birisi
omurlerince muhakkak sizofreni,bipolar ve onemli-agir depresyon gibi agir bir
mental hastaliktan etkilenecektir.
§
ABD de 18 yas altindaki, kabaca 63 milyon gencten
%12 si= yani 7.5 milyonunun mental, davranis ve gelisme hastaliklari vardir.Ancak
bu cocuk ve yetiskinlerden sadece beste biri mental saglik tedavisi
gormektedirler.
§
Sizofrenide tedavi basarisi % 60, agir depresyonda
% 65, bipolarda ise % 80 dir. Mukayese edilirse, kalp
hastaliklarinin tedavilerindeki basari orani da % 41-52 dir ABD de.
§
ABD de tum ulkede bir nolu hastahaneye yatis nedeni
biyolojik psikiyatrik durumlardir.Herhangi bir dakikada, su anda
hastahanelerin neredeyse % 21 yataklari mental hastalar tarafindan
doldurulmustur.(ABD de her turlu saglik sigortasinda yatmak cok
zordur,hersey neredeyse ayakta,yatak yuzu gormeden ve ayni gun eve donecek
sekildedir.Dogumda bile son 1-2 senedir genel kanunla 2 gun yatma mecburiyeti
getirildi bebek olumlerini onlemek vs icin.Neredeyse bir cok islem, sigortalarin kendi maliyetlerini minimuma
cekebilmek icin,hastalari fazlaca dusunmeden,doktorlari da etki ve guc cemberleri icinde tutarak, outpatient=yatmamak,ayni
gun eve donmek agirliklidir.Ama psikiyatrik hastalarda durum farklidir;acilen
hastahaneye yatmalarini gerektiren hayati durumlar soz konusu olabilir.)BIZDE
ISE HASTALARIN EN ACIL DURUMLARDA BILE HASTAHANEYE YATILMADIKLARINI VE AYAKTA
TEDAVIYE CALISILDIGI TESBIT EDILMEKTEDIR.OYSA BIRCOK DURUMDA BU YETERLI
DEGILDIR;GEREKTIGI KADAR UZUN YATIRILIRAK ACIL TEDAVILERLE HAYAT
KURTARILABILIR;STABILIZE EDILEBILIR..
§
ABD de toplam mental hastalik
faturasi 81 milyar $ dir:direkt maliyet denen hastahanede kalma+ilaclar ve
indirekt maliyet denen kaybedilen maas+ailenin bakmasinin faturasi+intahar
nedeniyle kaybedilenler.
§
Istisnalara konsantre olan
medyaya ragmen,tedavi olan sizofreni hastalari diger insanlardan,bizlerden daha cok siddete yatkin degildirler.
§
Malesef, ABD
hapishanelerinin ucte biri mental hastalarla doludur, bunlar suclu
degillerdir,herhangi bir suctan yargilanmamaktadirlar: ya psikiyatrik
degerlendirme bekliyorlardir veya psikiyatrik tedavi olabilecekleri bos
hastahane yatagi beklemektedirler.Bugun ortalama 159.000 adet agir mental /BEYIN/DAVRANIS
hastasi cogunlukla hastaliklari tedavi edilmedigi icin suc islediklerinden
hapishanelerdedirler.
§
Herhangi bir gunde,
ortalama 150.000 adet agir mental hasta ABD de evsizdir ve sokaklarda ya da
(cogunun tehlikeli bulduklari vs icin istemedikleri ICIN SIGINMA EVLERINE DE
GITMEZLER ) devlet/ halk siginma evlerinde yasarlar.
§
Bizdekileri ise siz
arastirin.HASTALARIN CIDDI VE ACIL YARDIMA IHTIYACI OLANLARIN hicbiri KISA
SURELERLE DAHI hastahanelere yatirilmamaktadirlar gereken acil
durumlarda.Mental=beyin=davranis hastaliklarinda hastalarimiz ve aileleri,bu
nedenlerle de, hastahanelere
gitmektense doktor muayenehanesine gitmekte;buna adeta zorlanmaktadir halen
uygulanmakta olan sistemle.Ancak hasta adina psikologlar+psikiyatrist+aile
doktoru+terapilerle vs EKIP CALISMASI, DEGERLENDIRMESI, TESHIS VE TEDAVISI
DE DA ASLA YAPILMADIGINDAN ,TEK BIR
DOKTOR VE SADECE TEK BASINA ILACLARDAN MUCIZELER BEKLENDIGINDEN, SONUCLAR
ACIDIR;UZUCUDUR;CAGDISIDIR 21. ASIRDA. INSANLAR, HASTALAR, HASTA YAKINLARI VAR
OLAN SAGLIK SISTEMINE,HELE DE BEYIN= MENTAL= DAVRANIS HASTALIKLARI
TEDAVILERINDE SISTEME GUVENMEMEKTEDIR.
§
Ciddi beyin/mental hastalarinin ortalama % 80-90 i
issizdirler.(devletin
disability=isgoremezlik,OZURLULUK kanunlariyla maddi,manevi korumasi
altindadirlar bunlar-MAAS BAGLANIR.Bizde de kanunlarla isgoremezlik kapsamina
alinmalidirlar ve bakilmalidirlar.) NAMI- http://www.nami.org/fact.htm
§
http://www.geocities.com/TheTropics/1538/stats.html
Istatistiklere ve gerceklere BAKALIM!
http://www.thehealthnetwork.com/conditions/articles.asp?logical=mentalhealth
mental sagligimiz
http://www.4women.gov National Womens Health-Ulusal Kadin
Sagligi-linkler- ruh sagligi dahil. Devlet webi .FAQ e git,klik et.