MIDE ULSERIM MI VAR?ULSER NEDIR? H PYLORI BAKTERISI NEDIR? ANTIBIYOTIK TEDAVISI

ULSERIM MI VAR?

ULSER NEDIR?

H.PYLORI BAKTERISI NEDIR?

ULSERDE YENI TEDAVI ANTIBIYOTIKLEDIR.

ABD Ulusal Sindirim Hastaliklari Bilgi Merkezi-H.PYLORI VE PEPTIK ULSER

PEPTIK ULSER NEDIR? Midenin ic zarindaki veya duodenum/yani ince bagirsagin mideye yakin birlesen ust kismindaki/midenin alt cikisina yakin acik yaradir ulser.Peptik ulserlere sikca rastlanir;her 10 Amerikalidan birinde yasami surecinde ulser gorulmektedir.

Bir nedeni bakteri bulasmasi,enfeksiyonudur ama bazi ulserler NSAIDler denen nonsteroid anti-inflamatuar aspirin ve ibuprofen gibi vs ilaclardan olur.Bazi ender durumlarda da,midedeki veya pankreasdaki kanserli tumorler de ulserlere sebep olurlar.Peptik ulserler baharatli yiyeceklerden veya stresden meydana gelmezler;nedeni bunlar degilidir.

H.PYLORI NEDIR? Helicobacter pylori (H.Pylori) bir cins bakteridir.Arastirmacilar h.pylorinin , yogun olarak peptik ulserlere sebep olduguna inanmaktadirlar.H.Pylori enfeksiyonlari ABD de sikca gorulmektedir.40 yas altindakilerin ortalama % 20 si ve 60 yasin ustundekilerin yarisinda H.Pylori vardir.Ama H.Pylori enfeksiyonu var olan insanlarin cogunda da ulser gorulmemektedir. Neden her H.Pylori enfeksiyonu gorulen insanda ulser gorulmedigi henuz bilinmemektedir.Buyuk bir cogunlukla bu enfeksiyonlu kisinin karakteristiklerine ve H.Pylorinin tipine goredir ve ilerde daha baska kesfedilip anlasilacak oteki faktorlere gore daha iyi anlasilacaktir.Arastirmacilar insanin H.Pylori bakterisini nasil aldiklarindan emin degiller henuz ama yiyecek veya suyla olabilecegini dusunuyorlar.Arastrirmacilar bazi enfekte olmus kisilerin salyasinda H.Pylori bakterisi bulmuslardir-dolayisi ile opusmek gibi agizdan agiza da gecebilir/bulasabilir.

H.PYLORI NASIL PEPTIK ULSERE SEBEP OLUYOR? H.Pylori bekterisi midenin ve duodenumun icini koruyan koruyucu mukus zarini zayiflatiyor ve bu da mide asidinin ,daha da alttaki hassas dokuya ulasmasina sebep oluyor.Hem asit hem de bakteri mide ve/veya ince bagirsagin ust kismindaki ic zari hasta ediyor,alevlendiriyor ve yara yani ulser yapiyor.

H.Pylori mide asidinde yasayabiliyor cunku asidi notralize eden/yani onun fonksiyonlarini yok eden salgi salgiliyor kendisi.Iste bu mekanizma H.Pylori’nin aslinda midenin “emin” kolay ulasilamaz ic koruyucu dokusuna ulasmasina sebep oluyor.Bir kere de oraya ulasti mi,bakterinin spiral seklinde olmasi kendini bu dokunun icine gommesine sebep olur.

ULSERIN SEMPTOMLARI NEDIR? Karinda,midede gorulur en fazla rahatsizliklar.Bu rahatsizliklar genellikle sunlari icerir;

· Garip,surekli bir agri

· Gunlerce veya haftalarca bu agri gelir gider

· Yemeklerden 2-3 saat sonra gorulur agri

· Gece yarisi-karniniz acken,mide bosken agri yasanir

· Yiyecekle rahatlar agriniz

· Asid giderici anti-asit ilaclar sizi rahatlatir

· Kilo kaybi

· Istahsizlik

· Siskinlik-karinda vs

· Gegirme

· Mide bulantisi

· Kusmak

· Bazi kisilerde cok hafif semptomlar gorulurken,bazilarinda hic belirti gorulmez.

ACIL DURUM BELIRTILERI

Eger bu belirtilerden ,semptomlardan bir tanesi bile varsa,DERHAL DOKTORUNUZU ARAYIN;HASTAHANEYE GIDIN;

· Keskin, ani, surekli mide agrisi

· Kanli veya siyah diski/kaka-evet ne cikiyor surekli bakin!

· Kanli kusmuk veya kahve telvesine benzeyen kusmuk

CUNKU BU SEMPTOMLAR SU CIDDI DURUMLARIN ISARETI OLABILIRLER;

· Midede,duodenumda perforasyon-yirtilma-ulser mideyi veya ince bagirsak duvarini deler

· Kanama-asit veya ulser bir kan damarini catlatir,patlatir

· Tikanma-mideden gitmek,asagi gecmek isteyen yiyeceklerin yolunu tikar,bloke eder ulser

H.PYLORI’NIN SEBEP OLDUGU ULSERE NASIL TESHIS KONUR? Belirtilerin/semptomlarin ulser tarafindan olup olmadigini anlamak icin doktor ust gastrointestinal-ust bagirsak Gi serileri veya endoskopi yapabilir.Ust Gi serileri girtlagin,midenin ve duodenumun x isinlari ile rongenlerinin cekilmesidir. Hastaya bariyum denen tebesirli gibi bir icecek verilir ve bu sivi da organlari ve varsa ulserleri rontgenlerde cok daha net gosterir.

Endoskopi de bir cins muayene seklidir teshis koyabilmek icin ve endoskopi denn ince,ucunda minik isikli kamera/fotograf makinesi olan bir tuptur.Hasta hafifce sakinlestiri verilerek ,bazen uyutulur, doktor dikkatle endoskopiyi agizdan sokar ve bogazdan asagi,mideye ve duodenuma gonderir.Bu islem doktorungirtlak,yemek borusu,mide ve duodenumun icini gormesini saglar. Doktor endoskopiyi ulserlerin resimlerini cekmek icin veya aninda minik parcalar alip bunlari mikroskop altinda incelemek icin de kullanir bu islem sirasinda.

H.PYLORI TESHISI KOYMAK Ulser bulunursa,doktor hastaya H.Pylori testi yapacaktir.Bu test onemlidir cunku H.Pylori’nin sebep oldugu ulseri tedavi etmekle,NSAIDler denen aspirin vs gibi ilaclarin sebep oldugu ulseri tedavi etmek arasinda cok fark vardir.

H.Pylori’ye teshis kan,nefes,diski ve doku testleri ile konur ABD de.

Kan testleri en sik yapilandir.Kan testleri H.Pylori bakterisinin antikorlarini teshis ederler.Kan doktorun ofisinde parmaktan kan alinarak yapilir.

Ureli Nefes testleri de tedaviden sonra ,tedavi ise yaradi mi diye yapilir ama teshis icin de kullanilir.Doktorun ofisinde, hastaya ozel bir icecek verilir- icinde ozel karbon atomlari vardir.Eger H .Pylori varsa hastada,bu ureyi parcalar ve karbonlari serbest birakir.Kan bu karbonu akcigerlere goturur ve hasta nefes verisle atar bunlari.Bu nefes testi neticeleri % 96-98 dogrudur.

Diski testi ise hastada yine enfeksiyon var mi teshis koymak icin kullanilir.Bu teste Helicobacter pylori stool antigen ( HpSA) testi denir ve teshis koymak icin kesin netice verir.

Doku testleri genellikle endoskopi ile alinan biopsi ornekleri ile yapilir.Uc tipi vardir;….

H.Pylori’ye teshis koyarken daha az rahatsiz edici oldugundan once kan,nefes,ve diski testleri yapilir genellikle.Ama kan testleri H.Pylori vakasini takip eden tedavi cevap vermis mi amacli kulanilmaz cunku ,hasta tedavi edilmis ve artik H.Pylori vucudundan tamamen atilmis olsa da,haka kaninda H.Pylori pozitif gorulur.

H.PYLORI ULSERLERI NASIL TEDAVI EDILIR?

H.pylori peptik ulserleri bakteriyi olduren,midedeki asidi azaltan ve mide zarini koruyan ilaclarla tedavi edilir.

Bakteriyi oldurmek icin antibiyotikler kullanilir.

Iki cins asit uretimini bastiran/azaltan ilac kullanilabilir;H2 bloke ediciler ve proton pompali onleyiciler.

H2 bloke ediciler,asit salgilanmasini uyaran/stimule eden histamini bloke ederek/engelleyerek ise yararlar.Birkac hafta icinde ulser agrisini azaltmaya yardimci olurlar.

Proton , yani mideye asit pompalamayi onleyici inhibitorler ise, asidi mideye pompalayan mekanizmayi durdurarak asit uretimini bastirirlar,yok ederler.

H2 bloke ediciler ve proton grubu ilaclar,yani bu ikisi yillardir mide ulserlerinin tedavilerinde recetelere tek baslarina yazilmislardir.Ama bunlar recetelere boyle tek baslarina yazildiklarinda, H.pyloriyi yok etmiyorlar ve boylece de H.pyloriden kaynaklanan ulserleri de tedavi etmiyorlar.Pepto-Bismol’un icindeki bismuth subsaaliccylate midenin icindeki zari asitten korumak icin kullanilir.Bu da H.pyloriyi oldurur.

Tedavi genellikle antibiyotikler+ asidt uretimini bastiricilar+ ve mideyi koruyucularin bilesimi ile yapilir.Dunyanin dort bir yaninda peptik ulserde uygulanan antibiyotikler degisebilir cunku degisik bolgelerde bazi antibiyotiklere direnc gorulmektedir insanlarin vucutlarinda-ise yaramamaktadir.

H.pylori tedavisinde tek bir ilac kullanimi asla tavsiye edilmez.Su andaki elimizdeki son bilgilere gore,en etkili tedavi 2 hafta suren,UCLU TEDAVI denen tedavidir-bu bakterileri oldurmek icin iki adet farkli antibiyotik+ ve de ya asit uretimini bastirici veya mide ic zarini koruyucu bir ilac uclusudur.Bu IKI HAFTALIK uclu ilac tedavisi ulserin semptomlarini azaltir,bakterileri oldurur, ve hastalarin % 90 ninda ulserin tekrarlamasini onler.

Malesef hastalar uclu ilac tedavisini uygulamayi komplike bulabilirler cunku bazen gunde 20 adete varan sayida cok ilac almayi gerektirebilir.Hem de bu uclu ilac tedavisinde kullanilan antibiyotiklerin ,tedavide gorulen bazi yan etkileri vardir-mide bulantisi,kusma,ishal,koyu renkli diski,agizda metal tadi, bas donmesi,bas agrisi ve kadinlarda vajinada vs mantar.Bircok yan etkiler ilaclar kesilince gecer,tedavi edilebilir.Herseye ragmen,son arastirmalara gore,IKI HAFTALIK,UCLU ILAC TEDAVISI EN IDEAL OLANI.(bu uclu ilac ABD de tek bir kit icinde birlikte tek ambalaj icinde satilmaktadir)

Oteki ulkelerdeki arastirmalarin erken elde edilen sonuclarina gore de,1 haftalik tedavi de,2 haftalik tedavi kadar ve daha az yan etkilerle etkili olabilmektedir.

Baska bir secim de 2 haftalik iki ilacli tedavidir.Iki ilac bir antibiyotik ve asit bastiricidir.Uclu terapi kadar etkili degildir.

Iki haftalik dortlu ilac tedavisi,ki bunda iki antibiyotik+asit bastirici+ve mide zarini koruyucu ilactan ibarettir ve arastirma calismalarinda umit verici gorulmektedir.Buna bismuth uclu tedavisi de denmektedir.

H. PYLORI ENFEKSIYONU ONLENEBILIR MI? Hic kimse simdilik nasil bulastigini tam olarakbilemiyor ve bu nedenle de onlemek henuz cok zor.Arastirmacilar bu enfeksiyonu onleyecek asi uzerine calisiyorlar.

NEDEN ABD’ DE TUM DOKTORLAR HER HASTADA OTOMATIK OLARAK H.PYLORI’YI KONTROL ETMIYORLAR? Tibbi inanclari ve uygulamayi degistirmek zaman alir.Ortalama 100 senedir bilim adamlari ve doktorlar ,ulserlerin stres,baharatli,aci yiyeceklerden,ve alkolden oldugunu sandilar.Tedavi de yatak istirahati ve beslenme diyeti idi.Sonralari arastirmacilar nedenleri arasina mide asidini de eklediler ve ulserleri antiasit denen,asit gidericilerle tedavi etmeye basladilar.

H.pylori 1982 de kesfedildiginden bu yana da, dunyanin bircok yerinde yapilan arastirmalar da ,H.pyloriyi yok etmek ,oldurmek icin antibiyotiklerin kullanilmasi ile peptik ulserlerin tedavi edildigini gosterdi.H.pylori ulserlerinin gelisimi degismektedir.Gelismis ulkelerde dogan insanlarda bu enfeksiyon gittikce daha az gorulmektedir.Tip dunyasi ise hala peptik ulserlerdeki H.pylori faktorunu arastirmaya devam ediyorlar.Eger peptik ulseriniz varsa,ve de H.pylori icin size test yapilmadiysa,doktorunuzla konusun.

H. PYLORI NEDENLI PEPTIK ULSERLERI TEDAVIDE KULLANILAN ILACLAR

ANTIBIYOTIKLER- metronnidazole, tetrasiklin,clarithromycin,amoksilin

H2 BLOKE EDICILER- cimetidine, ranitidine, famotidine, nizatidine

PROTON POMPALAMAYI ONLEYICILER- omeprazole, lansoprazole,rabeprazole

MIDE ICI/ZARINI KORUYUCULAR- bismuth subsalicylate

HATIRLAMANIZ GEREKEN MUHIM SEYLER

· Peptik ulser midenin ic zarinda,duvarinda veya duodenum denen midenin alttan baglandigi ince bagirsagin ust kisminda gorulen acik yaradir.

· Peptik ulserlerin yuzde olarak cogunlugu H.pylori bakterisi nedeniyle olusur-sebebi bu bakteridir.otekiler de NSAID denen aspirin vs bazi ilaclar nedeniyle olusur.

· Peptik ulserlerin hicbiri acili,baharatli yiyeceklerden veya stresden dolayi olusmazlar!

· H.pylori insandan insana yakin temasla,opuserek,ve kusmukla temasla bulasir.

· Tuvaletten sonra ve yemek yemeden once HERZAMAN ELLERINIZI BOL SU+SABUNLA UZUN UZUN YIKAYINIZ.

· H.pyloriden kaynaklanan ulserlerde en etkili tedavi antibiyotikler+ oteki ilaclarin birlesimidir.

· Kaynak;NIDDK Ulusal Sindirim Hastaliklari Bilgi Merkezi- http://www.niddk.nih.gov/health/digest/pubs/hpylori/hpylori.htm H.Pylori ve Peptik Ulser- bu brosurun kopyeleme haklari yoktur- basilarak,mumkun oldugunca cok kisiye iletilmesini tesvik etmektedirler.ABD Ulusal Saglik Enstitusu –Ulusal Sindirim Hastaliklari Bilgileri

BASKA BIR KAYNAKTAN H.PYLORI VE ULSERI NEDIR? BU DA BIR SAGLIK SIGORTASININ UYELERINI BILGILENDIRMEK ICIN HAZIRLADIGI 400 SAYFALIK BIR "AKILLI SAGLIK KITABINDAN"-

Ulser sindirim sisteminin icindeki ic zardaki yaradir ve peptik ulser de denir.Bir cogumuzun ulseri midede olusur ve buna gastrik ulser denir.Eger ince bagirsaklarin ust kisminda olusursa ulser yarasi,duodenal ulser denir.

Yakin zamanlara kadar ulser yaralarinin nedeni bilinmiyordu,bircok nedenleri ustunde duruluyordu..Ama simdi artik H.Pylori –helicobacter pylori-denen bir bakterinin buna sebep oldugu anlasildi-basit bir kan testi ile anlasiliyor.

Eger hazimda zorluk,sanki hep tokmussunuz gibi midede siskinlik,ac olmaniza ragmen daha ilk lokmalari yerken bile hazimsizlik ve siskinlik, goguste agri ve yanma ( benim gibi kalp zannedebilirsiniz!) ,agza,YEMEK BORUSUNA geri tepen mide sivisi=reflux vs gibi belirtiler varsa, sebebi H.Pylori bakterisi olabilir.H.Pylori bakterisi zamanla ulsere donusmeden,hemen doktorunuzla konusun; sikayetlerinizi anlatin; H.Pyloriden suphelendiginizi soyleyin-hatta o size soyleyecektir- size basit bir kan testi yapilacaktir.Test neticesi pozitifse, cevap evetse 15 gun, 2 farkli antibiyotik +bir adet de ya asit uretimini bastirici veya mide ic zarini koruyucu bir ilac uclusudur- sabah aksam ac karniniza 3 cer tane icmeniz istenecek- ilacla tedavi edilebilirsiniz artik.Tabii daha baska test sekilleri de var eger doktorunuz uygun gorurse.

H.Pylori bakterisini alan bircok kisi oteki faktorler de yanyana gelmedikce ulser olmuyorlar.

Iste bu faktorlerden bazilari sunlar;

Belli bazi ilaclarin kullanilmasi
Asiri alkol kullanimi
Sigara icmek
Stres
Oteki hastaliklar

H.Pylori bakterisinin sebep olmadigi ulserlerin bircogu da sindirim sistemi yollarina zarar veren,hasarlayan sikca aspirin kullanmak veya non-steroid ve anti-inflamator ,ibuprofen, naproxen,vs gibi ilaclar sebep olmaktadir.

Ulserin semptomlari genellikle oteki mide problemlerine benzerler;hazimsizligin neden oldugu midede ve boruda yanma, veya gastrit denen mide zarinin yangilanmasi.Semptomlar gobekle gogus ortasindaki iman tahtasi da denen yerde yanma veya tekrarlayan agrilari da icerebilir. Agri genellikle yemekler arasinda gorulur ve hatta sizi gece de uyandirabilir.hafif birseyler atistirmak veya ahtiasid hazim ilaci almak genellikle agriyi giderir.Ulserler hem de karinda siskinlige,mide bulantisina,veya hatta yemekten sonra kusmalara sebep olabilir.

Ulserlerin bircogu midede veya midenin ince bagirsaga acildigi yerde gorulur.

Ulserler midede kanamalara neden olabilir.Bu da diski,kakanizin koyu kirmizi,siyah hatta zift gibi siyahimsi olmasina sebep olur.Tedavi edilmezse, ulserler bazen de mide ile ince bagirsak arasinda tikanikliklara sebep olurlar.Ulserli mide duvari yirtilabilir ve asiri yogun agrilara sebep olabilir.Mide kanamasina ve mide duvari yirtilmasina sebep olan ulserlere acilen tibbi mudahale gerekir.

Eger buna benzer semptomlariniz varsa ve evde kendi kendinize uyguladiginiz tedavi yontemlerine ragmen sikayetiniz 10-15 gundur devam ediyorsa,derhal doktorunuzdan randevu alin.Doktorunuz belirtileri degerlendirecek ve hatta sizde H.Pylori olup olmadigini gosteren basit kan tahlilini yapacak,ve asidi yok edici ve tedavi edici ilaclar verecektir.Eger H.Pylori varsa kaninizdaki testte ,15 gunluk bir ilac kuru yapmaniz istenecek ve daha sonraki tekrarlanan testle de bakterilerin hala sizde var olup olmadigi,ilacin ise yarayip yaramadigi kontrol edilecektir.

EVDE SIZIN ALMANIZ GEREKEN ONLEMLER SUNLARDIR;

Alkol,kafeinli maddeler-cay,kahve,siseli,tenekeli,gazli,renkli icecekler,baharatli yiyecekler,acililar gibi semptomlarin baslamasina sebep olan yiyeceklerden ,iceceklerden uzak durun.
Daha az ve daha sik sik yemeyi deneyin.Ise yaramazsa, normal beslenmenize,porsiyon ve zamanlariniza donun.
Sigarayi birakin.Sigara icmek ulserlerin iyilesmesini yavaslatir ve de iyilesseler bile tekrar ulseriniz olmasina sebep olacaklardir.
Aspirin,ibuprofen veya naproxen sodyum gibi ilaclari icmeyin.Acetominopheni icin bunlarin yerine.
Midedeki asiti giderici (ABD deki Tums,Maalox ve Mylenta gibi) ilaclar midedeki asidi azaltirlar.Asidi bloke edici Pepcid AC,Tagamet HB,Zantac 75 ve Axid AR gibi ilaclar da midenizin urettigi asidin miktarini azaltirlar.Midedeki asidin miktarini azaltmak,ulserin iyilesmesine yardimci olur.Eger antiasit ilaclari aliyorsaniz ise yaramasi icin , fazla dozda ve sik sik almaniz gerekebilir.Doktorunuzla konusun sizin icin en iyi dozu tesbit etmek icin.
Cok fazla stres de,ulserin iyilesmesini yavaslatabilir.Gevseme tekniklerini ogrenin.

PEKI NE ZAMAN DOKTORUMU ARAMAM GEREKIR;

Karnin ust kisminda agri,goguste agri varsa ve gogsunuzu eziyor,sikistiriyor gibi bir agriysa bu,sanki gogsunuze bir agirlik oturmus gibiyse, veya kalp krizinde gorulen oteki belirtilerden biri daha varsa bununla birlikte (bak www.ruki.org/kalp.htm )
Eger size daha once ulser teshisi konmussa,karninizda cok kotu ve surekli bir agri varsa,cok kotu kusuyorsaniz,kusmukta veya diskida/kakada kan varsa,bas donmesi,kendini iyi hissetmemek, veya sokta oldugunu gosteren belirtiler varsa
KISININ SOKTA OLDUGUNU GOSTEREN BELIRTILER-soguk cilt,hafif terli buz gibi cilt,zayif duyulan ve hizli atan nabiz,derinden zor duyulan hizli nefes almak,dusuk tansiyon,susama,mide bulntisi,veya kusmak,zihinde karisiklik/bulaniklik,veya endise, bayilacak gibi hissetmek,zayiflik,halsizlik,kendini kaybetmek-bayilmak-sok hayati bir tehlikedir-evde acil mudahale kisinin hayatini kurtarabilir.
EVDE KIM NE YAPMALIDIR HASTA SOKTA ISE-Yatirin ve bacaklarini yerden en az 30 santim veya daha yuksege kadar kaldirin.Yara kafadaysa,veya boyunda,ya da goguste ise bacaklerini yerde duz tutun.Eger kusuyorsa,hastayi bir yanina cevirin agizdan tum sivilar cikana kadar.Omurgada vs incinme varsa asiri dikkatli olun-yangin vs tehlikesi olmadigi surece ASLA KIPIRDATMAYIN;DOKUNMAYIN.Kanamalari varsa bandajlayin ve kontrol altina alin.Kisiyi ilik tutun,usumesin ama asiri sicak da iyi degildir.Altina battaniye koyun;ustune de carsaf veya battaniye ortun mevsime gore.Eger bulundugunuz yer sicaksa,kisiyi serin tutmaya gayret edin.Her 5 dakikada bir kisinin nabzini olcun.Hasta kisiyle konusun ve endisesini gidermek icin rahatlatin.Doktor cagirin;ambulans cagirin.
Eger antiasit ve asit bloke edici ilaclarla tedaviye ragmen ulseriniz,belirtileri iyilesmediyse de doktoru arayin
Ve eger kilo kaybediyorsaniz ve neden oldugunu bilmiyorsaniz
Eger yemekten hemen sonra mide bulantisi veya kusma oluyorsa
Gece karin agrisi sizi uykunuzdan uyandiriyorsa
Eger yutkunurken agri veya yutkunmada zorluk varsa