Toplumun % 2 si BPD= sinirda kisilik hastasidir
Mental=psikiyatrik hastalarin ayakta-disarda tedavi olanlarinin % 10 nu BPD dir
Hastahanede yatan psikiyatri hastalarinin % 20 si BPD dir
BPD Teshisi konanlarin % 75 si kadindir
BPD Teshisi konanlarin % 75 si fiziksel veya cinsel olarak tacize ugramis olanlardir
BPD tek basina bir hastalik degildir- baska hastaliklarla da bir arada gorulur cogunlukla; bunlar;

1. Post Travma Stres hastaligi

2. Duygu/ mod inis cikislari bozuklugu

3. Panik,endise hastaliklari

4. Bagimlilik (BPD hastalarinin % 54 du alkol, ilac, uyusturucu bagimlisidirlar)

5. Cinsiyet , kimlik problemleri

6. ADD Dikkat Eksikligi Bozuklugu

7. Yeme Bozukluklari

8. Birden fazla kisilik bozukluklari

9. Obsesif Kompalsif Bozukluk-OKD http://www.bpdcentral.com/resources/basics/main.shtml

LUTFEN BU SAYFALARI ASLA KENDINIZE TESHIS KOYMAK ICIN KULLANMAYIN; AMA ENDISELERINIZ VARSA DOKTORUNUZA GIDIN. BU SAYFALARIM TESHIS KONMUS SEVDIKLERINIZE, KENDINIZE YARDIMCI OLABILMENIZ VE YARDIMLASMAK, DESTEK VERMEK ICIN HAZIRLANMISTIR

BPD SINIRDA KISILIK HASTALIGI KARAKTERISTIKLERI SUNLARDIR;

BPD SINIRDA KISILIK HASTALIGI OLAN BIR SEVDIGINIZ MI VAR?

Gercekten ne dusundugunuzu, duygularinizi onun reaksiyonlarindan cekindiginiz-korktugunuz icin sakliyor musunuz ve de korkunc munakasaya degmez, hele munakasadan sonraki yaralanmis duygulari yasamaya hic degmez mi diyorsunuz?
Bircok defa sanki yumurta kabuklari ustunde yuruyormuscasina korkuyor ve ne yapsaniz, ne soyleseniz nasil olsa bir sekilde carpitilip, onun tarafindan size karsi kullanilacagini mi dusunuyorsunuz?
Iliskinizdeki kotu olan, yolunda gitmeyen hersey icin siz mi suclaniyorsunuz ve tenkit ediliyorsunuz - hem de hic mantikli olmadigi halde?
Hicbir mantikli aciklamasi ve nedeni olmaksizin yogun ve vahsi ofke nobetlerinin merkezi oluyorsunuz ve hem de bu ayni insan harika sekilde mantikli, sevecen ve normal de mi davraniyor?
Onun sizi yonettigini, kontrol ettigini ve hatta size bazen yalan soyledigini mi dusunuyorsunuz?
Sevdiginiz bu insanin sizi ya hepten iyi veya hepten kotu olarak gordugune ve ikisi arasinda hic gormedigine mi inaniyorsunuz? Keske eskiden oldugu gibi davransa, yine beni sevse ve yine benim mukemmel oldugumu dusunse ve hersey harika olsa mi diyorsunuz?
Oteki insanin adeta 2 kisilikli oldugunu mu dusunuyorsunuz; bir dakika seven,anlayisli bir kisi; bir anda zor taniyabildiginiz dusmanca birisi. Ve hangisi gercek diye merak ediyorsunuz. Bu kotu donemin gecici oldugunu dusunuyor gececegini umuyorsunuz---ama gecmiyor. Sanki duygusal bir inis cikistasiniz surekli - yuksek cok yukseklerdesiniz hersey inanilmaz guzel ve de aniden diplere daliyorsunuz ve hersey umitsiz, depresyon yasiyor ve var oldugunu, sahip oldugunuzu sandiginiz iliskiye yas tutuyorsunuz.
Iliskinizde neler istediginizi soylemeye korkuyorsunuz cunku cok fazla talebiniz oldugunun soylemesinden, cok fazla sey istediginizin soylemesinden veya sizde garip birseyler oldugunun soylemesinden korkuyorsunuz. Size ihtiyaclarinizin normal olmadiginin ve onemli olmadiklarinin soylemesinden korkuyorsunuz.
Yavas yavas realiteyle iliskiniz mi kopuyor diye merak etmeye baslarsiniz cunku karsinizdaki kisi sizi hep asagilar veya sizin gorus ve isteklerinize asla onem, deger vermez, kabul etmez. Dahasi , bu insan baskalarinin yaninda harika davranir, dolayisi ile siz neler oluyor anlattiginizda kimseler size inanmaz.
Yaptiginiz hic birseyin dogru olmadigi hissine kapilirsiniz ve oteki kisinin istediklerini yapmayi basardiginizda aniden onun beklentileri degisiverir. Kurallar surekli degiskendirler ve siz ne yaparsaniz yapin asla kazanma sansiniz yoktur. Kendinizi aciz ve tuzaga- KAPANA sikismis gibi hissedersiniz.
Hic yapmadiginiz seyleri yapmakla suclanirsiniz; hic soylemediginiz seyleri soylemekle suclanirsiniz. Cogunlukla hic anlasilmadiginizi dusunursunuz ve izah etmege calistiginizda, size inanmaz.
Hep asagilanirsiniz ama siz terk etmek isteyince de bu kisi sizi bircok sekillerde gitmekten alikoymaga calisir---askini ilan etmek , degisme sozleri vermek, aleni tehditler, mesela “cocuklari asla goremeyeceksin” ve “seni benden baska kimse sevmeyecek’ gibi tehditler savurur.
Sosyal gezmeler, davetler vs dahil hicbir sey planlayamazsiniz cunku onun ruhsal inis cikislari, ani davranislari, beklenmedik davranislari vardir. Bazen onun bu davranislari icin baskalarina bahaneler yaratmak, mazeretler bulmak icin bile kendinizi bu davranislarin normal olduguna inandirirsiniz.
Bu listeyi okudunuz ve kendi kendinize “Aman Allahim, baskalarinin da ayni seyleri yasadiklarini ve SEVDIGIM kisideki hastaligin, bunun bir adi oldugunu bilmiyordum “ diyorsunuz su anda. Iste bu kisinin hastaliginin adi BORDERLINE PERSONALITY DISORDER=SINIRDA KISILIK HASTALIGI yani BPD. http://www.bpdcentral.com/resources/basics/indicators.shtml

BPD OLDUGUNU GOSTEREBILEN DUSUNCELER;

BU KISIDE SU DUSUNCELER VAR MI?

Insanlari ya kusursuz veya seytan olarak mi goruyor sadece? Cok kotu, seytan olarak gordukleri insanin iyiliklerini hatirlamakta gucluk mu cekiyorlar?
Gozlerinde kisi adeta bir kahraman oldugunda, bu kisi hakkinda negatif olan hicbir seyi hatirlamiyorlar mi?
Baska insanlari tamamen ya kendinden yana veya kendisine dusman olanlar olarak mi goruyor?
Durumu, olaylari ya tamamen felaket ya da tamamen ideal/ cok iyi olarak mi gorur sadece?
Kendisini ya cok kusursuz ya da degersiz olarak mi gorur?
Eger bir kisi yaninda, etrafinda degilse, onun kendisine olan sevgisini hatirlamakta gucluk mu cekiyor?
Baskalarinin ya tamamen dogru ya da tamamen yanlis olduklarini mi dusunuyor?
Dusunceleri, ne dusundugu o anda yaninda kim/kimler olduguna gore degisiyor mu?
Insanlari ya cok idealize eder ya da tamamen degersizlestirir mi?
Olaylari baska insanlardan cok farkli sekilde hatirlar veya bunlari hic hatirlayamaz bile mi?
Kendi hareketlerinden baskalarini sorumlu tutar,davranislarina onlarin sebep olduklarina inanir veya baskalarinin davranislarindan dolayi kendisini gereginden fazla mi sorumlu hisseder ?
Bir hatasini itiraf etmege istekli degildir veya yaptigi herseyin hata oldugunu mu dusunur?
Inanclarini gerceklere dayandirmak yerine,hislerine mi dayandirir?
Kendi davranislarinin baskalarinin ustundeki etkilerini farketmez mi?

BPD OLDUGUNU GOSTEREBILECEK DUYGULAR;

BU KISIDE SU DUYGULAR/HISLER VAR MI?

En kucuk bir provokasyonda kendisini terk edilmis mi hissediyor?
Duygulari dakikalar, saatler icinde cabucak asiri uclarda ve degisken mi?
Duygularini yonetmek, kontrol altina almakta problemli mi?
Duygulari o kadar yogun ki, mesela baskalarinin, hatta kendi cocuklarinin ihtiyaclarini bile kendi ihtiyaclarinin onunde tutamaz;kendi cocuklarini bile on plana alamaz
Cogu zaman guvensiz ve supheci midir?
Cogu zaman endiseli veya sinirli, rahatsizlik icinde midir?
Cogunlukla kendisinde bosluk hisseder veya kendilerini yokmus gibi mi hisseder?
Eger dikkatlerin merkezi kendisi degilse, kendisini reddedilmis mi hissediyor?
Ofkesini, kizginligini uygunsuz sekilde mi ifade ediyor veya ofkesini ifade etmekte tamamen zorlaniyor mu?
Hicbir zaman yeteri kadar sevgi, sefkat veya dikkat elde edemedigini mi dusunuyor?
Sik sik, cogunlukla uzayda gibi, gercek degilmis gibi veya sanki bedeninde degilmis gibi mi hissediyor?

BPD OLABILECEGINI GOSTEREN DAVRANISLAR;

BU KISIDE SU DAVRANISLAR VAR MI?

Baskalarinin kisisel sinirlarina saygili olmakta zorlaniyor mu?
Kendisinin sahsi / kisisel sinirlarini tanimlamakta zorlaniyor mu?
Cok fazla para harcamak, tehlikeli=riskli,ani ve dusuncesizce seks iliskilerinde bulunmak, fiziksel vs kavga etmek, kumar oynamak,ilac ve alkoller dahil bagimlilik, curetkar yani tehlikeli araba kullanmak, magazalardan vs birseyler calmak veya yemek bozukluklari gibi durumlara girip, bu ve bunun gibi davranislarla , ani-ve impalsif hareketlerle kendilerine zarar veren cesitli davranislar icine girer mi?
Kasitli olarak kendisini mesela keser veya sigara vs ile yakar mi?
Kendisini oldurmekle tehdit eder mi veya gercekten intahara tesebbus eder mi?
Oteki kisinin kendi hayallerine gore olmasini istedigi kisi veya olmasini istedikleri iliskiler uzerine kurulmus fantazilere dayali iliskilere girmekte acele eder mi?
Beklentilerini aniden degistirdigi icin karsinindaki kisinin ne yaparsa yapsin, yanlislik yaptigi ve hic dogru birsey yapamadigi duygusunu yasamasina mi sebep oluyor?
Korkutucu, beklenmedik, onceden belli olmayan ve mantiga aykiri olan ofke nobetleri mi geciriyor veya ofkesini ifade etmekte hepten zorlaniyor mu?
Baskalarini tirmalayarak, tekmeleyerek, vurarak vs baskalarini fiziksel olarak taciz mi ediyor?
Gerek olmadigi halde krizler / icinden cikilmaz problemler mi yaratiyor veya kaotik, karmakarisik bir yasam mi suruyor?
Tutarli olmayan veya onceden neden, niye , nasil davranacagi belli olmayan sekilde, beklenmedik tarzda mi hareket ediyor?
Baskalarina bir cok yakin olmak sonra da ayni kisiden vs aniden uzaklasmak mi ister? (mesela hersey yolunda giderken kavga etmek, sonra iliskiye son verip, daha sonra da bir araya gelmek icin caba sarfeder)
Onemsiz veya abartilmis nedenlerle ,olaylar yuzunden insanlari hayatlarindan cikartip atarlar mi?
Bazi durumlarda yeterli ve kontrollu ama bazi durumlarda baskalarina karsi tamamen kontrol disi mi davraniyor?
Baskalarina karsi acimasiz ve hatta haince suclayici, tenkit edici veya tacizkar mi?
Bazilarina cok guzel yuzlerini gosterirlerken, cok iyi tanidiklari kisilere kelime- sozlerle asiri tacizkar mi? Saniyeler icinde bir moddan oteki duruma gecebilir mi?
Kendi ihtiyaclarinin karsilanmasi, istediklerinin yapilmasi icin asiri sekillerde veya kontrol eder sekilde mi hareket etmekte?
Kendisini ihmal edilmis hissettiginde, dikkatleri kendi ustune toplamak icin cok uygunsuz birsey mi soyler ya da uygunsuz birsey mi yapar?
Baska insanlari yapmadiklari seylerle mi suclar-olmayan duygulari olmakla mi suclar-inanmadiklari seylere inandiklarini soyleyerek suclar?

http://www.bpdcentral.com/resources/basics/additional.shtml BPD LI INSANLARDAKI EK OZELLIKLER

BPD li hastalarda DSM Amerikan psikiyatrik teshis kriterleri tariflerinde yazili olmayan ama arastirmacilarin hastalikta sikca goruldugune inandiklari baska ozellikleri de vardir.Bunlarin cogu da bu kisilerin erken cocuk yaslarda yasadiklari cinsel veya fiziksel tacizlerle iliskileri olabilir.

GITGIDE ARTAN UTANC-Insan olarak tamamen kusurlu ve hataliyim gorusu,duygusu hakimdir.kendi sinirlarimizi belirleyen seyler artik duygular degildir,benligin kendisidir;oyle olmaktir.Kisiyi gittikce zehirleyen bu utanc kiside degersiz oldugu hislerini, izole oldugu-yapayalniz oldugu duygusunu, bosluk ve tam anlamiyla yalniz oldugu duygularini yaratir,olusturur.BPD lerin sevenleri bu karakteristiklerin dogru oldugunu paylasmaktadirlar.

CIZILEMEMIS SINIRLAR-BPD li insanlarin kendi kendileri ile ve baskalari ile de olan kisisel sinirlari ile ilgili zorluklari vardir. BPD lerin sevenleri bu karakteristiklerin dogru oldugunu paylasmaktadirlar.

KONTROL PROBLEMLERI-Sinirda kisilik hastalari kendileri oylesine kontrolsuzdurler ki,baskalarini kontrol etme ihtiyacini hissederler.Ilaveten, boylece de kendi dunyalarini daha onceden bilinebilir ve yonetilebilir yapmaga calisiyorlar boylece.BPD li insanlar suur altlarinda bilincsiz olarak, baska kisileri hic kazanamayacaklari,kazanma sanslari olmayan durumlara sokarak, baskalarinin hic anlayamadigi kaoslar yaratarak veya baskalarini kendisini kontrol etmekle suclayarak onlari kendi kontrolleri altina alabilirler.Bazi BPD hastalari da kendi guclerinden vazgecerek,kontrol altina alinma ihtiyaclarini on plana cikartabilirler;mesela oyle bir yasam sekli secerler ki tum secimler onlarin adina yapilir,onun adina baskalari surekli karar verir; tarikatlara veya orduya katilmak,ya da kendilerini korkuyla taciz ve kontrol edecek tacizkar kisilerle birlikte olmak vs gibi . BPD lerin sevenleri bu karakteristiklerin dogru oldugunu paylasmaktadirlar.

BIR OBJENIN SUREKLI VARLIGINI KAVRAYAMAMAK-Yalniz oldugumuzda cogumuz bizi seven yakinlarimizi dusunerek,hatirlayarak kendimizi oyalar,sakinlestiririz.Hatta bu sevdiklerimiz cok uzaklarda bile olsalar, bu duygu cok rahatlaticidir- hatta olmus olsalar bile.Iste bu kabiliyetimize OBJE SUREKLILIGI/VARLIGI deniyor BPD li bazi kisilerde ise, kendileri endiseli ve uzgunseler, boyle bir sevdikleri kisinin imajini,goruntusunu hatirlamalari ve kendilerini sakinlestirebilmeleri cok zordur. Eger o sevdikleri kisi gercekten yanlarinda degilse fiziksel olarak, bu sevdikleri hem de duygusal seviyelerde de yoktur onlar icin.Hasta kisi sizi sik sik arayip, hala orada oldugunuzu ve hala onu sevdiginizi bilmek ister. Bir BPD yakini/seveni bize BPD hastasi olan sevgilisinin kendisini isten her arayisinda,hem adini ve hem de soyadini da soylerek kendisini tanittigini soyledi.

KISILER ARASI ILISKIDE HASSASIYET-Bircok kisi BPD li kisilerin insanlari okumak-anlamak kapasitelerinin muhtesem oldugunu ve onlarin hassas taraflarini kesfederek tetiklemeyi cok iyi bildiklerini farketmislerdir.Bir doktor BPD hastalarina sakayla karisik BPD medyumlari demektedir.

OLAYLARA HAKIMIYET VE YETERLILIK-BPD li bazi insanlar bazi durumlarda ,duruma hakim ve cok yeterlidirler. Mesela cogu islerinde cok iyidirler ve olaganustu basarililar sergilerler. Cogu da akilli, yaratici ve artistik kabiliyetlere sahiptirler. iste bir olayda tamamen herseye hakim olup, baska bir durumda tamamen kontrolu kaybedip paramparca olmalarini, bu nedenlerle aile uyeleri kavrayamazlar;anlamakta gucluk cekerler.

NARSIST TALEPLER-BPD li bazi kisiler surekli olarak,sik sik dikkatleri hep kendilerinde toplarlar. Bircok seye de, olaylari,seylerin kendilerini nasil etkilediklerine gore reaksiyonlar gosterirler.

http://www.bpdcentral.com/resources/basics/types.shtml BPD TIPLERI; YUKSEK VE DUSUK FONKSIYONLU BPD HASTALARI

BPD li kisiler fonksiyonlarinda birbirlerinden cok farkli durumlar sergilerler;bu normal yasamlar surdurmekteki kapasiteleri, evde veya disarda calisabilme kabiliyetleri,hergunku problemlerle basa cikabilmek,baskalari ile iliskiler vs demektir.

BPD li bazi kisiler hastalik nedenli oylesine kapasite kaybina ugrarlar ki calisamazlar.Kendilerini kesmek, zarar vermek nedenli,asiri yeme bozukluklari, bagimliliklar veya intahar girisimleri nedenli zamanlarinin cogunu hastahanelerde gecirirler. BPD bu hastalarin iliskiler kurmalarini cok cok zorlastirir ve bu nedenle de kendilerine destek verecek sistemi de kuramazlar insanlarla vs. Parayla iliskileri oylesine kotudur ki, yiyecek almak icin paralari veya yasayacak evleri olmaz.

Dusuk fonksiyonlu sinirda kisilige yakin BPD hastalari genellikle kendilerini birbirini takip eden krizler icinde bulurlar.Cogunlukla kendilerine zarar vermek-kesmek,yakmak vs ve intahar girisimleri ile manipule edilirler.Ancak sinirda kislikli hasta oylesine belirgin hastadir ki,BPD sevenleri,yakinlari aile ve arkadaslarindan,toplumdan cok anlayis ve destek,sevgi gorurler.

Yuksek fonksiyonlu BPD hastasi genellikle ,cogunlukla mukemmel normal hareket eder.Basarili,disa donuk,girisken,sevilen kisilerdirler ve oteki yuzlerini sadece cok iyi tanidiklarina gosterirler.Aslinda bu BPD hastalari da kendi iclerinde aynen dusuk fonksiyonlu BPD hastalari gibi hissederler ama oylesine iyi kapatirlar ki bunu,hatta kendi kendilerine bile cok yabancilik hissedebilirler.

Bu tip BPD yakini-sevdigi olan insanlar algiladiklarinin ve duygularinin gercek olmasina, dogrulanmasina dikkat etmelidirler. BPD yi iyi bilmeyen aile ve arkadaslar,BPD hastalarindaki ofke nobetlerine veya sozlerle tacizlere ,anlatilan bu olaylara asla inanmayabilirler.Hatta bircok BPD hastasinin yakinlari-sevenleri bize, hatta terapistlerin bile kendilerine hastalarin kontrol disi davranislari anlatildiginda inanmadiklarini soylediler.

Tabii yuksek fonksiyonlu BPD ile dusuk fonksiyonlu BPD arasinda cok genis bir alan var.Stresli yasam olaylari ise yaramayan=fonksiyonsuz stresle basa cikmak mekanizmalarini tetikleyecektir cogunlukla.

ICE VURMAK,DISA VURMAK- Bircok sinirda kisilik davranislari tek bir sey icindir; icinden gelen , icindeki korkunc aci ve uzuntu, yasla basa cikabilmek. Ama BPD li kisiler bunu cesitli farkli sekillerde yaparlar.

Tecrubelerimize gore, BPD li hastalarin davranislari 2 kategoriye giriyor; disa vurmak, ice vurmak.Resmi, arastirmalara bagli kategoriler yoktur. Bunlar daha ziyade, gercek dunyada farkliliklara bakis ve uygun olan kategorileridir.

DISA VURMAK DAVRANISLARI- mesela ofkeyle,ofke nobetleriyle,suclayarak, tenkit ederek, suclamalar yaparak, fiziksel olarak siddet iceren davranislara yonelerek/girerek, sozlerle tacizkar davranarak , icindeki aciyi disari atmaktir, azaltmaktir. Bu disa vurmak davranislari arkadaslar arasinda, aile uyelerinde ve eslerde-partnerlerde derin acilara sebep olur.Mesela bir sinirda kislik hastasi kadin olan Kiesha, kocasinin kendisini,isyerinin Noel ofis partisinde ihmal ettigini dusunup cok ofkelendi.Ona dogru yurudu,ickisini yuzune bosaltti ve cikip gitti.

ICE VURMA DAVRANISLARI ise cogunlukla BPD li hastaya zarar veriri ama yakinlarini da uzer. Ice vuran davranislari cogunlukta olan BPD li kendisini asiri suclu hissedebilir hayali ofkelerle/suclarla .Kendilerini kesebilirler, ofkelerini iclerinde tutmaga calisabilirler ve kendi hatalari olmayan problemler icin kendilerini suclarlar. Intaharlar da mumkundur.

Bazi BPD hastalari ise temel olarak hep ice vurma-ice donuk davranislara girmektedirler. Bazilari ise hep, cogunlukla disa donuk davranislardadirlar. Mesela Kiesha’yi ele elin;kocasini Noel partisinde utandirdiktan sonra, kendisini cok suclu hissetti. Partiden cikip eve yuruyerek gitti kilometrelerce. Eve geldiginde, Noel agacindan cam suslemelerinden bir avuc kapti, avucu icinde ezerek kirdi ve cok fazla kanama yasadi.

http://www.bpdcentral.com/resources/basics/assumptions.shtml BPD HASTALARININ SANDIKLARI,SUUR ALTLARINA YERLESMIS OLAN SEYLER SIZINKILERDEN DEGISIK OLABILIR

BPD hastasi birisiyle iliskilerinizde, onun suursuz bilincalti varsayimlari ile sizinkilerin cok farkli oldugunu bilmeniz,anlamaniz cok onemlidir.

BPD HASTALARININ VARSAYIMLARI SUNLARI DA ICINE ALABILIR;

Hayatimdaki tum onemli kisiler tarafindan HERZAMAN,SUREKLI SEVILMELIYIM yoksa cok degersizim. Degerli bir insan olabilmek icin her yonlu cok yeterli olmaliyim.
Bazi insanlar iyidirler ve onlarin herseyi mukemmeldir.Oteki insanlar tamamen kotudurler ve bunlar agir sekilde suclanmali ve cezalandirilmalidirlar bunun icin.
Duygularimin nedeni her zaman harici olaylardir.Ve bu dis olaylara reaksiyon olarak yaptiklarim ve duygularim uzerinde benim hicbir kontrolum yoktur.
Ben baskalarina bu kadar cok deger verirken ve beni terk etmelerini durdurmak icin elimden gelen herseyi caresizce yapmama ragmen, herkesi tek tek kaybediyorum ve kimsenin umurunda degilim.
Eger birisi bana kotu davranirsa, ben de kotu olurum/ kotulesirim.
Yalnizken, ben hickimse degilim (benligim yok); hicbirseyim.
Ne olursa olsun beni sevecek, bana bakacak, hep verecek mukemmel birisini bulabildigim zaman ,sadece ve sadece o zaman mutlu olacagim. Ama boyle, buna yakin birisi de beni severse,o zaman da onlarda da bir yanlislik var demektir.
Birisinden birseye ihtiyacim oldugunda ve elde edemedigimde hissettigim ofkeye tahammul edemiyorum. Bunu gidermek, yok etmek icin mutlaka birsey yapmam lazim.

Lutfen bu okuduklarinizin her BPD hastasinin dusuncelerini yansitmayacagini unutmayin. Sizin ozel durumunuzda neler gecerli, neler yasaniyor kendiniz anlayin; karar verin.

http://www.bpdcentral.com/resources/basics/main.shtml BORDERLINE PERSONLITY DISORDER YANI SINIRDA KISILIK HASTALIGI,BPD NEDIR?

“ BPD olmak omur boyu cehennem gibidir. Hic de daha hafif degil. Aci, ofke, zihin karisikligi, kirginlik, hic bir zaman bir dakika sonrasinda ne hissedecegimi bilememektir. Aci veriyor cunku sevdiklerime aci veriyorum. Yanlis anlasildigimi, anlasilamadigimi dusunuyorum. Herseyi analiz ediyorum. Bana hicbir sey zevk, keyif vermiyor. Kirk yilda bir “cok mutlu” olurum ve bu yuzden de endiselenirim. Sonra kendi kendimi uyusturur, tedavi ederim alkolle. Sonra da kendime fiziksel olarak zarar veririm. Sonra da bu yuzden sucluluk yasarim. Utanc. Olmek isterim ama kendimi olduremem cunku geride kalanlarin duyacaklari aciyi dusunerek cok fazla sucluluk hissederim ve sonra da ofkelenirim bu yuzden ve kendimi keserim veya fazla miktarda ilac alirim ki tum bu duygularimdan kurtulmak icin. Stres!’

Terapistler teshis ve istatistiki Manuel denen DSM adli kitabi kullanirlar saglikli ve dogru teshisler koyabilmek icin. Buna gore BPD de sik gorulen 9 musterek sinirda kisilik ozelliklerini soyle siralamislardir; bunlardan sadece 5 tanesinin uzun suredir var olmasi BPD ye isaret edebilir;

ANCAK LUTFEN SUNLARA DIKKAT EDIN;

Bir yerde bir noktaya kadar bu ozellikler HERKESTE vardir.Ozellikle de 12 yas ustundeki adolasan genclik arasinda. Bu ozellikler uzun yillardir israrla var olmalidir; YOGUN OLMALIDIR ki BPD ye isaret etsin
Kendinize ve baskalarina teshis koymakta cok dikkatli davranin; hatta BUNU YAPMAYIN. En iyi uzman arastirmacilar hastalarini gunlerce testler yaparak ancak teshis koyabilirler. WWW GIBI WEB SAYFALARINDAN OKUDUKLARINIZLA VEYA KITAP OKUYARAK KENDINIZE ,YAKININIZA TESHIS KOYMAYA KALKMAYIN ASLA.
BPD si olan insanlarin depresyon, yeme bozukluklari, bagimlilik-hatta birden fazla kisilik bozuklugu veya ADD dikkat yetersizligi hastaligi gibi baska problemleri de vardir. BPD nin ya da otekilerin ne oldugunu tek basina anlamak, izole etmek zor olabilir. Iste bu yuzden uzman olan, yeterli, kalifiye cagdas bir profosyonelle-doktorla, psikologla, psikiyatristle konusmaniz lazim.
9 ozellik asagida verilmistir.

http://www.borderlinedisorders.com/public.htm CORNELL PSIKOTERAPI PROGRAMI=BPD NEDIR ?

New York ,Cornell Universitesi, Cornell Kisilik Bozukluklari Enstitusu asagidaki bilgileri halka BPD sinirda kisilik bozukluklari veya sinirda birden fazla kisilikler olarak bilinen oteki anlasilmakta zorluklar yasanan tum psikiyatrik hastaliklara isik tutmak ve insanlari bilgilendirmek, guclendirmek icin hazirlamistir.Bircok hasta derman aradigi sadece depresyon, endiseler, takintilar veya fobilerle degil, ama hem de ofke ve duygularinin kontrolu, kendini anlamak ve tedavi asamasina toleransli, anlayisli olmayi da ogrenmek, anlamak, kavramak zorundadir.

Bu bilgiler sizi teshis icin kisinin gecmisine ve semtpomlarina,yani belirtilerine ve muhtemel nedenlerine,tedavi ve neticelere goturecektir.

TESHIS

Borderline denen sinirda kisilik asirlar oncesine kadar gider.Asirlarca Avrupa’da toplumlar “akli yerinde olmayan” insanlari , akil hastahanelerinde tutarak veya bir kasabadan oteki kasabaya goturerek normal yasamdan uzaklastirdilar. 18.ci asira gelindiginde ise, birkac doktor bu eski tabirle “akil kurumlarindaki” hastalari incelemeye basladilar ve de bu hastalarin bazilarinin hic de sanildigi gibi mantik zinciri icinde akillarini kaybetmediklerini anladilar; neyin gercek oldugunu veya olmadigini kavrayabiliyorlardi ama DUSUNMEDEN ani reaksiyon gostermekten (impulsiveness), asiri ofkeli olmaktan (ragefullness) ve de genel olarak kendilerine hakim olma zorluklarindan kaynaklanan duygusal nedenlerle asiri aci cekiyorlardi ve de baskalarina aci cektiriyorlardir. Bu insanlar adeta gercek cilginlik denen MANTIK –AKIL KULLANAMAYAN “akil hastaliklari” ile normal davranislar ve dusunce ve duygular arasindaki SINIRDA YASIYORLARDI.

Bu kisiler ne akil yoksunu ve ne de mental=psikiyatrik hastalardilar ve de psikiyatristleri gelecek 100 yilda surekli sasirtmaga devam ettiler. iste toplum ve psikiyatri dunyasi suclularini, alkoliklerini, intahari deneyen=edenleri, duygusal olarak stabil-dengeli olmayanlari ve nasil davranacaklari onceden belli olmayanlari bu “sinirdaki ulkeye” yerlestirdiler-bu onlari cok daha net sekilde tarifi yapilmis oteki sinirdaki manik depresyon,sizofreni gibi hastalarla ,oteki uc sinirdaki “normal” insanlardan ayirmak icin yapilmisti.

Bundan 100 yil kadar once, cok zeki ama cok hasta bir kadin, eger kendisi ic dunyasinda yasadiklarini ve kendisine hayati cekilmez yapan semptomlari ve hatirladiklarini anlatirken doktoru kendisini saatlerce dinlerse,hayatin daha kolay yasanabilir oldugunu ve ve de hayatini yasanmaz yapan semptomlarin da gitgide azaldiklarini kesfetti.Hasta iyilesti ve Almanya’daki ilk sosyal yardim gorevlisi oldu.

Onun da doktoru olan Dr.Breuer da Sigmund Freud’un ogretmenlerinden biri oldu-“konusmayla tedavi” yi yani psikoanalizi yaratan Freud. Onceleri Freud’un talebeleri “konusarak tedavinin” ciddi sekilde psikotik olan mental hastalar haric otekilere yardimci olacagini dusunduler.Ama sonraki yillarda bu “sinirdaki ulkedeki” ve psikotik olmayan hastalarla ugrasmaya basladiklarinda, terapistlerin umduklarinin aksine bunlarin malesef terapilere cevap vermedikleri anlsildi. Yavas yavas terapistler bu ‘sinirdaki grubu” semptomlarina gore degil de, semptomlarin altindaki ozel problemlerine gore ve de bunlarin da kisideki etkilerine gore gruplandirmaya,tarif etmege basladilar.

Sinirda kisilik BPD hastalarinin semptomlari psikiyatrik yardim isteyen bircok hastaninkiyle aynidir; depresyon, ani duygusal inis cikislar,kendilerini daha iyi hissedebilmek icin,hatta kendi kendilerini tedavi etmek amaciyla ilaclarin –uyusturucularin-alkolun kullanimi, yanlis kullanimi yani bagimlilik, takintilar-obsesyonlar, fobiler-korkular, bosluk ve yalnizlik duygulari,yalniz olmaya tahammulsuzluk, yeme problemleri.

Ama bunlara ilaveten, sinirda kisilikli BPD hastalari ofkelerini kontrolde asiri problemler sergilerler;inanilmaz ve beklenmedik sekilde ani reaksiyon ve tepkiler gosterirler; aniden asik olurlar ve aniden asik olmaktan-sevmekten vazgecerler; oteki insanlari gozlerinde idealize ederler= buyuturler ve aniden ayni kisilerden suratle nefret ederler.Tum bunlarin neticesinde de terapistlerden yardim isterler ve de aniden buyuk bir hayal kirikligi ve ofkeyle de ayni terapisti terk ederler.

Tum bu semptomlarin altinda ise, borderline=BPD lerde terapistler sunlari da tespit ettiler ; cesitli dozlardaki herturlu endise seviyelerine tahammulsuzluk, bu endise seviyelerine tolerans ,dayaniklilik gostermede kapasite dusuklugu; asiri ofkeli, cogu insanin dogal olarak bir yerde tahammul edebildigi kabul edilmeme,terk edilmek-etmek, ve cesitli kayiplarda asla toleransli olamamak, kabullenememek ve bu duygu ve durumlarla basa cikamamak; ve de uzulduklerinde, strese girdiklerinde kendilerini rahatlatip, sakinlestirememek; bircok insan duygu ve dusuncelerini davranis-hareketlerle, askta, nefrette herturlu ifadede kontrol altina alabilirken , engellerken bunu yapamamak ozellikleriidir BPD lilerin.

Ve dahasi, BPD kisiligini en cok tarif eden sey de, kisinin kendisiyle ilgili dusuncelerinde tutarlik-stabilite olmamasidir; ” Ben neyim? “ diye sorar bu insanlar.”Hayatim bir kaos; bazen herseyi -ne olsa yapabilirim, basarabilirim gibi geliyor;ama oteki zamanlarda olmek istiyorum cunku kendimi oyle yetersiz,aciz ve nefretlik hissediyorum ki. Bir tek insan olmak yerine ben bircok kisiyim sanki.”

BPD leri en iyi tarif eden kelime “ stabil-istikrarli-surekli tutarli, dengeli olamamaktir”. Duygulari stabil degildir, hic bir mantikli sebebi olmaksizin duygularda cilgin inis cikislar yasanir. Dusunce sekiller stabil degildir-bazen mantikli ve net dusunurler, baska zamanlar ise oldukca psikotiktirler. Davranislari stabil degildir- genellikle harikadirlar, cok verimli ve guvenilirdirler ama bunu bebek gibi garip davranislar izler surekli, aniden islerini birakip istifa ederler, insanlardan kacip kendilerini izole ederler, basarisizlik baslar.

Kendilerini , oz-benliklerini kontrol edebilmeleri stabil degildir, zordur -kendi kendilerini asiri inkar etmek demek olan beslenme problemi anoreksiyadan, ani durdurulamayan spontane davranislarin merhametine siginirlar. Insanlarla iliskileri de stabil degildir-zordur. Kendilerini baskalari icin feda edebilirler ve aniden kendi tahammul sinirlarina ulasip, aniden ofke nobetlerine kapilirlar veya saygili ve soylenenleri yapan – teslim olma pozisyonundan ,birden bire, aniden durdurulamaz cilgin ofke nobetlerine gecerler.

Bu stabil- dengeli olamama durumlari ile ilgili olarak inanilmaz siddette endise, sucluluk ve kendinden nefret etmek gorulur BPD de ve de bu durumlardan kacis, kurtulus olarak da ilaclara, alkole , asiri yemeye ve intahara basvurarak rahatlamaya calisirlar. Cok uzucu ve garip ama, bircok sinirda kisilik hastasi kendilerini acilen rahatlatmak icin de kendilerini kesmeyi veya sigarayla vs yakmayi kesfederler, ogrenirler-bu endiselerini gecici olarak durdurur.

Bu problemlerin baskalari ustundeki etkileri cok cok fazladir; aile uyeleri bu surekli degisken cocuklarindan, kardeslerinden, eslerinden ne beklemeleri gerektigini,onun nasil davranacagini asla bilemezler ama bildikleri birsey vardir- ondan problem gelecektir; intahar tehditleri ve denemeleri, kendi kendine zarar vermesi neticesindeki kesikler, yaniklar, dikisler vs, inanilmaz ofke nobetleri, suclamalarla saldirmalar, ani dusunmeden spontane evlilikler, hamilelikler ve kurtajlar, surekli yeni is hayatina baslamak ve is-okul mesleki kariyerleri terk etmek ve de aile ona yardim edemez.

Ve tabii hastanin hayati uzerinde BPD hastaliginin etkisi de en az bu kadar kotu etkendir; bircok isi kaybederler, basarilar yok edilir, insan, ozel iliskileri paramparcadir, aileler kendilerini soyutlamaya baslarlar, uzaklasirlar. Ve netice de bu muhtemel basarili olabilecek bir yasamin ,kapasitenin basarisizligi ve trajik intaharidir siklikla.

SEBEPLERI

Sinirda Kisilik Hastaligi BPD denen bu hastaliga ne sebep olmaktadir?

Tek bir sebep yoktur. Bircok vakada katkida bulunan genetik hassasiyet, belli bir cins reaksiyon sistemi olmasi, yasamin erken cocukluk donemlerinde yasananlar ve de norolojik ve hormonal rahatsizliklar gibi bircok faktor oldugu gorulmektedir.Tum bu faktorler birbirleri ile icli disli olup, neticede ailelerde, kucuk cocuklarin ogretmenlerinde reaksiyonlara sebep olup problemi daha da yogunlastirirlar.

Son arastirmalara gore, aileden gelen genetik hassasiyet faktoru, bazi vakalardan da anlasildigina gore, oteki insanlara gore, kendisi BPD hastasi olan annelerin ayni yumurta ikizi cocuklarinda cok daha fazla BPD gorulmektedir.Ama bu arastirmalar bunu ima etmekle beraber, hicbir sekilde henuz ispatlanmamistir bu gercek. BPD hastalarinin mood disorders= duygusal inis cikislari iceren rahatsizliklari,alkoliklik ve intahar eden akrabalari, BPD hastasi olmayan insanlara gore, daha fazladir.

Aniden kizmak, ofkelenmek, sakin olamamak konusuna gelince, bildigimiz gibi tum bebekler fiziksel ve duygusal dengeleri acilarindan birbirlerinden farklidirlar. Yasamlarinin baslangicinda sakinlestirmek, yatistirmak zor olan bebekler, belli zamanlarda- saatlerde beslenmesi ve uyutulmasi zor olanlar ve de kizginliga ya da aciya inanilmaz –anormal yogun ofkeyle reaksiyon gosterenler, muhtemelen en cok BPD hastasi olma riskinde olan cocuklardir. Ama tum zor bebek olanlarin yetiskin olduklarinda BPD hastasi olacaklari anlamina gelmez asla. Ilaveten BPD hastalarinin bazilarinin anneleri cocuklarini kolay, asiri sakin cocuklar olarak tanimlamislardir.

Yasamlarinin ilk yillarinda edindikleri tecrubelere gelince, BPD hastalarinin cogu bebeklik ve erken cocukluk donemlerinde kendi paylarina dusmesi gerekenden cok cok daha fazla zorluklar yasamislardir. Bu cocuklar fiziksel, seksuel ve duygusal olarak taciz edilmislerdir. Birden cok fazla bakicilari olmustur.Olum veya bosanma nedeniyle anne- babalarini kaybetmislerdir.Cok sik ve cok aci veren hastaliklar yasamislardir. Ama tum bunlari yasamis olan her cocuk da BPD hastasi olmamistir. Ve dengeli-tutarli ailelerde yasayan ve de cocuklukta hicbir zorluk yasamadiklari anlasilan bazi cocuklar da sinirda kisilik tablolari sergilemektedirler.

Norolojik ve hormonal konulara gelince, bircok BPD hastasinin cocuklukta gelisme problemleri vardir. Bircoklari ise cesitli ogrenme problemleri-engelleri,ozurleri yasamislardir gecmiste.Bazilarinda sara gorulmus veya beyin dalgalarinda anormallikler gorulmustur.Bazilari ise ergenlik cagina girince inanilmaz zor regli siklusleri yasamislardir. Ama tum BPD hastalarinda gorulmemektedir bu problemler ve de bu problemleri olanlarin hepsi de sinirda kisilik hastalari da degildirler.

Ancak hemen gorebilecegimiz sey nasil olup da bu elemanlarin birbirleriyle alakali oldugudur; rahatsiz, mutsuz ve bir turlu susturamadiginiz, sakinlestiremediginiz ve de belli saatlerle muntazam bir beslenme programina bir turlu alistiramadiginiz bebek , gece boyunca uyumayan bebek, ve de hic bir sebep yokken ofke nobetleri tutan bebek, siradan iyi bir anneyi sinirli ve sabri oldukca az bir anneye donusturebilir. Anne-babanin bu rahatsiz bebegi sakinlestirip, rahatlatmak egitimi- becerisi olmamasi, genellikle neticede ailede ofkeyi tetikler ; ve de normalde beklenen sekilde reaksiyon gosterebilecek bir sakin-kolay bebekleri olsaydi kendilerini cok daha iyi kontrol edebilecek olan bu anne-babalarda cocuga taciz baslar.

Buyurken iki tecrube cok sikca yasanir BPD lerde.Birisi kendilerinin yeterince kendi kendine yeterli, kendinden emin gorunebilmek tecrubesi-kendilerinden emin ve yeterli gorunmek isterler. Cunku bu kisiler sikca gercekten de cok yeterli, cok akilli,hassas, zeki,olaylarin ozunu ,ic yuzunu iyi anlayabilen vs kisiler de olduklari icin, BPD lerin kucukuk onemsiz bir ofkede cokmelerini , hic sebepsiz ofke nobetleri gecirmelerini,inanilmaz mantik/muhakeme yanlisliklari yapmalarini kimse ciddiye alamaz-asla anlayamazlar.Psikotik bir insan boyle hareket ettiginde, insanlar sempatik olmaya meyillidirler;anlayislidirlar –“Elinde degil” derler ama sinirda kislik hastaligi olan kisiye ise “ kendine gel, toparlan, buyu… , daha iyisini sen yapabilirsin,..bu sen degilsin ….” Denir. BPD hastalarinin davranislari genellikle kendi istekleri ile yapilmis gorulur; insanlari yonlendirmek, kullanmak, kendi istediklerini yaptirtmak icin manipulatif olduklari sanilir ve “sadece dikkati cekmek istiyor” denir.

Ikinci tecrube de acik secik yeterli, kendine guvenen insan olabilmek- ve iste bu da baskalari tarafindan boyle kabullenilmemek- anlasilmamak tecrubesidir. “O kadar da zor olmamali” “basagrin…reglin…endisen baskalarinkinden daha kotu olamaz….neden bu kadar buyutuyorsun ki….”. Iste baskalari tarafindan anlasilmamak ve hosgoru gormemek, onun kendisine duydugu nefreti daha da arttirir. Psikiyatristlere gelen BPD vakalarinin buyuk bir cogunlugu kadinlardir. Bunun niye boyle oldugunu bilmiyoruz , ama arastirmacilar cocuklukta kiz cocuklarin sayica , erkek cocuklarina gore cok daha fazla cinsel tacize ugradiklarini ve de bu tacize ugramis erkeklerin de duygusal dengesizliklerini- stabil olamayislarini, kendi kendilerini mahvetmek- kendilerine zarar vermek yerine baskalarina karsi siddet seklinde ifade ettiklerini dusunuyorlar. BPD olan erkekler iste bu nedenlerle, psikiyatristlerin muayenehanelerinde , psikiyatrik hastahanelerde degil, hapishanelerde oluyorlar.

TEDAVI

Bir aile uyesinin BPD den aci cektigine teshis konana kadar, ailede o kadar cok stres yasanmistir ki, herkes etkilenmistir. iste bu nedenle, baslangicta tum ailenin yardim almasi tavsiye edilir. Genellikle degisik aile uyeleri aile icinde problemleri aciga ciktikca zamanla kisisel terapiler isterler.

BPD hastasi icin ayakta psiko-terapi haftada 2-3 defa ve yillarca surer. Terapist hastayla birlikte calisarak, onun davranislarindaki motivasyonu anlamaga calisir ve onun ofkeye-sikintilarina dayanma-tahammul gucunu-kapasitesini, kizginlik ve yalnizliktaki duygularina kapilarak, ani dusuncesiz davranislara basvurmadan guclendirmege, dayanikliligini arttirmaga calisir.

Bircok BPD hastasinin surekli “sadece siyah ve sadece beyaz” dusuncelerinin sebep oldugu duygulara konsantre olan; baskalarini veya kendilerini bazen muhtesem bulan bazen de degersiz bulan tecrubelerine surekli konsantre olan terapilere ihtiyaci vardir. Hastayla zararli iliskileri de onleyebilmek ve de ona gerekli destegin de verilebilmesi icin, ailelerin de ilk yillarda psikoterapilere ihtiyaclari vardir.Ona uygun destek vermek icin , onun tehditlerine ve mantiksiz talep-isteklerine yenik dusmek ve yapmak yerine hastaya gerekli sinirlar koymayi ogrenmelidirler.

Ayakta hasta tedavisinin oteki parcasi da ilaclardir. Belirgin duygu inis cikislari yasayan hastalar bazen aslinda epilepsi-sarayi tedavi etmeye yarayan 2 adet ilactan faydalanmaktadirlar - depakote veya tegretol. Agir yogun depresyondaki veya yeme bozukluklari olan BPD ler antidepresyon ilaclarindan faydalanmaktadirlar. Kucuk dozlarda tipik olarak sizofrenide kullanilan noroleptik ilaclar bazen BPD hastalarina asiri stresli olduklari zamanlarda iyi gelmektedir. Lityum da bazen faydalidir ve de oteki ilaclarin dozlarinin da azaltilmasina yardimci olur. Valium gibi hafif trankilizanlar veya Dalmane vs gibi hafif sedatifler cok asiri dikkatle uygulanmalidir cunku ASIRI BAGIMLILIK-ALISKANLIK YAPAN ILACLARDIR BU TURLER.

Eger ayakta tedaviler ise yaramazsa –yetersiz hale gelirse veya sik sik tekrarlayan intahar denemeleri yasanirsa,veya hasta belli bir tedavide/terapide kalamiyorsa ve kendisinin ve de baskalarinin normal yasamini surekli kesintiye ugratiyorsa, aile ve hasta bu konuda uzman bir merkezle gorusmelidir.Hastanin cok daha detayli degerlendirilmesi neticesinde, daha kendi ihtiyaclarina gore hazirlanmis bir kisisel bir terapi, bununla birlikte grup veya aile terapileri, hatta bagimlilik-alkol tedavisi, veya hastahaneye yatirilma seklinde daha yogun bir tedavi veya gun boyunca gidilen,aksam eve gelinen hastahane tedavileri uygun gorulebilir.

Gun boyunca gidilen, aksam eve gelinen hastahane tedavileri hastalarin kendi problemlerini anlamalarina, ve bunlarin baskalarini nasil etkiledigini anlamalarina ve hemde bu problemlerle calisan-ugrasan yardimci kisileri hastalarla gunluk gercek yasam icinde bir araya getirmege yarar.BPD hastalari birbirlerine iyi destek verirler-bazen de bu negatif sekildedir tabii-ama genellikle de pozitiftir.Acik sozlu,gozlemci ve dusunduklerini soyleyen yontemleriyle, kisinin kendi problemlerini gormesine engel olan ve hep baskalarini suclamasina sebep olan,olayi inkar etme ve cesitli mazeretler uydurmasina son verirler/asiri etkilidirler.Hastaligin tanimlanmasi,kabullenilmesi ve onu yenmek icin kararli olabilmek icin basarili tedavi gereklidir.

IYILESMEK

Yeterli tedavi edilmezse,hastalik omur boyu surecekse, genellikle sikca intaharla neticelenir.Iyi bir tedavi ile,gelismeler bircok vakada gercekten iyidir.Dr.Michael Stone- Columbia Psikiyatrik Enstitusunde 500 adet sinirda kisilik hastasi ile yaptigi ve 20 seneden fazla suren calismalarinda,her 10 hastadan 4 du hastahaneye yatis ve bu calismalara ilk baslanis yilindan -tarihlerinden sonra 10-20 yilda iyilesti klinik olarak. Hastalarin % 75 si kendi kendilerine bakip calisabilir ve iyi durumdalar. Hastalarla calisma basladiktan ilk 16 yil sonra, intahar orani % 7 ydi. Iyilesen hastalarin senelerce psikoterapilere sadik kalanlar, israrli olanlar olduklari anlasildi.

Dr.Stone bu arastirmasina- calismalarina basladiktan sonra, Kisilik Hastaliklari Enstitusu-Personality Disorders Institute surekli olarak sinirda kisilik hastaligi ve tedavisini arastirmakta, calismaktadir. Dr.Otto F. Kernberg liderliginde calisiyoruz; kendisi Kisilik Bozuklugu Hastaliginda dunyanin en unlu uzmanidir;kitaplari ve yazilari 1971 den beri sinirda kisilik hastaligina nasil teshis konulacagi ve nasil tedavi edilecegi hususlarinda temeli olusturmustur.

Sinirda kisilik hastaligini etkili sekilde tedavi etmeyi anlayisimiz gittikce artiyor. ABD New York White Plains de tam kapasite klinik servislerimiz, Manhatten’da da ayakta-gunduz terapilerimiz vardir. Disarda tedavi icin New York’ta 914-997-5940, hastahanede tedavi icin degerlendirme merkezi 914-997-5700,ozel tedavilerde Dr. John Clarkin 914-997-5911 The New York Presbyterian Hospital-Westchester Division The Personality Disorders Institute Cornell Psychotherapy Program

NAMI- BORDERLINE PERSONALITY DISORDER, SINIRDA KISILIK HASTALIGI,YANI BPD

www.nami.org BPD insanda davranis modlarinin ani,dusunmeden ve stabil olmamasi ile, kendisi hakkindaki imaji ve kisisel iliskileri ile karakterize edilir;tanimlanir.Cok siklikla erkeklerden,cok kadinlara bu teshis konmaktadir.

BPD NIN SEMPTOMLARI NELERDIR?

BPD li kisilerde asagidaki semptomlardan birkaci-bircogu bir arada gorulur;

Birkac saatten hatta birkac gune kadar surebilen cok yogun depresyonla yasanan mod-davranis degiskenlikleri, iritabil yani surekli endiseli-sinirli vs olmak, ve/veya endiselidir
Uygunsuz ve cok yogun veya kontrol edilmeyen ofke nobetleri
Para harcama, seks, bagimliliklar (alkol ve uyusturucular,ilaclar vs ) ,magazalardan birseyler calmak, sorumsuz ve tehlikeli araba kullanma, veya yeme beslenme bozukluklarindan olan durmak bilmeden yemek yemek =binge eating konularinda dusuncesizce , ani impalsiv davranislar
Tekrarlayan intahar tehditleri veya kendine zarar verici davranislar (kesmeler,yakmalar vs)
Stabil olmayan, insanlar hakkinda ya siyah veya sadece beyaz goruslerle,yogun iliskiler ve bezen de Ya “hepten iyidir” seklinde idealize etmek veya “hepten kotudur” seklinde degersizlestirmek
Kendi insan goruntusu-kisiligi,benligi yani self imaji , uzun vadeli amaclari-hedefleri , arkadasliklari ve degerleri hakkinda cok belirgin ve israrli kararsizligi ,belirsizligi vardir
Kronik can sikintisi veya boslukta olmak hisleri vardir
Ya gercek veya hayali olarak, terk edilmek,yalniz kalmayi onlemek icin sonsuz cabalari vardir

BPD YE NE SEBEP OLUYOR?

BPD nin sebepleri belli degildir henuz,ama psikolojik ve biyolojik faktorlerin ilgili oldugu biliniyor.Ilk baslarda sizofreni ile sinirlari oldugu saniliyordu bu hastaligin,ama simdi BPD nin daha cok ciddi bir depresyon hastaligi oldugu dusunulmektedir. Bazi vakalarda, norolojik veya ADD denen dikkat eksikligi hastaligi rol oynamaktadir.Biyolojik problemler mod -davranislarin stabil olmamasina sebep olabilir ve de ani davranislari kontrol edememeye sebep olur ve bu da problemli iliskilere yol acar.Cocukken problemli psikolojik gelismeler, belki ihmal, taciz veya surekli bir anne-baba iliskisinde olmamak, yetersiz ve fonksiyonsuz aile iliskileri, cocukta kimlik ve kisilik problemlerine yol acabilir. BPD nin sebeplerini, psikolojik ve biyolojik faktorlerini netlestirmek icin daha cor arastirmaya ihtiyac vardir.

BPD NASIL TEDAVI EDILIR?

Psikoterapi ve ilaclarla birlikte yapilan tedavi BPD nin en iyi tedavisi,en basarili tedavisi olarak gorulmektedir.Ilaclar endiseyi , depresyonu ve yasami cikmaza sokan ani dusuncesiz-istenmeyen davranislari azaltmada yardimci olabilir.Dolayisi ile BPD semptomlarindan ilaclarla kurtulan kisiye, zararli dusunce sistemlerinde ve gunluk yasamini kesintiye ugratan iliskilerle basa cikmasina yardimci olur.

Ancak kisiye kazinmis olan karakter zorluklarini ilaclar duzeltmez. Uzun sureli ayakta-disarda psikoterapiler ve eger kisi dikkatle grupla uyumlandirilirsa, grup terapileri cok yardimci olabilir. Kisa sureli hastahanede yatmak asiri stresli ve ani zararli davranislarin goruldugu ve bagimlilik donemlerinde gerekli olabilir.

Bazi kisiler tedavilere cok iyi cevap verirken, genellikle tedaviler zor ve uzun vadelidir.Hastaligin semptomlari kolayca kisa surede degismezler ve genellikle de teraoileri-tedavileri engellerler,yarida biraktirirlar vs.Iyilesme donemleri , kotulesme donemleri ile arka arkaya gorulurler siklikla.Ama cok sansliyiz ki bu kisler uzun vadede BPD semptomlarinda onemli azalmalar gorecekler ve yasam fonksiyonlarinda da gelismeler yasanacaktir.

BPD ILE BIRLIKTE BASKA HASTALIKLAR DA GORULEBILIR MI?

Evet.Baska psikiyatrik hastaliklar-bozukluklar da var mi anlamak,karar vermek cok kriitik ve onemli bir konudur.BPD de cok ciddi depresyon hastaligi (buna bipolar da dahildir),yeme bozukluklari, alkol-ilac vs bagimliliklari da birlikte gorulur. BPD li kisilerin ortalama % 50 sinde ciddi depresyon epizodlari gorulur.Hatta bazen bu “normal” depresyon cok daha yogun ve sureklidir ve uyku ve istah bozukluklari gorulebilir veya daha da kotulesir.Bu semptomlar ve yukarda bahsedilen otekiler, tedavi gerektirebilir. Bazi kisilerde ise norolojik degerlendirme de gerekebilir.

BPD DE HANGI ILACLAR KULLANILMAKTADIR?

Antidepresyon ilaclari, antikonvalsiyon denen epileptik ilaclar, ve kisa sureli kullanilan noroleptik ilaclar BPD de sikca kullanilanlardirlar.Ilac kullanimi hakkindaki karar hasta ile terapisti/doktoru arasinda birlikte verilmelidir ve de kisinin yazilan ilaci yazildigi-verildigi gibi kullanmaya istekli oldugu da kontrol edilmeli-sorulmalidir.Hastaya ilacin muhtemel faydalari, riskleri ve yan etkileri ve ozellikle de fazla alinirsa yani overdose tehlikeleri tek tek, uzun uzun anlatilmalidir.

Referans-

Diagnostic and Statistical manual of Mental Disorders, third Edition revised (DSM III-R) Washington D.C American Psychiatric Association Prewss;1987, Was. DC

· “Psychopharmacology of Borderline Personality Disorder;A Review, by” Rex W. Cowdry, M.D.J of Clinical Psychiatry 48;8 (Suppl), August 1987

· DAHA FAZLA BILGI ICIN BASVURULACAK KAYNAKLAR www.bpdcentral.com www.tara4bpd.org

· NAMI kaynak verilerek ve tum adresi full olarak kullanilarak, yukardaki bilgiler aslina sadik kalarak,hic degistirilmeden basilabilir,kullanilabilir;dagitilabilir. www.nami.org

http://www.bpd.net.nz/who.html WHO DUNYA SAGLIK ORGUTU BPD KRITERLERI,TESHISI NASIL YAPILIR?

DSM IV KRITERLERINE GORE TESHIS VE SINIRDA KISILIK HASTALIGI

DSM IV NEDIR? Amerikan Psikiyatri Cemiyetinin yayinladigi kitaba gore, DSM IV basili-yazili olan , anlasilabilir var olan eldeki hastaliklarin klasifikasyonlari, eldeki tek taninabilir psikiyatrik hastaliklari yazar.Bu nushasi da coklu etnik kokenli etkileri, yasamdaki gelismeleri ve bagimliliklari daha da cok vurgulamaktadir.Bu klasik referans kitabina 100 adetten fazla klinik doktoru ve arastirmaci katkida bulunmuslardir.

Lutfen dikkat edin;asagidaki 9 semptomdan sadece 5 tanesinin yogun sekilde ve uzun suredir/yillardir var olmasi gerekmektedir BPD teshisi koyabilmek icin.

BORDERLINE PERSONALITY DISORDER –SINIRDA KISILIK HASTALIGI TESHIS KOYMA KRITERLERI;

Asagidaki 5 kalem veya daha fazla semptomla da belirlenmis, israrli bir sekilde stabil olmamak ve insani iliskilerinde stabil olmamak, kendisi hakkindaki imaji-gorusu ve etkileri, ilk yetiskin olma yillarinda baslayan ve de bircok ortamda-sartta var olan, belirgin bir aniden, dusunmeden, sonuclarini ve etkilerini hic dusunmeden impalsiv davranis ;

1. Gercek veya hayali bir terk edilmeyi onlemek icin cilginca cabalar. Not;Buna 5 numaradaki intahar veya kendisini kesmek davranislarini dahil etmeyin.

2. Asiri deger vermek,yuceltmekle , aniden deger vermemek arasinda gidip gelmekle karakterize edilmis, kisiler iliskileri arasindaki yogun ve stabil olmayan-dengeli tutarli olmayan- uclardaki davranislar ve yasam bicimi

3. Kimlik bozuklugu-rahatsizligi;israrli ve cok belirgin sekilde kendisi,goruntusu,benligi hakkinda tutarli olmayan ,stabil olmayan gorusleri olmasi

4. En az sunlardan 2 konuda ani-impalsiv-dusuncesiz-sonuclarini dusunmeden kendisine muhtemelen zarar verecek sekilde hareket etmesi; mesela cok para harcamak; dusunmeden ,ani, rastgele ve/veya korunmasiz seks; bagi